Του Αντώνη Βενέτη
Προς το τέλος του 2025, η «Κ» μας πληροφόρησε ότι ο Μπιορν Αντρέσεν, ο Τάτζιο, ο αρχάγγελος της ομορφιάς, μιας κατ’ εξοχήν ταινίας «έργο τέχνης» του αριστοκράτη Ιταλού σκηνοθέτη – Δούκα του Μοντρόνε – Λουκίνο Βισκόντι, ο «Θάνατος στη Βενετία», αγνώριστος από τη διαβρωτική μανία του χρόνου, απεβίωσε στην πατρίδα του, τη Σουηδία.
Έτσι, αναπόλησα την έξοχη ταινία του Βισκόντι, ιδωμένη από 50 και χρόνια, με πρωταγωνιστή τον Ντερκ Μπόγκαρντ, στον ρόλο του Άσενμπαχ, ενός διάσημου συνθέτη, υπό τον οποίον «εκρύπτεται» ο μεγάλος Αυστριακός συνθέτης, Γκούσταβ Μάλερ (1860 – 1911).
Ο Άσενμπαχ βρίσκεται για ξεκούραση στη Βενετία, μια πόλη που αποπνέει μια αόρατη απειλή κάποιας επιδημίας, τυλιγμένη από ένα κύμα φθοράς και παρακμής.
Πεσμένος ψυχολογικά, εξουθενωμένος σωματικά, ο Άσενμπαχ μαγεύεται από την παρουσία του δεκατετραετούς Τάτζιο, αγγελικής ομορφιάς, κάπως ουδέτερης, παιδί αριστοκρατικής πολωνικής οικογένειας, που συμβολίζει την ελπίδα και τη ζωή.
Το φινάλε της ταινίας διετήρησε η μνήμη μου.
Ο Τάτζιο, με την τέλεια και εκθαμβωτική ομορφιά, προχωρεί αργά – αργά στη λιμνοθάλασσα της Βενετίας.
Η σιλουέτα του μόλις διακρίνεται στο βάθος του ορίζοντα, αντίθετη στο φως, και με μια ακατανόητη κίνηση, εμπνευσμένη προφανώς από τους στίχους του πεσιμιστή Ιταλού ποιητή Τζιάκομο Λεοπάρντι (1798 – 1837), κατά τον οποίον «και με το χέρι, τον κρύο θάνατο και έναν τάφο γυμνό έδειχνε από μακριά…».
Έτσι και ο Τάτζιο υψώνει και αυτός το χέρι του, με το δάχτυλο τεντωμένο, και δείχνει τα πέρατα της Αδριατικής.
Από την παραλία καρφωμένος σε σεζλόνγκ, ο Άσενμπαχ παρακολουθεί με υπερένταση την κίνηση του Τάτζιο στη λιμνοθάλασσα, και προσπαθεί να ερμηνεύσει τις κινήσεις του αρχάγγελου της ομορφιάς.
Αλλά ο αρχάγγελος της ελπίδας και της ζωής είχε μεταβληθεί στον αρχάγγελο του θανάτου και η αδύναμη καρδιά του σπάει και αφήνει την τελευταία του πνοή στην παραλία της λιμνοθάλασσα, ενώ την όλη σκηνή συνοδεύει η επιβλητική και πένθιμη μουσική του Γκούσταβ Μάλερ…
