Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου
Από μια κλασική φιλελεύθερη σκοπιά, η εφαρμογή των νόμων περί συνόρων και ασύλου δεν θεωρείται από μόνη της ούτε αυταρχισμός ούτε «δεξιά στροφή». Ο φιλελευθερισμός βασίζεται τόσο στα ατομικά δικαιώματα όσο και στο κράτος δικαίου. Αν ένας νόμος προβλέπει συγκεκριμένη διαδικασία για την εξέταση αιτήσεων ασύλου, η εφαρμογή του μπορεί να θεωρηθεί μέρος της εύρυθμης λειτουργίας του κράτους. Στην Ευρώπη, η αρχή ότι το άσυλο εξετάζεται κατά κανόνα από την πρώτη χώρα εισόδου συνδέεται με τον Κανονισμό του Δουβλίνου.
Η λογική του είναι να αποτρέπεται η υποβολή πολλαπλών αιτήσεων σε διαφορετικά κράτη και να καθορίζεται ποιο κράτος είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης. Από την άλλη πλευρά, πολλοί φιλελεύθεροι, ανθρωπιστικές οργανώσεις και νομικοί υποστηρίζουν ότι η αυστηρή εφαρμογή της αρχής της πρώτης χώρας εισόδου μπορεί να δημιουργεί δυσανάλογα βάρη για τα κράτη των εξωτερικών συνόρων, όπως η Ελλάδα ή η Ιταλία.
Η πολιτική διαφωνία βρίσκεται συνήθως αλλού. Η κεντροδεξιά δίνει μεγαλύτερη έμφαση στον έλεγχο των συνόρων και στην αυστηρή εφαρμογή των κανόνων. Η κεντροαριστερά συχνά δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην προστασία των αιτούντων άσυλο και στην ευελιξία των διαδικασιών.
Οι κλασσικοί φιλελεύθεροι είναι 8υπέρ του ασύλου για όσους το δικαιούνται, αλλά και υπέρ της εφαρμογής σαφών και προβλέψιμων κανόνων. Έτσι, το να υποστηρίζει κάποιος ότι «όποιος ζητά άσυλο πρέπει να το κάνει στην πρώτη ασφαλή χώρα όπου φτάνει» δεν είναι από μόνο του ούτε αυταρχική ούτε αντιφιλελεύθερη θέση. Δεν μπορεί να περνά 2 η 3 σύνορα και μετά να αιτείται ασύλου. Είναι μια θέση που μπορεί να στηριχθεί στην αρχή του κράτους δικαίου και της οργανωμένης μεταναστευτικής πολιτικής. Το αν θεωρείται «δεξιά» εξαρτάται από την αντίληψη και την αγνοια της πραγματικότητας.
Παράδειγμα αποτελεί η Alice Weidel και το κόμμα της, η AfD, που δέχονται συστηματικά κατηγορίες για ξενοφοβία, εθνοτικό εθνικισμό και ακροδεξιές θέσεις από πολιτικούς αντιπάλους, ΜΜΕ και τμήματα του γερμανικού κρατικού μηχανισμού. Η ίδια όμως η Βάιντελ απορρίπτει κατηγορηματικά τον χαρακτηρισμό του ρατσισμού και της ακροδεξιάς. Επιμένει πως δεν αντιτίθεται στη νόμιμη μετανάστευση, υποστηρίζει τον έλεγχο των συνόρων και την απέλαση παράνομων μεταναστών, ασκεί κριτική σε κάποιες πολιτικές πολυπολιτισμού και όχι σε φυλές ή εθνότητες. Οι υποστηρικτές της τονίζουν πως η Βάιντελ είναι ανοιχτά ομοφυλόφιλη, ζεί με σύντροφο από τη Sri Lanka και έχει παιδιά μαζί της. Γι’ αυτούς, αυτό αποτελεί ένδειξη ότι δεν μπορεί να είναι φυλετικά ρατσίστρια και ακροδεξιά με την κλασική έννοια του όρου.
