Του Ηλία Καραβόλια
Πλάκα, παιχνίδι, infotainment : πεθαίνουν άνθρωποι και δεν φθάνει ότι πίσω από οθόνες χρηματιστήριων κερδίζουν λίγοι, έχουμε τώρα και τον Λευκό Οίκο να παρουσιάζει τις επιθέσεις στο Ιράν σε κανονική μορφή video game.
Η «Επική Οργή» είναι play station, μια στρατιωτική επιχείρηση τεχνητής νοημοσύνης, ένα matrix αναπαράστασης με στόχους ανθρώπινες ζωές από υπολογιστές και προσομοιωτές.
«Παίζουν» αυτοί οι άνθρωποι. Παίζουν τον πόλεμο. «Αήττητοι» έλεγε πριν από μερικές ημέρες, ο Τραμπ και περιέγραψε την επέμβαση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν ως μια «βραχυπρόθεσμη εκδρομή».
Σε αυτή την ομιλία του ανέφερε ότι «ο κόσμος μας σέβεται τώρα περισσότερο από ό,τι μας έχει σεβαστεί ποτέ και τέτοιο στρατό όμοιο του δεν έχει ξαναδεί»
Η παρέα αυτή, των επικίνδυνων κερδοσκόπων, βλέπουν τον πλανήτη ως το ψηφιακό τους παίγνιο. Και μας γεμίζουν τις οθόνες με μια εικονική πραγματικότητα, με δυνητικό περιεχόμενο, με virtual reality. Μέσω εικονικών μαχών στο Instagram «εξισώνουν» το σχολείο με τις 160 νεκρές μαθήτριες στην Τεχεράνη με χτυπήματα σε εγκαταστάσεις πυρηνικών.
Είχε γράψει ο Χάρης Καλαιτζίδης πέρυσι στο LIFO ότι «όλο και περισσότερο, τα μέλη των δυτικών κοινωνιών προσεγγίζουν τον πόλεμο σαν να θυμίζει ένα απλό βιντεοπαιχνίδι».
Αυτό το gamification (παίγνιοποίηση) είναι το ανώτατο στάδιο του ψηφιακού καπιταλισμού ώστε μέσω θεάματος και συμβολικής αναπαράστασης, να εκλογικεύει και να «κανονικοποιεί» τα πάντα : την κατανάλωση, την εκμετάλλευση, την προπαγάνδα, τον πόλεμο, τον θάνατο.
Αυτό το αεράτο υπεροπτικό τραμπικό ύφος του αισχρού λόγου ( «θα βομβαρδίζουμε ακόμη και για πλάκα»(https://www.euro2day.gr/news/world/article/2341963/tramp-tha-synehisoyme-na-vomvardizoyme-to-iran-ako.html) δεν είναι τυχαίο : είναι το σημαίνον της ισχύος και της προπαγάνδας του νέου φασισμού, της μιλιταριστικής καπιταλιστικής μηχανής που δυστυχώς χρηματοδοτεί όλος ο πλανήτης (ακόμα και όταν αγοράζουμε απλά gadgets, για όσους απορούν που πάει μέρος από τα κέρδη αυτά – χορηγίες και επιδοτήσεις στην πολεμική βιομηχανία μέσω τεχνολογικών κολοσσών)
Τα γεράκια γύρω από τον Τράμπ ( και τον Νετανιάχου) δρουν με την ελαφρότητα που διακατέχει κάποιους που παίζουν στοίχημα ή βιντεοπαιχνίδια. Και μετά μιλάνε για «παρανοϊκές θεοκρατικές ηγεσίες» στη Μέση Ανατολή και μας θυμίζουν ότι «μας σώζουν από αυτές»!
Τα λόγια του Καλαϊτζίδη πριν ένα χρόνο στη LIFO, τα λένε καλύτερα νομίζω, και άκρως παραστατικά :
«Τα social media –ο βασικός χώρος στον οποίο μαθαίνουμε και μιλάμε για τον πόλεμο– είναι φτιαγμένα ώστε να μετατρέπουν το καθετί σε θέαμα. Έτσι, μπορούμε ν’ ανοίγουμε το Facebook και να βλέπουμε τραγούδια, γατάκια, πυραύλους, διαφημίσεις, τον θάνατο ενός γνωστού, την προαγωγή ενός άλλου, όλα στην ίδια γραμμή, ισάξια, ενωμένα ως μια μορφή καταναλωτικού περιεχομένου.
Σ’ αυτή την ψηφιακή επιφάνεια που εξισώνει τα πάντα χάνουμε κάθε σύνδεση με την πραγματική φύση του πολέμου, με το γεγονός ότι οι επιθέσεις που βλέπουμε σκοτώνουν ανθρώπους με πραγματικά σώματα και πραγματικές ζωές.
Τα πάντα είναι ένα σόου, ένα βιντεοπαιχνίδι χωρίς άμεσο κίνδυνο για εμάς, κάτι που το κάνει ακόμα πιο εύκολο –στην πραγματικότητα, απείρως δελεαστικό σε μια εποχή όπου κυριαρχούν τα δίπολα– να διαλέξουμε «πλευρά», ποντάροντας στους μεν ή στους δε, λες και βλέπουμε ένα ματς Ίντερ – Γιουβέντους.
Είναι ακριβώς αυτή η απόσταση μας (των Δυτικών) απ’ την πραγματική υπόσταση των σύγχρονων συγκρούσεων, η θεαματική ασημαντότητα του πολέμου για εμάς, που μας επιτρέπει να καταναλώνουμε ατέλειωτα memes γι’ αυτόν»
Και μου θύμισε ο αρθρογράφος της LIfo την φράση του μεγάλου Μπωντριγιάρ που έλεγε « δεν υπάρχει αφροδισιακό σαν την αθωότητα» : αυτό μας κάνει ο θεαματικός τραμπισμός και ο ισραηλινός πολεμοχαρής πρωθυπουργός : να νιώθουμε αθώοι και όχι συνένοχοι σε αυτό που συμβαίνει.
Να κοιτάζουμε τους πυραύλους σαν ρουκέτες και πυροτεχνήματα σε πανηγύρι ή συναυλία. Να αφομοιώνουμε από την οθόνη του κινητού ως μέρος της γενικότερης καθημερινότητας μας, ότι δεν τρέχει και τίποτα αν «επιστρέφει σταθερά» η μορφή του Τρίτου Παγκόσμιου Πολέμου – είναι μες στην Ιστορία και αυτό, οπότε ας περηφανευτούμε ότι την «ζούμε»
Άλλωστε ο Σαρτρ έγραψε κάποτε ότι «ο φασισμός δεν ορίζεται από τον αριθμό των θυμάτων, αλλά από τον τρόπο που τα σκοτώνει». Αυτό το παιγνιώδες θανατικό σκηνικό, αυτό «ρομποτικό θεατρικό» του πολέμου, με τεχνητή νοημοσύνη και εντολές υπολογιστών, ας το κατανοήσουμε, πριν είναι αργά, ότι κρύβει το matrix του φασισμου, δηλαδή του αθέατου ψυχικού ολέθρου. Και αυτός είναι ο χειρότερος «πυρηνικός» εφιάλτης μας…
ΥΓ «Το αφήγημα World War 3 προωθείται συνειδητά για να δικαιολογήσουν τον επανεξοπλισμό, τις αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες και τις πιθανές περικοπές.
Την ίδια στιγμή, όμως, η σκέψη μιας επικείμενης καταστροφής στήνεται εμμονικά ανάμεσα στον κόσμο.Μάλιστα, αυτή μας η προσκόλληση στο ενδεχόμενο ενός «τέλους» δεν χρωματίζεται αποκλειστικά με φόβο και ανησυχία αλλά και με μια αλλόκοτη μορφή επιθυμίας. Υπάρχουν δεκάδες ποστ που γράφουν πως, ευτυχώς, έρχεται ο πόλεμος και δεν θα χρειάζεται να πάω στη δουλειά, ν’ αγχώνομαι για μικροπράγματα, να καίγομαι στα social»
( Καλαϊτζίδης – Lifo, 2025)
