Του Πιέρρου Γ.Τζαννετάκου
Δεν έχει περάσει ούτε ένας χρόνος από την ημέρα που η Ελλάδα υποδέχθηκε μετά βαΐων και κλάδων, εν μέσω χιλιάδων φλας και μιας γενικά πρωτοφανούς ατμόσφαιρας την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Από χθες, επίσης κατά πρωτοφανή τρόπο για τη διπλωματική Ιστορίας της χώρας, η κ. Γκίλφοϊλ έγινε η πρώτη αμερικανίδα πρεσβευτής που ωθείται σε παραίτηση από το αξίωμα.
Τότε, στις αρχές του περασμένου Νοεμβρίου, λίγες μέρες μετά την άφιξή της, διεξήχθη στην Αθήνα, παρουσία δύο κορυφαίων υπουργών της κυβέρνησης Τραμπ, το συνέδριο P-TEC, κατά τη διάρκεια του οποίου υπογράφτηκαν σημαντικές συμφωνίες για την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου μέσω του οποίου «άφθονο αμερικανικό υγροποιημένο αέριο» θα μεταφερόταν από τις ελληνικές εγκαταστάσεις της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης στην κεντρική Ευρώπη.
Τα deals αναδείχθηκαν κατά κόρον και ευλόγως ως ένα επιπλέον γεωπολιτικό συμβόλαιο Ελλάδας- Ηνωμένων Πολιτειών, παρά το γεγονός ότι κυρίως ωφελούμενη ήταν μία συγκεκριμένη εταιρεία, ενώ το εγχείρημα παρουσίαζε εκ προοιμίου σοβαρές δυσκολίες υλοποίησης, εξαιτίας του αυξημένου κόστους της εισαγόμενης αμερικανικής ενέργειας. Η κ. Γκίλφοϊλ, πάντως, ζούσε μέρες δόξας καθώς μέσα σε μόλις λίγες ώρες επιβεβαίωνε ότι η επιλογή της από τον κ. Τραμπ ήταν η αρμόζουσα: ενίσχυε τα αμερικανικά συμφέροντα, θωρακίζοντας παραλλήλως τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Σειρά Ελλήνων υπουργών που υποδέχθηκαν την νέα πρεσβευτή στα γραφεία τους έμοιαζαν να διαγκωνίζονται για την καλύτερη πόζα μπροστά στους φωτογράφους. Όπως, άλλωστε, έλεγε η ίδια, ήταν σε θέση να συνομιλεί όταν θέλει, για όποιο θέμα θέλει, με οποιοδήποτε μέλος του Υπουργού Συμβουλίου θέλει. Αρκούσε ένα τηλεφώνημα.
Η επιλογή Τραμπ και η διπλωματία με οδηγό το χρήμα
Δεν ήταν, πάντως, η πρώτη φορά που η Ουάσινγκτον επέλεγε πρόσωπο εκτός του διπλωματικού σώματος για ένα «δύσκολο πόστο» όπως η Ελλάδα. Είχε προηγηθεί ο Τζορτζ Τσούνης, ο οποίος όμως γνώριζε σε βάθος την ελληνική ομογένεια, ως και ο ίδιος μέλος της. Με την ανάδειξη της κ. Γκίλφοϊλ, ο Ντόναλντ Τραμπ συμβάδισε απολύτως με την αλλαγή πολιτικού και πολιτισμικού παραδείγματος που επιχειρεί να επιβάλλει στη δεύτερη θητεία του. Τόσο στην Αθήνα όσο και στην Άγκυρα οι εκπρόσωποι των Ηνωμένων Πολιτειών προέρχονταν από το χώρο των επιχειρήσεων και των μίντια, χωρίς εμπειρία διαχείρισης κρίσεων, με βασικό κριτήριο τη στενή σχέση με τον Πρόεδρο. Όπως, άλλωστε, πιστεύουν ο Τραμπ, ο αμερικανικός πρεσβευτής στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ και η κ. Γκίφοϊλ καμία διαφορά δεν αντέχει μπροστά στο οικονομικό όφελος. Όλα λύνονται με οδηγό το χρήμα.
Όσο ενημερωμένη κι αν εμφανίστηκε η πρώην εισαγγελέας και παρουσιάστρια ενώπιον της αρμόδιας Επιτροπής του Κογκρέσου για τα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου, η αδυναμία της στην ανάλυση περίπλοκων θεμάτων όπως οι ελληνοτουρκικές διαφορές και οι ισορροπίες στο κρίσιμο σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης ήταν έκδηλη. Ουδέποτε προσπάθησε να εμβαθύνει σε αυτές, ενώ οι συνομιλητές της έλεγαν ότι αυτό που την ενδιαφέρει είναι η πρόσοδος για τις Ηνωμένες Πολιτείες, τόσο σε διακρατικό επίπεδο, όσο και σε εταιρικό, δια της γνωστής μεθόδου του λόμπινγκ. Όλα τα υπόλοιπα ήταν δευτερεύοντα και συνήθως πασπαλίζονταν με την μόνιμη επωδό: οι σχέσεις Ελλάδας- Ηνωμένων Πολιτείων είναι άριστες, η Ελλάδα αποτελεί πυλώνα σταθερότητας, απολύτως απαραίτητο εταίρο και σύμμαχο της Ουάσινγκτον στην ευρύτερη περιοχή. Η παρουσία της κ. Γκίλφοϊλ στο πλευρό του κ. Τραμπ, όπως συμβαίνει πάντα στη δεξίωση του Λευκού Οίκου για την 25η Μαρτίου, και τα καλά λόγια του Αμερικανού πρόεδρου, λειτουργούσαν υπέρ της, κυρίως ως προς τη διατήρηση της εικόνας ότι «η πρεσβευτής ανήκει στο περιβάλλον του Τραμπ». Άρα, ο δίαυλος επικοινωνίας που έλειπε από το Μέγαρο Μαξίμου στον Λευκό Οίκο, καλυπτόταν, τουλάχιστον εν μέρει, με μεσάζοντα την κ. Γκίλφοϊλ.
Από την κοσμική προβολή στα δημοσιεύματα της Wall Street Journal
Όσο περνούσαν οι μήνες στην Αθήνα, η πρεσβευτής απομακρυνόταν από την πρώτη γραμμή της δημοσιότητας, καθώς ίσως να έγινε αντιληπτό ότι οι πολλές κοσμικές εμφανίσεις, αλλά και οι ειδήσεις περί πολυτελούς διαβίωσης και αντίστοιχων μετακινήσεων βλάπτουν όχι μόνο την ίδια, αλλά και την εικόνα των Ηνωμένων Πολιτειών ως της πλέον ισχυρής πολιτικής και οικονομικής δύναμης του πλανήτη. Επιπλέον η κατά κύριο λόγο εκκεντρική παρουσία της κ. Γκίλφοϊλ απέκτησε σταδιακά χαρακτηριστικά κανονικότητας, όπως ακριβώς συμβαίνει τελευταία με τον ίδιο τον πρόεδρο Τραμπ: αυτά που λέει και κάνει φαντάζουν όλο και πιο φυσιολογικά, ασχέτως αν δεν είναι.
Ώσπου κάπως ξαφνικά, τέσσερις δημοσιογράφοι της Wall Street Journal βρέθηκαν στην ελληνική πρωτεύουσα προκειμένου να διερευνήσουν τις ημέρες και τα έργα της κ. Γκίλφοϊλ και του στενότερου συνεργάτη της Χρήστου Μαραφάτσου. Το άρθρο τους που δημοσιεύθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου έγινε viral, πρώτα στην Ελλάδα, διότι εντός του περιγραφόταν ένα εστανέ όπου η πρεσβευτής, εκνευρισμένη, απευθύνθηκε στον παριστάμενο υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι σε θέση ν’ ανατρέψουν οποιαδήποτε κυβέρνηση ανά τον κόσμο, όπως άλλωστε συνέβη στην περίπτωση της Ρουμανίας.
Εκεί, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι Αμερικανοί αποσταθεροποίησαν το συνεργατικό κυβερνητικό σχήμα επειδή ο πρωθυπουργός δεν συμφωνούσε με την αγορά αμερικανικού LNG. Η ειρωνεία ήταν ότι έως τότε ο κ. Παπασταύρου συνεργαζόταν άριστα με την κ. Γκίλφοϊλ, αναδεικνύοντας μάλιστα τα- πράγματι σημαντικά- οφέλη της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας και δι’ αυτής στη διπλωματία και της γεωπολιτική. Ο υπουργός Ενέργειας διέψευσε το περιστατικό, ενώ χάρη σε αυτή τη διάψευση- τουλάχιστον θεωρητικά- η κ. Γκίλφοϊλ δεν εκλήθη για εξηγήσεις στο Υπουργείο Εξωτερικών. Το εν λόγω περιστατικό, αληθινό ή όχι, ήταν το μόνο της πρεσβευτικής θητείας που θύμισε κάτι από την αμερικανική εξωτερική πολιτική της δεκαετίας του 50 στην Ελλάδα.
Η επίσκεψη Ρούμπιο και η χιονοστιβάδα των καταγγελιών
Όσο η κατάσταση εξελισσόταν δυναμικά, ανακοινώθηκε η έλευση του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, με την κ. Γκίλφοϊλ να παίρνει ανάσες, καθώς η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στη χώρα μπορούσε, ακόμα τότε, να ιδωθεί ως ψήφος εμπιστοσύνης και στην ίδια. Ακούγοντας, όμως, προσεκτικά τις δηλώσεις του κ. Ρούμπιο στο πλευρό του Γιώργου Γεραπετρίτη δεν έμενε κανείς μόνο στην κάλυψη. Ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρμεντ πρόσθεσε ότι τέτοια θέματα, όπως οι καταγγελίες κατά της πρεσβευτού, συζητούνται μόνο πίσω από κλειστές πόρτες. Σε παράλληλη δράση, τα δημοσιεύματα εναντίον της Γκίλφοϊλ λάμβαναν μορφή χιονοστιβάδας. Εκτός της Wall Street Journal στο παιχνίδι μπήκαν η Washington Post και η Daily Mail.
Σύμφωνα με αυτά, η πρεσβευτής ταξίδευε με το ιδιωτικό τζετ Έλληνα επιχειρηματία, απαιτούσε 100.000 δολάρια προκειμένου να εξασφαλίσει πρόσβαση στον Τραμπ, συμπεριφερόταν άσχημα στο προσωπικό της πρεσβείας, έστελνε απρεπή μηνύματα στην επόμενη σύντροφο του τέως αρραβωνιαστικού της, ο οποίος όχι τόσο τυχαία ήταν ο Ντον Τραμπ τζούνιορ, μεγάλος γιος του Ντόναλντ Τραμπ και διαβατήριο της ίδιας για τη μεταπήδησή της στην πολιτική. Η μεταμόρφωση της κ. Γκίλφοϊλ σε μια από τις βασικές φιγούρες του κινήματος MAGA στις Ηνωμένες Πολιτείες οφειλόταν προφανώς σε αυτόν.
Οι πιέσεις των Δημοκρατικών και τα ερωτήματα για τις σχέσεις Γκίλφοϊλ
Εν μέσω αυτών καταιγιστικών εξελίξεων κι ενόψει των ενδιαμέσων εκλογών οι Δημοκρατικοί μυρίστηκαν αίμα και στοχοποίησαν την Γκίλφοϊλ, η οποία μέρα με τη μέρα έμοιαζε όλο και πιο αδύναμος κρίκος στο δαιδαλώδες περιβάλλον του κ. Τραμπ. Οι επικεφαλής του κόμματος στις Επιτροπές Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων εγκάλεσαν το Υπουργείο Εξωτερικών περί της Γκίλφοϊλ για δύο κυρίως θέματα: τις σχέσεις με συγκεκριμένη ελληνική εταιρεία στο χώρο του φυσικού αερίου και το ρόλο του κ. Μαραφάτσου στο πλευρό της.
Γιατί ο Τραμπ απομακρύνθηκε από την πρεσβευτή του
Τι άλλαξε, όμως, μέσα σε αυτούς τους λίγους μήνες; Πώς φτάσαμε από το προχθεσινό είναι «ευγενική» του κ. Τραμπ στο μεγαλοπρεπές άδειασμα «εξετάζουμε την απομάκρυνση της»; Προφανώς, οι εξηγήσεις που έδωσε η κ. Γκίλφοϊλ μέσω των δικηγόρων της δεν αρκούσαν. Σύμφωνα με μια προσέγγιση, παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ πολιτεύεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, δηλαδή με πυξίδα το οικονομικό όφελος των αμερικανικών επιχειρήσεων, πολλές φορές κινούμενος στο όριο της νομιμότητας, δεν επιθυμεί οι συνεργάτες του να «πιάνονται με την γίδα στην πλάτη». Κι αυτό φαίνεται ότι συνέβη στην περίπτωση της κ. Γκίλφοϊλ και μάλιστα παραπάνω από μία φορά.
Η ίδια, ακριβώς επειδή θεωρείται μέλος του τραμπικού πυρήνα, αντανακλούσε πλέον κακή δημοσιότητα για τον ένοικο του Λευκό Οίκο, ο οποίος απειλείται όσο ποτέ άλλοτε στη θητεία του με μια παταγώδη αποτυχία στις ενδιάμεσες εκλογές. Αν οι Ρεπουμπλικάνοι χάσουν και τα δύο νομοθετικά σώματα, τότε τα πράγματα για τη διακυβέρνηση Τραμπ θα είναι εξαιρετικά δυσοίωνα, καθώς σύμφωνα με αναλυτές στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού αν διαπιστωθεί ότι ο Πρόεδρος χάνει τα ερείσματα του τότε οι καταγγελίες περί ενίσχυσης συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων από έμπιστους και μέλη της οικογένειας του θα αποτελέσουν καθημερινότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι πιέσεις των Δημοκρατικών και τα ερωτήματα για τις σχέσεις της
Σύμφωνα με μια άλλη προσέγγιση, το γεγονός ότι η κ. Γκίφοϊλ βρέθηκε στη σέντρα οφείλεται στις σκληρές διαμάχες που καταγράφονται εντός της οικογενείας Τραμπ και δη μεταξύ των παιδιών του και των συζύγων τους. Βέβαιο είναι ότι τις επόμενες εβδομάδες, η ειδησεογραφία πέριξ της υπόθεσης Γκίλφοϊλ θα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, όπως ενδιαφέρουσα ήταν και η θητεία της ίδιας στην Αθήνα. Αν, δε, η τέως πρεσβευτής μέλλει να καθορίσει το μέλλον της προεδρίας Τραμπ, τότε δεν θα μιλάμε απλώς για μια ενδιαφέρουσα, αλλά για μια ιστορική θητεία. Η οποία κράτησε μόλις έντεκα μήνες.
Πηγή: tovima.gr
