Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου
Στη Σαξονία-Άνχαλτ η AfD προηγείται σταθερά με περίπου 40-41% στις περισσότερες δημοσκοπήσεις, ενώ η CDU (Χριστιανοδημοκρατική Ενωση) ό βρίσκεται γύρω στο 25%. Ορισμένες αναλύσεις θεωρούν πλέον πιθανό ακόμη και το ενδεχόμενο κοινοβουλευτικής αυτοδυναμίας της AfD, ανάλογα με το πόσα μικρότερα κόμματα θα μείνουν εκτός Βουλής λόγω του ορίου 5%. Το ενδιαφέρον όμως δεν είναι μόνο αν θα κερδίσει η AfD, αλλά τι θα σήμαινε μια τέτοια νίκη. Ποιοί θα είναι οι κίνδυνοι και οι επιπτώσεις για τη Γερμανία. Το κυριότερο ενδεχόμενο θα είναι η κατάρρευση του «Brandmauer» (Τείχος Απομόνωσης). Η μεταπολεμική γερμανική πολιτική στηρίζεται σε μια άτυπη συμφωνία ότι τα μεγάλα δημοκρατικά κόμματα δεν συνεργάζονται με κόμματα που θεωρούνται αντισυστημικά ή εξτρεμιστικά. Αν η AfD κατακτήσει την εξουσία σε ένα κρατίδιο τόσο σημαντικό όσο η Σαξονία-Άνχαλτ, η πίεση προς την CDU θα αυξηθεί δραματικά. Το ερώτημα δεν θα είναι πλέον «αν» αλλά «πότε» θα υπάρξει κάποια μορφή συνεργασίας. Ήδη η δημόσια συζήτηση στη Γερμανία κινείται γύρω από τη σταθερότητα αυτού του “τείχους”. ⁸
Ενα άλλο σοβαρό ζήτημα θα είναι η δοκιμασία των θεσμών. Πρέπει να γίνει εδώ μια σημαντική διάκριση. Η Γερμανία είναι ομοσπονδιακό κράτος με πολύ ισχυρά συνταγματικά αντίβαρα.
Ακόμη και αν η AfD κυβερνήσει σε ένα κρατίδιο δεν μπορεί να αλλάξει το Σύνταγμα, δεν μπορεί να ελέγξει τα ομοσπονδιακά δικαστήρια και δεν μπορεί βέβαια να αλλάξει μόνη της τηνεξωτερική πολιτική της χώρας. Δεν μπορεί δηλαδή να αποσύρει τη χώρα από την ΕΕ ή το ΝΑΤΟ. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα έβλεπε κανείς άμεση κατάρρευση της γερμανικής δημοκρατίας. Η πραγματική δοκιμασία θα είναι αν η AfD σεβαστεί τους θεσμούς όταν βρεθεί στην εξουσία και αν οι θεσμοί λειτουργήσουν ανεξάρτητα απέναντί της.
Θα υπάρξουν ίσως και οικονομικές συνέπειες. Πολλές επιχειρήσεις και βιομηχανικοί σύνδεσμοι στη Γερμανία έχουν ήδη εκφράσει ανησυχίες για μια ισχυρή άνοδο της AfD. Οι λόγοι είναι η αβεβαιότητα για τη σχέση με την ΕΕ, η έλλειψη εργατικού δυναμικού στην Ανατολική Γερμανία οπως και ο φόβος ότι ένα κλίμα πολιτικής πόλωσης θα αποθαρρύνει νέες επενδύσεις. Από την άλλη πλευρά βέβαια, οι υποστηρικτές της AfD υποστηρίζουν ότι η νίκη της θα ανάγκαζε το πολιτικό σύστημα να ασχοληθεί σοβαρότερα με ζητήματα μετανάστευσης, ασφάλειας και περιφερειακής ανάπτυξης που θεωρούν ότι αγνοήθηκαν επί χρόνια.
Για την Ευρώπη τώρα το ψυχολογικό σοκ θα είναι σοβαρό. Η Γερμανία είναι το κεντρικό κράτος της ΕΕ. Αν για πρώτη φορά μετά το 1945 ένα κόμμα όπως η AfD αναλάμβανε πλήρως τη διακυβέρνηση ενός γερμανικού κρατιδίου, το συμβολικό βάρος θα ήταν τεράστιο.Θα ενίσχυε με σαφήνεια κόμματα όπως το National Rally στη Γαλλία, το Freedom Party της Αυστρίας και το Reform UK στο Ηνωμένο που θα προέβαλλαν πλέον το επιχείρημα ότι η «πολιτική απομόνωση» της δεξιάς έχει αποτύχει. Ακόμη και χωρίς άμεση εξουσία στο Βερολίνο, μια ισχυρή AfD θα επηρέαζε τον δημόσιο διάλογο για την
μετανάστευση, την κλιματική πολιτική, την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και την ενεργειακή πολιτική. Ακόμα και τις σχέσεις με Ρωσία. Ολόκληρο το κλίμα θα άλλαζε. Η CDU πιθανότατα θα μετακινούνταν προς πιο συντηρητικές θέσεις ώστε να ανακτήσει ψηφοφόρους.
Αυτό δεν σημαίνει πως θα υπήρχε άμεσα κίνδυνος για τη Δημοκρατία. Εδώ χρειάζεται ψύχραιμη θεώρηση. Κατά μία ανάγνώση η AfD περιλαμβάνει στελέχη και τάσεις που αμφισβητούν βασικές μεταπολεμικές συναινέσεις και ότι η άνοδός της μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή αποδυνάμωση φιλελεύθερων θεσμών. Αυτή είναι η ανησυχία μεγάλου μέρους του γερμανικού πολιτικού και ακαδημαϊκού κόσμου. Της πολιτικής και κοινωνικής ελίτ, δηλαδή. Υπά⁷ρχει όμως κι’ η αντίθετη άποψη. Που υποστηρίζει ότι ο πραγματικός κίνδυνος για τη δημοκρατία είναι να αποκλείεται διαρκώς ένα κόμμα που συγκεντρώνει 30%, 35% ή 40% των ψήφων. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, η συμμετοχή στην εξουσία μπορεί να «κανονικοποιήσει» την AfD, όπως συνέβη με άλλα λαϊκιστικά κόμματα στην Ευρώπη.
Το μεγαλύτερο διακύβευμα δεν είναι αν η AfD θα «καταργήσει τη δημοκρατία» στη Σαξονία-Άνχαλτ. Οι γερμανικοί θεσμοί είναι πολύ ισχυροί για κάτι τέτοιο.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μια νίκη της AfD θα αποτελέσει μια προσωρινή ψήφο διαμαρτυρίας, που θα φθαρεί όταν το κόμμα κληθεί να κυβερνήσει. Η θα αποτελέσει την αρχή μιας μακροχρόνιας πολιτικής αναδιάταξης, όπου η AfD θα εξελιχθεί σε έναν από τους δύο βασικούς πόλους του γερμανικού πολιτικού συστήματος. Τότε η αλλαγή για τη Γερμανία και την Ευρώπη θα είναι συγκρίσιμη με την άνοδο της Giorgia Meloni στην Ιταλία ή της Marine Le Pen στη Γαλλία — αλλά με πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα, επειδή μιλάμε για τη μεγαλύτερη οικονομία και τον κεντρικό πολιτικό πυλώνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
 ό βρίσκεται γύρω){kind=link}