Γράφει η «Άγρια Μέλισσα» (*) 12.6.2026

Το αρχικό σχέδιο του Μητσοτάκη έμοιαζε στα χαρτιά ίσως υπερβολικά απλό: μια γρήγορη, χειρουργική κίνηση, προκειμένου να μπορέσει επιτέλους να «ξεφορτωθεί» τον Αντώνη Σαμαρά. Ο πραγματικός στόχος της διαγραφής του Σαμαρά ήταν να τον θέσει εκτός, πιστεύοντας αφελώς ότι ο πρώην Πρωθυπουργός θα έμενε σιωπηλά και πειθήνια εκτός σκηνής. Το σχέδιο αυτό, όμως, δεν του πέτυχε και αντί η απόφαση αυτή να απαλλάξει το Μαξίμου από έναν «βραχνά», γύρισε θεαματικά σαν μπούμερανγκ, εγκλωβίζοντας τον Μητσοτάκη σε μια εμφανή και πρωτοφανή πολιτική περιδίνηση.

Στην προσπάθειά της να διαχειριστεί τον αντίκτυπο μιας ενδεχόμενης ίδρυσης κόμματος από τον Σαμαρά, που θα έχει προφανώς απήχηση στη βάση της παράταξης, η σημερινή ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας αναγκάζεται πλέον να καταφύγει σε ρητορικές ακροβασίες, προσπαθώντας απεγνωσμένα να βαφτίσει το κρέας ψάρι. Επειδή το Μαξίμου δεν μπορεί να αντικρούσει ιδεολογικά τον Αντώνη Σαμαρά χωρίς να ανοίξει έναν επικίνδυνο εσωκομματικό διάλογο, επιλέγει να υποβαθμίσει τα κίνητρά του. Παρουσιάζοντάς τον ως άνθρωπο που κινείται δήθεν από «προσωπική πικρία» ή «εμμονές», ο Μητσοτάκης προσπαθεί να αποδυναμώσει το πολιτικό βάρος των λεγομένων του.

Εδώ, ωστόσο, αναδεικνύεται μια απόλυτη και κραυγαλέα πολιτική αντίφαση. Δεν μπορείς από τη μία να διαγράφεις έναν πρώην Πρωθυπουργό για να τον «ξεφορτωθείς» και από την άλλη να του ζητάς πιστοποιητικά νομιμοφροσύνης για το μέλλον, προσπαθώντας με δημόσιες νουθεσίες να του δέσεις τα χέρια. Αν ο Μητσοτάκης ένιωθε απόλυτα κυρίαρχος στο εσωτερικό του κόμματος, δεν θα αφιέρωνε τόσο χρόνο ο ίδιος προσωπικά και τα στελέχη της κυβέρνησής του για να «προειδοποιήσουν» ένα διαγραμμένο στέλεχος. Η εμμονή του Μητσοτάκη στο τι θα πράξει τελικά ο Σαμαράς δείχνει ξεκάθαρα ότι το Μαξίμου αντιλαμβάνεται πως η κριτική του Σαμαρά όχι μόνο είναι 100% σωστή, αλλά έχει και βαθιά απήχηση στην μεγάλη κεντροδεξιά παράταξη.

Υπό το κράτος αυτού του πανικού και της εμφανούς πολιτικής περιδίνησης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε στη συνέντευξή του στον Νίκο Χατζηνικολάου προσπαθώντας απεγνωσμένα να προκαταλάβει τις εξελίξεις ανασύροντας φαντάσματα, εφευρίσκοντας «δεύτερες ευκαιρίες» που δήθεν χαρίστηκαν στον Σαμαρά, ανησυχώντας για την υστεροφημία του Σαμαρά και προσπαθώντας να δικαιολογήσει μία «ζημιά στην παράταξη» σε περίπτωση που προχωρήσει σε νέο κόμμα.

Η εργαλειοποίηση ενός «φαντάσματος»

Για να καλύψει τον εκνευρισμό και την πολιτική του αδυναμία να αντιμετωπίσει στα ίσα τα επιχειρήματα του Σαμαρά, το σύστημα εξουσίας του Μαξίμου καταφεύγει στην πιο φθαρμένη συνταγή: στο βολικό παραμύθι του 1993.

Το κυρίαρχο μύθευμα είναι ότι ο Σαμαράς «έριξε» την τότε κυβέρνηση. Η αλήθεια, όμως, τους εκθέτει: ο Αντώνης Σαμαράς δεν ανεξαρτητοποιήθηκε ποτέ ο ίδιος ως βουλευτής το 1992. Αντιθέτως, παραιτήθηκε από το βουλευτικό του αξίωμα και παρέδωσε την έδρα του, επειδή ακριβώς δεν ήθελε να αλλοιώσει την οριακή πλειοψηφία των 151 βουλευτών που διέθετε τότε η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Οι εκλογές του 1993 έγιναν επειδή ανεξαρτητοποιήθηκαν άλλοι βουλευτές, κάτι που ο ίδιος ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης σε συνεντεύξεις του είχε αποδώσει σε μεγάλα οικονομικά και εκδοτικά συμφέροντα της εποχής, καθώς και στο ζήτημα της ιδιωτικοποίησης του ΟΤΕ.

Εκείνο, ωστόσο, που απεγνωσμένα θέλει ο Μητσοτάκης να ξεχάσει είναι ότι ο κυρίαρχος λαός είναι ο τελικός κριτής κάθε κυβέρνησης, και η κάλπη αποτυπώνει τη θέλησή του τη δεδομένη στιγμή. Η ήττα της Νέας Δημοκρατίας τον Οκτώβριο του 1993 έδειξε περίτρανα ότι η πλειοψηφία των πολιτών είχε αποδοκιμάσει την κυβερνητική πολιτική της περιόδου 1990-1993. Ο λαός αποφάσισε ξεκάθαρα ότι δεν ήθελε πλέον εκείνη την κυβέρνηση. Αυτή η λαϊκή αποδοκιμασία δεν οφειλόταν σε εσωκομματικές ίντριγκες, αλλά σε απτά καθημερινά προβλήματα. Η σκληρή οικονομική πολιτική, οι εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις, οι απολύσεις, η λιτότητα, αλλά και οι χειρισμοί στο εθνικό ζήτημα του Σκοπιανού, προκάλεσαν τεράστιες κοινωνικές αντιδράσεις.

Η κάλπη απέδειξε απλώς ότι η κυβέρνηση είχε χάσει την κοινωνική της γείωση. Καμία εσωκομματική ρητορική δεν μπορεί να υπερκεράσει την ετυμηγορία του ίδιου του λαού. Το να εργαλειοποιεί, λοιπόν, ο σημερινός Πρωθυπουργός ένα θέμα που έχει λήξει, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την ετυμηγορία των ίδιων των ψηφοφόρων της παράταξης που έχουν προ πολλού γυρίσει σελίδα.

Ο μύθος της «δεύτερης ευκαιρίας»

Εφόσον το τέχνασμα του 1993 καταρρέει κάτω από το βάρος της λαϊκής ετυμηγορίας, ο Μητσοτάκης και οι συν αυτώ καταφεύγουν στο αμέσως επόμενο αφήγημα: επιχειρούν να εμφανίσουν το κόμμα ως «ευεργέτη» του Αντώνη Σαμαρά, ώστε να αναδείξουν τη σημερινή του στάση ως αχαριστία.

Όταν ο Μητσοτάκης επιστρατεύει εκφράσεις όπως «του δόθηκε μια δεύτερη ευκαιρία», εισάγει μια βαθιά προβληματική και αντιδημοκρατική αντίληψη για την πολιτική. Παρουσιάζει την παράταξη ως μια ιδιωτική επιχείρηση, ως ένα φέουδο, όπου η ηγεσία λειτουργεί ως «εργοδότης» που μοιράζει ευκαιρίες και απαιτεί ως αντάλλαγμα τυφλή υποταγή και σιωπή.

Στην κοινοβουλευτική δημοκρατία, όμως, οι κανόνες είναι διαφορετικοί: οι πολιτικοί δεν διορίζονται, ούτε τους χαρίζεται η καριέρα τους· κρίνονται από τον λαό. Περαιτέρω, για να σου δοθεί «δεύτερη ευκαιρία» πρέπει προηγουμένως να σου έχει δοθεί «πρώτη ευκαιρία».

Ο Αντώνης Σαμαράς δεν υπήρξε ποτέ ένας «διορισμένος» ή «ευεργετημένος» πολιτικός, ούτε χρωστάει την είσοδό του στην πολιτική σε κανένα κομματικό δώρο. Η πρώτη του παρουσία στην πολιτική δεν ήταν αποτέλεσμα «ευκαιρίας» ή χάρης, αλλά κέρδισε τη θέση του με την ψήφο των πολιτών της Μεσσηνίας το 1977, σε ηλικία μόλις 26 ετών. Ακόμα και το 2004, ο Κώστας Καραμανλής δεν του έκανε καμία «χάρη» προσκαλώντας τον να συστρατευτεί. Αντίθετα αναγνώρισε το ειδικό βάρος του Σαμαρά και την ανάγκη της παράταξης για ενότητα.

Εκεί, όμως, που το αφήγημα περί «παραχωρηθείσας ευκαιρίας» γίνεται πραγματικά ανέκδοτο είναι στα ιστορικά γεγονότα του 2009. Η ανάδειξη του Αντώνη Σαμαρά στην αρχηγία της Νέας Δημοκρατίας δεν ήταν αποτέλεσμα κάποιου κομματικού συμβιβασμού, ούτε του δόθηκε από κανένα κατεστημένο. Μέχρι τότε, τον αρχηγό της ΝΔ τον εξέλεγε ένα κλειστό σώμα συνέδρων και βουλευτών. Μετά την ήττα από το ΠΑΣΟΚ το 2009, η Ντόρα Μπακογιάννη ξεκίνησε ως το απόλυτο φαβορί, έχοντας τη στήριξη του κατεστημένου, και μάλιστα υποστήριζε την εκλογή αρχηγού από το έκτακτο, κλειστό συνέδριο.

Τα δεδομένα άλλαξαν όταν αποφασίστηκε να ανοίξει η διαδικασία και να ψηφίσουν όλοι οι φίλοι και τα μέλη του κόμματος και έτσι η ΝΔ πήγε για πρώτη φορά στην ιστορία της σε ανοιχτές κάλπες.

Η συμμετοχή των πολιτών διέλυσε τους μηχανισμούς και ξεπέρασε κάθε προσδοκία, με περίπου 770.000 ψηφοφόρους να προσέρχονται στις κάλπες. Ο Αντώνης Σαμαράς πέτυχε μια καθαρή, συντριπτική νίκη από την πρώτη Κυριακή, λαμβάνοντας το 50,06% έναντι 39,72% της Ντόρας Μπακογιάννη. Σε καμία περίπτωση, λοιπόν, δεν του «δόθηκε ευκαιρία»· αντίθετα, αναδείχθηκε στην ηγεσία του κόμματος της ΝΔ με την ορμή και τη δύναμη της βάσης της παράταξης. Η ίδια η παράταξη του έδωσε αυτόνομη και ισχυρή λαϊκή εντολή, αποδεικνύοντας ότι τον αποδέχτηκε πλήρως ως τον αυθεντικό εκφραστή της ιδεολογίας της.

Η παράταξη μίλησε, και αυτό είναι κάτι που κάποιοι ακόμα δυσκολεύονται να χωνέψουν.

Ποιος φοβάται τελικά για την «υστεροφημία» του;

Η πιο οξύμωρη στιγμή της συνέντευξης του Μητσοτάκη στο «Ενώπιος Ενωπίω» ήταν η φράση-τελεσίγραφο: «Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι θα κάνει κόμμα… θα είναι κακό για την υστεροφημία του». Πρόκειται για μια κραυγαλέα πολιτική αντίφαση: δεν μπορείς από τη μία να διαγράφεις έναν πρώην Πρωθυπουργό για να τον «ξεφορτωθείς», και από την άλλη να του ζητάς πιστοποιητικά νομιμοφροσύνης για το μέλλον, προσπαθώντας να του δέσεις τα χέρια μην τυχόν και ιδρύσει νέο φορέα.

Η υστεροφημία του Αντώνη Σαμαρά δεν προσβάλλεται από τη δημιουργία ή μη ενός νέου φορέα, και σίγουρα δεν κρίνεται από τις επιθυμίες και τους τακτικισμούς του Μεγάρου Μαξίμου. Κρίνεται αποκλειστικά από τη συνέπεια των λόγων και των πράξεών του απέναντι στις αρχές του. Ο Σαμαράς με μισό αιώνα παρουσίας στην πολιτική σκηνή, που κράτησε τη χώρα όρθια και μέσα στο ευρώ τη διετία 2012-2015 υπό τις πιο αντίξοες συνθήκες, δεν έχει ανάγκη να αποδείξει την πολιτική του ύπαρξη. Δεν ψάχνει καρέκλες. Αντίθετα, η όποια μελλοντική του κίνηση πηγάζει από βαθιά ειλικρινή ανησυχία για την οικονομίας της χώρας, τα εθνικά θέματα και την αλλοίωση της παράταξης. Το να «σιωπήσει» χάριν μιας τεχνητής εσωκομματικής ηρεμίας, αποδεχόμενος το ρόλο του απλού παρατηρητή, θα ήταν αυτό ακριβώς που θα πλήγωνε την υστεροφημία του.

Αν, παρόλα αυτά, ορισμένοι επιμένουν να ανησυχούν για την υστεροφημία του Αντώνη Σαμαρά, καλό είναι να ανατρέξουν στα μεγάλα εθνικά και αναπτυξιακά πεπραγμένα της πρωθυπουργίας του, τα οποία αποτελούν ανεξίτηλη ιστορική σφραγίδα. Ο πρώην πρωθυπουργός υπήρξε ο αρχιτέκτονας της στρατηγικής συμμαχίας της Ελλάδας με το Ισραήλ, αλλάζοντας ριζικά το γεωπολιτικό δόγμα της χώρας και θέτοντας τις βάσεις για τον τριμερή άξονα στην Ανατολική Μεσόγειο. Μετέτρεψε την εθνική κυριαρχία σε απτή πολιτική πράξη με τις ιστορικές προκηρύξεις για τα ενεργειακά οικόπεδα νοτίως της Κρήτης και στο Ιόνιο. Παράλληλα, τεράστιο μέρος της σημερινής αναπτυξιακής ατζέντας πατάει πάνω στα δικά του έργα: ο διεθνής διαγωνισμός και η υπογραφή της σύμβασης για το Ελληνικό (2014), ο καθοριστικός διακανονισμός για την επένδυση της Cosco (2013), καθώς και η εξαιρετικά σύνθετη επανεκκίνηση των τεσσάρων μεγάλων οδικών αξόνων (2013). Αυτή η παρακαταθήκη είναι αδιαπραγμάτευτη.

Όσο για το επιχείρημα ότι ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά θα έκανε «ζημιά στην παράταξη», πρόκειται για κακόγουστο ανέκδοτο. Χρησιμοποιώντας τη λέξη «ζημιά», ο Πρωθυπουργός ουσιαστικά ομολογεί τον δικό του πολιτικό φόβο. Αν η σημερινή Νέα Δημοκρατία ήταν ιδεολογικά αρραγής και περήφανη για τις επιλογές της, ένα νέο κόμμα από έναν διαγραφέντα πρώην αρχηγό δεν θα μπορούσε να της προκαλέσει απολύτως καμία «ζημιά». Την πραγματική ζημιά στην παράταξη την έχει προκαλέσει ήδη ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μέσα από τη βίαιη ιδεολογική μετατόπιση του κόμματος προς τον ακροκεντρώο και κεντροαριστερό χώρο. Η υιοθέτηση μιας ατζέντας εντελώς ξένης προς τις ρίζες και τις παραδοσιακές αξίες της μεγάλης κεντροδεξιάς παράταξης είναι αυτή που αποξενώνει ένα μεγάλο κομμάτι της βάσης και δημιουργεί την εσωστρέφεια.

Η αλήθεια είναι ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν νοιάζεται στο ελάχιστο ούτε για την «παράταξη» ως ιστορική οντότητα, ούτε για την ιδεολογία της.

Αυτό που πραγματικά τον ενδιαφέρει –και τον τρομάζει– είναι η ζημιά στο «κόμμα» ως απρόσωπο εκλογικό μηχανισμό και, κατ’ επέκταση, στον ίδιο του τον εαυτό. Γνωρίζει από πρώτο χέρι ότι τα ποσοστά απήχησης της 7ετούς δικυβέρνησής του βαίνουν συνεχώς μειούμενα. Και για αυτή την εκλογική και κοινωνική κατάρρευση φταίει αποκλειστικά ο ίδιος.

Φταίει η εγκληματική ενεργειακή πολιτική με τη βίαιη απολιγνιτοποίηση το 2019, χωρίς να υπάρχουν οι υποδομές αποθήκευσης της παραγόμενης ενέργειας από τις ΑΠΕ.

Φταίει η ολέθρια οικονομική πολιτική που έχει συνθλίψει τους Έλληνες πολίτες, οι οποίοι βλέπουν την αγοραστική δύναμη των μισθών τους να εξαυλώνεται.

Φταίει η παταγώδης αποτυχία στη διαχείριση της στεγαστικής κρίσης, έχοντας μετατρέψει αυτή η κυβέρνηση το δικαίωμα στη στέγη σε πολυτέλεια.

Φταίει η τραγική εξωτερική πολιτική, όπου η κυβέρνηση αυτή παραχώρησε τον φυσικό μας πλούτο στο Ιόνιο, αναγνώρισε μερική επήρεια των νησιών στο Ιόνιο, άφησε εκτός ΑΟΖ με την Αίγυπτο το Καστελόριζο και την Ανατολική Ρόδο και η Τουρκία αλωνίζει στο Αιγαίο με κομμένο καπίστρι.

Η ψυχή της παράταξης δεν διαγράφεται

Η μεγαλύτερη πλάνη της πρόσφατης συνέντευξης του Κυριάκου Μητσοτάκη κρύβεται, τελικά, στην πλήρη αντιστροφή των ρόλων. Μιλώντας με τόση άνεση για τις «ευκαιρίες» που δήθεν παραχωρήθηκαν στον Αντώνη Σαμαρά, ο σημερινός Πρωθυπουργός μοιάζει να έχει χάσει εντελώς την αίσθηση της πολιτικής πραγματικότητας.

Εκείνος που επιζητά διακαώς μια «ακόμα ευκαιρία» –μια διαρκή, σταθερή πίστωση χρόνου και ανοχής– είναι ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Είναι ο σημερινός Πρωθυπουργός που ζητά αγωνιωδώς από τον προκάτοχό του να πάψει να μιλάει, αναγνωρίζοντας εμμέσως πλην σαφώς ότι η φωνή του Σαμαρά διατηρεί ισχυρή απήχηση και αποτελεί τον αυθεντικό εκφραστή της ψυχής της παράταξης. Υπό αυτό το πρίσμα, η επίκληση της «υστεροφημίας» δεν ήταν μια φιλική συμβουλή, αλλά η έντρομη αναγνώριση μιας ηγεσίας που καταλαβαίνει ότι η διαγραφή μπορεί να απομάκρυνε ένα πρόσωπο από την Κοινοβουλευτική Ομάδα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν ξερίζωσε την ψυχή της παράταξης.

Αν κάποιος οφείλει να καθίσει και να αναλογιστεί σοβαρά τις συνέπειες των πράξεών του απέναντι στην ιστορία της κεντροδεξιάς παράταξης, αυτός είναι ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Η ιστορία, άλλωστε, διδάσκει κάτι πολύ συγκεκριμένο, που στο Μαξίμου δείχνουν να αγνοούν: οι μεγάλες παρατάξεις δεν κινδυνεύουν ποτέ από την έντιμη, ευθεία έκφραση διαφορετικών απόψεων. Κινδυνεύουν θανάσιμα, όμως, από την αλαζονική προσπάθεια επιβολής μιας τεχνητής ομοφωνίας, η οποία λειτουργεί ως λαιμητόμος που αποκόπτει βίαια το κόμμα από τις ίδιες του τις ρίζες και τους ψηφοφόρους του.

(*) Η «Άγρια Μέλισσα» είναι δικηγόρος αρθρογράφος

Το άρθρο Κυριάκος Μητσοτάκης – Αντώνης Σαμαράς: Προδιαγεγραμμένη διαγραφή που γύρισε μπούμερανγκ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.