Οι τουρκικές προκλήσεις απαιτούν σοβαρότητα και ευθύνη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση τους
Tου Παναγιώτη Τσάκωνα*
Δυστυχώς, όσο κλιμακώνεται τόσο σε επίπεδο ρητορικής όσο και σε επίπεδο επιθετικής συμπεριφοράς η πίεση στη χώρα μας από έναν πολλαπλά πιεζόμενο τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό Ερντογάν τόσο πληθαίνουν οι υποστηρικτές της δυναμικής στρατιωτικής απάντησης στον προκλητικό Σουλτάνο.Σύμφωνα μάλιστα με μια πρόσφατη μέτρηση της κοινής γνώμης τη στρατιωτική απάντηση προκρίνει το 56 των ερωτηθέντων συμπολιτών μας Εχουμε αναρωτηθεί πώς έφτασε ένα τόσο υψηλό ποσοστό Ελλήνων και Ελληνίδων να προκρίνει αυτού του είδους τη λύση:
Με την Τουρκία να κλιμακώνει τη συμπεριφορά της τα μέσα μαζικής ενημέρωσηςστη χώρα μας πλην ελαχίστων εξαιρέσεων προτιμούν να λειτουργούν ως εμψυχωτές της κοινής γνώμης επιλέγοντας να αγοράσουν από την πραμάτειασυγκεκριμένης κατηγορίας είτε δημοσιολογούντων είτε ειδικών περίτην εξωτερική πολιτική Είναι ενδιαφέρον ότι η συγκεκριμένη αυτή κατηγορίατων ειδικών προσφάτως προχώρησε με ιδιαίτερη ευκολία αν όχι ελαφρότηταστην αναβάθμιση του παλαιότερα προταθέντος διλήμματος αποτροπή ήσυνθηκολόγηση στο νέο περισσότερο επιδεκτικό στο θυμικό του μέσου Ελληναδίλημμα υποταγή ή πόλεμος Η Ελλάδα παρουσιάζεται έτσι ως μια χώρα άβουληκαι αδύναμη που καταπίνει συνεχώς τις τουρκικές προκλήσεις Συνακόλουθα ηεπιλογή της δυναμικής και σθεναρής στρατιωτικής απάντησης αποτελεί μονόδρομο.
Όμως θα ήταν χρήσιμο να έχουμε υπόψη μας ότι ούτε το διεθνές σύστημα και οτρόπος λειτουργίας του προσομοιάζουν με εκείνο της εποχής του Πελοποννησιακού Πολέμου ούτε και η Τουρκία είναι η Γερμανία του Χίτλερ όπου το δίλημμα υποταγή ή πόλεμος θα είχε ισχύ. Οι πραγματικότητες τόσο στο διεθνές όσο και στο περιφερειακό περιβάλλον είναι σήμερα πολύ πιο σύνθετες και οι στρατηγικές απαντήσεις της χώρας μας ιδιαίτερα δύσκολες ειδικά απέναντι σε έναν γείτονα που στην άτσαλη και επιθετική συμπεριφοράτου φροντίζει να περιλαμβάνεται ένας συνδυασμός παράνομων νόμιμων και νομιμοποιημένων επιχειρημάτων. Αν και δυσκολότερες όμως οι στρατηγικές απαντήσεις το βέβαιο είναι ότι δενπεριορίζονται στις δύο αμοιβαία κακές επιλογές την υποταγή στις επιθυμίες του απειλητικού κράτους ή τη στρατιωτική αντιπαράθεση με αυτό.
Πράγματι σε μια ασύμμετρη σχέση ισχύος το αδυνατότερο μέρος έχει στη διάθεσή του πληθώρα άλλων επιλογών μέσα στο πλαίσιο της εξισορρόπησηςτου κράτους που το απειλεί. Το περιεχόμενο αυτής της στρατηγικήςεσωτερικής και εξωτερικής εξισορρόπησης της Τουρκίας καλούνται σήμερα vαδιαμορφώσουν οι ειδικοί της εξωτερικής πολιτικής θέτοντας ταυτόχρονα τις προϋποθέσεις που πρέπει να ισχύουν προκειμένου αυτή να καταστεί επιτυχημένηπροτείνοντας συγκεκριμένους τρόπους θεσμικής προετοιμασίας της χώρας γιατην επιτυχή διαχείριση μιας νέου τύπου κρίσης με την Τουρκία και υποδεικνύοντας μια στρατηγική που δεν παίζει με όρους ισχύος στο γήπεδο της Τουρκίας αλλά επιλέγοντας το σωστό μείγμα μαστιγίου και καρότου εκμεταλλεύεται τόσο τις αδυναμίες και ανάγκες της Τουρκίας όσο και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει η χώρα συμμαχίες διεθνές δίκαιο γνωρίζοντας όμως ότι αυτά για να δουλέψουν θα πρέπει να απολαμβάνουνεξωτερική νομιμοποίηση.
Η ανάπτυξη αυτής της στρατηγικής είναι μια επίπονη διαδικασία και προϋποθέτει σοβαρότητα και κυρίως γνώση των στόχων που η χώρα θέλει να επιτύχει καθώς και των μέσων και των πραγματικών δυνατοτήτων που διαθέτει Η δυναμική στρατιωτική απάντηση αποτελεί αντίθετα την εύκολη ικανοποίηση του προσβεβλημένου θυμικού ενός ανεπαρκώς ενημερωμένου ή/και αδιάφορου πολίτη που δυσκολεύεται να πιστέψει πόση ελαφρότητα μπορεί να εμπεριέχει η γνώμη κάποιων ειδικών οπότε δεν διστάζει και να την υιοθετήσει. Τα πράγματα βεβαίως μπορούν να γίνουν ακόμα χειρότερα εάν μετρώντας το πολιτικόκόστος από την μη παρακολούθηση των προτιμήσεων των πολιτών θελήσουν καιτα πολιτικά κόμματα να ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο υιοθετώντας ανάλογες λύσεις. Προσώρας ο κίνδυνος αυτός έχει αποφευχθεί με την πλειονότητα των κομμάτων της αντιπολίτευσης να συναινούν όσον αφορά την αντιμετώπιση της Τουρκίας μέσω της δημιουργίας ενός μετώπου λογικής και σοβαρότητας.
*καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Σπουδών Ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και επικεφαλής του Προγράμματος Ασφάλειας στο ΕΛΙΑΜΕΠ
