Του Κώστα Πάντζιου
Πληθαίνουν τις τελευταίες εβδομάδες οι εκτιμήσεις ότι κάτι νέο και συνταρα-κτικό θα προκύψει από την πλευρά της Τουρκίας. Δηλαδή νέο και σημαντικό, σε σχέση με αυτό που βιώνει η Δύση, εδώ και τέσσερα και πλέον χρόνια. Μια πολιτική βαλτωμένη σε ένα δόγμα, την επίδειξη δύναμης, και σε μία διπλωματία που στηρίζεται στην κατάχρηση χρήσεως συγκυριακών πλεονε-κτημάτων, που στην ουσία συνιστούν καθημερινή παράβαση στοιχειωδών κανόνων του Διεθνούς Δικαίου. Για το πώς θα εγκαινιαστεί αυτή η αλλαγή πολιτικής και με ποιους ρυθμούς, είναι δύσκολο να διερευνηθεί. Εύκολο όμως είναι να καταγραφεί η εντελώς λανθασμένη γεωπολιτική πλατφόρμα της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας τα τελευταία χρόνια, παρά το γεγονός ότι υπήρχαν και διπλωμάτες, και πολιτικοί αναλυτές, που μιλούσαν για «αριστο-τεχνική εξωτερική πολιτική του Προέδρου Ερντογάν», όταν περνούσαν τα χρόνια και όφελος από αυτήν την πολιτική για την γείτονα χώρα δεν προέκυπτε.
Υπήρχαν εντυπωσιακές ενέργειες και διακηρύξεις, άνευ αποτελέσματος, πολιτικού, οικονομικού, γεωπολιτικού, για την Τουρκία, από το πολιτικό της κατεστημένο, αλλά το αποτέλεσμα ήταν και είναι πολιτικό, οικονομικό και γεωπολιτικό αδιέξοδο στη χώρα αυτή, λόγω του αρνητικού πλέον κλίματος που επικρατεί γι’ αυτήν στη Δύση, ιδίως μετά την αλλαγή Προέδρου στις ΗΠΑ και μιας, ορατής πλέον, πρόθεσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Γερμανίας στη συγκεκριμένη περίπτωση, να μην ανεχθεί την τουρκική αδιαλλαξία, αλλά και της διαφαινόμενης, από πέρυσι, πρόθεσής της να δώσει έμφαση σε εναλλακτικές πολιτικές και συμμαχίες, που θα αντιμετωπίζουν τις ανησυχίες της για την ασφάλεια των οικονομικών σχέσεων με την Τουρκία του κ. Ρ. Τ. Ερντογάν.
Διπλωματικοί κύκλοι, αλλά και έγκυρες εφημερίδες στην Ευρώπη, προεξο-φλούν ήδη ότι η πολιτική της τουρκικής ηγεσίας, που στηρίζεται στην επίδειξη ισχύος, δεν λειτουργεί, αφού δεν υπάρχει πια στις ΗΠΑ ο Πρόεδρος Τραμπ, ενώ λιγοστεύουν, ακόμη και στην μονίμως αμήχανη Ευρωπαϊκή Ένωση, εκείνοι οι πολιτικοί που είναι διατεθειμένοι να κάνουν πολιτική με έναν Πρόεδρο, ο οποίος δεν τηρεί ούτε στοιχειωδώς αυτά που διακηρύττει και συμφωνεί.
Σ’ αυτό, λοιπόν, το σταυροδρόμι βρίσκεται η τουρκική πολιτική ηγεσία, με την Τετραμερή να την σφίγγει στη Μέση Ανατολή, με την Ευρωπαϊκή Ένωση στα όριά της, με τις ΗΠΑ να σχεδιάζουν δυναμική επιστροφή σε Ευρώπη και όχι μόνο, με τη Ρωσία να το ξανασκέπτεται τι αξία έχει ένας «σύμμαχος» που δεν μπορεί πλέον να δημιουργεί προβλήματα στο ΝΑΤΟ, με την Ελλάδα να αναβαθμίζει το ρόλο της στη Μέση Ανατολή και με τη Λιβύη να μοιάζει μάλλον μια «χαμένη υπόθεση» για την Τουρκία.
Συμπερασματικά, τα πράγματα αλλάζουν με ταχύτητα στον γεωπολιτικό χώρο, όπου μέχρι πρόσφατα φαινόταν να κυριαρχεί διπλωματικά η γειτονική χώρα. Και πάντως, η προοπτική να καταστεί η Τουρκία υπολογίσιμη τοπική δύναμη, απλά δεν υφίσταται, όπως εξ αρχής άλλωστε δεν υπήρχε, σύμφωνα με έγκυρους διπλωματικούς παρατηρητές, αλλά χάρις στην επικοινωνιακή ικανότητα του κ. Ερντογάν, πέρασε στην διπλωματική αγορά.
Σύμφωνα με έγκυρους, λοιπόν, διπλωματικούς κύκλους, ήδη κυοφορούνται εντυπωσιακές αλλαγές στην τουρκική εξωτερική πολιτική, διότι το μοντέλο που κυριάρχησε από το 2012 και μετά, χρεωκόπησε. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ποιες θα είναι αυτές οι αλλαγές. Το μόνο που μπορεί να προβλε-φθεί είναι ότι θα γίνουν γρήγορα. Αυτό που διαπιστώνεται ήδη, από γεγονότα στις σχέσεις της κυβέρνησης του κ. Ερντογάν με ΗΠΑ και Ευρώπη, είναι ότι η αλλαγή πολιτικής συναντά μεγάλα εμπόδια, όχι όμως και καθολική άρνηση.
