Αυξημένα μέτρα ασφαλείας σε δημόσιους χώρους, αμέτρητες έφοδοι της αστυνομίας, μυστικές επιχειρήσεις εντοπισμού υπόπτων, ξενοφοβία, άνοδος του λαϊκισμού. Ο φόβος τρομοκρατικών επιθέσεων έχει αλλάξει άρδην τη ζωή στη Γερμανία και σε άλλες χώρες της δυτικής Ευρώπης. Η πρόσφατη επίθεση στη χριστουγεννιάτικη αγορά του Βερολίνου άφησε πίσω της 12 νεκρούς και 50 τραυματίες.

Ο τρόπος της επίθεσης παραπέμπει στο τρομοκρατικό χτύπημα της Νίκαιας στις 14 Ιουλίου. Τότε είχαν χάσει τη ζωή τους 86 άνθρωποι που είχαν συγκεντρωθεί στην ιστορική προκυμαία της πόλης για να γιορτάσουν την εθνική επέτειο της Γαλλίας. Το Ισλαμικό Κράτος είχε προειδοποιήσει για παρόμοια τρομοκρατικά χτυπήματα ήδη από το 2014. Έκανε λόγο για επιθέσεις όχι με συμβατικά όπλα αλλά με άλλα μέσα, όπως μαχαίρια, τσεκούρια ακόμη και αυτοκίνητα ή φορτηγά. Αυτό συνέβη στην περίπτωση της Νίκαιας και του Βερολίνου.

Το δίλημμα περισσότερη ασφάλεια ή λιγότερα δικαιώματα

Ο κατάλογος των τρομοκρατικών επιθέσεων που σημειώθηκαν στην Ευρώπη το 2016 είναι μακρύς. Βρυξέλλες, Νίκαια, Βίρτσμπουργκ, Άνσμπαχ, Βερολίνο. Η καγκελάριος Μέρκελ μετά την επίθεση στο Βερολίνο επανέλαβε για άλλη μια φορά ότι είναι επιτακτική η νομοθέτηση νέων μέτρων για την ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας. Ωστόσο ακόμη παραμένουν ασαφείς οι ακριβείς προθέσεις της γερμανικής κυβέρνησης, ενώ την ίδια ώρα ο δημόσιος διάλογος στη χώρα γύρω από θέματα ασφάλειας, τρομοκρατίας και προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών διεξάγεται σε έντονους τόνους.

Οι αρμόδιες αρχές ζητούν επιτακτικά την ενίσχυση των ελέγχων στα δίκτυα συγκοινωνιών. Ειδικότερα η αστυνομία καλεί για τη νομοθέτηση νέου πλαισίου αναφορικά με τη διευκόλυνση της παρακολούθησης με τεχνικά μέσα. Ο Γερμανός υπ. Εσωτερικών Τόμας ντε Μεζιέρ τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης της παρακολούθησης με κάμερες δημόσιων χώρων προς αποφυγή αντίστοιχων περιστατικών. Σε αυτό συμφωνεί άλλωστε και η γερμανική αστυνομία, η οποία ήδη έχει ενσωματώσει στις στολές των ειδικών μονάδων μικρές κάμερες προηγμένης τεχνολογίας. Σε δικαστικό επίπεδο  το κρατίδιο της Ρηνανίας-Bεστφαλίας εφαρμόζει ήδη πιλοτικά σύντομες δικονομικές διαδικασίες για ξένους υπηκόους που κρίνονται ύποπτοι για σχετικά αδικήματα. Από την άλλη πλευρά όμως, όπως υπογραμμίζουν πολλές ήπιες φωνές, ο φόβος για επικείμενα τρομοκρατικά χτυπήματα και η ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας, όπως της βιντεοπαρακολούθησης, δεν θα πρέπει να λειτουργήσει εις βάρος των ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών των πολιτών.

Η τακτική του IS από ψυχολογική σκοπιά

Από την πλευρά τους πολλοί ειδικοί τονίζουν με κάθε ευκαιρία ότι ο φόβος δεν θα πρέπει να κυριεύσει τους απλούς πολίτες στην καθημερινότητά τους. “Η διάδοση του φόβου και του τρόμου είναι από τους κύριος στόχους των Ισλαμιστών”, αναφέρει ο συγγραφέας και ψυχολόγος Γιαν Ίλαν Κιζιλάν, ο οποίος ερευνά εδώ και χρόνια τη στρατηγική του Ισλαμικού Κράτους από ψυχολογική σκοπιά. Όπως επισημαίνει, βασικό κίνητρο των τρομοκρατών είναι να διασαλεύσουν την κοινωνική ειρήνη και ασφάλεια των δυτικών κοινωνιών σπέρνοντας τον πανικό. Αυτό δείχνει άλλωστε και η επιλογή της χριστουγεννιάτικης αγοράς του Βερολίνου ως στόχο αλλά και η μειωμένη κίνηση στο φετινό Οκτόμπερφεστ του Μονάχου λόγω φόβου για ενδεχόμενο τρομοκρατικό χτύπημα.

Η άλλη πτυχή του θέματος στην οποία οι ειδικοί εφιστούν την προσοχή είναι η μη στοχοποίηση συλλήβδην των προσφύγων που έχουν καταφύγει ανά την Ευρώπη. Το γεγονός ότι κάποιοι από τους δράστες των τρομοκρατικών χτυπημάτων είχαν φτάσει στην Ευρώπη με την προσφυγική ιδιότητα, δεν θα πρέπει να λειτουργήσει ως βάση για αυθαίρετες γενικεύσεις. Κάτι τέτοιο άλλωστε θα ήταν προς το συμφέρον ακροδεξιών και ξενοφοβικών κομμάτων όπως της Εναλλακτικής για τη Γερμανία ή το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία. Η απαξίωση των ίδιων των προσφύγων είναι άλλωστε, όπως εκτιμούν ειδικοί, και μέρος της στρατηγικής του Ισλαμικού Κράτους, που επιδιώκει να σπείρει το μίσος και τους διαχωρισμούς στο εσωτερικό των δυτικών κοινωνιών.

Το άρθρο 2016. Η χρονιά που συνταράχθηκε από την τρομοκρατία εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

“Να σταματήσουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και το ΔΝΤ να αντιμετωπίζουν την Ελλάδα ως μία λογιστική άσκηση. Η πολιτική τους δεν λειτουργεί”, δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι “αυτό που εμείς θέλουμε είναι να αυξήσουμε τις πιέσεις στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και στην ελληνική κυβέρνηση, αλλά κατεξοχήν στους θεσμούς, για να αλλάξουν την πολιτική προς την Ελλάδα, η οποία δεν λειτουργεί”. Όπως σημείωσε ο κ. Φερχόφσταντ, “δεν θα υπάρξει ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2016. Αυτή είναι η αλήθεια. Ο προϋπολογισμός της Ελλάδας για το 2017 έγινε με βάση μία πρόβλεψη οικονομικής ανάπτυξης 2,7%. Νομίζω ότι πρόκειται για έλλειψη σοβαρότητας, το να βασίζεται ένας προϋπολογισμός σε μία πρόβλεψη οικονομικής ανάπτυξης στην Ελλάδα που να πλησιάζει το 3%. Ελπίζω να είναι αλήθεια, ας μη θεωρηθεί ότι είμαι αγενής, αλλά δεν νομίζω ότι θα είναι η πραγματικότητα. Θα πρέπει, επομένως, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και το ΔΝΤ να σταματήσουν να θεωρούν ότι με τη στρατηγική που εφαρμόζουν σήμερα θα λύσουν το πρόβλημα. Το πρόβλημα θα λυθεί εφόσον υπάρξει αλλαγή της εσωτερικής πολιτικής στην Ελλάδα που υποστηρίζεται από τις πιέσεις που ασκούν οι θεσμοί”. “Οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να σταματήσουν να αντιμετωπίζουν την Ελλάδα, σαν να επρόκειτο για μία λογιστική άσκηση”, ανέφερε ο επικεφαλής των Φιλελευθέρων και εξήγησε: “Λογιστική, δηλαδή εάν τα χρήματα μαζεύονται από την αύξηση των φόρων ή εάν τα χρήματα μαζεύονται από τη μείωση των μισθών το ίδιο κάνει, εάν το πρωτογενές πλεόνασμα ή το χρέος είναι αυτά που είναι, δεν πειράζει. Όχι, η πραγματικότητα είναι άλλη. Στην Ελλάδα δεν έχουμε να κάνουμε μία λογιστική πράξη, αλλά μία σε βάθος μεταρρύθμιση της οικονομίας, του πολιτικού συστήματος, κατά της διαφθοράς κ.λπ. Αυτό θα πρέπει να επιδιώξουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και να σταματήσουν να περιορίζουν την αντιμετώπιση του ελληνικού προβλήματος σε μία λογιστική άσκηση… χωρίς αποτέλεσμα”. Σημειώνεται, ότι η Ομάδα των Φιλελευθέρων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει συντάξει ένα 20σέλιδο έγγραφο, με στοιχεία που αφορούν την Ελλάδα και ο κ. Φερχόφταντ στηρίζει τις θέσεις του. Ο τίτλος του εγγράφου είναι “Η Αλήθεια για την Ελλάδα”. Για τη σύνταξή του συνεργάσθηκε στην Αθήνα το Insitute for Regulatory Policy Research και το Ποτάμι ως ιδεολογικά προσκείμενο στους Φιλελευθέρους κόμμα. Στο εν λόγω έγγραφο αναφέρονται τα τρία μνημόνια και οι “λανθασμένες απαντήσεις” που έχουν δοθεί για την κρίση. Ο κ. Φερχόφσταντ δήλωσε ότι η Ομάδα του είναι άκρως αποφασισμένη να εκφράσει δυναμικά τις θέσεις της στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αλλαγή της αντιμετώπισης της Ελλάδας.

Το άρθρο Φερχόφσταντ: «Δεν θα υπάρξει ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2016» εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.