Με αφορμή το κείμενο του κ. Νίκου Βατόπουλου στην «Κ» της 20/5/2026, αναφερόμενο στην εκκεντρική και ένθερμη φιλελληνίδα Δούκισσα της Πλακεντίας, Σοφία ντε Μαρμπουάλεμπρέν (1785-1854), θα ήθελα να προσθέσω πώς την «έβλεπε» ο ελληνικός Τύπος της εποχής. Η Δούκισσα εγκαταστάθηκε, μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Τούρκους, στο μικρό ελληνικό βασίλειο και κόσμησε την Αθήνα και τα περίχωρα αυτής με σημαντικά κτίσματα, μεταξύ των οποίων το νυν Βυζαντινό Μουσείο στη λεωφ. Βασ. Σοφίας και το Καστέλλο της Ροδοδάφνης στην Πεντέλη (βλ. «Νέα Εστία», 15/4/1930, Χρ. Αγγελομάτη, «Τα σπίτια της Δούκισσας της Πλακεντίας»).

Ξεφυλλίζοντας στην Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη της Ναυπάκτου την αθηναϊκή εφημερίδα «Αθηνά» βρήκα, στο φύλλο αυτής της 6/6/1849 την είδηση, κατά την οποίαν:

«Προχθές εκκινοποιήσαμεν εις τους αναγνώστας μας την εις τα περίχωρα της πόλεώς μας λήστευσιν της Κυρίας Δουκέσσης της Πλακεντίας, από την εντός της πόλεως διαμένουσαν συμμορίαν του αρχιληστού Μπίμπιση.
Η Κυρία Δούκισσα τω όντι είχε συμφωνήσει να δώση εις τους ληστάς χίλια δίστηλα διά να ελευθερωθή· αλλ’ εωσού να της φέρουν τα χρήματα ταύτα από την πόλιν, οι χωρικοί πληροφορηθέντες ωπλίσθησαν και ώρμησαν κατά των ληστών οίτινες αναγκασθέντες έφυγαν και άφησαν ελευθέραν την Κυρίαν Δούκισσαν και την συνοδείαν της και τοιουτοτρόπως ο φέρων κατόπι τα χίλια δίστηλα εις τους ληστάς άνθρωπος της Δουκέσσης απήντησεν αυτήν επιστρέφουσαν, και συνεπέστρεψε και αυτός μαζί της με τα δίστηλα».

Η αυθόρμητη επέμβαση των χωρικών της Αττικής για την απελευθέρωση της Δούκισσας από τον λήσταρχο Μπίμπιση ωφείλετο εις το ότι η Δούκισσα ήτο λίαν δημοφιλής εις αυτούς, δι’ όσους λόγους αναφέρονται εις την εφημερίδα «Αθηνά» της 5.5.1843, «είναι γνωσταί αι αγαθοεργίαι, τας οποίας η Κυρία Δούκισσα της Πλακεντίας επιδαψιλεύει καθεκάστην εις πολλούς Ελληνας και έτι πλέον τα χρήματα τα οποία εξοδεύει εις διαφόρους οικοδομάς και άλλα δημόσια πράγματα, τα οποία και τον τόπον στολίζουν και τους κατοίκους ευκολύνουν και εξοικονομούν (…)».

Τέλος, σημειώνω ότι η Δούκισσα της Πλακεντίας δεν ήτο δημοφιλής μόνον εις τους χωρικούς της Αττικής, αλλά και εις τους διανοούμενους της εποχής!
Ετσι, όταν ο εκδότης και δημοσιογράφος Κων. Ν. Λεβίδης μετατύπωσε, το 1840, τα «Ελληνικά Χρονικά», τα οποία εξεδίδοντο κατά τη διάρκεια του Αγώνος εις το Μεσολόγγι, με συντάκτη τον Ελβετό φιλέλληνα Ιάκωβο Μάγερ (+11.4.1826), αφιέρωσε την έκδοση «τη εκλαμπροτάτη Κυρία Δουκίσση της Πλακεντίας…».

Η Καθημερινή 30 May 2026

Το άρθρο Η Δούκισσα, οι χωρικοί και ο αρχιληστής… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο αειθαλής και αιωνόβιος επίτιμος αρεοπαγίτης, κ Ευάγγελος Ανδριανός, με επιστολή του στην «Κ» της 24.4.2026, επεσήμανε «τα υπέρ και τα κατά του συνδικαλισμού».

Βεβαίως δεν αμφισβητείται ότι ο συνδικαλισμός, ο οποίος προστατεύει τα συμφέροντα των εργατών, μεγάλως συμβάλλει εις την ειρηνική κοινωνική συμβίωση.

Αλλά, βεβαίως, και εδώ ισχύει το Δελφικό απόφθεγμα «μηδέν άγαν» (όχι υπερβολές).

Οι υπερβολές όμως του εν Ελλάδι συνδικαλιστικού κινήματος, παρετηρήθησαν ιδίως κατά την μεταπολίτευση, κατά την οποίαν, πρωτοστατούσης της δογματικής αριστεράς και της «προοδευτικής» αριστεράς, οι σχεδόν καθημερινές απεργίες και διαδηλώσεις «για ψύλλου πήδημα» συνέβαλλαν μάλλον στην απαξίωση του δικαιώματος της απεργίας από το κοινωνικό σύνολο, και έτσι απέβησαν αλυσιτελείς εν πολλοίς.

Μάλλον θα παρατηρούσα, όμως, ότι οι μόνοι ίσως ωφεληθέντες τελικά ήσαν οι «επαγγελματίες» συνδικαλιστές, αποκαλούμενοι και «εργατοπατέρες».

Η κατάχρηση όμως των απεργιών επεσημάνθηκε ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα.

Έτσι το 1907, μια απεργία των ηλεκτρολογων στο Παρίσι, που βύθισε την πόλη στο σκοτάδι, ο Πρωθυπουργός της Γαλλίας Ζωρζ Κλεμανσώ, αν και είχε προοδευτικές ιδέες, απήντησε στον Ζαν Ζωρές, που υπερασπίστηκε την απεργία:

«Είμαι υποχρεωμένος να παρατηρήσω ότι αυτή η μορφή ελευθερίας που σας ενθουσιάζει, είναι η καταπίεση της κοινωνίας από ορισμένα άτομα.»

Θα παρατηρούσα κάπως γενικότερα ότι η αύξηση της παραγωγής, αυτή είναι η μοναδική λύση που θα είχε αποτέλεσμα.

Αλλά η αύξηση της παραγωγής σκοντάφτει πάντοτε σχεδόν στην συνδικαλιστική αδιαλλαξία.

Τέλος, θα παραθέσω ένα ωραίο κείμενο του αθάνατου Πλούταρχου, αναφερόμενο σε μία λαϊκίστικη αντίληψη των πολιτικών που πρέπει να αποφεύγεται η να ασκείται με φειδώ.

«Οὐ γὰρ κακῶς ἔοικεν εἰπεῖν ὁ εἰπὼν ὅτι πρῶτος κατέλυσε τὸν δῆμον ὁ πρῶτος ἑστιάσας καὶ δεκάσας.»

(Δεν εσφάλλε ο ειπών ότι κύριος αίτιος της καταστροφής του Δήμου είναι ο δώσας εις τον λαόν διασκεδάσεις και διαφθείρας αυτόν διά φιλοδωρημάτων).

Το άρθρο Υπερβολές του συνδικαλισμού… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Κύριε διευθυντά

Η πρόσφατη αναφορά της «Κ» στους τελευταίους Ελληνες της Κορσικής, μου δίνει την αφορμή να αναφερθώ στον πάλαι ποτέ αξιόλογο Ελληνισμό της Κορσικής, όπως αυτός αναδεικνύεται από τις κιτρινισμένες σελίδες των ελληνικών εφημερίδων του 19ου αιώνα, που βρίσκονται στην Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη της Ναυπάκτου. Ετσι, κατά την «ΑΛΗΘΕΙΑ» της 4.2.1866:

«Είναι γνωστόν ότι εν Κορσική υπάρχει αρχαία τις ελληνική, κυρίως λακωνική αποικία, τιμώσα μετά της γλώσσης πάντα τα προγονικά έθη. Περί της αποικίας ταύτης γράφουσι τα εξής περίεργα εκ Παρισίων προς τον “Βόσπορον”. Εν Κορσική υπάρχει μικρά τις πόλις, κειμένη παρά τη δυτική όχθη της νήσου και κατοικουμένη σχεδόν υπό μόνον Ελλήνων. Η αποικία αυτή έλκει την καταγωγήν εκ χρόνων αρχαιοτάτων και ετήρησεν, ουχί μόνον τα πάτρια ήθη, αλλά και την θρησκείαν την ορθόδοξον.

Αλλ’ προ μικρού χρόνου ο Επίσκοπος της Κορσικής κατέστησεν αργόν τον ιερέα αυτής, ην’ θα διστάσετε μεν να πιστεύσητε αλλά δύναμαι να διαβεβαιώσω την αυθεντίαν. Ο ιερεύς της Κιρσόσου (ούτως ονομάζεται η περί ης ο λόγος κωμόπολις) κατέστη αργός, διότι εζήτησε και έλαβε παρά του υπουργού της εκπαιδεύσεως να διδάξη τα ελληνικά εις τα παιδία της πόλεως. Η πράξις αυτή διήγειρε μεγάλην συγκίνησιν παρά τοις κατοίκοις: εγένετο δε παραχρήμα επίδειξις τις υπέρ του αδικηθέντος ιερέως. Αι γυναίκες έπαυσαν να φοιτώσι εις τον ναόν, όστις κατέστη έρημος και επιτέλους εκλείσθη. Ο επίσκοπος Καζανέλη ονομάτι, δεν είναι άνθρωπος υποχωρητικός και αγνοώ ποίον τέλος θα λάβη η υπόθεσις».

Εις την πρωτεύουσαν της Κορσικής Αιάκιον (Αζάτιον), με πρωτοβουλία του διάσημου στην τότε Γαλλία Κεφαλλήνος οφθαλμιάτρου Στ. Μεταξά και με χρηματοδότησιν του μεγάλου ηπειρώτη ευεργέτη Χρηστάκη Ζωγράφου (1820-1896), ιδρύθηκε και λειτουργούσε ελληνική σχολή. Ετσι, κατά την «ΩΡΑ» της 12.2.1885: «Ο Χρηστάκης Ζωγράφος προσήνεγκεν εις την Κορσική ελληνική κοινότητα δωρεάν τρισχιλίων φράγκων κατ’ έτος προς διατήρησιν αυτόθι ελληνικής σχολής».

Κατά δε τον «Ανατολικόν Αστέρα» της Κων/πόλεως της 3.6.1887: «… Το σχολείον τούτο ου η διεύθυνσις ήτο ανετεθειμένη εις τον Σαμόθρακα ιατρόν κ. Ν. Β. Φραδυν… Δυστυχώς όμως πάντοτε κατά τον “Ανατολικόν Αστέρα” η αυλή της Ρώμης υπονοών την παπικήν εκκλησίαν, επέτυχε να κλείση την υφισταμένην και λειτουργούσαν ελληνική σχολήν».

Η Καθημερινή 22 May 2026

Το άρθρο Η ελληνική «αποικία» κάποτε στην Κορσική… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η Καθημερινή 6 May 2026

Κύριε διευθυντά

Πρόσφατα η «Κ» φιλοξένησε δημοσίευμα αναφορικά με τα αρχεία του διατελέσαντος υπουργού των Εξωτερικών και πρωθυπουργού της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, Γεωργίου Κάνινγκ (1770 – 8.8.1827). Ούτως, ως γνωστόν, υπήρξε ένθερμος φιλέλληνας και συνετέλεσε τα μέγιστα εις την ίδρυση του ελευθέρου ελληνικού κράτους. Στο δημοσίευμα της «Κ» προσθέτω και τις παρακάτω «ειδήσεις» ελληνικών εφημερίδων του 19ου αιώνα. ΑΘΗΝΑ, 22.1.1841: «Κατ’ αυτάς επεσκέφθη την πόλιν μας ο εκλαμπρότατος Λόρδος Κάνινγκ μετά της Χαριτοβρύτου αυτού συζύγου. Το πάντοτε ευαίσθητον κοινόν της Ερμουπόλεως είδε με ανέκφραστον ευχαρίστησιν τον έντιμον υιόν του φιλανθρώπου εκείνου διπλωμάτου, εις τον οποίον οι Ελληνες χρεωστούν αιωνία ευγνωμοσύνην καθ’ όσον συνετέλεσε τα μέγιστα υπέρ της ελληνικής Ανεξαρτησίας».

Την ίδια εποχή, κατά την ίδια εφημερίδα ΑΘΗΝΑ της 21.5.1841, ο επίσης Αγγλος Ριχάρδος Κόβδεν έγραφε «…Οι Ελληνες εδείχθησαν άξιοι απόγονοι της δοξασάσης τους προγόνους των μεγαλοφυΐας […]. Εχοντες τον ορθόν νουν του Αγγλου, την ολιγάρκειαν του Σκώτου, την ζωηρότητα του Αγγλου και την τόλμην του Αμερικανού […] ο ζήλος τον οποίον η ελληνική νεολαία διώκει τας σπουδάς της είναι απαραδειγμάτιστος».

Κι ένας άλλος ένθερμος φιλέλλην, ο τετράκις πρωθυπουργός της Μ. Βρετανίας, Ουίλιαμ Γλάδστων, χρόνια μετά τον θάνατο του Γεωργίου Κάνινγκ, δήλωνε:

ΩΡΑ, 4.4.1880: «Ο κύριος Γλάδστων ομιλών εσχάτως είπεν τα επόμενα περί Ελλάδος. Είμαι οπαδός της θαυμαστής πολιτικής του Γεωργίου Κάνιγκος του μεγάλου εκείνου ανδρός όστις υπήρξεν ο πρώτος υπέρμαχος της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, της αποτελεσθείσης διά της ιδρύσεως του ελευθέρου και προοδευτικού Βασιλείου της Ελλάδος, ότις ως ελπίζω και πέποιθα έχει λαμπρόν μέλλον».

Το άρθρο Υμνοι στους Ελληνες, ύμνοι και στον Κάνινγκ… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Kύριε διευθυντά

Mε αφορμή το ένθετο της «Κ», «Μεγάλες Mάχες του Ελληνισμού», στο φ. 24.3.2026, αναφερόμενο και στον Αθανάσιο Διάκο, θα ήθελα να αναφερθώ σε δύο περιστατικά που έχουν σχέση με τον μαρτυρικό θάνατό του.

Ετσι κατά την «είδηση» της αθηναϊκής εφημερίδος ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ της 3.1.1888:

«Τηλεγραφούσιν εξ Αμφίσσης. Συγκινητική σύμπτωσις εντός του Χανίου της Γραβιάς σήμερον ανεκαλύφθη ο τάφος του αιμοχαρούς Χαλήλ Βέη με ελληνικήν επιγραφήν: “ήρως Χαλήλ Βέης, 21 Μαΐου 1821”. Ο Βέης ούτος ήτο ο σουβλήσας ιδίαις χερσίν τον Αθανάσιον Διάκον […]».

Κατά την «είδηση» της ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑΣ της 15.4.1889: «Απεβίωσεν εν Λαμία εις ηλικίαν 94 ετών ο λεπτουργός Φίλιος Αλεξίου, ον κατά το 1821 οι εν Λαμία κρατούντες Οθωμανοί βία και ραβδισμοίς ηγγάρευσαν να λεπτύνη και παρασκευάση τον πάλον, δι’ ου ο ήρως Αθανάσιος Διάκος ανεσκολοπίσθη. Ο δυστυχής γέρων επί ήμισυ και πλέον έκτοτε αιώνα ζήσας, ουκ επαύετο ευχόμενος τω πανοικτίρμονι Θεώ ίνα συγχωρήσει το ακούσιον εκείνο αμάρτημα».

Αλλά δεν είναι επίσης πολύ γνωστό ένα θαυμάσιο λυρικό και σύντομο ποίημα του αυτόχειρα ποιητή Κώστα Καρυωτάκη, ο οποίος περιγράφει την έξαρση της εκθαμβωτικής άνοιξης της Ρούμελης, στο περιβάλλον της οποίας υπέστη το τρομερό μαρτύριο, που οδήγησε στον θάνατο τον Αθ. Διάκο.

Η προσέγγιση του ποιητή δεν έχει ηρωικό τόνο, αλλά παρά την έντονα απαισιόδοξη τάση που χαρακτήριζε τον Κ. Καρυωτάκη, έχει μια κατάφαση της ζωής: ΔΙΑΚΟΣ
Μέρα του Απρίλη. Πράσινο λάμπος, γελούσε ο κάμπος με το τριφύλλι.
Ως την εφίλει το πρωινό θάμπος, η φύση σάμπως γλυκά να ομίλει.
Εκελαδούσαν πουλιά, πετώντας όλο πιο πάνω.
Τ’ άνθη ευωδούσαν. Κι είπε απορώντας:
«Πώς να πεθάνω;»…

Η Καθημερινή 2 Μαϊου 2026

Το άρθρο Ο θάνατος του Διάκου και ο αιμοχαρής Χαλίλ… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το ρουσφέτι επανήλθε στην επικαιρότητα με, κατά κανόνα, αρνητική κριτική.

Φαίνεται όμως ότι υπάρχει στην κουλτούρα της και μια αντίληψη… θετική.

Την περιγράφει, λίαν σκωπτικά, η ελληνόφωνη Τεργεσταία εφημερίδα ΝΕΑ ΗΜΕΡΑ, εις την οποία η σχετική «είδηση» αναφέρεται σ’ ένα γιγαντιαίο… ρουσφέτι.

Την παραθέτω:

ΝΕΑ ΗΜΕΡΑ, 18/30.7.1897

«Μίαν αρετήν ουδείς εμπορεί ν’ αμφισβητήση εις τον κ. Δεληγιάννην, την διάπυρον αγάπην προς τους συντοπίτας του Γορτύνιους και ιδιαιτέρως προς τους ευδαίμονας εκλογείς των Λαγκαδίων. Εφημερίς της Τριπόλεως εδημοσίευσεν ονομαστικόν κατάλογον, εξ ού εξάγεται ότι κατά την τελευταίαν του πρωθυπουργίαν, εσιτίζοντο εκ του δημοσίου ταμείου πεντακόσιοι τρεις Γορτύνιοι. Και έπειτα απορούμεν πως επτωχεύσαμεν!»

Το άρθρο Η αρετή… του ρουσφετιού… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η επέτειος των 200 ετών από την Έξοδο του Μεσολογγίου, μου δίνει την αφορμή ν’ αναφερθώ σ’ ένα περιστατικό της εξόδου, ουχί ευρέως γνωστού, ως παρατίθεται στις δύο «ειδήσεις» του 19^ου αιώνα, τις οποίεςς και παραθέτω.

ΕΘΝΟΦΥΛΑΞ, 1.6.1864 Εκ των «Ελληνικών Χρονικών» του Μεσολογγίου ερανιζόμεθα τα επόμενα.

«Ο εν Αιγύπτω αποκατασταθείς πατριώτης ημών Ζουλεφκάρ Πασάς, (Μεσολογγίτης αιχμαλωτισθείς κατά την έξοδον και προαχθείς εις εξουσίας και πλούτου) προτίθεται ν’ ανορύξη τον λιμένα της πόλεώς μας. Ζητεί δε πληροφορίας περί της απαιτουμένης δαπάνης παρ’ ανδρών τιμίων, εις τους οποίους να εμπιστευθή την διαχείρησιν του σπουδαίου και δαπανηρού τούτου έργου».

ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 24.6.1882 Και ο νέος διοικητής της Αλεξάνδρειας, ο Πασάς Ζουλφικάρ, αναγράφεται υπό των εφημερίδων ως ελληνικής καταγωγής, εκ της εν Μεσολογγίω οικογένειαι των Γαλανών. Μεταξύ των προσφύγων λέγει η «Σφαίρα», φιλοξενούμεν ενταύθα δύο ανεψιούς του Έλληνας μετά της οικογενείας των υπαλλήλους εν ταις υπουργίοις της Αιγύπτου.

Να σημειώσω ότι το καλοκαίρι του 1882 ξέσπασε στην Αίγυπτο εθνικιστική εξέγερση των Αιγυπτίων κατά των Ευρωπαίων της Αιγύπτου, κατά την οποίαν (εξέγερση) προέβησαν σε λεηλασίες περιουσιών αλλά και σφαγές Ευρωπαίων, μεταξύ των οποίων και Ελλήνων.

Τότε ο έφηβος Κ. Καβάφης και η οικογένειά του, κατέφυγαν στον παππού τους, στην Κωνσταντινούπολη.

Επέστρεψαν στην Αλεξάνδρεια, μετά την καταστολή της εξέγερσης, από τους Άγγλους.

Ο Μεσολογγίτης Ζουλφικάρ Πασάς, εκπροσωπούσε ως Διοικητής της Αλεξάνδρειας, τη νομιμότητα του χεδίβη της Αιγύπτου.

Το άρθρο Ο Μεσολογγίτης… Ζουλφικάρ Πασάς… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η Καθημερινή 8 Apr 2026

Κύριε διευθυντά

Με αφορμή πρόσφατη αναφορά της «Κ» στην ποιήτρια Μάτση Χατζηλαζάρου, θα ήθελα να προσθέσω ότι η καταγωγή της οικογενείας της, κατά τον Εδεσσαίο ιστορικό Νίκο Καραμανάβη, ήταν από την περιοχή της Εδεσσας και τελικώς εγκαταστάθηκε πριν από τα μέσα του 19ου αιώνα στη Θεσσαλονίκη.

Ετσι ξεφυλλίζοντας, στη φιλόξενη Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη της Ναυπάκτου, την αθηναϊκή εφημερίδα «ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ», της 11/1/1886, διαβάζω: «Διήλθον εξ Αθηνών ερχόμενος εκ Δρέσδης, όπου κατέλιπε τα τέκνα του προς εκπαίδευσιν και αμέσως αναχώρησε μετά της κυρίας του εις Θεσσαλονίκην ο έγκριτος πολίτης της Ελληνίδος ταύτης πόλεως κ. Περικλής Χατζηλαζάρου».

Την ίδια χρονιά και τον ίδιο μήνα, στην επίσης αθηναϊκή εφημερίδα «ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ», της 28/1/1886, αναγράφεται: «Εδόθη εν τη οικία του εν Βραϊλα κ. Λ. Εμπειρίκου συναυλία υπέρ του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού». Είναι προφανές ότι η Μάτση Χατζηλαζάρου, γεννημένη στη Θεσσαλονίκη το 1914, είναι εγγονή του Περικλή Χατζηλαζάρου και ο Λεωνίδας Εμπειρίκος, πατέρας του κορυφαίου Ελληνα σουρεαλιστή ποιητή Ανδρέα Εμπειρίκου. Πολύ αργότερα, από το 1940 μέχρι το 1944, η Μάτση Χατζηλαζάρου υπήρξε σύζυγος του Ανδριου ποιητή Ανδρέα Εμπειρίκου, και κατά τον Θανάση Νιάρχο, αυτή η, κατά κάποιο τρόπο «προαναγγελθείσα», συνάντησή τους, από τον Ιανουάριο του 1886, «αποκτά την προοπτική μιας μαγικής συγκυρίας».

Αλλά για τη Μάτση Χατζηλαζάρου βρήκα στο βιβλίο του αειμνήστου Μάνου Χατζιδάκι «Το μαχαίρι και ο καθρέφτης», εκδ. Ικαρος, έναν ποιητικό και λυρικό αποχαιρετισμό προς την αποβιώσασα το 1987 ποιήτρια…

«Τι κρίμα Μάτση που δεν σε πλησίασα, έστω στο τέλος, λίγο πριν φύγεις, πριν χαθείς. Το ’χα στο νου, μα άργησα ή βιάστηκες. Ετσι θα μείνεις για πάντα η Μάτση των ονείρων μου».

Το άρθρο Ο Μάνος Χατζιδάκις για τη Μάτση Χατζηλαζάρου… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Με αφορμή πρόσφατη αναφορά της «Κ» στην ποιήτρια Μάτση Χατζηλαζάρου, θα ήθελα να προσθέσω ότι η καταγωγή της οικογενείας της, κατά τον Εδεσσαίο ιστορικό Νίκο Καραμανάβη, ήταν από την περιοχή της Έδεσσας και  τελικώς εγκαταστάθηκε πριν από τα μέσα του 19^ου αιώνα στη Θεσσαλονίκη. Έτσι ξεφυλλίζοντας, στην φιλόξενη Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη της Ναυπάκτου, την αθηναϊκή εφημερίδα ΠΑΛΙΓΕΝΝΕΣΙΑ, της 11.1.1886, διαβάζω: «Διήλθον εξ Αθηνών ερχόμενος εκ Δρέσδης, όπου κατέλιπε τα τέκνα του προς εκπαίδευσιν και αμέσως αναχώρησε μετά της κυρίας του εις Θεσσαλονίκην ο έγκριτος πολίτης της Ελληνίδος ταύτης πόλεως κ. Περικλής Χατζηλαζάρου».

Την ίδια χρονιά και τον ίδιο μήνα, στην επίσης αθηναϊκή εφημερίδα «ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ’», της 28.1.1886, αναγράφεται: «Εδόθη εν τη οικία του εν Βραϊλα κ. Λ. Εμπειρίκου συναυλία υπέρ του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού».

Είναι προφανές ότι η Μάτση Χατζηλαζάρου, γεννημένη στην Θεσσαλονίκη το 1914, είναι εγγονή του Περικλή Χατζηλαζάρου και ο Λεωνίδας Εμπειρίκος, πατέρας του κορυφαίου Έλληνα σουρεαλιστή ποιητή Ανδρέα Εμπειρίκου. Πολύ αργότερα, από το 1940 μέχρι το 1944, η  Μάτση Χατζηλαζάρου υπήρξε σύζυγος του Άνδριου ποιητή Ανδρέα Εμπειρίκου, και κατά τον Θανάση Νιάρχο, αυτή η, κατά κάποιο τρόπο «προαναγγελθείσα», συνάντησή τους, από τον Ιανουάριο του 1886, «αποκτά την προοπτική μιας μαγικής συγκυρίας».

Αλλά για την Μάτση Χατζηλαζάρου βρήκα στο βιβλίο του αειμνήστου Μάνου Χατζηδάκι «Το μαχαίρι και ο καθρέφτης», εκδ. Ίκαρος, έναν ποιητικό και λυρικό αποχαιρετισμό προς την αποβιώσασα το 1987 ποιήτρια…

«Τι κρίμα Μάτση που δεν σε πλησίασα, έστω στο τέλος, λίγο πριν φύγεις, πριν χαθείς. Το ’χα στο νου, μα άργησα ή βιάστηκες. Έτσι θα μείνεις για πάντα η Μάτση των ονείρων μου».

Το άρθρο Για τη Μάτση Χατζηλαζάρου… Του Αντώνη Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Με αίτησή μας που την υπόγραψαν δύο εκπρόσωποί μας, ζητήσαμε σήμερα από τον Μεταξά να πάρουμε τη θέση μας κάτω από τις διαταγές του στην πρώτη γραμμή της φωτιάς για την υπεράσπιση της γλυκιάς πατρίδας.
Ναπολέων Σουκατζίδης, Ακροναυπλία 29 Οκτωβρίου 1940

Όταν έγινε γνωστό ότι πωλούνται στο eBay φωτογραφίες του ναζί λοχία Χέρμαν Χόιερ σχετικές με την εκτέλεση των 200 Ελλήνων στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, ο γνωστός ελαφρολαϊκός εφημεριδογράφος Στάθης Καλύβας έσπευσε να γράψει ένα κείμενο με τίτλο «Από την εικόνα στην ουσία» (Η Καθημερινή, 22.2.2026). Και η ουσία του αρθριδίου ποια είναι; Ξεκινάει με το δηλητηριώδες ερώτημα τι δείχνουν οι εικόνες; «Hρωισμό και αυτοθυσία, [αλλά] για ποιον ακριβώς σκοπό;». Χρειαζόμαστε τη σοφία του περί ού ο λόγος Καλύβα για να καταλάβουμε τι βλέπουμε στις φωτογραφίες, διότι «τα γεγονότα είναι πολύ σύνθετα και απαιτούν βαθύτερες γνώσεις και κριτική σκέψη: απλουστευτικός και συναισθηματικός λόγος, ερμηνευτική ισοπέδωση, τοξικότητα και πολιτική χειραγώγηση». Και συνεχίζει ο αρθριδιογράφος: «Τι ακριβώς συνεισφέρει η ανακάλυψη αυτών των φωτογραφικών ντοκουμέντων; Η απάντηση είναι διπλή: συγκινησιακή φόρτιση και πολιτική χειραγώγηση. Πιθανότατα όχι βαθύτερη ιστορική γνώση, ενδεχομένως και ιστορική στρέβλωση». Μιλάει ο διαστρεβλωτής της Ιστορίας όσο και οι εμφυλιοπολεμικοί της άκρας αριστεράς. Μιλάει ο μονόφθαλμος και αλλήθωρος παραϊστορικός για «ιστορική στρέβλωση», τώρα που είδαν το φως της δημοσιότητας τα τεκμήρια από την εκτέλεση των 200 Ελλήνων στην Καισαριανή. Αυτός βλέπει όσα δεν βλέπουμε όλοι εμείς οι άλλοι με γυμνό μάτι. Βλέπει 200 αγνώστου εθνικότητας, κομμουνιστές ανεξαιρέτως, που οδηγούνται για εκτέλεση και ότι «πρωταγωνιστεί ένα πολιτικό κόμμα με άμεσο συμφέρον στην υπόθεση, το ΚΚΕ [και] ένας εσμός… δημοσιολογούντων, που σκοπό έχουν να μας πείσουν ότι οι κομμουνιστές υπήρξαν οι πιο αγνοί και ανιδιοτελείς πατριώτες τους οποίους οφείλουμε όλοι να τιμούμε και να θαυμάζουμε». Και γι’ αυτό «θα πρέπει να αφήσουμε την εικόνα και να στραφούμε στην ουσία. Και αυτή δεν είναι τόσο αυτονόητη όσο φαντάζει εκ πρώτης όψεως». Δεν μιλάει για «200 Έλληνες» ομήρους της φασιστικής Δικτατορίας Μεταξά που διατηρώντας τις αντιδικτατορικές αντιλήψεις τους παραδόθηκαν στους κατακτητές και εκτελέστηκαν, αλλά για 200 κομμουνιστές, των οποίων «σκοπός τους δεν ήταν μόνο η απελευθέρωση, αλλά και η συγκρότηση ενός σοβιετικού κράτους, δηλαδή μιας ολοκληρωτικής δικτατορίας».

Και στη συνέχεια αρχίζει τους μπακαλίστικους συμψηφισμούς: γιατί δεν αναφέρουμε την Λέλα Καραγιάννη και τους 59 που εκτελέστηκαν στο Χαϊδάρι το 1944, γιατί δεν αναφέρουμε την εκτέλεση στο Κοντομαρί το 1941, γιατί δεν αναφέρουμε τον Δημήτριο Ψαρρό κ.ο.κ. Και βάλλει κατά της «διαδικτυακής δημοσιότητας, ιδίως στη viral εκδοχή της» την οποία έλαβε το θέμα των «200 κομμουνιστών». Και εδώ αναλαμβάνει να υπενθυμίσει ότι «ο ρόλος των ιστορικών (και όχι μόνο) είναι κομβικός: και αυτός δεν είναι να μετατρέπονται σε ψηφιακούς κομματικούς cheerleaders και fanboys με επικολυρικό λόγο που μιξάρει το στυλ της “Βουλής των Εφήβων”…». Αυτό που δήθεν κάνουν οι πολιτικοί αντίπαλοί του και καταγγέλλει ο Καλύβας («μας οδηγεί σε πολιτικούς διχασμούς με παροντικό διακύβευμα», «[θα έπρεπε να] μιλούν με ψυχραιμία αντί να φανατίζουν και να χειραγωγούν») είναι αυτό ακριβώς που επιδιώκει ο ίδιος –ο, μετά συγχωρήσεως, «ιστορικός» με ρόλο!– και μάλιστα χωρίς να το διακηρύσσει ανοιχτά. Ανασκάπτει εμφυλιοπολεμικά πάθη και χειραγωγεί για να φανατίσει και να γαλβανίσει το κοινό στο οποίο απευθύνεται προκειμένου να αποσπάσει το οπαδικό χειροκρότημά του. Όμως, τον διαβάζουν και διαβασμένοι! Ο περί ού ο λόγος  αρθριδιογράφος προσβάλλει βάναυσα τη μνήμη 200 Ελλήνων που εκτελέστηκαν από τους κατακτητές στους οποίους τους παρέδωσαν οι ιδεολογικοί πρόγονοί του. Υψώνει το ανάστημά του, ποιος; Κάποιος Καλύβας στους «200» και στον εμβληματικό, τον άνθρωπο-σύμβολο Ναπολέοντα Σουκατζίδη!

Πρώτα απ’ όλα θα σχολιάσουμε την αθλιότητα του νηπιακού συμψηφισμού συνοδευόμενη από καταιγιστικά ψεύδη ενός ευτελούς προπαγανδιστή: Όταν τη δεκαετία του 1980 ανακαλύφθηκαν στα Ομοσπονδιακά Αρχεία της Γερμανίας 32 φωτογραφίες του Franz Peter Weixler από τις εκτελέσεις στο Κοντομαρί της Κρήτης (2 Ιουνίου 1941) γνώρισαν τεράστια δημοσιότητα. Ο Καλύβας εκτός από το Κοντομαρί αναφέρει και την πρόσφατη εκτενή βιογραφία της Λέλας Καραγιάννη από τον Στέλιο Περράκη, αλλά και τον Ψαρρό. Πρόσφατα είχαμε παρουσιάσει στην Athens Review of Books το βιβλίο του ιστορικού Γιάννη Στεφανίδη για τον Δημήτριο Ψαρρό. Και τα δύο βιβλία προλόγιζε ο Καθηγητής και όντως σπουδαίος ιστορικός Ιωάννης Ο. Ιατρίδης. Το ποια είναι η μοίρα και η ιστορική αντιμετώπιση της Λέλας Καραγιάννη και του συνταγματάρχη Δημητρίου Ψαρρού δεν είναι –και δεν έχει λόγο να είναι τώρα– το θέμα της τρέχουσας συζήτησης.

Λοιπόν, όταν ανακαλύπτονται ντοκουμέντα ενός τέτοιου εγκλήματος, συζητούμε για το συγκεκριμένο έγκλημα και δεν καταφεύγουμε σε δόλιους συμψηφισμούς, ούτε διαστρέφουμε τα γεγονότα. Ο συμψηφισμός και η παραπλανητική παρουσίαση των γεγονότων όμως είναι το λιγότερο. Περισσότερα λέει ο Καλύβας με εκείνα που αποκρύπτει: πιο σημαντικό είναι το αρθρίδιο όχι γι’ αυτά που λέει, αλλά γι’ αυτά που υπονοεί και δεν εκφράζει ανοιχτά, καθώς και για το υποδόριο σήμα που δίνει σε ένα συγκεκριμένο κοινό, αυτό των κατά φαντασίαν φιλελεύθερων με εμφυλιοπολεμικό μένος στη θέση μιας αυτόνομης και αυτόφωτης πολιτικής κουλτούρας. Εν ολίγοις όλα όσα γράφει για το θέμα των φωτογραφιών της εκτέλεσης είναι εκτός θέματος, και ο ίδιος υπούλως υποβάλλει απαντήσεις σε όσους επαναλαμβάνουν ανεξέταστα και απερίσκεπτα τα ασυνάρτητα επιχειρήματά του, εν είδει προπαίδειας της γλώσσας. Το θέμα σήμερα είναι (ή θα έπρεπε να είναι) η φωτογραφική τεκμηρίωση και μόνο, για πρώτη φορά, της εκτέλεσης των 200 Ελλήνων στην Καισαριανή.

Αλλά προτού καταρρίψουμε όλα τα προπαγανδιστικά φληναφήματα του Καλύβα, πρέπει να επισημάνουμε την αναλγησία, την εξωφρενική απανθρωπιά του – και επιπλέον την χαμερπή συμπεριφορά του να παριστάνει αυτός το θύμα! Υψώνει το ανάστημά του, ποιος; Ο Καλύβας στους «200» και τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη! Ο ίδιος που καταγγέλλει τα social media είναι πιο τακτικός θαμώνας τους κι από τα δεκαεξάχρονα εξαρτημένα, αναρτώντας τι τρώει, τι πίνει, τι βλέπει, διάγοντας βίον πολυτελή και ακαλαίσθητο, την ώρα που οι σοβαροί επιστήμονες είναι αλλού: μελετούν στα σπουδαστήριά τους και εργάζονται. Οι αναρτήσεις του στο Facebook και η αρθρογραφία του, τύπου Kalyvas Pass (έχει προτείνει κρατική επιδότηση για VIP τουρισμό των Ελλήνων!),[1] είναι ύλη παραϊστορίας/υποϊστορίας για ιστορικούς, αλλά νομίζω και για τους σατιρικούς του μέλλοντος. Κι επειδή διάφοροι της αντίθετης όχθης αλλά και σοβαροί ερευνητές και επιστήμονες τον επικρίνουν, αυτός διατείνεται (25.2.2026, στο Facebook –πού αλλού;–, αφού εκεί σερφάρει εντυπωσιάζοντας τους ακαλλιέργητους με τις πιρουέτες του) ότι το αρθρίδιό του «οδήγησε σε μια γενικευμένη επίθεση [εναντίον του] που υλοποιεί ένας ολόκληρος μηχανισμός»! Ισχυρίζεται ότι δήθεν «Ξεδιπλώνεται όλη η βεντάλια των εργαλείων απαξίωσης και δολοφονίας χαρακτήρα» – αν πιστέψουμε τον αχαρακτήριστο, τον έχουν δολοφονήσει ως χαρακτήρα κάμποσες χιλιάδες φορές, αλλά αυτός είναι αθάνατος. «Στην επίθεση πρωταγωνιστούν “δημοσιογράφοι” και περσόνες των σόσιαλ μήντια. … Σκοπός είναι όπως πάντα ο ίδιος: ο εκφοβισμός. … Τελικά όμως όλη αυτή η επίθεση δείχνει πως αυτοί που φοβούνται περισσότερο είναι οι ίδιοι οι επιτιθέμενοι. … Οι επιθέσεις αυτές αποκαλύπτουν, τέλος, και μάλιστα με τον προφανέστερο τρόπο τη στόχευση του όλου εγχειρήματος. Την χρήση ενός ιστορικού τεκμηρίου (των φωτογραφιών στη συγκεκριμένη περίπτωση) και της συγκίνησης που προκαλεί για να χειραγωγήσουν τους πολίτες». Όμως το «Θρυλικό Ελληνόπουλο» καταλήγει ότι: «Όπως όμως απέτυχαν στο παρελθόν, έτσι θα αποτύχουν και τώρα». Ναι, ένας influencer Stathis Kalyvas θα εξαφανίσει από την Ιστορία τους «200» και τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη.

Ευτυχώς, του συμπαραστάθηκε και ο παραϊστορικός που εξέφρασε μαχητική συμπαράσταση τον Φεβρουάριο 2021 στον ειδεχθή πολυδολοφόνο Κουφοντίνα (τον οποίο θα άφηνε δήθεν να πεθάνει η ανελέητη κυβέρνηση Μητσοτάκη), ονόματι Αριστείδης Χατζής. Τις κόσμιες ή και επιθετικές αντιρρήσεις που εκφράστηκαν εναντίον των θέσεων Καλύβα τις χαρακτήρισε συλλήβδην «τζιχαντιστικές»: «Θέλουν να του πάρουν το κεφάλι»! Και καταλήγει: «Τι ντροπή!». Κερδίζει μερικά Kalyvas Pass για πεντάστερα στη Μύκονο, Σαντορίνη και Βενετία. Τώρα μαζί υψώνουν το ανάστημά τους, ποιοι; Ο Καλύβας και ο εν λόγω συνάδελφός του, γνωστός και ως «Πίθηκος του Φιλελευθερισμού», στους «200» και τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη!

Ας πάμε τώρα στα πραγματολογικά δεδομένα για να τελειώνουμε με τις Cheerleader της εμφυλιοπολεμικής Ακροδεξιάς. Φορώντας το χάρτινο περιβραχιόνιο του παραϊστορικού, διατείνεται ότι οι «200» είχαν σκοπό με επανάσταση και εμφύλιο να εγκαθιδρύσουν δικτατορία. Καταρχάς, οι συγκεκριμένοι άνθρωποι δεν ήταν όλοι μέλη του κομμουνιστικού κόμματος, γι’ αυτό και στις επόμενες σελίδες δημοσιεύουμε τα ονόματα των όντως εκτελεσθέντων, διότι η παρ’ ημίν κομμουνιστική ορθοδοξία εξαφάνισε με τον οικείο της σταλινικό τρόπο αυτούς που δεν ήταν δικοί της, αντικαθιστώντας τα ονόματά τους με ονόματα άλλων. Οι συγκεκριμένοι όμηροι είχαν συλληφθεί από διάφορες περιοχές της Ελλάδας με την επιβολή της Δικτατορίας το 1936 και κατέληξαν στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου και τελικά το 1944 στο εκτελεστικό απόσπασμα. Λ.χ. ο 26χρονος Ναπολέων Σουκατζίδης συνελήφθη γιατί συμπαραστάθηκε στους απεργούς του εργοστασίου στο οποίο ήταν στέλεχος στην Ιεράπετρα. Πολλοί από αυτούς, με τις φυλακίσεις, εξορίες, βασανιστήρια, αν δεν ήσαν ριζοσπαστικοποιήθηκαν και κατέληξαν μέλη του ΚΚΕ. Κάποιοι άλλοι όχι. Αποσιωπά ο Καλύβας ξεδιάντροπα ότι πρόκειται για ένα από τα πιο μαζικά εγκλήματα στην Ελλάδα της Κατοχής, με μια όμως μοναδική ειδοποιό διαφορά που το ξεχωρίζει από όλα τα άλλα: η παράδοση των θυμάτων είχε γίνει από την Ελληνική δικτατορική μεταξική κυβέρνηση! Αυτός είναι και ο λόγος της εσκεμμένης απόκρυψής του από την επίσημη Ιστορία.

Ένας «πολιτικός επιστήμονας» που παριστάνει και τον ιστορικό, θα έπρεπε να γνωρίζει επίσης ότι οι Γεβγκένι Ζαμιάτιν, Άρθουρ Καίσλερ, Μανές Σπέρμπερ, Ινιάτσιο Σιλόνε, Μπόρις Σουβάριν, Μίλοβαν Τζίλας, Τσέσλαβ Μίλος, Βικτόρ Σερζ, Τζορτζ Όργουελ, και μια στρατιά άλλων Δυτικών στοχαστών και συγγραφέων, γοητεύθηκαν τη δεκαετία του 1920 και του 1930 από τις σοσιαλιστικές («κοινωνιστικές») ιδέες και τις μαρξιστικές χιλιαστικές επαγγελίες. Μέχρι την εποχή του Μεγάλου Τρόμου το σοβιετικό καθεστώς όχι μόνο δεν ήταν κακόφημο αλλά δημοφιλέστατο στον υπόλοιπο κόσμο, όπως άλλωστε και ο φασισμός. Ωστόσο ο Καλύβας έχει άραγε διαβάσει λ.χ. Κολακόφσκι;

Δεν υπάρχει μεγαλύτερο επιστημονικό κακούργημα από το να ισχυρίζεσαι ότι ο 26χρονος λόγιος και αγνός ουμανιστής Ναπολέων Σουκατζίδης σχεδίαζε να κάνει επανάσταση, εμφύλιο, δικτατορία, κ.τ.τ. Αναφέρομαι ειδικά στον Ναπολέοντα –με απεριόριστη τιμή και σεβασμό στη μνήμη των υπόλοιπων 199 που εκτελέστηκαν μαζί του–, διότι λόγω του γεγονότος ότι είμαστε κληρονόμοι του, παραθέτουμε στις επόμενες σελίδες την πλήρη τεκμηρίωση από το αρχείο του. Πρόκειται για έναν άνθρωπο-φαινόμενο πολυμάθειας που συνελήφθη 26 ετών χωρίς να έχει διαπράξει κανένα αδίκημα, φυλακίστηκε 8 χρόνια, χωρίς απολογία, δίκη και καταδίκη, και παραδόθηκε από την Ελληνική φασιστική κυβέρνηση μαζί με τους άλλους Έλληνες κρατούμενους στους κατακτητές για να εκτελεσθεί την 1η Μαΐου 1944. Δηλαδή εφτά μήνες προτού αρχίσει η πρώτη επίσημη πράξη του Εμφυλίου, τα «Δεκεμβριανά». Ο ισχυρισμός αυτός θέτει τον Καλύβα αυτομάτως εκτός επιστήμης και του απονέμει τον χαρακτηρισμό του ωμού, έξαλλου, δόλιου και ευτελέστατου προπαγανδιστή. Κι επειδή πρέπει να αντιμετωπίζουμε τέτοιους σκυλευτές και ασεβείς με τον προσήκοντα τρόπο, θα λέγαμε ότι η «επιστημονική» του μέθοδος είναι σαν του Καραγκιόζη που χάρη στον Μεγαλέξανδρο με τη βοήθεια και της Παναγίας εξοντώνει προληπτικώς τον κατηραμένο όφι της επανάστασης υπό την ηγεσία του Σουκατζίδη. Υψώνει το ανάστημά του, ποιος; Ο Καλύβας στους «200» και τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη!  Έτσι πρέπει να διαβαστεί το αγελαίο κήρυγμά του από την Καθημερινή που εξελίχθηκε σε πανηγύρι της ασημαντότητας.

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να σημειώσουμε ότι στο άλλο άκρο, ένας αριστερός ιστοριοδίφης κάνει όχι δίλεπτα μίσους ως άσκηση για τις οργουελικές «εβδομάδες μίσους», αλλά κάθε εβδομάδα πολύωρες «ξεναγήσεις» σε τόπους εκτελέσεων ή βασανιστηρίων κατά την Κατοχή και για τα «Δεκεμβριανά», ονόματι Μενέλαος Χαραλαμπίδης. Αυτός διατείνεται ότι «Αν η κυβέρνηση Τσουδερού παρέδωσε τους προπολεμικούς κομμουνιστές πολιτικούς κρατούμενους στους κατακτητές, … η κυβέρνηση Τσολάκογλου τους κράτησε φυλακισμένους στη διάθεση των κατακτητών».[2] Αναφέρομαι αναλυτικά στο επόμενο κείμενο παραθέτοντας τα σχετικά ντοκουμέντα, για τον (βενιζελικό) Φιλελεύθερο Εμμανουήλ Τσουδερό, επικεφαλής της εξόριστης κυβέρνησης (21 Απριλίου 1941) η οποία αναχώρησε στις 23 Απριλίου για την Κρήτη και εν συνεχεία κατέληξε στο Κάιρο. Ο Τσουδερός ήταν ουσιαστικός προστάτης της Χαράς Λιουδάκη-Σουκατζίδη, την φιλοξενούσε στο σπίτι του κάθε Σαββατοκύριακο, και συντετριμμένος μετά τον πόλεμο απολογούνταν διότι σε αυτές τις συνθήκες δεν είχε τον χρόνο να σκεφτεί τον Ναπολέοντα και τους συγκρατούμενούς του, αλλά ο φανατικός ιστοριοδίφης δεν τα γνώριζε αφού δεν διαβάζει φιλελεύθερα έντυπα και όταν τα πληροφορήθηκε αρνήθηκε να τα λάβει υπόψη του, αφού δεν ταιριάζουν με την εγκύκλιο του Υπουργείου Αλήθειας. 

Την Ιστορία δεν θα την γράψει ο κάθε Σπιθαμιαίος προπαγανδιστής. Η Ιστορία γράφεται με τεκμήρια. Ο Καλύβας ανήκει στην εφημεριδοσύνη, στις τηλεοράσεις, στις πάσης φύσεως εκπομπές αερίων και στα ένδοξα Facebook, Χ, στον VIP «σοσιαλιστικό» τουρισμό με κρατική δαπάνη κ.λπ. Όχι πάντως στην επιστήμη.

Ο Εμφύλιος έχει τερματιστεί προ πολλού, οι εμπόλεμοι γονείς και παππούδες μας είναι στους τάφους τους, ο Ψυχρός Πόλεμος που συντήρησε το εμφυλιοπολεμικό κλίμα και η Απριλιανή Δικτατορία που μας έσωσε δήθεν από τον κομμουνισμό κατέρρευσε ατιμωτικά το 1974 – παρά ταύτα έχει ο Καλύβας και γι’ αυτήν επαίνους.[3] Ωστόσο, παρά τις προσπάθειες του Κωνσταντίνου Καραμανλή με τη νομιμοποίηση του ΚΚΕ, του Ανδρέα Παπανδρέου για αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης και του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη για Εθνική Συμφιλίωση και μη ανάξεση των πληγών του παρελθόντος, υπάρχουν ακόμη και σήμερα ανάμεσά μας φανατικοί που τρέφονται από τον Εμφύλιο. Είναι καιρός να κλείσει αυτό το κεφάλαιο, ίσως με ένα μνημείο στην κοινή μας ιστορία και κληρονομιά, με αποδοχή των τραγικών σφαλμάτων της κομμουνιστικής Αριστεράς και την μισαλλόδοξη μικρόνοια της μετακατοχικής Δεξιάς.

Όπως περιγράφω στο κείμενο που ακολουθεί, όταν ο γερμανός διοικητής του στρατοπέδου Χαϊδαρίου Καρλ Φίσερ πρότεινε να χαρίσει την ζωή στον Ναπολέοντα Σουκατζίδη, εκείνος απέρριψε την πρόταση εξαίρεσής του. Δεν θέλησε να εκτελεστεί άλλος στη θέση του. Ο Φίσερ επανήλθε με το «ακαταμάχητο» ναζιστικό επιχείρημα ότι θα εκτελεστεί στη θέση του ένας Εβραίος ή ένας ανάπηρος! Ο Ναπολέων και πάλι αρνήθηκε. Η λέξη ήρωας ενδεχομένως δεν θα του άρεσε, γιατί θεωρούσε ότι ο ίδιος ανήκει στην πνευματική και ηθική επικράτεια της δημοκρατικής Ελλάδας.

Η Καθημερινή οφείλει να αποδοκιμάσει το απάνθρωπο και ύπουλο πόνημα του VIP παραϊστορικού των τηλεοπτικών και διαδικτυακών πεζοδρομίων και ρείθρων, που δεν δίνει σχήμα παρά σε μια καρικατούρα του προσώπου του ογδονταετούς και ακατανόητου πια μίσους. Αλλά να υψώνει το ανάστημά του, ποιος; Ο Καλύβας στους «200» και τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη! Θα συνεχίσουμε!

[1] Η Καθημερινή, 24 Αυγούστου 2025. Θα φορολογούμε την είσοδο των ξένων τουριστών. Έτσι θα ενισχύσουμε το ελληνικό ανθρωπογενές περιβάλλον οικονομικά απρόσιτων τουριστικών προορισμών, κατάλληλο για την ανάπτυξη της «επιστήμης» από τον Καλύβα και τους ομοίους του, δημιουργώντας «ένα σύστημα επιδοτήσεων που θα επιτρέπει στους Ελληνες να επισκέπτονται ακριβούς προορισμούς, με χρηματοδότηση από τα τέλη εισόδου» των ξένων.

[2] Μ. Χαραλαμπίδης, Οι δωσίλογοι, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2024, σ. 51.

[3] Βλ. εγκώμιο Καλύβα για τα 50 χρόνια από την 21η Απριλίου και τον εξωραϊσμό της Χούντας: «Μια παράδοξη κληρονομιά», Η Καθημερινή, 18.6.2017.

Πηγή: athensreviewofbooks.com

Το άρθρο Στάθης Καλύβας: Cheerleader της εμφυλιοπολεμικής Ακροδεξιάς… Του Μανώλη Βασιλάκη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.