Κύριε διευθυντά

Οι θεοί αγαπούν τους καλούς ανθρώπους. Μια τέτοια ξεχωριστή προσωπικότητα είναι ο υπερεκατονταετής Διονύσιος Γκέργκης ή για χιλιάδες παιδιά που τον έζησαν από κοντά, απλώς «ο Νιόνιος». Παρότι τον Νιόνιο τον θυμόμαστε συχνά, τον θυμηθήκαμε και πρόσφατα από δημοσίευμα της ελληνόφωνης αυστραλέζικης εφημερίδας «Νέος Κόσμος», επειδή ο Νιόνιος συμπλήρωσε 102 χρόνια. Το κείμενο δεν ήταν φειδωλό στα θετικά της προσωπικότητας του Νιόνιου. Εμείς, μειράκια των 10-15 ετών που τον γνωρίσαμε από κοντά στις Παιδοπόλεις όπου υπήρχαν χιλιάδες παιδιά του Εμφυλίου, θα προσθέταμε πολλά περισσότερα.

Ο Νιόνιος δεν είχε βγάλει πανεπιστήμια ούτε ήταν απόφοιτος κάποιας παιδαγωγικής Ακαδημίας, ήταν όμως ένας πολυσύνθετος αθλητής, αξεπέραστος παιδαγωγός, δίκαιος ομαδάρχης και κριτής, αξέχαστος αυτοδίδακτος δάσκαλος που ορμήνευε ότι η άθληση και γενικά η σωματική δραστηριότητα είναι η πραγματική περιουσία. Δεν διαψεύστηκε. Γι’ αυτό γιόρτασε τα 102 χρόνια! Ιδωμένη η προσωπικότητα του Νιόνιου μετά, πάνω από 80 χρόνια στις δύσκολες μεταπολεμικές συνθήκες, μένει κανείς έκπληκτος πώς ένας νεανίας χωρίς πτυχία, χωρίς ιδιαίτερη μόρφωση, είχε καθολική αναγνώριση στην παιδαγωγική του ικανότητα από τα ίδια τα παιδιά που θεωρούσαν προσόν ότι τον γνώριζαν ή ήταν στην ομάδα μπάσκετ ή ποδοσφαίρου ή βόλεϊ που προπονούσε ο Νιόνιος. Ο Νιόνιος ήταν ο μέντοράς μας.

Στην Παιδόπολη Ζηρού Φιλιππιάδος οι υπογράφοντες δεν συμπέσαμε αμφότεροι. Προηγήθηκε ο πρώτος εξ ημών, ο Χρήστος, στην «ομάδα» του Νιόνιου Γκέργκη, και ακολούθησε ο δεύτερος εξ ημών στην «ομάδα» της Αλεξάνδρας Ελεφάντη. Τα κτίρια της Παιδόπολης είχαν κατασκευαστεί από τον Ελβετικό Ερυθρό Σταυρό, ο οποίος προφανώς ανταποκρίθηκε στην έκκληση της αείμνηστης βασίλισσας Φρειδερίκης. Η Παιδόπολη ήταν πολύ πρωτοποριακή για τη μακρινή εκείνη εποχή της δεκαετίας του 1950, χτισμένη δίπλα στη γραφική λίμνη του Ζηρού.

Ταιριάζουν στην αναπόληση της ζωής μας στην Παιδόπολη οι στίχοι του Αλεξανδρινού «ήχοι από την πρώτη ποίηση της ζωής μας».

ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΘ. ΒΕΝΕΤΗΣ
Ενεργός καρδιολόγος

ΑΝΤΩΝΗΣ Ν. ΒΕΝΕΤΗΣ
Επίτιμος δικηγόρος

Η Καθημερινή 5 Jun 2026

Το άρθρο Ο μέντοράς μας Νιόνιος Γκέργκης εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Προλογίζοντας το έργο τους, οι  κ.κ. Παπανδρόπουλος και Χριστίδης υπογράμμισαν ότι αποφάσισαν να γράψουν τη βιογραφία του κ. Δ. Μανιατάκη, διότι αποτελεί ζωντανό παράδειγμα επιτυχημένης δημιουργικής επιχειρηματικότητας. Μετά από 40 χρόνια δραστηριοποίησής του στην ICAP, η εταιρία διέπρεψε εφαρμόζοντας σημαντικές καινοτομίες, ενώ η επιτυχημένη πορεία του ως επικεφαλής της ΔΕΗ συνδέθηκε με τις πρώτες προσπάθειές της για διεθνοποίηση, σε συνεργασία με κορυφαίους διεθνείς επενδυτικούς οργανισμούς. Η μακρά επιτυχημένη δράση του κ. Δ. Μανιατάκη συνεχίζεται στον  τομέα του πολιτισμού,  μέσω του Μανιατακείου Ιδρύματος, στο οποίο προεδρεύει, με αντικείμενο την πολιτιστική κληρονομιά ως όχημα για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη.

Στη συνέχεια, τρεις διακεκριμένοι ομιλητές αναφέρθηκαν στους διαφορετικούς τομείς δραστηριοποίησης του κ. Δημήτρη Μανιατάκη.

Στη σημαντική προστιθέμενη αξία που είχε για την Ελληνική Οικονομία η ανάπτυξη των μεθόδων πιστοληπτικής αξιολόγησης και ο ρόλος της στην ορθολογική κατανομή των επενδύσεων των ελληνικών επιχειρήσεων, αναφέρθηκε στην ομιλία του ο κ. Παναγιώτης Μίχαλος, ιδρυτής και πρόεδρος του «Ιδρύματος Γ. Μ. Μίχαλος | Διάλογοι της Νισύρου» και π. Γ.Γ. Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του ΥΠΕΞ. Η εταιρεία συμβούλων ICAP, με διευθύνοντα σύμβουλο τον κ. Δ. Μανιατάκη, είχε πρωτοποριακό ρόλο στην πραγματοποίηση κλαδικών μελετών και πιστοληπτικών αξιολογήσεων των επιχειρήσεων, συμβάλλοντας στον εκσυγχρονισμό και εξορθολογισμό της πιστωτικής επέκτασης των ελληνικών τραπεζών.

Ο κ. Ραφαήλ Μωυσής, επίτιμος καθηγητής του ΜΙΤ, επίτιμος πρόεδρος του ΙΟΒΕ και πρώην πρόεδρος της ΔΕΗ, ανέπτυξε τον πρωταγωνιστικό ρόλο που είχε η ΔΕΗ στον εξηλεκτρισμό της χώρας και την ταχύρρυθμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Ανέφερε ακόμη, ότι στις σημερινές ενεργειακές συνθήκες η Ελλάδα χρειάζεται να εκσυγχρονισθεί και να καινοτομήσει, προτείνοντας τον εμπλουτισμό του ενεργειακού μείγματος με πυρηνική ενέργεια, παραγόμενη σε θαλάσσιες πλατφόρμες.

Στη συνέχεια πήρε τον λόγο ο κ. Γεώργιος Μέργος, επίτιμος καθηγητής Οικονομικών Επιστημών του ΕΚΠΑ, μέλος του Δ.Σ. του Ιδρύματος, παρουσιάζοντας ένα «νέο μοντέλο ανάπτυξης» με τη συνεργασία του Μανιατακείου Ιδρύματος, στο οποίο ο πολιτισμός αποτελεί κορυφαίο συντελεστή  βελτίωσης του επιπέδου ευημερίας και  δυναμικό παράγοντα προώθησης της οικονομικής ανάπτυξης, που έχει ως συνέπεια την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των τοπικών κοινωνιών.

Τέλος ο κ. Andrea Nanetti, Διακεκριμένος Καθηγητής στις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Guangzhou στην Κίνα και μέλος του Δ.Σ. του Ιδρύματος, γνωστός για την έρευνα και βιβλιογραφία του σχετικά με την Ενετοκρατία στην Πελοπόννησο, ανέφερε: «Οι πέτρες του Παλατιού του Νέστορα και των Κάστρων της Κορώνης, της Μεθώνης και του Ναβαρίνου, μαζί με τη διαχρονική σοφία της μεσογειακής διατροφής, δεν είναι απλώς αναμνήσεις. Είναι ευκαιρίες για την ενδυνάμωση των τοπικών κοινοτήτων, την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και την οικοδόμηση ανθεκτικότητας απέναντι στις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις».

Το άρθρο ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ “ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΝΙΑΤΑΚΗΣ, ΟΡΑΜΑ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑ” ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ, 28.5.2026. εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Με αφορμή το κείμενο του κ. Νίκου Βατόπουλου στην «Κ» της 20/5/2026, αναφερόμενο στην εκκεντρική και ένθερμη φιλελληνίδα Δούκισσα της Πλακεντίας, Σοφία ντε Μαρμπουάλεμπρέν (1785-1854), θα ήθελα να προσθέσω πώς την «έβλεπε» ο ελληνικός Τύπος της εποχής. Η Δούκισσα εγκαταστάθηκε, μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Τούρκους, στο μικρό ελληνικό βασίλειο και κόσμησε την Αθήνα και τα περίχωρα αυτής με σημαντικά κτίσματα, μεταξύ των οποίων το νυν Βυζαντινό Μουσείο στη λεωφ. Βασ. Σοφίας και το Καστέλλο της Ροδοδάφνης στην Πεντέλη (βλ. «Νέα Εστία», 15/4/1930, Χρ. Αγγελομάτη, «Τα σπίτια της Δούκισσας της Πλακεντίας»).

Ξεφυλλίζοντας στην Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη της Ναυπάκτου την αθηναϊκή εφημερίδα «Αθηνά» βρήκα, στο φύλλο αυτής της 6/6/1849 την είδηση, κατά την οποίαν:

«Προχθές εκκινοποιήσαμεν εις τους αναγνώστας μας την εις τα περίχωρα της πόλεώς μας λήστευσιν της Κυρίας Δουκέσσης της Πλακεντίας, από την εντός της πόλεως διαμένουσαν συμμορίαν του αρχιληστού Μπίμπιση.
Η Κυρία Δούκισσα τω όντι είχε συμφωνήσει να δώση εις τους ληστάς χίλια δίστηλα διά να ελευθερωθή· αλλ’ εωσού να της φέρουν τα χρήματα ταύτα από την πόλιν, οι χωρικοί πληροφορηθέντες ωπλίσθησαν και ώρμησαν κατά των ληστών οίτινες αναγκασθέντες έφυγαν και άφησαν ελευθέραν την Κυρίαν Δούκισσαν και την συνοδείαν της και τοιουτοτρόπως ο φέρων κατόπι τα χίλια δίστηλα εις τους ληστάς άνθρωπος της Δουκέσσης απήντησεν αυτήν επιστρέφουσαν, και συνεπέστρεψε και αυτός μαζί της με τα δίστηλα».

Η αυθόρμητη επέμβαση των χωρικών της Αττικής για την απελευθέρωση της Δούκισσας από τον λήσταρχο Μπίμπιση ωφείλετο εις το ότι η Δούκισσα ήτο λίαν δημοφιλής εις αυτούς, δι’ όσους λόγους αναφέρονται εις την εφημερίδα «Αθηνά» της 5.5.1843, «είναι γνωσταί αι αγαθοεργίαι, τας οποίας η Κυρία Δούκισσα της Πλακεντίας επιδαψιλεύει καθεκάστην εις πολλούς Ελληνας και έτι πλέον τα χρήματα τα οποία εξοδεύει εις διαφόρους οικοδομάς και άλλα δημόσια πράγματα, τα οποία και τον τόπον στολίζουν και τους κατοίκους ευκολύνουν και εξοικονομούν (…)».

Τέλος, σημειώνω ότι η Δούκισσα της Πλακεντίας δεν ήτο δημοφιλής μόνον εις τους χωρικούς της Αττικής, αλλά και εις τους διανοούμενους της εποχής!
Ετσι, όταν ο εκδότης και δημοσιογράφος Κων. Ν. Λεβίδης μετατύπωσε, το 1840, τα «Ελληνικά Χρονικά», τα οποία εξεδίδοντο κατά τη διάρκεια του Αγώνος εις το Μεσολόγγι, με συντάκτη τον Ελβετό φιλέλληνα Ιάκωβο Μάγερ (+11.4.1826), αφιέρωσε την έκδοση «τη εκλαμπροτάτη Κυρία Δουκίσση της Πλακεντίας…».

Η Καθημερινή 30 May 2026

Το άρθρο Η Δούκισσα, οι χωρικοί και ο αρχιληστής… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Κεφάλαιο 1
Ιστορική και Οικονομική Ανασκόπηση της Περιόδου πριν από την Ιδρυση της ICAP

Κεφάλαιο 2
Ο Δημήτρης Μανιατάκης και η Ελληνική Οικονομία

Κεφάλαιο 3
Η ICAP και ο Ρόλος της Χρηματοοικονομίας

Κεφάλαιο 4
Δημήτρης Μονιατάκης
Από τη «Δημιουργική Καταστροφή»
στη «Μετά Επιχειρηματικότητα»

Καιφάλεο 5
Η Μέτρηση του Πιστωτικού Κινδύνου
Στην Ελλάδα και η Σημασία του
του Παναγιώτη Αγγελόπουλου, οικονομολόγου-συγγραφέα

Του Παναγιώτη Γ. Μίχαλου

Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί φίλοι,

Θα ήθελα αρχικά να πω ότι τα πέντε κεφάλαια που εξετάζουμε σήμερα δεν αποτελούν απλώς μια τεχνική ή τραπεζική ανάλυση γύρω από τον πιστωτικό κίνδυνο για τη λειτουργία των τραπεζών, των επενδύσεων και της πραγματικής οικονομίας.

Στην πραγματικότητα, περιγράφουν κάτι πολύ βαθύτερο:

την πορεία μετάβασης της ελληνικής οικονομίας…
από μια οικονομία προσωπικών σχέσεων και διαμεσολάβησης…
σε μια οικονομία θεσμών, αξιολόγησης και εμπιστοσύνης.
σε μία πιο θεσμική και αξιοκρατική λειτουργία,
την εξέλιξη της επιχειρηματικότητας και του τραπεζικού συστήματος,
τη σχέση τεχνογνωσίας, πιστοληπτικής αξιολόγησης και ανάπτυξης,
το ισχυρό οικονομικό και χρηματοοικονομικό βάθος και ιστορικό context για
την Ελλάδα των δεκαετιών 1960–2000,
τη σαφή σύνδεση της ICAP με την ωρίμανση της αγοράς, της τραπεζικής εποπτείας και της απορρόφησης ευρωπαϊκών πόρων.
και τον ρόλο του Δημήτρη Μανιατάκη ως μεταρρυθμιστικού και θεσμικού παράγοντα.
_____

Ο πιστωτικός κίνδυνος, με την κλασική οικονομική έννοια, είναι η πιθανότητα ένας δανειολήπτης να μην μπορέσει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του.

Να μην αποπληρώσει ένα δάνειο.
Να μην εξυπηρετήσει τις υποχρεώσεις του.
Να πτωχεύσει.
Να οδηγήσει τον πιστωτή σε ζημία.

Όμως, αν το δούμε βαθύτερα, ο πιστωτικός κίνδυνος είναι κάτι πολύ περισσότερο.

Είναι ο τρόπος με τον οποίο μια οικονομία μετρά την αξιοπιστία της.

Είναι ο τρόπος με τον οποίο μια κοινωνία τιμολογεί την εμπιστοσύνη.

Και τελικά, είναι ο μηχανισμός μέσω του οποίου κατανέμεται το κεφάλαιο μέσα στην οικονομία.

_____

Για πολλές δεκαετίες, ιδιαίτερα από τη δεκαετία του 1980 και μετά, η ελληνική οικονομία αντιμετώπισε μια σειρά από διαρθρωτικές παθογένειες που καθυστέρησαν τη θεσμική της ωρίμανση.

Η ανάπτυξη της χώρας δεν στηρίχθηκε πάντοτε σε ένα συνεκτικό θεσμικό πλαίσιο.

Αντίθετα, συχνά κυριάρχησαν:

• το πελατειακό κράτος,
• η πολυνομία και η κανονιστική ασάφεια,
• η γραφειοκρατία,
• η έλλειψη αξιοκρατίας,
• και πολλές φορές η υποκατάσταση θεσμών από προσωπικές σχέσεις και διαμεσολαβήσεις.

Αυτό είχε άμεσες συνέπειες και στην οικονομία.

Γιατί όταν μια οικονομία δεν αξιολογεί αντικειμενικά τον κίνδυνο…

τότε δεν κατανέμει σωστά ούτε το κεφάλαιο.

Και όταν το κεφάλαιο δεν κατανέμεται σωστά…

τότε επιβραβεύεται όχι πάντα ο πιο παραγωγικός,

όχι πάντα ο πιο καινοτόμος,

αλλά συχνά εκείνος που έχει καλύτερη πρόσβαση στο σύστημα.

_____

Αυτή είναι ίσως η βαθύτερη πολιτική οικονομία της ελληνικής κρίσης.

Διότι το πρόβλημα της Ελλάδας δεν ήταν μόνο δημοσιονομικό ή τραπεζικό

Ήταν και θεσμικό.

Ήταν αποτέλεσμα βαθιών θεσμικών και πολιτικών παθογενειών που

διαμόρφωσαν τον τρόπο λειτουργίας της οικονομίας επί δεκαετίες.

Ήταν πρόβλημα ποιότητας διακυβέρνησης.

Ήταν πρόβλημα αξιοπιστίας μηχανισμών αξιολόγησης.

Ήταν πρόβλημα εμπιστοσύνης.

_____

Σε αυτό το πλαίσιο, αποκτά ιδιαίτερη σημασία η σταδιακή εισαγωγή στην Ελλάδα μιας περισσότερο επιστημονικής και αντικειμενικής προσέγγισης του πιστωτικού κινδύνου.

Δηλαδή η μετάβαση:

από την υποκειμενική κρίση…

στη μετρήσιμη αξιολόγηση.

_____

Η ανάπτυξη συστημάτων πιστοληπτικής διαβάθμισης, η δημιουργία βάσεων οικονομικών δεδομένων, η συστηματική αξιολόγηση επιχειρήσεων και η ενσωμάτωση διεθνών προτύπων αποτέλεσαν ουσιαστικά μέρος του εκσυγχρονισμού της ελληνικής οικονομίας.

Όχι απλώς ως επιχειρηματικών φορέων.

Αλλά ως θεσμικών ενδιάμεσων μηχανισμών αξιοπιστίας.

Και εδώ αναδεικνύεται η σημασία οργανισμών όπως η ICAP.

_____

Η συμβολή του Δημήτρη Μανιατάκη, ειδικότερα, πρέπει να ιδωθεί ακριβώς μέσα από αυτό το πρίσμα.

Δεν αφορά μόνο τη διοίκηση μιας επιχείρησης.

Αφορά τη συμβολή στη δημιουργία μιας διαφορετικής κουλτούρας οικονομικής αξιολόγησης στην Ελλάδα.

Ο Δημήτρης Μανιατάκης αναδεικνύεται μέσα από αυτά τα κεφάλαια όχι μόνο ως ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας ή τραπεζικός τεχνοκράτης,αλλά ως ένας βαθιά θεσμικός μεταρρυθμιστικός παράγοντας της ελληνικής οικονομίας. Σε μια Ελλάδα όπου επί δεκαετίες οι επιχειρηματικές σχέσεις, οι χρηματοδοτήσεις και ακόμη και οι επενδύσεις βασίζονταν συχνά στις προσωπικές γνωριμίες, στη διαμεσολάβηση, στο πελατειακό κράτος και στην έλλειψη αντικειμενικών δεδομένων, ο Μανιατάκης συνέβαλε καθοριστικά στη μετάβαση προς μια πιο αξιοκρατική, θεσμική και επιστημονικά οργανωμένη οικονομία.

Μέσα από την ICAP, προώθησε για πρώτη φορά στην Ελλάδα την έννοια της αντικειμενικής πιστοληπτικής αξιολόγησης, της συστηματικής επιχειρηματικής πληροφόρησης και της επιστημονικής μέτρησης του
πιστωτικού κινδύνου. Η σκέψη του συνδέει άμεσα την ανάπτυξη με τη γνώση, τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και την τεχνοκρατική επάρκεια. Και ταυτόχρονα φωτίζει τις διαχρονικές παθογένειες της ελληνικής οικονομίας:

την πολυνομία, τον κρατισμό, την έλλειψη αξιοκρατίας, τη στρεβλή χρηματοδότηση και την αδυναμία δημιουργίας σταθερών θεσμών.

Ουσιαστικά, το έργο και η φιλοσοφία του κου Μανιατάκη αποτελούν μια έμμεση αλλά σαφή υπενθύμιση ότι χωρίς θεσμική σοβαρότητα, αντικειμενική αξιολόγηση και κουλτούρα ευθύνης, καμία οικονομία δεν μπορεί να γίνει πραγματικά ανταγωνιστική και ανθεκτική στον διεθνή ανταγωνισμό.

Σε μια εποχή όπου η οικονομική πληροφόρηση ήταν περιορισμένη, οι λογιστικές πρακτικές ατελείς, και η αξιολόγηση επιχειρήσεων πολλές φορές αποσπασματική ή υποκειμενική…

η ανάπτυξη μηχανισμών οργανωμένης πιστοληπτικής αξιολόγησης αποτέλεσε ουσιαστικά θεσμική καινοτομία.

Με άλλα λόγια, συνέβαλε στη μετάβαση:

από την οικονομία της διαίσθησης…

στην οικονομία της τεκμηρίωσης.

_____

Και αυτό δεν ήταν απλώς τεχνικό ζήτημα.

Ήταν βαθιά αναπτυξιακό.

Γιατί όταν μια οικονομία αποκτά καλύτερους μηχανισμούς αξιολόγησης:

• μειώνει την αβεβαιότητα,
• ενισχύει τη διαφάνεια,
• βελτιώνει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση,
• και αυξάνει την εμπιστοσύνη επενδυτών και αγορών.

_____

Η εξέλιξη αυτή συνέπεσε και με τις μεγάλες διεθνείς μεταβολές των τελευταίων δεκαετιών.

Την παγκοσμιοποίηση των αγορών.

Την απελευθέρωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Την κατάργηση πολλών παραδοσιακών περιορισμών.

Την ανάπτυξη σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων.

Την εμφάνιση νέων μορφών χρηματοοικονομικού κινδύνου.

_____

Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η μέτρηση του κινδύνου έγινε κεντρικός πυλώνας οικονομικής σταθερότητας.

Και η Ελλάδα έπρεπε σταδιακά να προσαρμοστεί.

Μέσα από την εναρμόνιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Μέσα από τους κανόνες της Βασιλείας.

Μέσα από την εισαγωγή εποπτικών και κανονιστικών μηχανισμών.

Μέσα από τη δημιουργία κουλτούρας διαχείρισης κινδύνου.

_____

Η πορεία αυτή δεν ήταν εύκολη.

Και ασφαλώς δεν ολοκληρώθηκε από τη μία ημέρα στην άλλη.

Όμως αποτέλεσε μέρος της βαθύτερης προσπάθειας θεσμικής ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης της χώρας.

_____

Και εδώ υπάρχει και μια ευρύτερη γεωοικονομική διάσταση.

Η Ανατολική Μεσόγειος σήμερα είναι ένας χώρος υψηλής στρατηγικής σημασίας.

Ένας χώρος ενεργειακών διαδρομών.

Ανταγωνισμών.

Μεταβαλλόμενων συμμαχιών.

Και αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

_____

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η οικονομική αξιοπιστία δεν είναι απλώς οικονομικός δείκτης.

Είναι στοιχείο εθνικής και περιφερειακής ανθεκτικότητας.

Γιατί η δυνατότητα μιας οικονομίας να προσελκύει επενδύσεις, να χρηματοδοτεί επιχειρήσεις, να χρηματοδοτεί υποδομές για την ενεργειακή και εθνική μας ασφάλεια, και να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τον κίνδυνο…

συνδέεται άμεσα με τη συνολική στρατηγική της σταθερότητα.

_____

Γι’ αυτό και η θεσμική ποιότητα αποκτά σήμερα γεωπολιτική σημασία.

Οι ισχυροί θεσμοί, η αξιοπιστία των μηχανισμών αξιολόγησης, η ποιότητα της διακυβέρνησης και η διαφάνεια…, το κράτος δικαίου, δεν είναι μόνο οικονομικές παράμετροι.

Είναι και παράγοντες γεωοικονομικής ισχύος.

_____

Αν λοιπόν επιχειρούσαμε να συνοψίσουμε το βαθύτερο μήνυμα αυτών των πέντε κεφαλαίων…

θα λέγαμε ότι περιγράφουν τη σταδιακή μετάβαση της Ελλάδας:

Από μια οικονομία σχέσεων…

σε μια οικονομία θεσμών.

Από μια οικονομία αβεβαιότητας…

σε μια οικονομία αξιολόγησης.

Από μια οικονομία διαμεσολάβησης…

σε μια οικονομία εμπιστοσύνης.

_____

Και ίσως αυτή να είναι τελικά η μεγαλύτερη πρόκληση που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η χώρα μέχρι σήμερα.

Η οικοδόμηση θεσμών που λειτουργούν με συνέχεια, συνέπεια, αξιοκρατία, διαφάνεια και αξιοπιστία.

Όχι συγκυριακά.

Αλλά διαχρονικά.

_____

Κυρίες και κύριοι, τελειώνοντας,

Ο πιστωτικός κίνδυνος μπορεί να μοιάζει με τεχνικό χρηματοοικονομικό όρο.

Στην πραγματικότητα όμως…

είναι ένας καθρέφτης της θεσμικής ωριμότητας μιας χώρας.

_____

Και η εμπειρία της Ελλάδας μάς υπενθυμίζει ότι η πραγματική ανάπτυξη δεν οικοδομείται μόνο με κεφάλαια.

Οικοδομείται με εμπιστοσύνη.

Με θεσμούς.

Με αξιοκρατία.

Και με την ικανότητα μιας κοινωνίας να μετατρέπει την πληροφορία σε αξιοπιστία και την αξιοπιστία σε ανάπτυξη.

_____

Σας ευχαριστώ πολύ και καλοτάξιδο. //

Το άρθρο Παρουσίαση Βιβλίου Δημήτρη Μανιατάκη των Θανάση Παπανδρόπουλου – Κώστα Χρηστίδη… Του Παναγιώτη Γ. Μίχαλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο αειθαλής και αιωνόβιος επίτιμος αρεοπαγίτης, κ Ευάγγελος Ανδριανός, με επιστολή του στην «Κ» της 24.4.2026, επεσήμανε «τα υπέρ και τα κατά του συνδικαλισμού».

Βεβαίως δεν αμφισβητείται ότι ο συνδικαλισμός, ο οποίος προστατεύει τα συμφέροντα των εργατών, μεγάλως συμβάλλει εις την ειρηνική κοινωνική συμβίωση.

Αλλά, βεβαίως, και εδώ ισχύει το Δελφικό απόφθεγμα «μηδέν άγαν» (όχι υπερβολές).

Οι υπερβολές όμως του εν Ελλάδι συνδικαλιστικού κινήματος, παρετηρήθησαν ιδίως κατά την μεταπολίτευση, κατά την οποίαν, πρωτοστατούσης της δογματικής αριστεράς και της «προοδευτικής» αριστεράς, οι σχεδόν καθημερινές απεργίες και διαδηλώσεις «για ψύλλου πήδημα» συνέβαλλαν μάλλον στην απαξίωση του δικαιώματος της απεργίας από το κοινωνικό σύνολο, και έτσι απέβησαν αλυσιτελείς εν πολλοίς.

Μάλλον θα παρατηρούσα, όμως, ότι οι μόνοι ίσως ωφεληθέντες τελικά ήσαν οι «επαγγελματίες» συνδικαλιστές, αποκαλούμενοι και «εργατοπατέρες».

Η κατάχρηση όμως των απεργιών επεσημάνθηκε ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα.

Έτσι το 1907, μια απεργία των ηλεκτρολογων στο Παρίσι, που βύθισε την πόλη στο σκοτάδι, ο Πρωθυπουργός της Γαλλίας Ζωρζ Κλεμανσώ, αν και είχε προοδευτικές ιδέες, απήντησε στον Ζαν Ζωρές, που υπερασπίστηκε την απεργία:

«Είμαι υποχρεωμένος να παρατηρήσω ότι αυτή η μορφή ελευθερίας που σας ενθουσιάζει, είναι η καταπίεση της κοινωνίας από ορισμένα άτομα.»

Θα παρατηρούσα κάπως γενικότερα ότι η αύξηση της παραγωγής, αυτή είναι η μοναδική λύση που θα είχε αποτέλεσμα.

Αλλά η αύξηση της παραγωγής σκοντάφτει πάντοτε σχεδόν στην συνδικαλιστική αδιαλλαξία.

Τέλος, θα παραθέσω ένα ωραίο κείμενο του αθάνατου Πλούταρχου, αναφερόμενο σε μία λαϊκίστικη αντίληψη των πολιτικών που πρέπει να αποφεύγεται η να ασκείται με φειδώ.

«Οὐ γὰρ κακῶς ἔοικεν εἰπεῖν ὁ εἰπὼν ὅτι πρῶτος κατέλυσε τὸν δῆμον ὁ πρῶτος ἑστιάσας καὶ δεκάσας.»

(Δεν εσφάλλε ο ειπών ότι κύριος αίτιος της καταστροφής του Δήμου είναι ο δώσας εις τον λαόν διασκεδάσεις και διαφθείρας αυτόν διά φιλοδωρημάτων).

Το άρθρο Υπερβολές του συνδικαλισμού… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Κύριε διευθυντά

Η πρόσφατη αναφορά της «Κ» στους τελευταίους Ελληνες της Κορσικής, μου δίνει την αφορμή να αναφερθώ στον πάλαι ποτέ αξιόλογο Ελληνισμό της Κορσικής, όπως αυτός αναδεικνύεται από τις κιτρινισμένες σελίδες των ελληνικών εφημερίδων του 19ου αιώνα, που βρίσκονται στην Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη της Ναυπάκτου. Ετσι, κατά την «ΑΛΗΘΕΙΑ» της 4.2.1866:

«Είναι γνωστόν ότι εν Κορσική υπάρχει αρχαία τις ελληνική, κυρίως λακωνική αποικία, τιμώσα μετά της γλώσσης πάντα τα προγονικά έθη. Περί της αποικίας ταύτης γράφουσι τα εξής περίεργα εκ Παρισίων προς τον “Βόσπορον”. Εν Κορσική υπάρχει μικρά τις πόλις, κειμένη παρά τη δυτική όχθη της νήσου και κατοικουμένη σχεδόν υπό μόνον Ελλήνων. Η αποικία αυτή έλκει την καταγωγήν εκ χρόνων αρχαιοτάτων και ετήρησεν, ουχί μόνον τα πάτρια ήθη, αλλά και την θρησκείαν την ορθόδοξον.

Αλλ’ προ μικρού χρόνου ο Επίσκοπος της Κορσικής κατέστησεν αργόν τον ιερέα αυτής, ην’ θα διστάσετε μεν να πιστεύσητε αλλά δύναμαι να διαβεβαιώσω την αυθεντίαν. Ο ιερεύς της Κιρσόσου (ούτως ονομάζεται η περί ης ο λόγος κωμόπολις) κατέστη αργός, διότι εζήτησε και έλαβε παρά του υπουργού της εκπαιδεύσεως να διδάξη τα ελληνικά εις τα παιδία της πόλεως. Η πράξις αυτή διήγειρε μεγάλην συγκίνησιν παρά τοις κατοίκοις: εγένετο δε παραχρήμα επίδειξις τις υπέρ του αδικηθέντος ιερέως. Αι γυναίκες έπαυσαν να φοιτώσι εις τον ναόν, όστις κατέστη έρημος και επιτέλους εκλείσθη. Ο επίσκοπος Καζανέλη ονομάτι, δεν είναι άνθρωπος υποχωρητικός και αγνοώ ποίον τέλος θα λάβη η υπόθεσις».

Εις την πρωτεύουσαν της Κορσικής Αιάκιον (Αζάτιον), με πρωτοβουλία του διάσημου στην τότε Γαλλία Κεφαλλήνος οφθαλμιάτρου Στ. Μεταξά και με χρηματοδότησιν του μεγάλου ηπειρώτη ευεργέτη Χρηστάκη Ζωγράφου (1820-1896), ιδρύθηκε και λειτουργούσε ελληνική σχολή. Ετσι, κατά την «ΩΡΑ» της 12.2.1885: «Ο Χρηστάκης Ζωγράφος προσήνεγκεν εις την Κορσική ελληνική κοινότητα δωρεάν τρισχιλίων φράγκων κατ’ έτος προς διατήρησιν αυτόθι ελληνικής σχολής».

Κατά δε τον «Ανατολικόν Αστέρα» της Κων/πόλεως της 3.6.1887: «… Το σχολείον τούτο ου η διεύθυνσις ήτο ανετεθειμένη εις τον Σαμόθρακα ιατρόν κ. Ν. Β. Φραδυν… Δυστυχώς όμως πάντοτε κατά τον “Ανατολικόν Αστέρα” η αυλή της Ρώμης υπονοών την παπικήν εκκλησίαν, επέτυχε να κλείση την υφισταμένην και λειτουργούσαν ελληνική σχολήν».

Η Καθημερινή 22 May 2026

Το άρθρο Η ελληνική «αποικία» κάποτε στην Κορσική… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Την εποχή του Περικλέους κι αυτή που ακολούθησε, στην ακμάζουσα Αθήνα και στον ευρύτερο χώρο της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, αναδύεται μια ατμόσφαιρα εξαιρετικής πνευματικής και καλλιτεχνικής δημιουργίαςˑ αναπτύσσονται ρεύματα σκέψης μοναδικής διεισδυτικότητας σε καίριους τομείς γνώσης, που έως τότε κινούνταν στον εμπειρισμό, στο ημίφως του Μύθου και στην πλάνη της προκατάληψης.

Ανοίγονται νέοι ορίζοντεςˑ πεδία συσκοτισμένα βρίσκουν τον μίτο. Μεταξύ αυτών, στον Πλατωνικό Τίμαιο καταγράφεται η πρώτη μαθηματικοποιημένη ερμηνεία της δημιουργίας του Κόσμου. Γραμμένο περί το 360 π.Χ., το σύγγραμμα άσκησε επί μακρόν αποφασιστική επιρροή, η οποία ουδόλως περιορίζεται στη Φυσική: εισάγονται οι έννοιες της αριθμητικής αναλογίας, της μεσότητας, της συμμετρίας και της αρμονίας, συντελεστές που «κυριαρχούν» από τότε στην Αισθητική και στην Αρχιτεκτονική (και) με την ευρύτερη έννοιά της.

Η εκτύλιξη του νήματος του διδάγματος του Τίμαιου, αποτελεί ερέθισμα το οποίο οδηγεί στην έρευνα κεντρικών παραμέτρων που συνθέτουν την Τέχνη της Αρχιτεκτονικήςˑ νοούμενης ως ενιαίου corpus: Urbis-Αισθητική-Οικοδομική Tέχνηˑ κατά το παράδειγμα των Ικτίνου και Καλλικράτη, του Ιππόδαμου, της εμπειρίας της Ελληνιστικής περιόδου, όπως τη μετέφερε ο Vitruvius ή όπως εκδηλώθηκε στο απαράμιλλο έργο των Ανθέμιου και Ισίδωρου και –με την δική τους πινελιά– των πρωτοπόρων του «Primo Rinascimento».

Το παρόν φιλοδοξεί να αναδείξει κύριους σταθμούς, έργα και επισπεύδοντες, μιας εξαιρετικά γοητευτικής πορείας με αφετηρία τους «τόπους» που διαμορφώθηκε και αναπτύχθηκε, βρίσκοντας πρόσφορο πνευματικό, πολιτικό και οικονομικό έδαφοςˑ να αποτιμήσει το μέτρο επιρροήςˑ να αξιολογήσει την πρόσληψη, το πεδίο εφαρμογής, τον βαθμό αφομοίωσηςˑ να συνεισφέρει στη γνώση των πολεοδομικών ιστών του παρελθόντος, των μνημείων και των ιζημάτων αλλοτινών εποχών, των «Τόπων» της Ιστορίας και του Μύθου.

• Το πρώτο Κεφάλαιοπροσεγγίζει τις αντιλήψεις περί Πόλης, Αισθητικής και Αρχιτεκτονικής της Κλασικής περιόδουˑ τις απαρχές, τη θεμελίωση και την κορύφωση της Ελληνικής δημιουργίαςˑ αναζητά τις Αρχές της Αρχιτεκτονικής της «Χρυσής Εποχής», ως εγχείρημα γήινης αναπαράστασης της κοσμικής τάξης. Εξετάζει την Ελληνική Ζωγραφική, η οποία εκφράζεται «πολλαχώς»: μεταξύ οντολογικής άρνησης και μίμησης του συμβολισμού του Μύθου, της δύναμης του Έπους και της Ιστορίαςˑ της έννοιας της προοπτικήςˑ Αποκαλύπτει το μεγαλείο της Ελληνικής Γλυπτικής.
• Το δεύτερο Κεφάλαιοαναλύει τους Συμβολισμούς στην Αισθητική, στην Αρχιτεκτονική και στην Τέχνη στη χιλιετία της Αυτοκρατορίας της Κωνσταντινούπολης.

• Το τρίτο κεφάλαιοεπικεντρώνει σε κύρια χαρακτηριστικά μιας περιόδου που σημάδεψε την πορεία του Δυτικού κόσμου: την ανάδυση της Φλωρεντίας ως κέντρο αναβίωσης των Ελληνικών Γραμμάτωνκαι της μελέτης των Ρωμαϊκών κειμένων, σε βαθμό που οι ίδιοι την αποκαλούσαν «Athenae Alterae».

Σ΄αυτό το πλαίσιο, το τέταρτο Κεφάλαιο μελετά το νέο «Υπόδειγμα» στην Αρχιτεκτονική και στην Τέχνη. Την επάνοδο του «Ελληνικού Μύθου», τις αντιλήψεις περί του «Ωραίου», την (επαν)ερμηνεία και επαναδιατύπωση του συστήματος των «Αναλογιών» και της Προοπτικής απεικόνισης.

• Το πέμπτο Κεφάλαιο αναλύει την Ενετική Αναγέννηση: τις καταβολές και την πορεία της ως μιας Βυζαντινής Επαρχίας στη μεθόριο της Ανατολικής Αυτοκρατορίας και τα αδιάψευστα τεκμήρια που αποτυπώθηκαν στην Οικοδομική, στην Εικαστική δημιουργία, στην Οχυρωματική Μηχανικήˑ το πέρασμα από το «QuasiAlterum Byzantium», στην αναβίωση των αρχών του κλασικού.

• Το έκτο Κεφάλαιοεπικεντρώνει στο θεωρητικό υπόστρωμα και σε εμβληματικά έργα πρωταγωνιστών του «Rinascimento Veneziano», υπό το πρίσμα της πρόσληψης του κλασικού: του Gian Giorgio Trissino, μαθητή και φίλου του Χαλκοκονδύλη, ελογιμότατου, και μεγάλου σκηνοθέτη της κλασικής αναβίωσης στο Veneto: «splendore dei nostri tempi», για τον μαθητή του Andrea di Pietro, τον οποίο ο ίδιος μεταμόρφωσε σε Palladio: Συνεχίζει με τον Daniele Barbaro, ένθερμο μελετητή της Ελληνικής Γραμματείας και εκδότη, μεταρρυθμιστή της Αρχιτεκτονικής σκέψης στη Βενετία.

Διερευνά τις καταβολές της αρχιτεκτονικής έκφρασης του Andrea Palladio: συνθετική, λειτουργική, μορφολογική, αναδεικνύοντας πτυχές της κλασικής τους συγκρότησης.

Ακολουθεί η μυθογραφία του Έρωτα στην «Ποιητική εικονογραφία» του Tiziano Vecellio:

Η πρόσληψη του «Antico» στην «Αιώνια Πόλη», η βίωση της ανεξίτηλης γοητείας του Μύθου. τα ισχυρά ερεθίσματα που αναδεικνύονται στην ιδιοφυή εικαστική απόδοση της «Ιδέας του Έρωτα» – ο «Ουράνιος και Αγοραίος Έρωτας» του Πλατωνικού Συμποσίου.

Το αποτύπωμα της Αναγεννησιακής Βενετίας στη διαδρομή του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, αποτελεί αντικείμενο της επόμενης ενότητας: η Τέχνη «in forma alla Greca», τα κλασικά του ερείσματα, η παρουσία του στον «Maestro Tiziano», η ανάγνωση του υπερβατικού στο έργο τουˑ η αποτίμηση μιας μοναδικής διαδρομής «προς την αιώνια επιστροφή».

Εμβαθύνει στην πραγματεία De Harmonia Mundi Totius του μοναχού Francesco Zorzi –θεωρητικού με εδραία Πλατωνικά θεμέλια– με ισχυρή επιρροή στην οικοδόμηση του Ναού του San Francesco della Vigna των Jacopo Sansovino και Andrea Palladio.

Το τελευταίο κεφάλαιο ολοκληρώνεται με την ανάγνωση του έργου ενός ξεχωριστού Μήλιου ζωγράφου, με εντυπωσιακή παρουσία στη Venetia, του Αντώνιου Βασιλάκη, του επιλεγόμενου Aliense: των υφολογικών του καταβολών, την πληθωρικότητα της ζωγραφικής του παραγωγής, τον πλούτο των συνθέσεών του, που τον οδήγησαν στον «Όλυμπο της Τέχνης», στο παρατεταμένο Φθινόπωρο της Ενετικής Αναγέννησης.

Το παρόν πόνημα εντάσσεται στον ολκό των πρωτοβουλιών που αποσκοπούν να καταστήσουν την ανάγνωση των ανάγλυφων τεκμηρίων του παρελθόντος, όπως διασώζονται στην «Υψηλή Τέχνη της Αρχιτεκτονικής», ως μέσο κατανόησης του παρόντος και ανάληψης πολιτικών διατήρησης και ανάδειξής τουˑ οδηγώντας στον σχεδιασμό ενός αστικού μέλλοντος, που θεωρεί την «Ιδιοσυστασία του Τόπου» –το «Genius Loci»– ως πολύτιμο κομμάτι του.

Χαρακτηριστικά της έκδοσης: Αθήνα, 2026. 560 σελίδες. Κεντρική διάθεση: Εκδόσεις Παπασωτηρίου, Στουρνάρη 49^Α, Αθήνα. Τηλ. (+30) 2103800008. E-mail: publish@papasotiriou.gr

Το άρθρο ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΤΣΕΤΣΗ «ΤΟ ΔΗΛΙΟΝ ΦΩΣ» εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο πολιτισμός και η κληρονομιά του αποτελούν κορυφαία πρώτη ύλη για την Ελλάδα, η οποία χωρίς τεράστιες επενδύσεις προσφέρει ισχυρές άυλες αξίες και πολύ καλές επενδυτικές αποδόσεις. Όσο για τη συμμετοχή του πολιτισμού στο Ακαθόριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) μας, θα μπορούσε να προκαλέσει εκπλήξεις, της «φτωχής αλλά έντιμης Ελλάδας». Στο βιβλίο του με τίτλο «Η Οικονομία της Πολιτιστικής Κληρονομίας», ο ομότιμος καθηγητής Γιώργος Μέργος, με υψηλή εξειδίκευση στην οικονομική ανάπτυξη φέρνει στο προσκήνιο προτάσεις που δεν θα έπρεπε να αγνοηθούν.

Έχοντας την πεποίθηση ότι το πλουσιότατο πολιτιστικό κεφάλαιο της χώρας μας μπορεί να αποτελέσει δυναμικό εργαλείο οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, ο Γ. Μέργος εστιάζει την προσοχή του στους συντελεστές μιας δυναμικής παρουσίας του πολιτισμού στη δημιουργία αξίας.

«Τα μουσεία και οι πολιτιστικοί χώροι, γράφει, μπορούν να αποτελέσουν φορείς μάθησης, συμμετοχής και κοινωνικής ενσωμάτωσης. Ως εκ τούτου, το βιβλίο εστιάζει στα οικονομικά μεθοδολογικά εργαλεία και προσεγγίζει το ερώτημα με αναφορά στην έννοια της οικονομικής αξίας και του αναπτυξιακού ρόλου της πολιτιστικής κληρονομιάς, την οποία θεωρεί ως την «άλλη όψη του Ιανού», αναγνωρίζοντας ότι η πολιτιστική και ιστορική αξία αποτελούν «πρώτη και κύρια όψη» της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ωστόσο, ο δημόσιος διάλογος για την οικονομική αξία και τον αναπτυξιακό ρόλο της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ελλάδα παρουσιάζει έντονες αντιπαραθέσεις. Ακόμα και η απλή αναφορά σε οικονομική αξία αντιμετωπίζεται συχνά στην Ελλάδα, τόσο από ειδικούς στο αντικείμενο της πολιτιστικής κληρονομιάς όσο και από τους πολίτες, με σκεπτικισμό ή και με αποστροφή ως «νεοφιλελεύθερη ιδεολογία που έχει εμπορευματοποιήσει τα πάντα». Μήπως, όμως, αυτή η επιφυλακτικότητα δεν λαμβάνει υπόψη της τη μεγάλη μετακίνηση που έχει γίνει στην προσέγγιση για την αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς διεθνώς; Μήπως δεν έχει γίνει ακόμα αντιληπτή η αλλαγή επιστημονικού παραδείγματος που προσεγγίζει την αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς όχι με αφετηρία τη διάσωση του παρελθόντος, αλλά τη δημιουργία μιας βιώσιμης, ευημερούσας και ανθεκτικής κοινωνίας στο παρόν και στο μέλλον;»

Με βάση τις σκέψεις που προηγούνται, κατά τον συγγραφέα, η πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για ένα νέο, βιώσιμο αναπτυξιακό υπόδειγμα στην Ελλάδα. Σε μια περίοδο που η χώρα αναζητά νέες οικονομικές κατευθύνσεις μετά τη μακρά οικονομική κρίση, η πολιτιστική κληρονομιά και το πολιτιστικό κεφάλαιο αποτελούν ισχυρό πλεονέκτημα: ενισχύουν το brand της χώρας, προσφέρουν ευκαιρίες απασχόλησης και τροφοδοτούν την καινοτομία.

Και αυτήν την τελευταία, η Ελλάδα σήμερα την έχει ανάγκη όσον ποτέ άλλοτε αν η χώρα έχασε το όχημα της βιομηχανικής επανάστασης γιατί βρισκόταν υπό οθωμανική κατοχή, στον 21^ο αιώνα δεν νοείται να μην έχει μια αξιόλογη θέση στον παγκόσμιο τεχνολογικό μετασχηματισμό, ο οποίος δημιουργεί και νέες συνθήκες παραγωγής πλούτου.

Πολύ σωστά έτσι, ο ομότιμος καθηγητής Διεθνούς Οικονομίας και Ανάπτυξης Γ. Μέργος, έχει απόλυτο δίκαιο όταν επισημαίνει ότι στις σημερινές αναπτυξιακές συνθήκες η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά πρέπει να κατέχει κεντρική θέση. «Το θέμα, γράφει, δεν είναι μόνο οικονομικό». Έχει και πολιτικο-κοινωνική διάσταση που το κάνει ακόμα πιο ζωτικό.

Κεντρικό ζήτημα στην Ελλάδα σήμερα είναι η ανάγκη να διατυπωθεί ένα νέο αναπτυξιακό και παραγωγικό πρότυπο. Στην προσπάθεια αυτή η Ελλάδα θα πρέπει να κινητοποιήσει όλο το διαθέσιμο αναπτυξιακό δυναμικό της και να στηριχτεί στα παγκόσμια ανταγωνιστικά της πλεονεκτήματα.

Όσο για τις θεωρίες ότι τα πολιτιστικά αγαθά πρέπει να παραμένουν εκτός οικονομικής σφαίρας, μπας και «μολυνθούν» από το εμπόριο, είναι θεωρίες εκ του πονηρού που εξυπηρετούν αυτούς που θέλουν τη χώρα φτωχή για να μπορούν οι ίδιοι να υπόσχονται «λαγούς και πετραχήλια» όταν καταλάβουν την εξουσία.

Τα αποτελέσματα αυτών των «οραμάτων» είναι γνωστά … και όχι λίγες φορές τραγικά.

Πηγή: tempo24.news

Το άρθρο Η οικονομία της πολιτιστικής κληρονομιάς… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η Καθημερινή 6 May 2026

Κύριε διευθυντά

Πρόσφατα η «Κ» φιλοξένησε δημοσίευμα αναφορικά με τα αρχεία του διατελέσαντος υπουργού των Εξωτερικών και πρωθυπουργού της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, Γεωργίου Κάνινγκ (1770 – 8.8.1827). Ούτως, ως γνωστόν, υπήρξε ένθερμος φιλέλληνας και συνετέλεσε τα μέγιστα εις την ίδρυση του ελευθέρου ελληνικού κράτους. Στο δημοσίευμα της «Κ» προσθέτω και τις παρακάτω «ειδήσεις» ελληνικών εφημερίδων του 19ου αιώνα. ΑΘΗΝΑ, 22.1.1841: «Κατ’ αυτάς επεσκέφθη την πόλιν μας ο εκλαμπρότατος Λόρδος Κάνινγκ μετά της Χαριτοβρύτου αυτού συζύγου. Το πάντοτε ευαίσθητον κοινόν της Ερμουπόλεως είδε με ανέκφραστον ευχαρίστησιν τον έντιμον υιόν του φιλανθρώπου εκείνου διπλωμάτου, εις τον οποίον οι Ελληνες χρεωστούν αιωνία ευγνωμοσύνην καθ’ όσον συνετέλεσε τα μέγιστα υπέρ της ελληνικής Ανεξαρτησίας».

Την ίδια εποχή, κατά την ίδια εφημερίδα ΑΘΗΝΑ της 21.5.1841, ο επίσης Αγγλος Ριχάρδος Κόβδεν έγραφε «…Οι Ελληνες εδείχθησαν άξιοι απόγονοι της δοξασάσης τους προγόνους των μεγαλοφυΐας […]. Εχοντες τον ορθόν νουν του Αγγλου, την ολιγάρκειαν του Σκώτου, την ζωηρότητα του Αγγλου και την τόλμην του Αμερικανού […] ο ζήλος τον οποίον η ελληνική νεολαία διώκει τας σπουδάς της είναι απαραδειγμάτιστος».

Κι ένας άλλος ένθερμος φιλέλλην, ο τετράκις πρωθυπουργός της Μ. Βρετανίας, Ουίλιαμ Γλάδστων, χρόνια μετά τον θάνατο του Γεωργίου Κάνινγκ, δήλωνε:

ΩΡΑ, 4.4.1880: «Ο κύριος Γλάδστων ομιλών εσχάτως είπεν τα επόμενα περί Ελλάδος. Είμαι οπαδός της θαυμαστής πολιτικής του Γεωργίου Κάνιγκος του μεγάλου εκείνου ανδρός όστις υπήρξεν ο πρώτος υπέρμαχος της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, της αποτελεσθείσης διά της ιδρύσεως του ελευθέρου και προοδευτικού Βασιλείου της Ελλάδος, ότις ως ελπίζω και πέποιθα έχει λαμπρόν μέλλον».

Το άρθρο Υμνοι στους Ελληνες, ύμνοι και στον Κάνινγκ… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Kύριε διευθυντά

Mε αφορμή το ένθετο της «Κ», «Μεγάλες Mάχες του Ελληνισμού», στο φ. 24.3.2026, αναφερόμενο και στον Αθανάσιο Διάκο, θα ήθελα να αναφερθώ σε δύο περιστατικά που έχουν σχέση με τον μαρτυρικό θάνατό του.

Ετσι κατά την «είδηση» της αθηναϊκής εφημερίδος ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ της 3.1.1888:

«Τηλεγραφούσιν εξ Αμφίσσης. Συγκινητική σύμπτωσις εντός του Χανίου της Γραβιάς σήμερον ανεκαλύφθη ο τάφος του αιμοχαρούς Χαλήλ Βέη με ελληνικήν επιγραφήν: “ήρως Χαλήλ Βέης, 21 Μαΐου 1821”. Ο Βέης ούτος ήτο ο σουβλήσας ιδίαις χερσίν τον Αθανάσιον Διάκον […]».

Κατά την «είδηση» της ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑΣ της 15.4.1889: «Απεβίωσεν εν Λαμία εις ηλικίαν 94 ετών ο λεπτουργός Φίλιος Αλεξίου, ον κατά το 1821 οι εν Λαμία κρατούντες Οθωμανοί βία και ραβδισμοίς ηγγάρευσαν να λεπτύνη και παρασκευάση τον πάλον, δι’ ου ο ήρως Αθανάσιος Διάκος ανεσκολοπίσθη. Ο δυστυχής γέρων επί ήμισυ και πλέον έκτοτε αιώνα ζήσας, ουκ επαύετο ευχόμενος τω πανοικτίρμονι Θεώ ίνα συγχωρήσει το ακούσιον εκείνο αμάρτημα».

Αλλά δεν είναι επίσης πολύ γνωστό ένα θαυμάσιο λυρικό και σύντομο ποίημα του αυτόχειρα ποιητή Κώστα Καρυωτάκη, ο οποίος περιγράφει την έξαρση της εκθαμβωτικής άνοιξης της Ρούμελης, στο περιβάλλον της οποίας υπέστη το τρομερό μαρτύριο, που οδήγησε στον θάνατο τον Αθ. Διάκο.

Η προσέγγιση του ποιητή δεν έχει ηρωικό τόνο, αλλά παρά την έντονα απαισιόδοξη τάση που χαρακτήριζε τον Κ. Καρυωτάκη, έχει μια κατάφαση της ζωής: ΔΙΑΚΟΣ
Μέρα του Απρίλη. Πράσινο λάμπος, γελούσε ο κάμπος με το τριφύλλι.
Ως την εφίλει το πρωινό θάμπος, η φύση σάμπως γλυκά να ομίλει.
Εκελαδούσαν πουλιά, πετώντας όλο πιο πάνω.
Τ’ άνθη ευωδούσαν. Κι είπε απορώντας:
«Πώς να πεθάνω;»…

Η Καθημερινή 2 Μαϊου 2026

Το άρθρο Ο θάνατος του Διάκου και ο αιμοχαρής Χαλίλ… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.