Του Κώστα Πάντζιου
Πρόσφατα, στον καθηγητή του Καίμπριτζ κ. Ρόντρικ Μπίτον, απονεμήθηκε το Βραβείο Στήβεν Ράνσιμαν, κι εμείς θυμηθήκαμε για άλλη μια φορά το θαυμάσιο βιβλίο του, με τον τίτλο: «Ελλάδα: Η Βιογραφία ενός Σύγχρονου Έθνους», το οποίο είναι καρπός πολύχρονων ερευνών για την Επανάσταση του 1821 και την μετέπειτα κρίσιμη φάση της Ελλάδος, ως ελεύθερης χώρας. Σε συνέντευξή του στο «ΒΗΜΑ της Κυριακής», ο κ. Ρ. Μπίτον κάνει την επισήμανση πως «ό,τι και να κατορθώνει ο Έλληνας, πάντα κρίνεται με το κριτήριο των αρχαίων προγόνων». Προφανώς, ο διάσημος Ελληνιστής μας επισημαίνει ότι το γεγονός αυτό είναι για μας, τους Έλληνες, η δύναμη και η αδυναμία μας. Και αυτή η δύναμη υπήρξε η βάση για τα φοβερά επιτεύγματα των 200 ετών από την έναρξη της εθνικής μας παλιγγενεσίας, ας μην το ξεχνάμε αυτό. Όσο για την περίφημη «προγονοπληξία» μας, αμφιβάλλω αν υπήρξε αρνητική για την εθνική μας πορεία, αφού η Ελλάδα, αυτά τα τελευταία 200 χρόνια, υπήρξε η χώρα με την πρωτιά στο χώρο των Βαλκανίων και της ΝΑ Ευρώπης, σε όλους τους τομείς, πολιτικούς, οικονομικούς και πολιτιστικούς, κατά κοινή επισήμανση όλων των μεγάλων πολιτικών και ιστορικών. Επομένως, κατά τη γνώμη μας πρέπει απαραιτήτως να είμαστε «προγονόπληκτοι», παρά κάτι το αντίθετο.
Επειδή, όμως, δεν είναι δυνατόν να αναφέρουμε τις εκατοντάδες των επιτευγμάτων, θα περιοριστούμε στο ότι η Ελλάδα, με τον Ελευθέριο Βενιζέλο διπλασιάστηκε σε έκταση και με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή ενσωματώθηκε και τυπικά στην Ευρώπη και στη Δύση, γιατί ουσιαστικά ποτέ δεν έπαυσε να ανήκει στον γεωπολιτικό και πολιτιστικό αυτό χώρο.
Τώρα, ας σημειώσουμε και κάποιες σκέψεις αναφορικά με την επισήμανση του σοφού καθηγητή και φιλέλληνα, ως προς τους αρχαίους ημών προγόνους. Εμείς δεν φταίμε που εκείνοι έβαλαν τόσο ψηλά τον πήχη, όπως άλλωστε δεν φταίει ολόκληρη η ανθρωπότητα. Ο Καθηγητής ΜΠίτον, αλλά και άλλοι διάσημοι ιστορικοί, πολιτικοί και φιλόσοφοι, δεν θεωρούν αρνητικό στοιχείο το γεγονός ότι κάθε επίτευγμα των νεώτερων Ελλήνων μπαίνει σε σύγκριση με το τί πέτυχαν οι μεγάλοι πρόγονοί μας. Στο κάτω-κάτω, αυτή η σύγκριση είναι κοινή για ολόκληρη την πολιτισμένη ανθρωπό-τητα, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και σύγκριση (παραγωγική) για την ανθρώπινη διάνοια.
Τέλος, τι να πούμε για τους φιλέλληνες που ήταν, κατά τον κ. Μπίτον, περίπου 1.200 άτομα, οι περισσότεροι των οποίων πέθαναν κατά τον αγώνα για την Ελευθερία μας. Τους τιμούμε και τους ευγνωμονούμε, όπως άλλωστε και κάθε άλλο φίλο της Ελλάδας, όπως τον αείμνηστο Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας κ. Βαλερύ Ζισκάρ Ντ’ Εσταίν, που λέγεται ότι σε μία σύσκεψη, όταν η χώρα μας αγωνιζόταν να μπει στην ΕΟΚ και έφτασε να πει τη θέση του, είπε: «Μα τώρα, σοβαρά, συζητάμε αν θα βάλουμε τον Πλάτωνα στην Ενωμένη Ευρώπη;…» Προφανές είναι, ότι προγονόπληκτοι δεν είμαστε μόνον εμείς οι Έλληνες!…
