Του Ηλία Καραβόλια
Από τότε που «ενηλικιώθηκε» ο τόπος αυτός στην παγκοσμιοποίηση, μέσω της ευρωπαϊκής του υποτίθεται υπεραξίας, μοιάζει να είναι ότι έγραφε πάντα το ιστορικό φαντασιακό του συλλογικού της ασυνειδήτου : χώρα υψηλής γεωπολιτικής σημασίας.
Οπότε και την ονομάζουμε βολικά «οικόπεδο – φιλέτο» ώστε να θυμόσαστε ότι είναι κάτι σαν «προνομιακός τόπος που ενώνει ηπείρους και αγορές»
«Ψηφιακός κόμβος» γίνεται η Ελλάδα, «ενεργειακό κόμβο» θα αποτελεί η Ελλάδα, σε «βιώσιμο και πράσινο κόμβο ανάπτυξης» θα μετατραπεί η Ελλάδα.
Παλιότερα ακούγαμε επίσης «εμπορικός και ναυτιλιακός κόμβος» η Ελλάδα, ένας μεγάλος «διαμετακομιστικός κόμβος» η Ελλάδα.
Με τα δις φυσικά να πρωταγωνιστούν και να πηγαινοέρχονται τονώνοντας το φρόνημα του έθνους (πάντα οι μεγάλοι αριθμοί στις ειδήσεις σε απαλλάσσουν από χρέη και μόχθο καθημερινότητας, πάντα νιώθεις ότι «συμμετέχεις» σε αυτούς)
Είχε ή έχει ωφέλη από αυτά τα «κομβικά» δις και τις υποδομές ξένων η Ελλάδα ; Φυσικά ναι.
Από όπου περνάει το διεθνές εμπόριο και η τεχνολογία, εκεί σαφώς και όλο θα ανοίγουν μακροπρόθεσμα οι δουλειές.
Όμως : ποια Ελλάδα ακριβώς «άνοιξε δουλειές» και πώς τελικά ευνοείται (όχι μόνο με όρους ΑΕΠ ή στατιστικούς μέσους όρους εισοδήματος) από όλο αυτό το σκηνικό της χώρας -κόμβου, το μεγάλο μέρος της οικονομίας και των πολιτών ;
Να είμαστε σοβαροί : στον παγκόσμιο καπιταλισμό των ενεργειακών (και τώρα των ψηφιακών ροών) μια μεσαίου μεγέθους οικονομία που γίνεται hub για data centres ή κόμβος ενεργειακών αγωγών, δεν θα αποκομίσει τα ίδια οφέλη όπως από τον παραδοσιακό εμπορικό και μεταφορικό της κομβικό / διαμετακομιστικό ρόλο.
Η Ελλάδα – στο ευαίσθητο μεσογειακό περιβάλλον όπου «περνάνε» οι μεγάλοι ανταγωνισμοί για Μέση Ανατολή και Αφρική – όσες υποδομές και αν δημιουργηθούν, δεν έχει οικονομία πολυκλαδικής ισχύος ούτε υψηλής καινοτομίας, ώστε να διαχυθούν καθολικά ωφέλη σε αυτήν – – άρα να ευνοηθούν πολλές επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Τα κρουαζιερόπλοια πχ φέρνουν πιο άμεσο χρήμα και η ωφέλεια τους είναι πιο διαχεόμενη στην τοπική οικονομία πρωτίστως, αλλά και στην εθνική αγορά.
Η σύγχρονη πραγματικότητα δείχνει (ας ξεχάσουμε τις παλιές ιστορίες για το πώς έγινε πλούσια χώρα – κόμβος η Σιγκαπούρη, η Κύπρος ή άλλες γεωγραφικά ευνοημένες χώρες) ότι αυτό κυρίως που θα συμβαίνει μεσομακροπρόθεσμα από data centres, hubs αγωγών και ενεργειακά/ ψηφιακά κέντρα διαμετακόμισης είναι «υπερσυσσώρευση» ροών και εσόδων σε ολιγοπώλια ελέγχου αυτών των κόμβων και των υποδομών τους.
Και μιλάμε κυρίως για πολυμετοχικά και πολυεθνικά σχήματα (εδώ με συγκεκριμένα ελληνικά συμφέροντα – κυρίως ναυτιλιακά – μέσα τους) που σπρώχνουν φυσικά έξω τα κέρδη τους, αν δεν τα κάνουν πχ ιδιωτικό real estate ή επαναγορά σε μετοχές στις εισηγμένες τους στον Nasdaq.
Ο μόνος αληθινός «κόμβος» είναι άλλος. Και μεθοδικά κρύβεται σε αυτόν τον τόπο : είναι αυτός που διαχέει πραγματικό κίνδυνο και όχι ωφέλη, στην ελληνική κοινωνία, κυρίως των συνόρων μας.
Είναι ο «στρατιωτικός κόμβος» κάτω από τον μανδύα του «γεωπολιτικού» αφού η χώρα γίνεται αθόρυβα κάτι σαν «τροχονόμος» για πολεμικές βάσεις, σταθμούς ανεφοδιασμού και κανάλι διέλευσης για υλικό υψηλής τεχνολογίας με ροές εξοπλισμών, δηλαδή «αγωγός» γεωπολιτικής ισχύος των μεγάλων δυνάμεων που διεξάγουν περιφερειακούς πολέμους.
Σε απλά ελληνικά : από χώρα γινόμαστε μεθοδικά «χώρος», μια επικράτεια όχι μόνο συγκέντρωσης και διανομής πληροφοριών αλλά και διέλευσης ξένων υπεράκτιων κεφαλαίων («κεφάλαιο» έγινε πλέον οτιδήποτε ρέει – από πληροφορία μέχρι καύσιμα) που δεν αφήνουν τόσα έσοδα όσα νομίζουμε στην οικονομία.
Ουσιαστικά, ένας «χώρος» που τον χρησιμοποιούν οι μεγάλοι ξένοι όμιλοι τεχνολογίας αιχμής, χωρίς να καταβάλλουν το ανάλογο αντισταθμιστικό κόμιστρο και τα ανταποδοτικά φύλακτρα – με ότι αυτό συνεπάγεται στα διεθνή μας θέματα…



