Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου
Από χθές δεν είναι πλέον μαζί μας ο Στέφανος Μάνος. Η απώλειά του αφήνει πολλούς από εμάς χωρίς έναν άνθρωπο με χαρακτήρα και οξύνεια που υπήρξε πάντα στήριγμα σε δύσκολους χειρισμούς και τολμηρές πρωτοβουλίες. Ποτέ δεν δίσταζε να πεί τη γνωμη του η να πάρει αποφάσεις που εκ προοιμίου γνώριζε πως δεν συναντούν την επιδοκιμασία της πλειοψηφίας. Η πολιτικότητα δεν υπήρξε ποτέ το μεγαλύτερό του προσόν. Οταν πίστευε κάτι δεν υπήρχε περίπτωση να μην το προωθήσει και να το ολοκληρώσει, ανεξάρτητα απο αντιδράσεις και την όποια περιρέουσα ατμόσφαιρα.
Είχε ένα ιδιαίτερο χιούμορ που αντικατόπτριζε την ιδιαίτερη προσωπικότητά και τον χαρακτήρα του. Τον γνώρισα σε διάφορες φάσεις της πολιτικής του πορείας. Οταν βγήκε για πρώτη φορά βουλευτής μου είχε κάνει εντύπωση η έξυπνη προεκλογική του εκστρατεία, με την προβολή της μεγάλης του οικογένειας. Και την πρώτη φορά που μιλήσαμε πιό προσωπικά ήταν όταν σχολίασα θετικά μια δημόσια παρέμβασή του και μου τηλεφώνησε, για να μου πεί πως “είναι η πρώτη φορα που πολιτικός λέει δημόσια καλό λόγο για συνάδελφό του”! Εκτοτε συνδεόμαστε με κοινές πολιτικές απόψεις, αν και ο Στέφανος, μαχητικός οπαδός της πρακτικότητας και της ουσίας, σπάνια ειχε καιρό για θεωρητικές αναζητήσεις για πολιτικά ρεύματα και ιδεολογικές ταυτότητες. Παρ’ όλα αυτά έφτιαξε κόμματα με φιλελεύθερο ιδεολογικό πρόσημο, αν και στην ουσία αυτό που τον εξέφραζε ουσιαστικά ήταν η πρακτικότητα και η Δράση.
Από τον καιρό που ήμουνα στο Υπουργείο Πολιτισμού είχαμε συνεργασθεί για να σώσουμε την Πλάκα. Επι Κωνσταντίνου Μητσοτάκη είχαμε βρεθεί μαζι στα ηνία της οικονομικής πολιτικής παίρνοντας πρωτοβουλίες που έβαλαν πολλές βάσεις για την αλλαγή της φυσιογνωμίας της χώρας. Δεν θα ξεχάσω την απελευθέρωση των τιμών και την κατάργηση της αγορανομίας – ουσιαστικά δηλαδή απόφαση του κατοχικού γερμανού φρούραρχου! Καταργήθηκαν επίσης τότε δημόσιοι φορείς, απλοποιήθηκαν γραφειοκρατικές διαδικασίες και στο υπουργικό συμβούλιο είχαν φτάσει για έγκριση αποφάσεις πού, πολύ αργότερα, επέβαλε η τρόικα! Ο Στέφανος όμως υπήρξε πάντα οπαδός της πρακτικότητας. Και προκειμένου να αποφύγει επίπονες περικοπές δαπανών, όπως λχ απολύσεις, επέλεξε, παρά την αντίδρασή μου, να φορολογήσει την βενζίνη (το περίφημο 50ρικο). Επιμένω, πως αν είχαμε συνεχίσει την πολιτική αυτή, η χώρα δεν θα είχε χρεωκοπήσει και δεν θα είχαμε φθάσει εδώ που φθάσαμε.
Συνεργασθήκαμε αργότερα με το ΠΑΣΟΚ, αφού είχαμε, για 10 χρόνια περίπου, απομακρυνθεί απο τη ΝΔ. Κατηγορηθήκαμε πολύ γι’ αυτό, μέχρις ότου η ΝΔ σήμερα να έχει απορροφήσει δεκάδες στελέχη του τότε ΠΑΣΟΚ. Κι’ αυτά που πρέσβευε ο Στ. Μάνος να έχουν γίνει κυρίαρχα στην σημερινή της πολιτική πρακτική. Σίγουρα ο Στέφανος θα έφυγε πικραμένος, διότι ποτέ οι κομματικές του προσπάθειες δεν αναγνωρίσθηκαν απο το εκλογικό σώμα. Το ήξερε όμως πως ο αγώνας του αυτός δύσκολα θα εβρισκε ανταπόκριση. Το είχαμε κουβεντίασει. Γι’ αυτό και δεν είχα συμπορευθεί μαζί του. Θα παραμείνει όμως στη μνήμη μας, και στις σελίδες της ελληνικής πολιτικής ιστορίας, σαν μιά εντιμη προσωπικότητα με κύρος, σοβαρότητα και ειδικό βάρος. Δυστυχώς, ο πολιτικός μας βίος δεν βγάζει πολλούς Στέφανους Μάνους.
Θα παραμένει πάντα ζωντανός στις μνήμες των ανθρώπων που τον εκτιμούσαν και στην καρδιά της οικογένειάς του.
