Ακατανόητη η γαλλική ρηματική διακοίνωση… Του Διονύση Κ. Καραχάλιου

22

Του Διονύση Κ. Καραχάλιου

Το ζήτημα της καλωδιακής ηλεκτρικής σύνδεσης της Ελλάδας με την Κύπρο φαίνεται να προχωρεί στην υλοποίησή του, επί του παρόντος τουλάχιστον, μετά την ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία. Η γειτονική χώρα δείχνει, πάντα επί του παρόντος, ικανοποιημένη για την σχετική, μέσω της Γαλλίας, «ενημέρωσή» της και αφήνει κατά μέρος την αρχική θέση της ότι το έργο δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς την «συγκατάθεσή της».

Η διαφορά μεταξύ «συγκατάθεσης» και ενημέρωσης» είναι σαφής και προφανής: συγκατάθεση σημαίνει έγκριση της απόφασης, χορήγηση άδειας για ενέργεια, χωρίς την οποία δεν είναι δυνατή η εκτέλεσή της. Ενημέρωση σημαίνει απλή γνωστοποίηση της ενέργειας, που πρόκειται να λάβει χώρα, χωρίς την έγκριση, την άδεια εκείνου/ης που ενημερώνεται.  

Με βάση αυτή την σαφή εννοιολογική διαφορά μεταξύ των δύο αυτών όρων, η διπλωματική γλώσσα μοιάζει να λύνει ένα ζήτημα για το οποίο η αρνητική εμπειρία του 2024, όταν η τουρκική αντίδραση είχε ως αποτέλεσμα την διακοπή των βυθομετρικών εργασιών στην περιοχή της Κάσου, είχε δώσει λαβή για δυσάρεστες ερμηνείες σχετικά με την ελληνική στάση.    

Όμως, η ενημέρωση της Τουρκίας για την έναρξη των σχετικών εργασιών του  ερευνητικού σκάφους «Abeille Marengo», μετά την ρηματική διακοίνωση (note verbale) της Γαλλίας, θέτει, εκ των πραγμάτων, ένα εύλογο και κρίσιμο ερώτημα: Δεν αρκούσε η έκδοση της ελληνικής NAVTEX για να προχωρήσουν οι εργασίες του γαλλικού σκάφους ή, με διαφορετική διατύπωση, γιατί η πρόοδος των σχετικών εργασιών και ειδικότερα ο απόπλους του γαλλικού σκάφους,  χρειάστηκε, πέρα από την ελληνική  NAVTEX και την γαλλική ρηματική διακοίνωση, για να καταστεί δυνατός;

Η σκληρή δήλωση του Αντώνη Σαμαρά (13.11.2026), ανεξάρτητα από την ήπια κυβερνητική θέση, που θεωρεί ότι η «ενημέρωση» ή η ρηματική διακοίνωση από τη Γαλλία προς την Τουρκία δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα στα εθνικά συμφέροντα, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη, καθώς τα ερωτήματα που περιλαμβάνει απαιτούν σαφείς και διαυγείς απαντήσεις:

Πρώτον, ποιος, από πότε, πως, και με ποιανού την εντολή έδωσε στη Γαλλία το δικαίωμα να προβεί σε ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία για λογαριασμό της Ελλάδας;

Δεύτερον, ποιος, πότε και γιατί συμφώνησε με το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης;

Τρίτον, γιατί το Γαλλικό σκάφος δεν απέπλεε μέχρι να ενημερωθεί η Τουρκική πλευρά;

Τέταρτον, εφόσον η Τουρκία ενημερώθηκε από τη Γαλλία, τότε η κάθε NAVTEX τι ρόλο παίζει;

Πέμπτον, εάν όλα τα παραπάνω έγιναν εν αγνοία της Ελλάδας, τότε γιατί δεν κάναμε διάβημα εναντίον της Γαλλίας και δεν αναστείλαμε την άδεια στην Γαλλική εταιρεία;

Έκτον, αφού δεχόμαστε ότι η Τουρκία έχει δικαίωμα να “ενημερώνεται”, από εδώ και πέρα θα ζητάμε κι εμείς “ενημερώσεις” για αντίστοιχες ενέργειες της Τουρκίας;

Το ζήτημα, στην προκειμένη περίπτωση, δεν είναι να εκτιμηθούν τα προαναφερόμενα ερωτήματα Σαμαρά ως μια ακόμη εκδήλωση των αντικυβερνητικών ή, πολύ περισσότερο, των “αντιμητσοτακικών” αισθημάτων του πρώην πρωθυπουργού. Το ζήτημα που τίθεται προκύπτει από το ουσιαστικό περιεχόμενο αυτών των ερωτημάτων. Τούτο δε σημαίνει πως, η οποιαδήποτε επιδερμική ή επιπόλαιη παράκαμψή τους εύλογα ενοχλεί όλους όσοι αισθάνονται ότι τα ερωτήματα αυτά ανταποκρίνονται και στις δικές τους εύλογες ανησυχίες, με βάση το ιστορικό αναλόγων τοποθετήσεων στο παρελθόν, που είχαν ως συνέπεια να επικαλείται σήμερα η Τουρκία τις “γκρίζες ζώνες” και τα “ζωτικά συμφέροντά” της,  και να διατυπώνει τις εξωφρενικές θεωρίες της για την “γαλάζια πατρίδα”, απαιτώντας ελληνική συμμόρφωση στην προκλητικές αξιώσεις της σε βάρος της εθνικής μας κυριαρχίας…

  Στερείται σοβαρότητας, η επιφανειακά καθησυχαστική άποψη ότι η γαλλική παρέμβαση έλυσε τον “γόρδιο δεσμό” και, επί της ουσίας, κατέστησε δυνατή την επωφελή για την Ελλάδα (και την Κύπρο) υπέρβαση των εμποδίων που διατηρούσαν “παγωμένο” ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την χώρα μας. Είναι γνωστό ότι η τουρκική διπλωματία όταν διαπιστώνει ότι οι μαξιμαλιστικές διαθέσεις της δεν ικανοποιούνται με την ταχύτητα και την αμεσότητα που θα επιθυμούσε, έχει την υπομονή και, κυρίως, την πρόνοια να επιλέγει “μικρά βήματα”, τα οποία, μακροπρόθεσμα θα την φέρουν στους επιδιωκόμενους στόχους της.

Με αυτά τα δεδομένα, είναι βέβαιον ότι η σημερινή “ενημέρωση” της Τουρκίας για μια στρατηγική επιλογή, για την οποία το διεθνές δίκαιο δεν της επιτρέπει να έχει λόγο, δεν ήταν απλώς περιττή. Είναι, πρωτίστως, επικίνδυνη, διότι δημιουργεί ένα αρνητικό προηγούμενο, το οποίο η γειτονική χώρα θα μπορεί να επικαλεσθεί στο μέλλον, ως “εθιμικό δίκαιο”, για οποιαδήποτε παράλογη και παράνομη αξίωσή της έναντι της Ελλάδας.-