Η ΦΙΝΛΑΝΔΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ (Β΄ Μέρος)… Του Λάμπρου Ροϊλού

Του Λάμπρου Ροϊλού*

Η ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΑΠΕΙΛΗ ΤΟΥ ΠΟΥΤΙΝ

Σύμφωνα με δημοσίευση του Reuters της 2ας Οκτωβρίου 2026 :

Ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν επανέλαβε την Πέμπτη (1η Οκτωβρίου) την πάγια θέση της Μόσχας ότι η Ρωσία δεν σχεδιάζει να επιτεθεί σε ευρωπαϊκές χώρες, αλλά θα απαντήσει σε τυχόν επιθετικές ενέργειες χρησιμοποιώντας «όλα τα όπλα» του οπλοστασίου της.

Σε δηλώσεις του σε φόρουμ εξωτερικής πολιτικής, ο Πούτιν κατηγόρησε τη Δύση και την Ευρώπη ότι κλιμακώνουν τις εντάσεις κάνοντας λόγο για προετοιμασίες ενόψει πολέμου με τη Μόσχα τα επόμενα χρόνια, διεξάγοντας στρατιωτικές ασκήσεις στη Βαλτική Θάλασσα και προχωρώντας στην κατάσχεση ρωσικών πλοίων.

Αρκετές ρωσικές πρεσβείες στην Ευρώπη εξέδωσαν αυτή την εβδομάδα ανακοινώσεις, στις οποίες ανέφεραν ότι η Μόσχα διαθέτει «πληροφορίες ότι το ΝΑΤΟ προετοιμάζει αεροπορικό και ναυτικό αποκλεισμό του Καλίνινγκραντ και της περιφέρειας του Καλίνινγκραντ».

«Δεν πρέπει να υπάρχει καμία αμφιβολία: η Ρωσία θα ήταν έτοιμη να χρησιμοποιήσει ολόκληρο το οπλοστάσιό της, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών όπλων, για να υπερασπιστεί το έδαφός της, εάν οι χώρες του ΝΑΤΟ επιχειρήσουν να απομονώσουν την περιφέρεια του Καλίνινγκραντ από την υπόλοιπη χώρα», ανέφερε σε ανακοίνωσή της την Τρίτη η ρωσική πρεσβεία στην Ιρλανδία.

Ο Πούτιν δήλωσε ότι «Εάν φτάσουμε στο σημείο μιας άμεσης επίθεσης κατά της Ρωσικής Ομοσπονδίας —στην προκειμένη περίπτωση αναφερόμαστε στο Καλίνινγκραντ ή ίσως σε άλλα εδάφη— τότε, φυσικά, αναπόφευκτα και άμεσα, θα τεθεί επί τάπητος το ζήτημα της χρήσης από τη Ρωσική Ομοσπονδία όλων των όπλων που διαθέτει η χώρα μας», δήλωσε ο ίδιος. Ο Πούτιν δεν διευκρίνισε αν η Μόσχα θα χρησιμοποιούσε πυρηνικά όπλα, αλλά δήλωσε ότι διαθέτει οπλικά συστήματα που «δεν έχει κανείς άλλος» και ότι θα αποφάσιζε ποια θα χρησιμοποιούσε σε περίπτωση επίθεσης.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε απάντησε στο Euronews: «Κοιτάξτε, είμαστε αμυντική συμμαχία, σταματήστε την πυρηνική απειλή. Αυτό είναι εντελώς αδικαιολόγητο και δεν βοηθάει». « Η Ρωσία προσπαθεί να μας διχάσει και να αποσπάσει την προσοχή μας από την υπεράσπιση της Ουκρανίας».«Δεν θα το επιτρέψουμε», είπε, προσθέτοντας ότι ο καλύτερος τρόπος αντίδρασης είναι η παροχή περαιτέρω στήριξης στο Κίεβο.

Ο ρωσικός θύλακας του Καλίνινγκραντ στη Βαλτική βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, την Πολωνία και τη Λιθουανία. Εκεί εδρεύει η κύρια ναυτική βάση της Ρωσίας στη Βαλτική και άλλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενώ έχουν αναπτυχθεί πύραυλοι Iskander, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών κεφαλών.

Με την προσχώρηση της Φινλανδίας και της Σουηδίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία, η Βαλτική Θάλασσα χαρακτηρίζεται συχνά από αναλυτές ως «λίμνη του ΝΑΤΟ», εντείνοντας το αίσθημα στρατηγικής περικύκλωσης της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

Αξιωματούχοι των δυτικών ενόπλων δυνάμεων έχουν δηλώσει ότι κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Καλίνινγκραντ θα αποτελούσαν πιθανότατα τον πρώτο στόχο σε περίπτωση που η Ρωσία επιτίθετο ποτέ σε κάποιον σύμμαχο του ΝΑΤΟ.

Σχέση της Ειδικής Περιφέρειας του Καλίνινγκραντ (ή Αμυντικής Περιοχής του Καλίνινγκραντ) και της Στρατιωτικής Διοίκησης του Λένινγκραντ (LMD).

Όπως επισημαίνει με δημοσίευμα του το WEEK της 12/1/24) οι Ρώσοι έχουν διακινήσει στρατεύματα βορειοδυτικά στα σύνορά τους με την Φινλανδία Λετονία και Εσθονία σχηματίζοντας μια νέα στρατιωτική ζώνη γνωστή ως Leningrad Military District (LMD) που κατά την έκθεση του Think Tank ISW (Institute for the study of war) Δεκ.23 εκδηλώνει την πρόθεση Πούτιν “για ένα δυνητικά ευρείας έκτασης συμβατικό πόλεμο”.

Τον Φεβρουάριο του 2024, η Ρωσία κατάργησε τη Δυτική Στρατιωτική Διοίκηση και επανέφερε τη Στρατιωτική Διοίκηση του Λένινγκραντ (LMD).

• Άμεση Υπαγωγή:Η Περιφέρεια του Καλίνινγκραντ (Kaliningrad Oblast) εντάχθηκε επίσημα υπό τη γεωγραφική και διοικητική δικαιοδοσία της νέας LMD.
• Στρατηγικός Ρόλος:Στο πλαίσιο της LMD, οι στρατιωτικές δυνάμεις του Καλίνινγκραντ (επίγειες δυνάμεις, αεράμυνα S-400, πύραυλοι Iskander και ο Στόλος της Βαλτικής) αποτελούν το δυτικότερο προκεχωρημένο προπύργιο της διοίκησης, λειτουργώντας ως ζώνη άρνησης πρόσβασης (A2/AD) απέναντι στις δυνάμεις του ΝΑΤΟ.

Συνοπτικά, η Ειδική Περιφέρεια του Καλίνινγκραντ δεν υφίσταται πλέον ως αυτόνομο στρατιωτικό σώμα (όπως την περίοδο 1997-2010), αλλά αποτελεί αναπόσπαστο γεωγραφικό και επιχειρησιακό κομμάτι της ανασυσταθείσας Στρατιωτικής Διοίκησης του Λένινγκραντ

Ο «Διάδρομος Suwalki» (Suwalki Gap)—η στενή λωρίδα γης που συνδέει τη Λευκορωσία με το Καλίνινγκραντ—συνιστά το πλέον κρίσιμο σημείο τριβής.

 Οποιαδήποτε προσπάθεια περιορισμού της χερσαίας ή θαλάσσιας διέλευσης αγαθών και προσωπικού προς το Καλίνινγκραντ ερμηνεύεται από τη Μόσχα όχι απλώς ως οικονομικός αποκλεισμός, αλλά ως αμφισβήτηση της εδαφικής της ακεραιότητας.

Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έχουν πραγματοποιήσει στρατιωτικές ασκήσεις στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας τους τελευταίους μήνες, ενώ περισσότερες έχουν προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο. Πέρυσι, η συμμαχία ξεκίνησε την επιχείρηση «Baltic Sentry» στην περιοχή για την προστασία καλωδίων επικοινωνίας και αγωγών.

Ο Πούτιν ήταν επικεφαλής των δημιουργών του δόγματος που αναπτύχθηκε στην Ρωσία (1999-2000) περί «αποκλιμάκωσης μιας πολεμικής σύρραξης δια της κλιμάκωσης με χρήση πυρηνικών όπλων». (De-escalation doctrine, of escalating to de-escalate). Αρχικά σαν Γ.Γραμματέας του Ρωσικού συμβουλίου εθνικής ασφαλείας, που εν συνεχεία υπέγραψε και σαν επίσημο έγγραφο ως πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

Για να καταστεί όμως αποτελεσματική μια τέτοια απειλή, έπρεπε να γίνει πιστευτή. Έτσι σε όλα τα μεγάλης εμβέλειας γυμνάσια που διεξήγαγε η Ρωσία από το 2000, όλα περιελάμβαναν προσομοιώσεις περιορισμένων πυρηνικών κτυπημάτων.

Την απειλή αυτή για την εφαρμογή του πιο πάνω δόγματος ο Πούτιν την χρησιμοποίησε επανειλημμένα τόσο κατά τον Ουκρανικό πόλεμο (2022-26), όσο και κατά την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 αλλά και κατά την εισβολή του στην Γεωργία το 2008.(Βλέπε αναλυτικότερα επ’ αυτού στο βιβλίο μου «Τα σημεία των καιρών». Εκδόσεις Παπαζήση Οκτώβριος 2023)

Με όλα αυτά, πέραν του τεστ των άμεσων αντανακλαστικών των θιγομένων χωρών, ο Πούτιν θέλει να ελέγξει και τον βαθμό αλληλεγγύης μεταξύ των συμμάχων χωρών στο ΝΑΤΟ, αλλά και να ρίξει το ηθικό του πληθυσμού των Δυτικών. Βρίθουν άλλωστε αυτές τις μέρες τα «ειδησεογραφικά» vlogs (video blogs) στο You tube με τίτλο WW3 (τρίτος παγκόσμιος πόλεμος) που προφανώς διακινούνται από το Κρεμλίνο (λόγω και του λοιπού περιεχομένου τους).

Να προσθέσουμε σε αυτά την δήλωση του καγκελαρίου Μερτς ότι αναμένει σύγκρουση ΝΑΤΟ-Ρωσίας τα επόμενα 4 χρόνια, και την πρόσφατη δραματοποίηση του ενδεχόμενου ανάγκης ετοιμότητας Γερμανικών νοσοκομείων να περιθάλπτουν χίλιους τραυματίες την ημέρα!

Επίσης με τον Πολωνό πρωθυπουργό Τουσκ να δηλώνει ότι σε επόμενη παραβίαση τα drones ή τα αεροπλάνα θα καταρρίπτονται και τον Τραμπ να το επικροτεί.

 Δεν έλειψαν βέβαια τα τελευταία χρόνια-και ούτε θα πάψουν-οι επαναλαμβανόμενες απειλές Πούτιν για χρήση πυρηνικών όπλων.

Πολλοί  αναλυτές πιστεύουν ότι η Ρωσική στρατιωτική επάρκεια τρώθηκε σοβαρά από την διάλυση της ομάδος Wagner, αλλά κυρίως από τις απώλειες του πολέμου. Μάλιστα σύμφωνα με την υπηρεσία πληροφοριών του Ηνωμένου Βασιλείου, μπορεί να πάρει και 10 χρόνια για να ανακτήσει την προπολεμική ισχύ της, επίσης ότι οι καθημερινές απώλειες έχουν μετατρέψει τις Ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις σε ένα επίπεδο «κατώτερης ποιότητας» αν και «μεγάλης ποσότητας».

Σύμφωνα με τον S. Tisdall  αναλυτή εξωτερικών υποθέσεων του Guardian μια σύγκρουση Ρωσίας-ΝΑΤΟ θα απέβαινε σε “πολιτική και στρατιωτική αυτοκτονία” του Πούτιν.

Σε αυτά να προσθέσει κανείς τους σύγχρονους συμβατικούς πυραύλους μεγάλης εμβέλειας, αεροπλάνα 4ης και 5ης γενιάς (F35, Rafale και Eurofighters) και άλλα ανώτερης τεχνολογίας όπλα που διαθέτει το ΝΑΤΟ, σε σύγκριση με την Ρωσία.

Μια σύγκρουση επομένως ΝΑΤΟ- Ρωσίας με συμβατικά όπλα ενόψει των ανωτέρω, δεν θα είχε μακρά διάρκεια και η έκβαση θα ήταν σε βάρος της Ρωσίας. Τέλος δεν θα ετίθετο θέμα επάρκειας τροφοδοσίας του ΝΑΤΟ σε μακρά πολεμική διάρκεια για την οποία κάποιοι αναλυτές προβληματίστηκαν.

Με την εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ, αυτό είναι μια άλλη ιστορία. 

Η χαλαρή στάση του Τραμπ έναντι των Ρωσικών προκλήσεων αυξάνει τα ερωτήματα και την αβεβαιότητα. Ένας πλανητάρχης χαμαιλέοντας που αλλάζει χρώμα/ δηλώσεις και αποφάσεις ανάλογα με το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται.

Ένας πλανητάρχης που είναι ανοικτός σε οικονομικές/επιχειρηματικές συνεργασίες με τον Πούτιν στην Αρκτική και επί παντός επιστητού , που στέλνει αντί για έμπειρους πολιτικούς καριέρας, έμπιστους του επιχειρηματίες Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ (γαμπρό του) να συνδιαλλαγούν σε κρίσιμα Διεθνή θέματα με εχθρούς και φίλους.

Σε περίπτωση μη συμμετοχής των ΗΠΑ στην απειλή για χρήση πυρηνικών όπλων η Ρωσία έναντι της Ευρώπης θα έχει το «πάνω χέρι», και η Φινλανδοποίηση της Ευρώπης θα καταστεί πραγματικότητα.

Ήδη ο Ρώσος αξιωματούχος Σεργκέϊ Καραγκάνωφ (σημαίνον μέλος του Ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας και αμυντικής πολιτικής) θεωρούμενος από τους εκφραστές της Ρωσικής στρατηγικής πολιτικής (φερέφωνο του Πούτιν-όπως είναι και ο Μετβέντεφ-), δήλωσε προ λίγων ημερών ότι: «αν η Ευρώπη συνεχίσει να υποστηρίζει την Ουκρανία θα υποστεί προληπτικά συμβατικά πλήγματα και αν δεν παραδοθεί (!) τότε θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν πυρηνικά ! » (Για περισσότερα επ’ αυτού και το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικών όπλων βλέπε τα άρθρα μου ΠΟΛΕΜΟΣ ΝΑΤΟ ΡΩΣΙΑΣ 2025 Α’ ΚΑΙ Β΄ΜΕΡΟΣ).

Οι εκλογές στην Γαλλία (2027) και Γερμανία (που αποτελούν την ατμομηχανή της Ευρώπης) μπορούν να αλλάξουν τα δεδομένα υπέρ της Ρωσίας.

Αποδεδειγμένα η υπόδικη Μ.Λεπέν έχει χρηματοδοτηθεί για το ακροδεξιό κόμμα της από τον Πούτιν και στις δημοσκοπήσεις έρχεται πρώτη.

Το ακροδεξιό AFD στην Γερμανία έρχεται και αυτό πρώτο στις δημοσκοπήσεις (έχοντας κερδίσει και εκλογές σε επιμέρους κρατίδια), ενώ έχει την δηλωμένη υποστήριξη του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Βανς και του πλουσιότερου ανθρώπου του κόσμου Έλον Μασκ, την στιγμή που η καρέκλα του Καγκελαρίου Μερτς πριονίζεται παντοιοτρόπως.

Και τα δύο ακροδεξιά κόμματα είναι κατά της ΕΕ, της μετανάστευσης και υπέρ της αποκατάστασης των σχέσεων με την Ρωσία, με ότι αυτά συνεπάγονται για τον πόλεμο στην Ουκρανία και το μέλλον της Ευρώπης.

Κατά το Θουκυδίδειο αξίωμα η ιστορία επαναλαμβάνεται γιατί οι άνθρωποι και η συμπεριφορά τους δεν αλλάζουν, («ἕως ἂν ἡ αὐτὴ φύσις ἀνθρώπων ᾖ»).

*συντ. δικηγόρος παρ’Αρείω Πάγω, συγγραφέας, ερευνητής.