Σε τροχιά επικίνδυνης κλιμάκωσης εισέρχεται η διεθνής διπλωματία και η παγκόσμια οικονομία, καθώς οι ΗΠΑ εξαπολύουν έναν «οικονομικό πόλεμο άνευ προηγουμένου» με αντικειμενικό σκοπό την κατάρρευση του καθεστώτος του Ιράν. Ωστόσο, το πραγματικό βέλος των νέων μέτρων που σχεδιάζει η Ουάσιγκτον δεν σημαδεύει μόνο το Ιράν, αλλά στρέφεται ευθέως εναντίον οποιουδήποτε κράτους διατηρεί εμπορικές, ενεργειακές ή χρηματοπιστωτικές σχέσεις με την Ισλαμική Δημοκρατία.

Με δηλώσεις που δεν αφήνουν περιθώρια διπλωματικών ελιγμών, ο Αμερικανός Υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, κατέστησε σαφές ότι η Ουάσιγκτον χωρίζει πλέον τη διεθνή κοινότητα σε δύο στρατόπεδα. Επικαλούμενος τη σκληρή γραμμή του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποίησε μέσω της πλατφόρμας X και σε συνέντευξή του στο CNBC πως όσες χώρες δε συνταχθούν πλήρως με την εκστρατεία «μέγιστης πίεσης» θα θεωρηθεί ότι τάσσονται «εναντίον των ΗΠΑ», απειλώντας τες με οικονομική περιθωριοποίηση.

«Όποια χώρα διατηρεί σχέση με την Τεχεράνη θα επισπεύσει την πορεία της οικονομίας της προς τη λήθη, είτε αυτή η σχέση οικοδομείται με κάποιον σκοπό είτε επειδή αγνοείται εσκεμμένα», απείλησε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός Υπουργός Οικονομικών.

Ο «άγνωστος Χ» του Πεκίνου

Το Reuters, ανέλυσε ποιες είναι οι χώρες που θα μπορούσαν να απειληθούν με κυρώσεις. Στην κορυφή της λίστας  δεσπόζει η Κίνα. Το Πεκίνο αποτελεί τον κρισιμότερο οικονομικό αιμοδότη του Ιράν, καθώς πάνω από το ένα τέταρτο (25%) των συνολικών εμπορικών ανταλλαγών της Τεχεράνης το 2024 διεξήχθησαν με την Κίνα. Παρά τις πολυετείς κυρώσεις, η Κίνα παραμένει ο βασικός καταναλωτής ιρανικού πετρελαίου, το οποίο συνεχίζει να εισάγει κάνοντας χρήση ενός εκτεταμένου «στόλου-φάντασμα».

Η απαίτηση της Ουάσιγκτον για πλήρη ευθυγράμμιση της Κίνας συνιστά ευθεία πρόκληση. Το κατά πόσο το Πεκίνο θα δεχθεί να υποχωρήσει ή θα επιλέξει να προστατεύσει τις ενεργειακές του προμήθειες θα κρίνει τον πραγματικό συσχετισμό ισχύος μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων. Η επικείμενη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στις 24 Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ αναμένεται πλέον να διεξαχθεί υπό το βάρος αυτού του οικονομικού τελεσιγράφου.

Στο επίκεντρο Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Τουρκία και Ρωσία

Οι κραδασμοί της αμερικανικής στρατηγικής αποτυπώνονται ήδη έντονα στη Μέση Ανατολή και την Ευρασία, θέτοντας σημαντικές περιφερειακές οικονομίες σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία αποτελούσαν μέχρι σήμερα έναν από τους κυριότερους εμπορικούς και χρηματοπιστωτικούς εταίρους του Ιράν, υπέκυψαν πρώτα στην ασφυκτική πίεση της Ουάσιγκτον, ανακοινώνοντας την άμεση αναστολή όλων των διμερών εμπορικών και χρηματοπιστωτικών συναλλαγών.

Παράλληλα, σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση περιέρχεται η Τουρκία. Η Άγκυρα, διατηρώντας εκτεταμένες διμερείς δοσοληψίες και κοινά σύνορα με το Ιράν, αντιμετωπίζει τον άμεσο κίνδυνο δευτερογενών αμερικανικών κυρώσεων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρούς τριγμούς στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα.

Ταυτόχρονα, η Ρωσία, η οποία διατηρεί στρατηγική συνεργασία με την Τεχεράνη, βλέπει τα δίκτυα των διμερών της συναλλαγών να απειλούνται με περαιτέρω απομόνωση από τις διεθνείς αγορές, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται ήδη υπό αυστηρό καθεστώς δυτικών κυρώσεων.

Πιέσεις στους δυτικούς συμμάχους και παράπλευρες απώλειες

Το κύμα των αμερικανικών απειλών δεν εξαιρεί ούτε τους παραδοσιακούς δυτικούς συμμάχους των ΗΠΑ. Με μόνη εξαίρεση το Ισραήλ, οι υπόλοιποι σύμμαχοι αρνήθηκαν να εμπλακούν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις που ξεκίνησαν την 28η Φεβρουαρίου, παρά τις πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Τώρα, η Ουάσιγκτον τους θέτει προ του διλήμματος να συμμετάσχουν στον οικονομικό αποκλεισμό ή να υποστούν τις συνέπειες.

Την ίδια στιγμή, οι επιπτώσεις στην παγκόσμια ναυσιπλοΐα είναι δραματικές. Ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο έχει παραλύσει το εμπόριο, καθώς σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Kpler, μόλις 7 εμπορικά πλοία διέσχισαν τα Στενά σε μία ημέρα (5 εισήλθαν και 2 εξήλθαν).

Όπως παραδέχτηκε και ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο «χορός» αυτός είναι ιδιαίτερα λεπτός, καθώς το Ιράν προσπαθεί επίσης να ασκήσει οικονομική πίεση. Η στρατηγική του οικονομικού στραγγαλισμού προκαλεί κραδασμούς και στο εσωτερικό των ίδιων των ΗΠΑ, με την αμερικανική οικονομία να καταγράφει άνοδο του πληθωρισμού και του κόστους δανεισμού, ενώ η αμερικανική κοινή γνώμη αντιμετωπίζει με αυξανόμενη δυσαρέσκεια την παράταση της σύγκρουσης.

Πηγή: tovima.gr