Του Κώστα Πάντζιου
Το «θερινό μορατόριουμ» που προβλέψαμε στο προηγούμενο άρθρο μας, επαληθεύτηκε μετά την συνάντηση Μπάιντεν-Ερντογάν, καθώς και οι δύο πλευρές φαίνεται πως δεν ήταν έτοιμες για την προσέγγιση ή για τη ρήξη. Άλλωστε, το ΝΑΤΟ μπαίνει σε νέα φάση δραστηριότητας, τώρα που οι ΗΠΑ έχουν Πρόεδρο που επιθυμεί η πρώτη υπερδύναμη να μην είναι απούσα από αυτά που γίνονται στον κόσμο.
Όμως, ως αποδεικνύεται, το παρασκήνιο και οι επαφές σε διπλωματικό επίπεδο, δούλεψαν καλά. Και έτσι: Πρώτον, είχαμε υποχώρηση σε όλα τα μέτωπα από πλευράς της τουρκικής κυβέρνησης. Δεύτερον, υποχώρηση της τουρκικής ηγεσίας έναντι των Ευρωπαίων ηγετών –ακόμη και απέναντι του Προέδρου της Γαλλίας. Τρίτον, διάχυτα χαμόγελα απέναντι στον πρωθυπουργό της Ελλάδας. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, όπως αναμενόταν, ήταν προσηνής και αποφασιστικός. Δηλαδή, η πολιτική ηγεσία της Δύσης, όπως αναμενόταν, είχε τη στάση ανθρώπων που δεν έχουν πρόβλημα, αφού οι εμπειρικού τύπου χειρισμοί του προέδρου της Τουρκίας, έφεραν τα πράγματα έτσι, ώστε το πρόβλημα να το έχει η Τουρκία και να πρέπει τους επόμενους τρεις το πολύ μήνες, να δείξει με ποιον τρόπο σκοπεύει να το λύσει. Μαζί δε με το πρόβλημα των σχέσεων με τη Δύση, ο πρόεδρος της Τουρκίας έχει να λύσει και τα θέματα που έχει δημιουργήσει με τον πολυμήχανο γείτονά του και σχετικά πρόσφατο φίλο του, τον πρόεδρο της Ρωσίας κ. Βλ. Πούτιν, ο ποίος δεν παύει να ηγείται μιας χώρας που είναι υπερδύναμη. Και της οποίας αυτής χώρας τα προβλήματα, ή έστω οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, είναι σε άλλο επίπεδο. Και δεν «τέμνουν» κατ’ ανάγκην τη σχέση της νεόκοπης συμμαχίας με την Τουρκία. Εννοούμε ότι εδώ και τέσσερα χρόνια περίπου, ο κ. Πούτιν παρότρυνε την Τουρκία να γίνει το «αγκάθι» της Ρωσίας στοπ ΝΑΤΟ και στις ΗΠΑ, της πούλησε πανάκριβα όπλα αξίας 27 δις δολαρίων, τα οποία μετά την ανάληψη της ηγεσίας των ΗΠΑ από τον κ. Τζο Μπάιντεν, πρέπει να είναι σαν να μην υπάρχουν, αν η Τουρκία επιλέξει τελικά να είναι φίλη και σύμμαχος με τη Δύση!!!
Κατόπιν όλων αυτών, και με δεδομένο ότι εισερχόμεθα σε νέα φάση έντασης ΗΠΑ – Ρωσίας, το «νέο ΝΑΤΟ» θα πρέπει να γνωρίζει ποια είναι η σύνθεσή του και ποια είναι τα όρια των νέων προσανατολισμών του σε γεωπολιτικό επίπεδο. Επομένως, περίπτωση να είναι η Τουρκία μία «τοπική δύναμη», με δυτική βάση και ευχέρεια κάποιων ιδιαιτεροτήτων, πριν από λίγα χρόνια φαινόταν ίσως εφικτό στην αοριστολογία του, τώρα όμως δεν μπορεί ούτε καν να συζητηθεί θεωρητικά, κάτω από τις νέες γεωπολιτικές συνθήκες. Αλλά και τις οικονομικές, που ισχύουν για την Τουρκία.
Με απλά λόγια, εμείς πιστεύουμε ότι το γεωπολιτικό παιχνίδι της Τουρκίας, με τα πριν από τέσσερα χρόνια δεδομένα, έχει τελειώσει, έχει αποτύχει. Και μόλις προλαβαίνει να επανενταχθεί στον πολιτικό χώρο της Δύσης, με όρους αρκετά ευνοϊκούς, λόγω της γεωπολιτικής της σημασίας, ανακτώντας ταυτόχρονα και την αξιοπιστία της ως εταίρου του Δυτικού χώρου, εν γένει. Και πιστεύουμε πως αυτό τελικά θα πράξει, σταδιακά και γρήγορα.
Περίπτωση ανατροπής δεν βλέπουμε, όσο βέβαια είναι ανθρωπίνως δυνατόν να γίνουν προβλέψεις σε τέτοιες πολύπλοκες καταστάσεις.
Και κάτι σχετικό. Γενικά, αλλά και στη χώρα μας, γεωπολιτικοί αναλυτές, όχι πολλοί, τα τελευταία τέσσερα χρόνια προέβλεπαν ότι η Τουρκία θα βγει νικήτρια από το πολύπλοκο γεωπολιτικό παιχνίδι που η ίδια είχε δημιουργήσει, επειδή οι εν λόγω αναλυτές είχαν κάνει σύγχυση ανάμεσα στο «πολύπλοκο» και στο «έξυπνο» και στο αποδοτικό. Και γι’ αυτό στις αναλύσεις τους, έπεσαν έξω.
