Σε αυτό το περιβάλλον, η Vestitel, αν και λιγότερο γνωστή στο ευρύ κοινό, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο. Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους στη Βουλγαρία, με μακρόχρονη παρουσία και στην Ελλάδα με την θυγατρική της, την Vestitel Ελλάς. Η βουλγαρική μητρική είναι μέλος του Ομίλου Overgas, της μεγαλύτερης ιδιωτικής εταιρείας φυσικού αερίου στη Βουλγαρία. Η Vestitel έχει αναπτύξει ένα εκτεταμένο δίκτυο οπτικών ινών και υπηρεσιών διασύνδεσης, το οποίο απευθύνεται κυρίως στη χονδρική αγορά και σε επιχειρησιακούς πελάτες.

Το ενδιαφέρον της εταιρείας επικεντρώνεται πλέον στο φιλόδοξο έργο Balkans Digital Gateway. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στοχεύει στη δημιουργία ενός ενιαίου, υπερσύγχρονου και ασφαλούς δικτύου που θα ενώνει την Αθήνα με τη Θεσσαλονίκη, τη Σόφια και το Βουκουρέστι, ενισχύοντας τη διασυνοριακή ψηφιακή διασύνδεση.

Με συνολικό μήκος που αγγίζει τα 5.000 χιλιόμετρα, το έργο βρίσκεται ήδη σε φάση υλοποίησης, με την πρώτη περίοδο ανάπτυξης να έχει ξεκινήσει και τις επόμενες κινήσεις να αναμένονται σύντομα. Το Balkans Digital Gateway φιλοδοξεί να αποτελέσει βασικό άξονα ψηφιακής επικοινωνίας στην περιοχή, ενισχύοντας τη θέση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στον ευρωπαϊκό χάρτη των τηλεπικοινωνιών.

Νέος παίκτης στα διεθνικά δίκτυα τηλεπικοινωνιών

Στην τηλεπικοινωνιακή αγορά και συγκεκριμένα στο κομμάτι των υποδομών και των δικτύων υπάρχει κινητικότητα που ξεφεύγει από τις επενδυτικές κινήσεις των τεσσάρων μεγάλων παρόχων υπηρεσιών δικτύων: της Cosmote, της NOVA, της Vodafone και της ΔΕΗ. Το όνομα της Vestitel, μπορεί να μην είναι ευρέως γνωστό στο ευρύ κοινό, ωστόσο πρόκειται για έναν ταχέως αναπτυσσόμενο «παίκτη» στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, που έχει ήδη κάνει αισθητή την παρουσία του και στην ελληνική αγορά χονδρικών υπηρεσιών.

Το Balkans Digital Gateway, ένα επενδυτικό πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου υψηλής ταχύτητας και ασφάλειας, το οποίο θα συνδέει τις πρωτεύουσες και μεγάλους κόμβους της περιοχής, με βασική διαδρομή εκείνη μεταξύ Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Σόφιας και Βουκουρεστίου. Το έργο αυτό, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 24 εκατ. ευρώ, φιλοδοξεί να καλύψει διαδρομές χιλιάδων χιλιομέτρων οπτικών ινών και να βελτιώσει δραστικά τη διασύνδεση των Βαλκανίων με την υπόλοιπη Ευρώπη, προσφέροντας ταχύτερη, πιο αξιόπιστη και πιο ανταγωνιστική συνδεσιμότητα σε τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, επιχειρήσεις και τελικούς χρήστες.

Το συγκεκριμένο έργο, πέρα από τη γεωγραφική κάλυψη, περιλαμβάνει και σημαντικές τεχνολογικές αναβαθμίσεις σε υφιστάμενες υποδομές, καθώς και επέκταση σε νέες διασυνοριακές διαδρομές, με στόχο τη δημιουργία ενός ανθεκτικού backbone δικτύου που θα στηρίζει μελλοντικές ανάγκες για cloud υπηρεσίες, data centers, edge computing και γενικότερα ψηφιακές υπηρεσίες υψηλών απαιτήσεων. Με αυτόν τον τρόπο, η Vestitel επιδιώκει όχι μόνο να διευρύνει το δικό της δίκτυο, αλλά και να ενισχύσει τη θέση των Βαλκανίων ως ψηφιακού κόμβου μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ασίας.

Πως εξελίσσεται το Δίκτυο του Balkans Digital Gateway

Το έργο Balkans Digital Gateway εξελίσσεται σε διακριτές φάσεις, με στόχο τη σταδιακή δημιουργία ενός ενιαίου διασυνοριακού τηλεπικοινωνιακού άξονα υψηλών προδιαγραφών.

Η πρώτη φάση ξεκίνησε με τη χαρτογράφηση των βασικών διαδρομών και την αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, ενώ παράλληλα πραγματοποιήθηκαν επενδύσεις σε νέα σημεία διασύνδεσης. Στη δεύτερη φάση, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, δίνεται έμφαση στην επέκταση προς τη Ρουμανία και στη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα του δικτύου. Οι επόμενες φάσεις προβλέπουν περαιτέρω διασυνδέσεις με ευρωπαϊκούς κόμβους και data centers.

Σε τεχνικό επίπεδο, το δίκτυο βασίζεται σε σύγχρονες υποδομές οπτικών ινών υψηλής χωρητικότητας, με δυνατότητα υποστήριξης ταχυτήτων πολλών terabits ανά δευτερόλεπτο. Περιλαμβάνει εφεδρικές διαδρομές (redundant routes), προηγμένα συστήματα παρακολούθησης και μηχανισμούς κυβερνοασφάλειας, ώστε να διασφαλίζεται η αδιάλειπτη λειτουργία του. Παράλληλα, σχεδιάζεται ώστε να υποστηρίζει μελλοντικές εφαρμογές, όπως υπηρεσίες cloud, τεχνολογίες edge computing και διασύνδεση μεγάλων κέντρων δεδομένων.

Ποιος είναι ο Valentin Velichkov

Ο Valentin Velichkov είναι Διευθύνων Σύμβουλος (CEO) και Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Vestitel BG AD από το 2017. Πριν γίνει CEO, υπηρέτησε ως Chief Financial Officer (CFO) της Vestitel για περίπου 3 χρόνια (2014–2017). Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομικό Έλεγχο από το University of National and World Economy στη Βουλγαρία.

Πριν αναλάβει θέσεις διοίκησης στην Vestitel, είχε εργαστεί σε ανώτερες διοικητικές θέσεις σε άλλες εταιρείες, περιλαμβάνοντας: Executive Director στην Generaus Auto AD. Μanaging Director για Βουλγαρία και Μακεδονία στην Dollar Thrifty Automotive Group για περίπου 5 χρόνια. Έχει ευρεία εμπειρία σε χρηματοοικονομικό έλεγχο, λογιστική και ανώτατη διοικητική διαχείριση.

Εκτός από CEO της Vestitel, έχει αναδειχθεί και σε αντιπρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου της Society for Electronic Communications (SEC), ενός κλαδικού φορέα που εργάζεται για ισότιμο ανταγωνισμό και δικαιώματα χρηστών στην αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Πηγή: ictplus.gr

Το άρθρο Vestitel: Ο εκ Βουλγαρίας πέμπτος παίκτης στα Δίκτυα Επικοινωνιών εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Βουλγαρίας Νικολάι Μίλκοφ δήλωσε απόψε ότι ο Βούλγαρος πρέσβης στα Σκόπια, Άνγκελ Ανγκέλοφ ανακαλείται στη Σόφια λόγω της «σοβαρής κατάστασης» που επικρατεί στη Βόρεια Μακεδονία, όσον αφορά στα δικαιώματα των Βουλγάρων στη γειτονική χώρα.

Ο Νικολάι Μίλκοφ συμπλήρωσε ότι ο πρέσβης της Βουλγαρίας στα Σκόπια θα παραμείνει στη βουλγαρική πρωτεύουσα έως ότου, όπως είπε, η Σόφια δεν δει απτά σημάδια αλλαγής της συμπεριφοράς των Σκοπίων.

Ο Μίλκοφ, μετά την κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της βουλγαρικής Βουλής, στην οποία ενημέρωσε για την πορεία και τη νέα όξυνση στις σχέσεις μεταξύ της Βουλγαρίας και της Βόρειας Μακεδονίας, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επαναφέρει η Σόφια το “βέτο” για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων των Σκοπίων με την ΕΕ.

«Εάν η Βόρεια Μακεδονία συνεχίσει να συμπεριφέρεται έτσι, είναι πιθανό η Βουλγαρία να θέσει ξανά βέτο» σημείωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Βουλγαρίας.

Η Βουλγαρία παρεμπόδιζε επί δύο σχεδόν χρόνια την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την ΕΕ λόγω ανοιχτών εθνικών, γλωσσικών και ιστορικών διαφορών μεταξύ των δύο χωρών, γεγονός που έχει προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις των Σκοπίων και έχει οδηγήσει στην ψύχρανση των σχέσεων τους.

Ωστόσο, το περασμένο καλοκαίρι, οι δύο χώρες κατέληξαν σε συμφωνία στη βάση μιας πρότασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την οποία η Σόφια θα άρει το βέτο που έχει θέσει για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων των Σκοπίων με την ΕΕ, με την προϋπόθεση ότι η Βόρεια Μακεδονία θα προχωρήσει σε τροποποίηση του Συντάγματός της, με τη συμπερίληψη σε αυτό της βουλγαρικής μειονότητας που ζει στη χώρα. Η συμφωνία αυτή προκαλεί τις έντονες αντιδράσεις του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης της Βόρειας Μακεδονίας, του δεξιού VMRO-DPMNE, το οποίο έχει διαμηνύσει σε όλους τους τόνους ότι δεν πρόκειται να συναινέσει σε μια τέτοια τροποποίηση του Συντάγματος της χώρας.

Για την τροποποίηση του Συντάγματος της Βόρειας Μακεδονίας απαιτείται πλειοψηφία 2/3 στη Βουλή, την οποία η κυβέρνηση στα Σκόπια και τα κόμματα που υποστηρίζουν τη συμφωνία με τη Βουλγαρία δεν διαθέτουν στην παρούσα φάση.

Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή πληθυσμού που πραγματοποιήθηκε то 2021 στη Βόρεια Μακεδονία, οι Βούλγαροι αποτελούν μόλις το 0,19% του πληθυσμού της χώρας, στοιχείο το οποίο η Σόφια αμφισβητεί και θεωρεί ότι το ποσοστό των Βούλγαρων στη Βόρεια Μακεδονία είναι κατά πολύ μεγαλύτερο.

Το άρθρο Η Σόφια ανακάλεσε τον πρέσβη της στα Σκόπια εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Δήλωσε, ούτε λίγο ούτε πολύ, πως η Ελλάδα «εξαπάτησε» για να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

O Ράμα θα συναντηθεί σήμερα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος θα επισκεφτεί και αλβανικούς Δήμους με ισχυρή παρουσία της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας,

Στη συνέντευξή του στη EURACTIV και την Alice Taylor, ο Ράμα μίλησε την παραμονή της συνόδου κορυφής για τη διεύρυνση, τις περιφερειακές εντάσεις και την ανάγκη να προωθηθούν οι μεταρρυθμίσεις για να διασφαλιστεί η αυθεντικότητα της διαδικασίας διεύρυνσης.

«Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η διαδικασία ολοκλήρωσης είναι μια διαδικασία που βασίζεται σε άτομα και αξίες. Πρέπει να κάνουμε τις ‘ασκήσεις μας στο σπίτι’, δεν πρόκειται για εξετάσεις που μπορείς να εξαπατήσεις. Ακόμη, και αν οι καθηγητές έχουν μεγάλη διάθεση να σε βοηθήσουν να περάσεις […] είναι προς το συμφέρον σου να περάσεις το διαγώνισμα σωστά», δήλωσε ο Ράμα.

«Και επειδή είναι για το καλό μας», είπε, «πρέπει να έχουμε θεσμούς που λειτουργούν».

«Όχι όπως έκαναν κάποιες χώρες στο παρελθόν, όπως μια γειτονική χώρα, η Ελλάδα για παράδειγμα, που εξαπάτησε πολύ. Πήρε χρήματα από την Ευρώπη, πέρασε μια περίοδο χλιδής και μετά κατέληξε πολύ άσχημα», τόνισε ο Αλβανός Πρωθυπουργός.

Η ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας

Η Αλβανία ξεκίνησε τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις τον Ιούνιο του 2022 και πρόκειται να ξεκινήσει τη διαδικασία ευθυγράμμισης των νόμων της με το κεκτημένο της ΕΕ.

Υπάρχουν, όμως, πολλοί τομείς που απαιτούν μεταρρυθμίσεις, όπως το κράτος δικαίου, η διαφθορά και η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο.

Ερωτηθείς αν αισθάνεται ότι η κυβέρνησή του φέρει ευθύνη για την αργή πρόοδο σε βασικούς τομείς, ο Ράμα παραδέχθηκε ότι έχουν γίνει λάθη.

«Εκ των υστέρων, υπάρχουν πάντα πράγματα που θα μπορούσαν να είχαν αντιμετωπιστεί καλύτερα και υπάρχουν πάντα προβλήματα που θα μπορούσαν να είχαν αντιμετωπιστεί καλύτερα, χωρίς αμφιβολία», είπε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης.

Η σύνοδος κορυφής της Τρίτης θα πραγματοποιηθεί εν μέσω διαμαρτυριών υπό την ηγεσία του πρώην πρωθυπουργού και προέδρου Σαλί Μπερίσα, ο οποίος κατηγορεί την κυβέρνηση Ράμα για διαφθορά και ότι δεν κάνει τίποτα για να αποτρέψει τη μαζική μετανάστευση.

Να μην αποξενωθεί η Σερβία

Όσον αφορά στη σύνοδο κορυφής, ο Ράμα πιστεύει ότι το γεγονός ότι πραγματοποιείται εκτός Βρυξελλών και σε μια χώρα εκτός ΕΕ, λέει πολλά για την τρέχουσα κατάσταση στην Ευρώπη και την ανανεωμένη όρεξη για διεύρυνση.

«Και μόνο το γεγονός ότι έχουμε σύνοδο κορυφής στα Τίρανα – ποιος θα μπορούσε να φανταστεί πριν από λίγα χρόνια ότι η ΕΕ θα έβγαινε από την περίμετρό της και το Συμβούλιο θα μετακόμιζε σε μια χώρα εκτός ΕΕ για να πραγματοποιήσει σύνοδο κορυφής. Και δεν είναι απλώς μια εκδήλωση, ένα γεγονός, είναι κάτι περισσότερο από αυτό. Είναι μια δέσμευση, είναι ένα μήνυμα», δήλωσε.

Είπε ότι η πανδημία, η κλιματική αλλαγή και στη συνέχεια ο ρωσικός πόλεμος στην Ουκρανία οδήγησαν την ΕΕ να κατανοήσει καλύτερα τη γεωπολιτική και στρατηγική σημασία των Δυτικών Βαλκανίων.

«Αυτό συγκλόνισε την Ευρώπη… Βλέπω πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον, πολύ μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση, γνωρίζουν πολύ καλά ότι η περιοχή είναι ευάλωτη. Γνωρίζουν πολύ καλά ότι η περιοχή έχει την μεγαλύτερη επιρροή του Πούτιν στην ήπειρο, που είναι, ας πούμε, τα σερβικά εδάφη, η Σερβία και η Σέρβικη Δημοκρατία και ούτω καθεξής».

Όσον αφορά στην περιφερειακή σταθερότητα και στην επιρροή της Ρωσίας, ο Ράμα δήλωσε ότι είναι σημαντικό να μην αποξενωθεί κανείς στην περιοχή, ακόμη και χώρες όπως η Σερβία, οι οποίες έχουν φιλορωσική κοινή γνώμη και διαφορετική ιστορία και υπόβαθρο.

«Πρέπει να έχουμε επίγνωση του κινδύνου… Δεν πρέπει να συμβάλλουμε με οποιονδήποτε τρόπο στην αποξένωση της Σερβίας».

Ο διάλογος μεταξύ της Σερβίας και της πρώην επαρχίας της, του Κοσσυφοπεδίου, αναμένεται να βρεθεί ψηλά στην ατζέντα της συνόδου κορυφής, εν μέσω συνεχώς αυξανόμενων εντάσεων.

Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς ακύρωσε αρχικά την επίσκεψή του την περασμένη εβδομάδα, αλλά έκτοτε επιβεβαίωσε ότι θα συμμετάσχει.

Μετά από 11 χρόνια διαλόγου υπό την ηγεσία της ΕΕ και μικρή πρόοδο, όλα τα βλέμματα στρέφονται στις τρέχουσες προσπάθειες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και της ΕΕ, με την υποστήριξη του Παρισιού και του Βερολίνου.

Επιπλέον, πρόσφατα δημιουργήθηκαν εντάσεις μεταξύ της Πρίστινα και των Βρυξελλών, λόγω ισχυρισμών για «λάθη» και ακόμη και ευνοϊκή μεταχείριση της Σερβίας από την ΕΕ.

Αλλά δεν θα είναι εύκολο, δήλωσε ο Ράμα, τονίζοντας ότι η Σερβία ήταν ο επιτιθέμενος στο Κοσσυφοπέδιο κατά τη διάρκεια της καταστολής της το 1998-99 και τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει αυτό το γεγονός.

«Ο μόνος τρόπος για να το διορθώσουμε είναι μέσω του διαλόγου, του διαλόγου, του διαλόγου… Η λύση είναι να ανταλλάσσουμε ακούραστα με την αντίθετη άποψη της άλλης πλευράς μέχρι να το διευθετήσουμε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο».

Εκτός από τις τρέχουσες πολιτικές διαφορές, οι πληγές του παρελθόντος είναι ακόμη νωπές, καθώς η σύγκρουση ολοκληρώθηκε το 1999, με την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου να ανακηρύσσεται εννέα χρόνια αργότερα.

«Νομίζω όλο και περισσότερο ότι ίσως αυτή η γενιά είναι ακόμα πολύ κοντά στη θέρμη για αίμα και δολοφονίες και αναστάτωση. Και δεν είναι εύκολο να τα ξεπεράσεις όλα αυτά και να γίνεις λογικός και ψυχρός και να υπογράψεις μια συμφωνία», δήλωσε ο Ράμα.

Για το λόγο αυτό, πιστεύει ότι το πρόσφατο γαλλογερμανικό σχέδιο, το οποίο προβλέπει την αποδοχή της ανεξαρτησίας χωρίς αμοιβαία αναγνώριση, είναι ένα καλό σχέδιο.

«Δεν επιδιώκει μια τελική λύση όσον αφορά στην αμοιβαία αναγνώριση, η οποία θα έρθει μια μέρα, αλλά επιδιώκει μια πορεία προς αυτήν, οπότε ας δούμε».

Στην Αλβανία, ο Ράμα έχει επικριθεί ευρέως για την προώθηση στενών σχέσεων με τον πρόεδρο της Σερβίας Βούτσιτς, συμπεριλαμβανομένων οικονομικών πρωτοβουλιών όπως τα Ανοιχτά Βαλκάνια. Αλλά ο Ράμα δήλωσε ότι ενώ ποτέ δεν θα συμφωνήσουν στο θέμα του Κοσσυφοπεδίου, έχουν βρει έναν τρόπο να συνεργαστούν, κάτι που είναι απαραίτητο για την περιοχή.

«Έχουμε βρει έναν τρόπο να είμαστε πολύ ανοιχτοί και πολύ ωμοί μεταξύ μας. Έχουμε καταλάβει ότι υπάρχει μόνο μία ευκαιρία για να έχουμε σχέση – να συμφωνήσουμε να μην διαφωνήσουμε στο θέμα του Κοσσυφοπεδίου γιατί δεν υπάρχει τρόπος να συμφωνήσουμε σε αυτό μέχρι στιγμής… είναι πολύ καλύτερα έτσι παρά να γυρίσουμε την πλάτη».

Όσον αφορά τις σχέσεις με τον ομόλογό του του Κοσσυφοπεδίου, Άλμπιν Κούρτι, οι οποίες ορισμένοι πιστεύουν ότι είναι στην καλύτερη περίπτωση παγωμένες, ο Ράμα είπε ότι έχουν επίσης τις διαφορές τους, αλλά οι ομοιότητές τους τους φέρνουν κοντά.

«Ο Άλμπιν είναι διαφορετικός – είναι φυσικά πιο κοντά επειδή είναι Αλβανός ηγέτης, πρωθυπουργός, αλλά έχουμε και τις διαφορές μας».

Ενόψει της διάσκεψης, ο Ράμα δεν ήταν σίγουρος για τα συγκεκριμένα αποτελέσματα, αλλά τόνισε τον συμβολισμό της διεξαγωγής της στην περιοχή ως ένα από τα πιο σημαντικά μέρη της.

«Η σύνοδος κορυφής μπορεί να κάνει πολλά καλά πράγματα. Αλλά στο τέλος, κανένα από τα πράγματα δεν θα είναι τόσο σπουδαίο όσο η σύνοδος κορυφής που θα γίνει στα Τίρανα».

Πηγή: euractiv.gr

Το άρθρο Ράμα στη EURACTIV: Η Ελλάδα «εξαπάτησε» για να ενταχθεί στην ΕΕ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Δύο ημέρες πριν από τη σύνοδο κορυφής για τα Δυτικά Βαλκάνια στη γερμανική πρωτεύουσα, η οποία αποσκοπεί στην ενίσχυση των σχέσεων με τις έξι χώρες της περιοχής, ανώτερος αξιωματούχος δήλωσε ότι το Βελιγράδι πρέπει να αποφασίσει με ποιανού το μέρος βρίσκεται: Της Μόσχας ή της ΕΕ.

«Η σχέση με τη Σερβία είναι πολύπλοκη – υπάρχει φως αλλά και σκιές», δήλωσε η πηγή, η οποία μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.

«Οι σχέσεις της Σερβίας με τη Ρωσία είναι σίγουρα μέρος των σκιών».

Η πηγή δήλωσε ότι η γερμανική κυβέρνηση ήταν, για παράδειγμα, «έκπληκτη και απογοητευμένη» όταν ο υπουργός Εξωτερικών της Σερβίας Νίκολα Σελάκοβιτς υπέγραψε τον Σεπτέμβριο συμφωνία με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ, συμφωνώντας να διαβουλευτούν για θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Ο Γερμανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ήρθε η ώρα για τον Σέρβο πρόεδρο Αλεξάνταρ Βούτσιτς να ξεκολλήσει από τον φράχτη.

«Εάν πάρει το δρόμο προς την Ευρώπη, θα έχει υποστήριξη, από την ΕΕ στο σύνολό της και από τη γερμανική κυβέρνηση», δήλωσε η πηγή.

«Εάν επιλέξει τον άλλο δρόμο, αυτό θα έχει επακόλουθες συνέπειες» για το μέλλον του Βελιγραδίου με την ΕΕ, δήλωσε ο αξιωματούχος.

Η Σερβία είναι υποψήφια για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2012, αλλά οι προοπτικές της θεωρούνται δυσοίωνες χωρίς την εξομάλυνση των σχέσεων με το Κοσσυφοπέδιο. Το Βελιγράδι δεν αποδέχεται την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου, που έγινε το 2008, από την πλειοψηφία των Αλβανών.

Οι εντάσεις έχουν επιδεινωθεί από τον πόλεμο στην Ουκρανία, με πολλούς Σέρβους να συμπαθούν την παραδοσιακή σύμμαχο Ρωσία.

Το Βελιγράδι καταδίκασε την εισβολή στην Ουκρανία στα Ηνωμένα Έθνη, αλλά αρνήθηκε να ευθυγραμμιστεί με τις ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Μόσχας.

Στη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης στο Βερολίνο, την οποία φιλοξενεί ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς, θα συμμετάσχουν οι αρχηγοί κυβερνήσεων της Αλβανίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, του Κοσσυφοπεδίου, της Βόρειας Μακεδονίας, του Μαυροβουνίου και της Σερβίας, καθώς και ηγέτες της ΕΕ.

Οι συμμετέχοντες από τα Δυτικά Βαλκάνια πρόκειται να υπογράψουν τρεις συμφωνίες: για την αμοιβαία αναγνώριση των εγγράφων ταυτότητας, των πανεπιστημιακών πτυχίων και των επαγγελματικών προσόντων.

Πηγή: euractiv.gr

Το άρθρο Αυστηρό μήνυμα από την Γερμανία προς τη Σερβία: Επιλέξτε ΕΕ ή Ρωσία εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το 2009, οι δύο χώρες συμφώνησαν να οριοθετήσουν την υφαλοκρηπίδα στα μεταξύ τους ύδατα, αλλά ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα, που τότε ήταν στην αντιπολίτευση, προσέφυγε στο Συνταγματικό Δικαστήριο.

Υποστήριξε ότι η συμφωνία έδινε στην Ελλάδα περίπου 225 τετραγωνικά χιλιόμετρα αλβανικών υδάτων. Το δικαστήριο συμφώνησε, και οι σχέσεις μεταξύ Αθήνας και Τιράνων άρχισαν να οξύνονται. Από τότε που ο Ράμα ανέλαβε την εξουσία το 2013, το ζήτημα δεν έχει επιλυθεί ενώ τον Οκτώβριο του 2021 ανακοινώθηκε ότι το θέμα θα πάει σε διεθνές δικαστήριο.

Ο Ράμα δήλωσε ότι δεν βρέθηκε συναίνεση και το θέμα θα προχωρήσει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

«Πρόκειται για μια νομική διαδικασία, υπάρχουν ορισμένοι κανόνες, υπάρχουν ορισμένες διαδικασίες και θα σεβαστούμε τις διαδικασίες από την αρχή μέχρι το τέλος, διότι πρέπει να καταστήσουμε τη θέση μας πολύ σαφή, πρέπει να καταστήσουμε πολύ σαφές τι σκοπεύουμε σε αυτή τη διαδικασία και αυτή η ενιαία στάση που απαιτείται από αυτό το δικαστήριο ως προς το τι σκοπεύει η μία πλευρά και τι σκοπεύει η άλλη πλευρά, απαιτεί το δικό της χρόνο. Επομένως, δεν έχουμε συναίνεση μεταξύ των μερών», δήλωσε ο Ράμα.

Το 2011, διπλωματικά τηλεγραφήματα που διέρρευσαν από τις ΗΠΑ υποστήριζαν ότι η Ελλάδα εκβίαζε την Αλβανία να αποδεχθεί μια δυσμενή συμφωνία, χρησιμοποιώντας το βέτο της Αθήνας στη διεύρυνση της ΕΕ. Η Ελλάδα έχει προβεί δημοσίως σε παρόμοιες υποδείξεις για το άλυτο ζήτημα των «Τσάμηδων».

Στην πρώτη συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, ο Ράμα ανακοίνωσε ότι οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων θα συμμετάσχουν στη συζήτηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.

«Στο στρογγυλό τραπέζι όπου ήμουν μαζί με τον πρωθυπουργό της Ολλανδίας, το κύριο θέμα ήταν ακριβώς η ενεργειακή κρίση και το πώς οι χώρες μας, ξεκινώντας από εκείνες που διαπραγματεύονται την ένταξη, θα μπορέσουν να βοηθηθούν άμεσα. Ενώ επέμεινα ότι δεν πρέπει να υπάρχει καμία διαφορά εδώ και ότι πρέπει να συμπεριληφθούν όλες οι χώρες, και οι έξι χώρες», τονίζοντας προηγούμενες εκκλήσεις για βοήθεια από την ΕΕ εν μέσω της εκτίναξης των τιμών.

Πηγή: euractiv.gr

Το άρθρο Ελλάδα-Αλβανία δεν συμφώνησαν για τα θαλάσσια σύνορα στην άτυπη σύνοδο της Πράγας εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η ιστορική επιρροή της Ρωσίας

Η Ρωσία ιστορικά θεωρούσε πως τα Βαλκάνια έπεφταν στη δική της σφαίρα επιρροής. Αυτό έχει συμβάλει σε μέρος της διαφθοράς, της πολιτικής παράλυσης, της αυξημένης στρατιωτικοποίησης και άλλων προκλήσεων που ταλανίζουν τις βαλκανικές χώρες. Η επιρροή της Μόσχας είναι πιο έντονη στη Σερβία, με την οποία μοιράζεται ποικίλους πρακτικούς και συμβολικούς δεσμούς. Ιδιαίτερα στη Σερβία, αλλά και σε όλη την περιοχή, η ρωσική προπαγάνδα (συμπεριλαμβανομένης της παραπληροφόρησης ότι ξέσπασε «πόλεμος» μεταξύ του Κοσόβου και της Σερβίας πριν από δύο εβδομάδες) έχει επιδιώξει να εκμεταλλευτεί τις εθνοτικές εντάσεις και άλλους διχασμούς, σε μια απόπειρα να αποτρέψει τα περιφερειακά κράτη από το να ευθυγραμμιστούν με τη Δύση.

Πράγματι, μόλις πριν από δύο εβδομάδες η Ρωσία διέδωσε παραπληροφόρηση πως ξέσπασε «πόλεμος» μεταξύ του Κοσόβου και της Σερβίας, μετά την απόφαση της πρώτης (η εφαρμογή της οποίας αποφασίστηκε τώρα να καθυστερήσει έως τις αρχές Σεπτεμβρίου) να μην αναγνωρίζει πλέον τις σερβικές πινακίδες κυκλοφορίας, που οδήγησε σε σύντομο ξέσπασμα αναταραχών στα σύνορα Κοσόβου-Σερβίας.

Το Κρεμλίνο υπήρξε επίσης αποσταθεροποιητική δύναμη και σε άλλες διαμάχες: στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η Ρωσία έχει εμμέσως επικυρώσει τις απειλές που έχει κάνει ο κορυφαίος Σερβοβόσνιος πολιτικός της χώρας Milorad Dodik να διαλύσει τη δομή διακυβέρνησης που καθιερώθηκε με τη συμφωνία διαμοιρασμού της εξουσίας, η οποία έδωσε τέλος στον πόλεμο της Βοσνίας το 1995.

Η Μόσχα έχει κατηγορηθεί ότι προσπάθησε να καλλιεργήσει ένα (αποτυχημένο) πραξικόπημα στο Μαυροβούνιο το 2016, στο πλαίσιο μιας μεγαλύτερης εκστρατείας αποσταθεροποίησης, για να προσπαθήσει να αποτρέψει τη χώρα από το να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ (κάτι που έκανε το επόμενο έτος). Και φυσικά, στον απόηχο της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία νωρίτερα φέτος, δημιουργήθηκαν φόβοι πως ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα μπορούσε να κάνει επιθετικές κινήσεις στα Βαλκάνια για να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την πολιτική δυναμική και τη δυναμική της ασφάλειας στην Ευρώπη.

Αλλά ακόμα και στη Σερβία, υπάρχουν περιορισμοί στην επιρροή της Ρωσίας. Σε αντίθεση με άλλες δυτικές κυβερνήσεις, το Βελιγράδι δεν έχει επιβάλει άμεσα κυρώσεις στη Μόσχα ως απάντηση στην επιθετικότητά της έναντι του Κιέβου. Αλλά η Σερβία έχει υποστηρίξει άλλες κυρώσεις εναντίον proxies της Ρωσίας και έχει ταχθεί υπέρ πολλών ψηφισμάτων του ΟΗΕ που καταδίκαζαν την εισβολή στην Ουκρανία. Και ενώ κάποιοι έχουν αποκαλέσει τον Σέρβο πρόεδρο Αλ. Βούτσιτς «μικρό Πούτιν», αναφερόμενοι στις εκλαμβανόμενες στενές σχέσεις του με το Κρεμλίνο, η ηγεσία του τελευταίου έχει τελικά καθοριστεί πολύ περισσότερο από την επιθυμία να κρατηθεί στην εξουσία.

Τον Μάιο για παράδειγμα, ο Βούτσιτς έγινε πρωτοσέλιδο όταν επέκρινε σχόλια του Πούτιν με τα οποία συνέκρινε το δικαίωμα του Κοσόβου στην ανεξαρτησία με αυτό των κατεχόμενων από τη Ρωσία ουκρανικών περιοχών Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ. Πιο πρόσφατα, ο Σέρβος πρόεδρος καταδίκασε επίσης βουλευτή του κυβερνώντος Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος που φάνηκε να ζητά πόλεμο με το Κόσοβο ως απάντηση στη διαμάχη για τις πινακίδες κυκλοφορίας: σε ανάρτησή του στο twitter στις 31 Ιουλίου, ο βουλευτής του SNS έριξε την ιδέα πως η Σερβία θα «αναγκαστεί να αρχίσει την αποναζιστοποίηση των Βαλκανίων» -χρησιμοποιώντας τον ίδιο αμφιλεγόμενο όρο που χρησιμοποίησε ο Πούτιν πριν στείλει στρατό στην Ουκρανία-, κάτι που ο Βούτσιτς αποκήρυξε δημοσίως ως «κουτό» και «ανεύθυνο».

Για τον σκοπό αυτό, ο Βούτσιτς ευχαρίστως θα «παίξει» με τη Ρωσία και την Ευρώπη για να πετύχει τους στόχους του. Πράγματι, η Σερβία είναι ο μεγαλύτερος περιφερειακός αποδέκτης προενταξιακών κονδυλίων της ΕΕ, αλλά ταυτόχρονα υπέγραψε πρόσφατα συμφωνία φυσικού αερίου με τη Μόσχα. Ο Βούτσιτς γνωρίζει επίσης ότι πρέπει κατά καιρούς να ανταποκρίνεται στις φιλορωσικές συμπάθειες που τρέφουν οι Σέρβοι, ορισμένοι από τους οποίους έχουν διαδηλώσει υποστηρίζοντας τις ενέργειες της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Σε πιο στρατηγικό επίπεδο, ο πόλεμος της Ουκρανίας είναι επίσης ένα δίκοπο μαχαίρι για τη Ρωσία. Ενώ προσφέρει στη Μόσχα ένα άλλο ζήτημα για να μπορέσει να μπει «σφήνα» και να προσπαθήσει να απομακρύνει τα Βαλκάνια από τη Δύση, έχει επίσης αναγκάσει την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ να επικεντρωθούν εκ νέου στις κοντινές περιφέρειές τους για να αντιμετωπίσουν τη ρωσική επιρροή. Και οι δύο συμμαχίες επανεξετάζουν τις σχέσεις τους με τα Βαλκάνια και προσφάτως συνειδητοποιούν ότι οποιαδήποτε σοβαρή αστάθεια, πόσο μάλλον πραγματική σύγκρουση, θα έδινε στη Ρωσία ένα άνοιγμα. Αυτό υποδηλώνει ότι υπάρχουν ακόμη μεγαλύτερα κίνητρα στη Δύση για να βοηθήσει στη διαχείριση των βαλκανικών διαφορών και να προχωρήσει στη βαθύτερη ενοποίησή τους με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει σε ορισμένες περιπτώσεις μείωση της κριτικής (όπως για τη διαφθορά), προκειμένου να συνεχίσουν οι χώρες της περιφέρειας αυτής να είναι στραμμένες προς τη Δύση.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία βοήθησε ακόμη να τεθούν υπό έλεγχο ορισμένες περιφερειακές προκλήσεις, κυρίως τον Ιούνιο, όταν ο Μ. Ντόντικ ανακοίνωσε εξάμηνη καθυστέρηση στην απόσυρση της περιοχής της Δημοκρατίας Σέρπσκα από τους εθνικούς θεσμούς της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Ο Ντόντικ δεν απέσυρε επισήμως το σχέδιο, αλλά ανέφερε συγκεκριμένα τη γεωπολιτική αβεβαιότητα ως λόγο για την αναβολή, ανοίγοντας δρόμο για μεσολάβηση.

Ο αυξανόμενος αντίκτυπος της Κίνας

Η Κίνα, επίσης, αντιπροσωπεύει μια πρόκληση, κυρίως οικονομικά, αλλά όλο και περισσότερο επίσης πολιτικά και στρατιωτικά. Ένα μεγάλο μέρος του πλεονεκτήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Βαλκάνια είναι τα τεράστια οικονομικά οφέλη που θα αποφέρει η ένταξη. Αλλά όσο περισσότερο διαρκεί η διαδικασία ένταξης, τόσο πιο πιθανό είναι τα περιφερειακά κράτη να αρχίσουν να αναζητούν αλλού οικονομικούς δεσμούς, ένα κενό που το Πεκίνο επιδιώκει διακαώς να καλύψει.

Τα τελευταία χρόνια, η Κίνα έχει κάνει επενδύσεις ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως στην περιοχή, ιδιαίτερα στη Σερβία. Και σε αντίθεση με τη βοήθεια της ΕΕ και των ΗΠΑ, που συχνά έχει όρο την καταπολέμηση της διαφθοράς ή την ενίσχυση του κράτους δικαίου, το μεγαλύτερο μέρος της βοήθειας της Κίνας έρχεται με λίγους όρους, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ελκυστική για τους περιφερειακούς αποδέκτες.

Αν και βρίσκεται ακόμα πολύ πιο πίσω από τη Ρωσία, ωστόσο η Κίνα έχει επίσης αρχίσει να ασχολείται περισσότερο με τις πολιτικές διαμάχες και τις στρατιωτικές υποθέσεις της περιοχής: αυτό ήταν πιο εμφανές τον Απρίλιο, όταν κινεζικά στρατιωτικά αεροπλάνα παρέδωσαν ένα σύστημα αεράμυνας στη Σερβία -μια οπτικά υποβλητική αναπαράσταση της αυξανόμενης κινεζικής επιρροής.

Υπάρχουν όμως και σημαντικές επιφυλάξεις σε αυτό το αφήγημα. Ενώ οι κινεζικές επενδύσεις στην περιοχή έχουν αυξηθεί, εξακολουθούν να μην πλησιάζουν το επίπεδο των επενδύσεων της ΕΕ. Η Σερβία, για παράδειγμα, είναι μακράν ο μεγαλύτερος αποδέκτης κινεζικών κεφαλαίων στα Βαλκάνια, αν και οι κινεζικές επενδύσεις εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύουν μόλις το 1% των συνολικών άμεσων ξένων επενδύσεων στη Σερβία (σε σύγκριση με το 70% της Ευρωπαϊκής Ένωσης). Επιπλέον, ενώ τα κινεζικά δάνεια μπορεί να συνοδεύονται από λιγότερους όρους, ωστόσο οι όροι τους είναι επίσης αδιαφανείς και δύσκολο να εκπληρωθούν, γεγονός που καταλήγει να παγιδεύει τους δανειολήπτες. Στο Μαυροβούνιο, ένα οδικό έργο ύψους 1 δισ. δολαρίων που χρηματοδοτήθηκε από την Κίνα (που χαρακτηρίζεται ως  «αυτοκινητόδρομος προς το πουθενά») έχει προσελκύσει την προσοχή των παγκόσμιων μέσων ενημέρωσης για τον όλεθρο που έχει προκαλέσει στα οικονομικά της χώρας -μια προειδοποίηση που πολλά περιφερειακά κράτη έχουν λάβει υπόψη.

Και αν μη τι άλλο, η απόκτηση του κινεζικού συστήματος αεράμυνας από τη Σερβία είναι μια περαιτέρω απόδειξη ότι η κυβέρνηση του Βούτσιτς δεν χρωστά στη Ρωσία, αλλά αντίθετα επιδιώκει να «παίξει» τις μεγάλες δυνάμεις τη μία εναντίον της άλλης -πιθανότατα κοιτάζοντας προς τη Δύση για αντιστάθμισμα. Εξάλλου, η Σερβία (όπως και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη) έχει ένα Μεμονωμένο Σχέδιο Δράσης Συνεργασίας με το ΝΑΤΟ, που είναι η στενότερη μορφή συνεργασίας που μπορεί να έχει ένα κράτος μη μέλος με το μπλοκ.

Ο ρόλος της Τουρκίας

Τέλος, υπάρχει ένας τρίτος εξωτερικός παράγοντας, η Τουρκία, που επίσης παίζει ρόλο στην περιοχή, αν και τελικά η επιρροή της είχε λιγότερη επίπτωση και προκάλεσε λιγότερη ανησυχία στις δυτικές πρωτεύουσες. Η γεωγραφική εγγύτητα και οι ιστορικοί δεσμοί βρίσκονται πίσω από τα συμφέροντα της Άγκυρας στην περιοχή, ιδιαίτερα σε χώρες με μουσουλμανική πλειονότητα όπως η Αλβανία και η Βοσνία και Ερζεγοβίνη. Γενικότερα, η Τουρκία έχει παίξει τον ρόλο του ξένου επενδυτή, αλλά έχει επίσης προσπαθήσει να αποκτήσει επιρροή σε θρησκευτικούς όρους, διαδίδοντας το δικό της στίγμα του Ισλάμ.

Ενώ αυτοί οι παράγοντες έχουν κατά καιρούς προκαλέσει διαμαρτυρίες στην Ευρώπη, τελικά η συμμετοχή της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και οι βαθιοί εμπορικοί δεσμοί με την Ευρωπαϊκή Ένωση (ακόμα και αν δεν είναι μέλος) σημαίνουν πως οι δραστηριότητές της δεν έχουν εγείρει φόβους όπως αυτούς που εγείρουν οι δραστηριότητες της Ρωσίας και της Κίνας. Μάλιστα, ενώ η Μόσχα και το Πεκίνο έχουν χαρακτηριστεί ως αποσταθεροποιητές που καθοδηγούνται από την ιδεολογία, η Άγκυρα έχει σε μεγάλο βαθμό επιδιώξει μια εξαιρετικά πρακτική εξωτερική πολιτική στα Βαλκάνια και έχει ταχθεί υπέρ του προσανατολισμένου προς την Ευρώπη status quo, θέλοντας να φανεί ως μεσολαβητής που επιλύει διαμάχες αντί για ταραξίας που τις υποδαυλίζει.

Πεκίνο, Βρυξέλλες ή Μόσχα;

Σε αυτή την αξιολόγηση, επομένως, οι ανησυχίες για τις περιφερειακές εθνοτικές εντάσεις είναι πραγματικές αλλά και διαχειρίσιμες. Οι ηγέτες των Βαλκανίων μπορεί να γαβγίζουν πολύ, αλλά δαγκώνουν συγκριτικά λίγο. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι σποραδικές εξάρσεις, όπως αυτές που παρατηρήθηκαν πριν από δύο εβδομάδες, δεν θα είναι συνεχείς κίνδυνοι. Θα μπορούσαν ακόμη και να αυξηθούν σε σοβαρότητα και διάρκεια, ειδικά εάν οι περιφερειακοί ηγέτες υποδαυλίσουν τις εθνοτικές φωτιές. Άλλωστε, ο κίνδυνος να παίζεις με τις πολιτικές ταυτότητας είναι ότι αυτού του είδους τα πάθη είναι βαθύτατα προσωπικά και πιο δύσκολο να μετριαστούν. Αλλά ουσιαστικά, οι περιορισμοί -πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά- σε ευρύτερες συγκρούσεις φαίνεται να ξεπερνούν τους παράγοντες που κινούν προς αυτές.

Μια σιωπηρή υπόθεση, ωστόσο, είναι ότι τα κράτη των Βαλκανίων αισθάνονται ότι η βαθύτερη ενοποίηση με τη Δύση εξακολουθεί να είναι μια ρεαλιστική πιθανότητα, παρά τα πολλά χρόνια αναμονής. Πράγματι, μεγάλο μέρος της υποκείμενης λογικής για την ειρήνη προέρχεται από την πεποίθηση ότι η σύγκρουση θα έβλαπτε πολύ περισσότερο τις φιλοδοξίες των βαλκανικών κρατών από ό,τι θα είχε σημαντικά οφέλη.

Αλλά εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ αποτύχουν να προσφέρουν συγκεκριμένες οδούς ένταξης και μεμονωμένα δυτικά κράτη χάσουν το ενδιαφέρον τους για τα Βαλκάνια, τότε οι υπολογισμοί των περιφερειακών ηγετών θα μπορούσαν να αλλάξουν. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα για μεγαλύτερη ρωσική και κινεζική επιρροή ή ακόμη και να δημιουργήσει σκηνικό για κάποιον περιφερειακό ηγέτη να στοιχηματίσει ότι μια μεγάλη πρόκληση θα παρακινούσε τη Δύση να κάνει παραχωρήσεις, αντί να δει τη χώρα του να στρέφεται προς τη Μόσχα ή το Πεκίνο.

Οπωσδήποτε, βασικοί Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν κάνει πρόσφατα δηλώσεις υπέρ της βαθύτερης ενοποίησης με τα Βαλκάνια και έχουν κάνει ταξίδια στην περιοχή, αλλά τελικά θα πρέπει να αναλάβουν δράση και όχι να προσφέρουν απλώς λόγια.

Υπό αυτή την έννοια, οι γενικές εκλογές στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη που έχουν προγραμματιστεί για τις 2 Οκτωβρίου θα αποτελέσουν μια λυδία λίθο, όχι μόνο με βάση τον τρόπο που θα εξελιχθούν στο εσωτερικό, αλλά και για το πόσο δεσμευμένοι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και άλλοι βασικοί δυτικοί παράγοντες ενόψει και μετά την ψηφοφορία. Εξάλλου, από πολλές απόψεις, τα Βαλκάνια ανήκουν στη Δύση και θα τα χάσει μόνο εάν βάλει τρικλοποδιά στον εαυτό της. Ενώ ο πόλεμος της Ουκρανίας έχει οπωσδήποτε ξαναφέρει στο επίκεντρο τη σημασία της περιοχής για τη Δύση, η εισβολή της Ρωσίας είναι επίσης μια τραγική υπενθύμιση του πόσο γρήγορα μπορούν να κλιμακωθούν τα πράγματα -ακόμα και όταν δεν φαίνεται να υπάρχει σαφής στρατηγική λογική.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Το ρωσικό και κινεζικό παιχνίδι στον χώρο των Βαλκανίων εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Μπορείτε να την αποκαλέσετε «σύρραξη των πινακίδων κυκλοφορίας», ή και όχι. Πριν από δυο εβδομάδες, τα μέσα ενημέρωσης ανά τον κόσμο κάλυψαν εκτενώς το σύντομο ξέσπασμα διαδηλώσεων στο βόρειο Κόσοβο.

Μια επανάληψη της διαμάχης αναφορικά με τις πινακίδες κυκλοφορίας, οδήγησε τους Σέρβους να μπλοκάρουν τους δρόμους και ανάγκασαν τις αρχές του Κοσόβου να κλείσουν για σύντομο χρονικό διάστημα δυο συνοριακά περάσματα προς τη Σερβία.

Η αστυνομία του Κοσόβου ανέφερε επίσης πως άγνωστος αριθμός επιτιθέμενων πυροβόλησε εναντίον τους, αν και δεν υπήρξαν τραυματισμοί, και ορισμένοι Σέρβοι διαδηλωτές φέρεται να ξυλοκόπησαν κάποιους οδηγούς που προσπάθησαν να προσπεράσουν τα μπλόκα. Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στις 31 Ιουλίου, αλλά έληξαν την 1η Αυγούστου.

Ανάλογα με την οπτική σας και το μέσο ενημέρωσης που επιλέγετε για την κάλυψη, το περιστατικό είτε ήταν πολύ κακό για το τίποτα, ή ήταν προάγγελος μιας δυνητικής επιστροφής στις εθνοτικές συγκρούσεις.

Ωστόσο, όπως συμβαίνει συχνά όταν μπαίνει ένα πλαίσιο για τα γεγονότα, η ανάφλεξη δεν θα πρέπει να απορριφθεί και της αξίζει πραγματική προσοχή, αλλά επίσης δεν υποδηλώνει πως το Κόσοβο, ή η ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων, βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο διολίσθησης σε ευρεία βία όπως συνέβη τη δεκαετία του 1990. Αντιθέτως, η διαμάχη για τις πινακίδες κυκλοφορίας αποτελεί σύμπτωμα μιας πολύ μεγαλύτερης πρόκλησης -των άλυτων πολιτικών εθνικής ταυτότητας- κάτι που μας υποχρεώνει ως αναλυτές να εξετάσουμε τους κινδύνους, αλλά επίσης το ευρύτερο πλαίσιο στο οποίο υπάρχουν.

Το φάντασμα του παρελθόντος των Βαλκανίων

Οι διαδηλώσεις της 31ης Ιουλίου οπωσδήποτε δεν ήταν πρωτοφανείς. Η διαμάχη «σιγοκαίει» από τον Σεπτέμβριου του 2021 όταν οι αρχές του Κοσόβου ανακοίνωσαν για πρώτη φορά πως δεν θα ανανεώσουν μια συμφωνία με τη Σερβία, που μετρούσε δέκα χρόνια, για την αναγνώριση των πινακίδων κυκλοφορίας της στο Κόσοβο. Οι αρχές του Κοσόβου υποβάθμισαν την απόφαση, λέγοντας πως η αλλαγή απλώς συνάδει με τους κανόνες που έχει εκδώσει το Βελιγράδι, που δεν αναγνωρίζει πως η ενοποίηση του Κοσόβου κινδυνεύει να αποσταθεροποιήσει τα Βαλκάνια. Ωστόσο, μια «πρόγευση» της τελευταίας ανάφλεξης, ήταν όταν οι Σέρβοι στο βόρειο Κόσοβο μπλόκαραν προσωρινά τα συνοριακά περάσματα, με σποραδικές αναφορές για χαμηλού επιπέδου βία στους δρόμους, προτού οι αρχές του Κοσόβου αποσύρουν την απαγόρευση και αποκλιμακωθεί η κατάσταση.

Ενώ η διαμάχη αφορά φαινομενικά τις πινακίδες κυκλοφορίας, ωστόσο ακουμπά πολύ βαθύτερες διαιρέσεις που εξηγούν γιατί το μέτρο έχει προκαλέσει αυτές τις αναφλέξεις. Αν και διάφορες ειρηνευτικές συμφωνίες τερμάτισαν τις μάχες και πολλαπλές συγκρούσεις που συνόδευσαν τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας τη δεκαετία του 1990, ωστόσο άφησαν σε εκκρεμότητα πολλά θεμελιώδη ζητήματα -τα περισσότερα από τα οποία αφορούν ζητήματα εθνικής ταυτότητας. Ως ένα από τα μεγαλύτερα περιφερειακά σημεία ανάφλεξης, η διαμάχη μεταξύ Κοσόβου και Σερβίας αγγίζει δύο υποκείμενες προκλήσεις.

Πρώτον, υπάρχει το προαναφερθέν ζήτημα της νομιμότητας της ανεξαρτησίας του Κοσόβου. Η διαμάχη είναι θεωρητικά πολιτική και θα μπορούσε, θεωρητικά, να φτάσει σε κάποια μορφή διευθέτησης. Αλλά έχει επίσης μια εθνική διάσταση επειδή η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού του Κοσόβου είναι εθνοτικά Αλβανοί και Μουσουλμάνοι, ενώ της Σερβίας είναι σε μεγάλο βαθμό εθνοτικά Σέρβοι και Χριστιανοί.

Σε αυτή τη διαίρεση προστίθεται το γεγονός ότι πάνω από το ήμισυ της σερβικής μειονότητας του Κοσόβου είναι συγκεντρωμένη στη βορειότερη περιοχή της Μιτρόβιτσα, που συνορεύει με τη Σερβία, καθιστώντας την εθνοτικά διακριτή από το υπόλοιπο Κόσοβο και εξηγώντας γιατί οι διαδηλώσεις για τη διαμάχη των πινακίδων έχουν συγκεντρωθεί εκεί. Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο από το γεγονός ότι μικρότερες ομάδες σερβικών μειονοτήτων είναι διασκορπισμένες σε θύλακες σε όλο το υπόλοιπο Κόσοβο.

Πολλές ακαδημαϊκές μελέτες έχουν εξετάζει το ερώτημα του αν οι εθνοτικές συγκρούσεις αφορούν πράγματι ανταγωνιστικές ταυτότητες ή εάν στην πραγματικότητα είναι συγκεκαλυμμένες διαμάχες για άλλα ζητήματα, όπως η πολιτική εξουσία και η πρόσβαση στους φυσικούς πόρους. Ωστόσο, το γεγονός παραμένει ότι τέτοιου είδους συγκρούσεις μπορούν να προκαλέσουν σοβαρούς διχασμούς, ιδιαίτερα όταν οι εθνοτικές διαφορές και τα ουσιαστικά παράπονα αλληεπικαλύπτονται.

Στα Βαλκάνια, αυτό οφείλεται εν μέρει στην ιστορία της περιοχής. Άλλωστε, η Γιουγκοσλαβία -είτε μιλάμε για το βασίλειο προ του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου είτε για την κομμουνιστική ομοσπονδία που το ακολούθησε- πάντα συγκρατούνταν ενωμένη από έναν ισχυρό κεντρικό ηγέτη, όχι λόγω οποιασδήποτε λογικής ενότητας μεταξύ των διαφόρων λαών που κατοικούσαν στην περιοχή. Έτσι, δεν εκπλήσσει το γεγονός πως οι πόλεμοι (και τα εγκλήματα πολέμου) της δεκαετίας του 1990 που περιλάμβαναν τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, δόθηκαν κυρίως σε εθνοτικές γραμμές, ενισχύοντας έτσι τη θεμελιώδη σημασία των πολιτισμικών ταυτοτήτων.

Έκτοτε, οι Βαλκάνιοι ηγέτες από όλο το πολιτικό φάσμα, κάνουν συχνά επίκληση στις εθνότητες έναντι των εθνικοτήτων, διατηρώντας έτσι στο επίκεντρο της κοινωνίας τις προσωπικές ταυτότητες. Αυτό σήμαινε πως πολλές πτυχές της καθημερινής ζωής –τα πάντα από τις πολιτικές συζητήσεις μέχρι και τις πινακίδες κυκλοφορίας- εξακολουθούν να έχουν εθνοτική σημασία. Ακόμα και τα μέτρα που έχουν σχεδιαστεί για να καθησυχάσουν τις εθνοτικές ανησυχίες, όπως οι εθνοτικές ποσοστώσεις για τις κυβερνητικές θέσεις σε πολλές χώρες, έχουν διατηρήσει στο επίκεντρο την πολιτική των ταυτοτήτων και σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν επιδεινώσει τις εντάσεις.

Ως τραγική απόδειξη της εξέχουσας σημασίας των πολιτικών ταυτότητας, ακόμη και οι εξαιρετικά απίθανες απειλές κινδυνεύουν να πυροδοτήσουν εθνοτικές αναταραχές στα Βαλκάνια. Για παράδειγμα, υπάρχουν εδώ και καιρό εικασίες σχετικά με τη δημιουργία μιας «Μεγάλης Αλβανίας» που θα ενσωμάτωνε τον πληθυσμό της πλειοψηφίας των Αλβανών του Κοσόβου στην ίδια την Αλβανία. Οι πολιτικοί και στις δύο χώρες έχουν ταχθεί υπέρ και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι πολίτες και στις δύο πλευρές των συνόρων, θεωρητικά, θα επιδέχονταν της ιδέας. Ωστόσο, η έννοια της «Μεγάλης Αλβανίας» έχει σε μεγάλο βαθμό υποβιβαστεί στην περιφέρεια, καθώς πιστεύεται ευρέως ότι η δημιουργία ενός τέτοιου κράτους θα συναντούσε δυνητικά ανυπέρβλητες νομικές προκλήσεις, πρακτικές αντιρρήσεις για την εφαρμογή και αντιδημοφιλείς οικονομικές και πολιτικές αλλαγές. Ωστόσο, ακόμη κι έτσι, η απλή συζήτηση της ιδέας έχει προκαλέσει ανησυχίες από τη Σερβία και έχει προκαλέσει ανησυχίες για τα αρνητικά αποτελέσματα σε άλλες βαλκανικές χώρες με μεγάλες αλβανικές μειονότητες – που έχουν διατηρήσει στο επίκεντρο τις εθνοτικές διαιρέσεις.

Από αυτή την άποψη, ενώ οι εντάσεις μεταξύ Κοσόβου και Σερβίας που έγιναν πρόσφατα είδηση, ήταν εθνοτικής χρωματικής απόχρωσης, αναμφισβήτητα η μεγαλύτερη απειλή αναταραχών βρίσκεται στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη -μια άλλη βαλκανική χώρα με μεγάλη και ταλαιπωρημένη σερβική μειονότητα. Εκεί, η αποκεντρωμένη διακυβέρνηση ουσιαστικά χωρίζεται σε δύο σε μεγάλο βαθμό αυτόνομες οντότητες: την κυρίως Βοσνιακή-Κροατική Ομοσπονδία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και τη Σερβοκρατούμενη Δημοκρατία της Σέρπσκα. Αυτό το δυσκίνητο σύστημα -το οποίο περιλαμβάνει επίσης μια τριμερή προεδρία (μία από κάθε μία από τις τρεις κύριες εθνοτικές ομάδες) σε εθνικό επίπεδο- θεσπίστηκε στη συμφωνία του Ντέιτον το 1995, με την οποία τερματίστηκε ο πόλεμος της Βοσνίας. Ενώ η ειρηνευτική συμφωνία με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ έδωσε λύση στον τριετή πόλεμο, ωστόσο το έκανε με τίμημα τη δημιουργία μιας μη βιώσιμης δομής διακυβέρνησης που ουσιαστικά έχει παραλύσει τη χώρα και έχει παγιώσει τις εθνοτικές διακρίσεις.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλές εξάρσεις στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, που προκλήθηκαν πιο πρόσφατα από τον κορυφαίο Σερβοβόσνιο πολιτικό της χώρας, Milorad Dodik. Ο Dodik ηγείται της Δημοκρατίας Σέρπσκα και συχνά επιδίδεται σε κυνικές πολιτικές εκκλήσεις σε εθνοτικές διαιρέσεις. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι έχει απειλήσει επανειλημμένα ότι θα απομακρύνει τη Δημοκρατία Σέρπσκα από τους εθνικούς θεσμούς της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης — μια κίνηση που θα υπονόμευε άμεσα την αδύναμη μεταπολεμική ειρήνη. Ως απόδειξη αυτής της απειλής, νωρίτερα φέτος οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο επέβαλαν κυρώσεις στον Dodik για κατηγορίες που σχετίζονται με την απειλή της σταθερότητας τόσο της χώρας του όσο και της ευρύτερης περιοχής.

Κοιτάζοντας προς τη Δύση

Αλλά, παρά τα πρωτοσέλιδα στον Τύπο που διερωτούνται αν τα Βαλκάνια οδεύουν προς έναν ακόμα πόλεμο, αυτά τα πρόσφατα σημεία ανάφλεξης οδήγησαν περισσότερο σε κλαψούρα παρά σε κάποιο μεγάλο «μπαμ». Αυτό οφείλεται σε μεγάλο μέρος στο ότι, παρά τις διαφορές τους, τα κράτη των Βαλκανίων μοιράζονται μια επιθυμία για βαθύτερη ενσωμάτωση στην Ευρώπη, ενώ με πολλούς τρόπους εξαρτώνται από τη δυτική οικονομική χρηματοδότηση και σε ορισμένες περιπτώσεις εγγυήσεις ασφάλειας.

Το σημαντικότερο, κάθε χώρα στην περιοχή είτε ήδη είναι μέλος της ΕΕ (Κροατία και Σλοβενία), επίσημη «υποψήφια προς ένταξη χώρα» που βρίσκεται σε συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες (Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Μαυροβούνιο και Σερβία», ή «δυνητική υποψήφια προς ένταξη χώρα» στην ΕΕ (Βοσνία και Ερζεγοβίνη και Κόσοβο). Έτσι, όλα τα βαλκανικά κράτη έχουν μεγάλο κίνητρο να διατηρήσουν την ειρήνη, καθώς οποιαδήποτε στροφή στη βία θα έθετε σε κίνδυνο τη διαδικασία ένταξής τους και τα πολλά οφέλη που ελπίζουν να αποκομίσουν με την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ήδη ο κύριος οικονομικός εταίρος για τις περιφερειακές χώρες, με τις Βρυξέλλες και μεμονωμένες χώρες της ΕΕ να αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου και μεγάλο μέρος της οικονομικής βοήθειας που ρέει στα Βαλκάνια. Επομένως, η ένταση των σχέσεων της ΕΕ μέσω της εμπλοκής σε σύγκρουση δεν είναι απλώς μια θεωρητική, μακροπρόθεσμη ανησυχία, αλλά μια ανησυχία που θα είχε άμεσες συνέπειες και για τις βαλκανικές οικονομίες.

Σε συνδυασμό με την ιστορική πολιτική και οικονομική επιρροή των ΗΠΑ (όπως αποδεικνύεται από τον ρόλο της Ουάσιγκτον στον τερματισμό των Πολέμων της Γιουγκοσλαβίας της δεκαετίας του 1990), η επιρροή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Βαλκάνια είναι ένας κρίσιμος μοχλός που έχει βοηθήσει επανειλημμένως να καταλαγιάσουν οι εντάσεις. Επιπλέον, η παρουσία ειρηνευτικών δυνάμεων, συμβούλων και εκπαιδευτών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ στο έδαφος του Κοσόβου και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης κρατά με απτό τρόπο υπό έλεγχο τη σύγκρουση στις αναμφισβήτητα δύο μεγαλύτερες πιθανές πυριτιδαποθήκες στην περιοχή, τόσο αποτρέποντας τη βία όσο και διασφαλίζοντας ότι η αναταραχή παραμένει ελάχιστη όταν υπάρξουν αναφλέξεις.

Πάρτε για παράδειγμα τη διαμάχη Σερβίας-Κοσόβου για τις πινακίδες κυκλοφορίας. Ήταν η πολιτική παρέμβαση της ΕΕ και των ΗΠΑ, με την υποστήριξη των ειρηνευτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ που βρίσκονται στην περιοχή, που αποκλιμάκωσε τις εντάσεις τον περασμένο Σεπτέμβριο, καθώς και πριν από δύο εβδομάδες.

Ενώ η εδαφική διαμάχη που βρίσκεται στη ρίζα του ζητήματος είναι απίθανο να επιλυθεί σύντομα, η πολυεθνική πίεση και το ιστορικό προηγούμενο υποδηλώνουν ότι το Κόσοβο θα τροποποιήσει το μέτρο της πινακίδας κυκλοφορίας ή θα καθυστερήσει ξανά την εφαρμογή του πέραν της 1ης Σεπτεμβρίου, όταν και έχει προγραμματιστεί να τεθεί σε ισχύ. Αυτό σημαίνει ότι η διαφωνία είναι πιθανό να παραμείνει ένα αδιέξοδο, πολύ περισσότερο ένα πρόβλημα προς διαχείριση παρά μια κρίση που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Πράγματι, παρ’ όλη τη ρητορική τους μεγαλοστομία, ούτε ο πρωθυπουργός του Κοσσυφοπεδίου Albin Kurti ούτε ο πρόεδρος της Σερβίας Aleksandar Vucic δεν έχουν δείξει σοβαρή όρεξη για πραγματική ένοπλη σύγκρουση, η οποία θα είχε σημαντικό κόστος και για τις δύο χώρες, με μικρό όφελος. Αντίθετα, και οι δύο ηγέτες φαίνεται να χρησιμοποιούν τις εκκλήσεις της εθνικής ταυτότητας περισσότερο ως τρόπο για να συσπειρώσουν την εσωτερική πολιτική υποστήριξη, να δημιουργήσουν ισχυρές διαπραγματευτικές θέσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποσπάσουν παραχωρήσεις από τη Δύση – προτού τελικά υποχωρήσουν.

Επιπλέον, σκεφτείτε ότι ορισμένα βαλκανικά κράτη λαμβάνουν μέτρα για την εμβάθυνση της περιφερειακής ολοκλήρωσης. Πράγματι, οι εθνικές και άλλες διαφωνίες δεν εμπόδισαν την Αλβανία και τη Σερβία (μαζί με τη Βόρεια Μακεδονία και ενδεχομένως άλλες μια μέρα) να κάνουν σχέδια για τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς που θα επιτρέπει την ελεύθερη κυκλοφορία ανθρώπων, αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Ενώ η διαδικασία είναι ομολογουμένως αργή και αντιμετωπίζει βραχυπρόθεσμες προκλήσεις, σίγουρα δεν είναι το είδος της χάραξης πολιτικής που υποδηλώνει ότι αυτές οι χώρες κάνουν σχεδιασμούς για μεγάλες συγκρούσεις.

Τέλος, αυτό που μπορεί να φαίνεται ως δυσεπίλυτο πρόβλημα δεν χρειάζεται να είναι έτσι. Η σημερινή Βόρεια Μακεδονία είχε μια διαμάχη σχεδόν τριών δεκαετιών για το προηγούμενο όνομά της, απλώς “Μακεδονία”, που είναι επίσης μια περιοχή στην Ελλάδα. Για χρόνια, η διαφωνία -η οποία επίσης παρουσίαζε επιχειρήματα για την εθνική ταυτότητα- ήταν πηγή περιφερειακής αστάθειας. Οι εντάσεις με την Ελλάδα για την αλλαγή του ονόματος εμπόδισαν επίσης τη φιλοδοξία της (τότε) πΓΔΜ να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς κανένα από τα δύο μπλοκ δεν ήθελε να δεχτεί μια χώρα που είχε μια τέτοια συνεχιζόμενη διαμάχη με ένα υπάρχον μέλος. Τελικά, ωστόσο, η Αθήνα και τα Σκόπια κατέληξαν σε συμφωνία το 2018 με την οποία η πΓΔΜ έγινε Βόρεια Μακεδονία, διευκολύνοντας την είσοδό της στο ΝΑΤΟ και καθιστώντας την επισήμως υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ το 2020 –κάτι που δείχνει σαφώς τις υποκείμενες κινητήριες δυνάμεις υπέρ της ειρήνης και όχι των συγκρούσεων, ακόμη και μετά από χρόνια ρητορικών «βολών» και διαμάχης στις διαπραγματεύσεις.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Πόσο κοντά είναι ένας νέος πόλεμος στα Βαλκάνια… Του Sam Lichtenstein εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το άρθρο ΕΕ: Οι ηγέτες Σερβίας και Κοσόβου θα μεταβούν για συνομιλίες στις Βρυξέλλες εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Βοσνία και Ερζεγοβίνη: τερματισμός του πολιτικού αδιεξόδου και πρόοδος των μεταρρυθμίσεων

Οι ευρωβουλευτές επιβεβαίωσαν εκ νέου την στήριξή τους στον ευρωατλαντικό προσανατολισμό της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Ωστόσο, κατήγγειλαν απερίφραστα κάθε ρητορική μίσους και ανατρεπτική δράση, συμπεριλαμβανομένης της απόσυρσης από και της παρεμπόδισης κρατικών θεσμών, ιδίως από την ηγεσία της οντότητας της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας. Κάλεσαν δε όλους τους πολιτικούς παράγοντες να επιστρέψουν άνευ όρων σε αυτούς τους κρατικούς θεσμούς και να προωθήσουν τις εργασίες σε σχέση με τις ευρωπαϊκές μεταρρυθμίσεις και ιδίως το κράτος δικαίου.

Το κείμενο, που εγκρίθηκε με 479 ψήφους υπέρ, 81 κατά και 75 αποχές, τονίζει τη σημασία της διεξαγωγής εκλογών στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη το 2022, όπως έχει προγραμματιστεί, καθώς και της εφαρμογής των αποτελεσμάτων. Ζητώντας την εξάλειψη κάθε μορφής ανισότητας, διακρίσεων και προκαταλήψεων στην εκλογική διαδικασία, οι ευρωβουλευτές εξέφρασαν τη λύπη τους για την έλλειψη πολιτικής βούλησης να ξεπεραστεί το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις για τις συνταγματικές και εκλογικές μεταρρυθμίσεις και για την αδυναμία εφαρμογής τους πριν από τις φετινές εκλογές. Η έκθεση καλεί όλους τους πολιτικούς παράγοντες στη χώρα να τηρήσουν και να εφαρμόσουν τις δεσμεύσεις που περιλαμβάνονται στην πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε στις Βρυξέλλες στις 12 Ιουνίου 2022 και χαιρετίζει την έκκληση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προς τους πολιτικούς ηγέτες της χώρας να ολοκληρώσουν την εκλογική και συνταγματική μεταρρύθμιση.

Υπό το πρίσμα του πολέμου στην Ουκρανία, οι ευρωβουλευτές επίσης κάλεσαν τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη να εφαρμόσει τις ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά τις Ρωσίας με τις οποίες έχει ευθυγραμμιστεί, και προειδοποίησαν για το συνεχιζόμενο ρωσικό συμφέρον στην αποσταθεροποίηση της χώρας.

«Μετά από ένα έτος πολιτικού αδιεξόδου και κλιμακούμενων αποσχιστικών κινημάτων, η πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε στις Βρυξέλλες στις 12 Ιουνίου 2022 και τα πιο πρόσφατα συμπεράσματα του Συμβουλίου με τα οποία δηλώνεται η προθυμία χορήγησης καθεστώτος υποψήφιας χώρας στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη αποτελούν ισχυρές ενδείξεις της δέσμευσης της ΕΕ για το ευρωπαϊκό και ευρωατλαντικό μέλλον της χώρας.

«Η έκθεσή μας επιβεβαιώνει περαιτέρω την υποστήριξη του Κοινοβουλίου προς την ευρωπαϊκή φιλοδοξία των πολιτών της, ενώ παράλληλα απευθύνεται στις κύριες προκλήσεις που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η χώρα. Πρόκειται συγκεκριμένα για τις αποσταθεροποιητικές δραστηριότητες και τον αποκλεισμό των κρατικών θεσμών από την ηγεσία της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, στην οποία πρέπει να επιβληθούν κυρώσεις, καθώς και για το αδιέξοδο στις εκλογικές και συνταγματικές μεταρρυθμίσεις», δήλωσε ο εισηγητής, Παυλο Ράνγκελ (ΕΛΚ, Πορτογαλία).

Κόσοβο: επείγουσα έγκριση ενός ενωσιακού καθεστώτος απαλλαγής βίζα

Οι ευρωβουλευτές επαίνεσαν την αυξημένη πολιτική σταθερότητα και την ισχυρή προσήλωση της χώρας στην ευρωπαϊκή της πορεία και επανέλαβαν την έκκλησή τους προς τα κράτη μέλη της ΕΕ να προχωρήσουν επειγόντως στην έγκριση ενός καθεστώτος απαλλαγής από την υποχρέωση έκδοσης βίζα για τους πολίτες του Κοσόβου που επιθυμούν να ταξιδέψουν στην ΕΕ. Τυχόν περαιτέρω καθυστερήσεις θα υπονόμευαν την αξιοπιστία και τη φήμη της ΕΕ ως αξιόπιστου εταίρου, σημείωσαν.

Η έκθεση, που εγκρίθηκε με 469 ψήφους υπέρ, 96 κατά και 72 αποχές, επιβεβαίωσε εκ νέου την κατηγορηματική παραίνεση του Κοινοβουλίου για τη διεξαγωγή διαλόγου μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας υπό την αιγίδα της ΕΕ και επανέλαβε τη σημασία που θα είχε η επίτευξη μιας συνολικής, νομικά δεσμευτικής συμφωνίας εξομάλυνσης, η οποία θα ήταν ζωτικής σημασίας για την πρόοδο της Σερβίας και του Κοσόβου στην ατομική ευρωπαϊκή τους πορεία και η οποία θα συνέβαλε στην περιφερειακή σταθερότητα και ευημερία.

Χαιρετίζοντας την ευθυγράμμιση του Κοσόβου με την ΕΕ όσον αφορά τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και την ισχυρή ένδειξη αλληλεγγύης προς την Ουκρανία, οι ευρωβουλευτές τόνισαν ότι η ανεξαρτησία του κράτους είναι μη αναστρέψιμη και κάλεσαν τις ευρωπαϊκές χώρες που δεν το έχουν ακόμη αναγνωρίσει επίσημα να το πράξουν άμεσα.
«Το Κόσοβο έχει αποδείξει επανειλημμένα τη δέσμευσή»

«Η σημερινή ψηφοφορία δείχνει την ισχυρή προσήλωση του Κοινοβουλίου στην ένταξη του Κοσόβου στην ΕΕ και παρέχει καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να εφαρμοστούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Το Κόσοβο έχει αποδείξει επανειλημμένα τη δέσμευσή του στην προώθηση ευρωπαϊκών μεταρρυθμίσεων και έχει εδραιωθεί ως ένας πολύ αξιόπιστος εταίρος, βαθιά ενταγμένος στην ευρωπαϊκή και διατλαντική συμμαχία. Δυστυχώς, αποτύχαμε να τηρήσουμε την υπόσχεσή μας στους πολίτες του Κοσόβου για ταξίδια χωρίς βίζα. Ελπίζω πραγματικά ότι αυτή θα είναι η τελευταία έκθεση που αναφέρει την αποτυχία αυτή. Όσον αφορά το Συμβούλιο, επιθυμώ να απευθυνθώ απευθείας στη Γαλλία και την Ολλανδία, λέγοντάς τους ότι η ώρα να εκδοθεί η απόφαση για την απελευθέρωση του καθεστώτος θεωρήσεων είναι τώρα», δήλωσε η εισηγήτρια Βιόλα φον Κράμον- Ταουμπάντελ (Πράσινοι, Γερμανία).

Σερβία: επαναφορά της χώρας σε τροχιά ένταξης

Το Κοινοβούλιο εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η ένταξη στην ΕΕ εξακολουθεί να αποτελεί στρατηγικό στόχο της Σερβίας, εκφράζοντας παράλληλα τη λύπη του για την έλλειψη προόδου και την οπισθοδρόμηση σε ζητήματα που έχουν θεμελιώδη σημασία για την διαδικασία διεύρυνσης. Χαιρετίζοντας την επιστροφή σε ένα πιο πλουραλιστικό κοινοβούλιο μετά τις εκλογές που έλαβαν χώρα στη Σερβία στις 3 Απριλίου 2022, οι ευρωβουλευτές ζήτησαν να σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά το κράτος δικαίου, τα θεμελιώδη δικαιώματα, την ελευθερία της έκφρασης, την ενίσχυση της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης και την εξομάλυνση των σχέσεων με το Κόσοβο.

Η έκθεση, που εγκρίθηκε με 523 ψήφους υπέρ, 78 κατά και 34 αποχές, εκφράζει τη βαθιά λύπη του ΕΚ για τη μη ευθυγράμμιση της Σερβίας με τις ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Ρωσίας και καλεί τις νεοεκλεγείσες αρχές να ευθυγραμμιστούν επειγόντως με τις αποφάσεις της ΕΕ. Τα μέλη εξέφρασαν ανησυχία για τη διάδοση της παραπληροφόρησης στη χώρα και κάλεσαν τις σερβικές αρχές και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταπολεμήσουν τη ρωσική προπαγάνδα και άλλες υβριδικές απειλές στα Δυτικά Βαλκάνια.
«Οι εταίροι μας στη Σερβία πρέπει να προχωρήσουν αποφασιστικά στην ευρωπαϊκή τους πορεία»

«Μετά τις εκλογές του Απριλίου και την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, υπάρχει πραγματικά η αίσθηση ότι οι εταίροι μας στη Σερβία πρέπει να προχωρήσουν αποφασιστικά στην ευρωπαϊκή τους πορεία. Η έκθεσή μας αντικατοπτρίζει αντικειμενικά την πολύπλοκη πολιτική πραγματικότητα της Σερβίας και ενθαρρύνει όλες τις φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις της χώρας να επικεντρωθούν πλήρως στην πρόοδο των μεταρρυθμίσεων στον τομέα του κράτους δικαίου, στον διάλογο Βελιγραδίου-Πρίστινας και στην ευθυγράμμιση με τις διεθνείς θέσεις της ΕΕ. Σημειώνουμε ότι μπορούν να γίνουν πολύ περισσότερα για να προχωρήσει η Σερβία προς την ΕΕ. Είμαι έτοιμος να συνεργαστώ με τη νέα ηγεσία στο Βελιγράδι για να εργαστώ για ένα ευρωπαϊκό μέλλον για τη Σερβία», δήλωσε ο εισηγητής Βλάντιμιρ Μπίλτσικ (ΕΛΚ, Σλοβακία).

Πηγή: iefimerida.gr

Το άρθρο Ολοκληρώθηκε η «αξιολόγηση ένταξης» του Ευρωκοινοβουλίου για Κόσοβο, Βοσία- Ερζεγοβίνη και Σερβία- Ποιος μένει πίσω εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Άλλος είναι όμως «ο ελέφαντας στο δωμάτιο»: Τί γίνεται με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, που περιμένουν υπομονετικά στον προθάλαμο της ΕΕ, με ή χωρίς «καθεστώς υποψήφιας χώρας», αλλά χωρίς τελικά να κάνουν βήμα προς την πλήρη ένταξη; Η Αλβανία και η Βόρεια Μακεδονία θεωρούνται επισήμως «υποψήφιες χώρες», αλλά ακόμη δεν έχουν αρχίσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Με τη Σερβία και το Μαυροβούνιο οι διαπραγματεύσεις είχαν ξεκινήσει, αλλά δεν προχωρούν. Όσο για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κόσοβο, απέχουν πολύ ακόμη από το «καθεστώς υποψήφιας χώρας».

Σενάρια για «μπλόκο» στη σύνοδο κορυφής

Σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη στασιμότητα των τελευταίων ετών ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς έλεγε την Τρίτη ότι τόσο ο ίδιος, όσο και οι ομόλογοί του στην Αλβανία και στη Βόρεια Μακεδονία σκέπτονται να μποϊκοτάρουν τη «Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων» που θα γίνει επίσης την Πέμπτη στις Βρυξέλλες. Τελικά το ξανασκέφτηκαν και αποφάσισαν να δώσουν το παρών.

Πολλοί ήταν εκείνοι που επισήμαναν πως τίποτα καλό δεν προμηνύεται για την ενταξιακή τους πορεία, αν αρχίσουν από τώρα τις απειλές και τα «βέτο». Τελικά ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα επιβεβαίωσε, μέσω Twitter, τη συμμετοχή των τριών χωρών, που, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, θέλουν να εκφράσουν τις απόψεις τους «για τα ανοιχτά Βαλκάνια που προάγουν το πνεύμα της Ευρώπης και για την ομηρεία μας από τη Βουλγαρία, που το καταστρέφει…»

Περισσότερο από εμφανής είναι η διαμαρτυρία του Ράμα για τη στάση της Βουλγαρίας, η οποία επί του παρόντος μπλοκάρει την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη γειτονική Βόρεια Μακεδονία. Τα Σκόπια είχαν λάβει «καθεστώς υποψήφιας χώρας» πριν από 17 ολόκληρα χρόνια, αλλά έκτοτε δεν υπάρχει καμία εξέλιξη. Η χώρα έχει αλλάξει το όνομά της, για να ξεπεράσει την μέχρι πρότινος αρνητική στάση της Ελλάδας. Τώρα είναι όμως αντιμέτωπη με το βέτο της Βουλγαρίας, η οποία επικαλείται ιστορικούς λόγους και ζητήματα εθνικής ταυτότητας, που πολλοί θεωρούν μάλλον παράλογα.

Και όλα αυτά παρότι η νέα βουλγαρική κυβέρνηση, που προβάλλει ένα προοδευτικό και φιλο-ευρωπαϊκό προφίλ, φαινόταν αποφασισμένη να κόψει τον «γόρδιο δεσμό». Κάτι που ωστόσο προκάλεσε ενδοκυβερνητικές τριβές και τελικά επέφερε τη διάλυση του κυβερνητικού συνασπισμού υπό τον πρωθυπουργό Κίριλ Πέτκοφ. Μετά από έξι μήνες η Βουλγαρία οδηγείται σε νέες πρόωρες εκλογές, εκτός αν ευοδωθεί κάποια παρέμβαση από τον πρόεδρο της χώρας Ρούμεν Ράντεφ.

Η ΕΕ χρειάζεται μία λύση για τα Δυτικά Βαλκάνια

Κι όμως πρέπει να υπάρχει λύση για τα Δυτικά Βαλκάνια, δηλώνει η Ολλανδέζα ευρωβουλευτής της πολιτικής ομάδας των Φιλελευθέρων (Renew Europe) Σόφι Ίντφελντ, που, όπως λέει, κατανοεί την αγανάκτηση των υποψηφίων χωρών. «Κινδυνεύουμε να χάσουμε όλους αυτούς τους ανθρώπους, ενώ την ίδια στιγμή η Ρωσία και η Κίνα ανοίγουν πόρτες και κερδίζουν συμπάθειες», επισημαίνει η Ολλανδέζα ευρωβουλευτής. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στις Βρυξέλλες η όλο και πιο προφανής φιλορωσική πολιτική της Σερβίας. Γι αυτό η φιλελεύθερη ευρωβουλευτής, αλλά και οι Πράσινοι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προτείνουν να συμφωνηθεί ένας οδικός χάρτης για την προσχώρηση των Δυτικών Βαλκανίων. Η Σόφι Ίντφελντ υποστηρίζει μάλιστα ότι «δεν μπορεί κανείς να απαιτεί από χώρες όπως η Ουκρανία ή τα Δυτικά Βαλκάνια να υλοποιήσουν τώρα τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, αλλά να περιμένουν για μία ακόμη γενιά μέχρι να ενταχθούν. Προβλήματα που αφορούν το κράτος δικαίου ή την καταπολέμηση της διαφθοράς μπορούν να αντιμετωπιστούν καλύτερα εντός, παρά εκτός ΕΕ».

Η άποψη αυτή πλησιάζει τη θέση της Αυστρίας, η οποία αναδεικνύεται πλέον σε κύριο υποστηρικτή των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ. Πρόσφατα ο υπουργός Εξωτερικών Αλεξάντερ Σάλενμπεργκ απέστειλε στα υπόλοιπα κράτη-μέλη non paper, με το οποίο πρότεινε «να γίνουν βήματα στην ενταξιακή πορεία, χωρίς να αλλοιωθεί η προβλεπόμενη διαδικασία». Η κεντρική ιδέα είναι ότι στους τομείς που οι υποψήφιες χώρες ανταποκρίνονται στα κριτήρια ένταξης, για παράδειγμα στην ενέργεια ή στις μεταφορές, θα πρέπει και να αντιμετωπίζονται ως μέλη, ακόμη και αν δεν είναι μέλη. Αλλά και σε αυτή την περίπτωση οι αποφάσεις για τον «συγχρωτισμό» των υποψηφίων χωρών με τα κράτη-μέλη θα λαμβάνονταν με ομοφωνία.
Έντι Ράμα, Αλεξάνταρ Βούτσιτς και Νικόλα Ντιμιτρόφ

Δεν έχει απορριφθεί πάντως και η παλαιότερη εναλλακτική πρόταση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν: να δοθεί στους ανατολικούς γείτονες της ΕΕ μία δυνατότητα σύνδεσης, η οποία θα είναι υποδεέστερη της πλήρους ένταξης, αλλά ταυτόχρονα αρκετά ελκυστική, ώστε να τους διατηρήσει σε ευρωπαϊκή τροχιά. Αλλά είναι ρεαλιστική αυτή η προοπτική; Μάλλον όχι, υποστηρίζει η Τινατίν Ακβλεντιανί, ερευνήτρια στο Κέντρο Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής (CEPS) στις Βρυξέλλες. «Χωρίς ισχυρή πολιτική βούληση, δεν υπάρχει στόχευση», επισημαίνει. «Η ΕΕ θα πρέπει να ξεκαθαρίσει τι θέλει να επιτύχει στη γειτονιά της, πόσο θέλει να προχωρήσει με την πολιτική διεύρυνσης και ποια θα είναι τα νέα κράτη-μέλη. Περισσότερη σαφήνεια χρειαζόμαστε, όχι περισσότερη σύγχυση».

Το άρθρο Διχασμός στην ΕΕ για τα Δυτικά Βαλκάνια -Οργή Αλβανίας και Βόρειας Μακεδονίας εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.