Η γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας και η ανάδειξή της ως πύλη εισόδου του αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη περνά μέσα από τον Κάθετο Διάδρομο. Τις τελευταίες ημέρες εμφανίστηκαν σύννεφα στην υλοποίηση του project με αποτέλεσμα οι Αμερικανοί να συγκαλούν σύσκεψη στον Λευκό Οίκο στις 24 Φεβρουαρίου. Σε περίπτωση που το project δεν προχωρήσει ο Ερντογάν ήδη προετοιμάζεται για τον εφοδιασμό της Ευρώπης από την Τουρκία, κάτι που θα ήταν εθνικά επιζήμιο για τη χώρα μας.

Ο Κάθετος Διάδρομος (ο διάδρομος φυσικού αερίου που θα συνδέει την Ελλάδα με την ΝΑ Ευρώπη καλύπτοντας ανάγκες της Γηραιάς Ηπείρου με αμερικανικό LNG), αποτελεί μεγάλη ευκαιρία για την γεωπολιτική αναβάθμιση και ασφάλεια της χώρας μας. Παράλληλα όμως υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι που ελλοχεύουν. Σε περίπτωση που δεν προχωρήσει το project και δεν υπάρξει αποφασιστική πολιτική στήριξη, εκτός από την Ελλάδα που φαίνεται πως την παρέχει και από τις Βρυξέλλες, ο Ταγίπ Ερντογάν θα δει τους στόχους του να υλοποιούνται.

Δηλαδή να καταστεί η Τουρκία κόμβος μεταφοράς φυσικού αερίου και η Ευρώπη να γίνει δέσμια της Άγκυρας, κάτι που είναι καταστροφικό για την Ελλάδα και τον ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αλήθεια είναι πως ο Ερντογάν ποτέ δεν έκρυψε τους στόχους του.  Η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν υπέγραψαν νέα συμφωνία για την προμήθεια 33 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου που θα παραδίδεται στην Άγκυρα κατά τη διάρκεια 15 ετών από το κοίτασμα Άμπσερον στη Θάλασσα του Καυκάσου.

Πριν λίγες μέρες υπό την ηγεσία του κ. Ερντογάν παρουσιάστηκε από το κυβερνών AKP ένα ολοκληρωμένο και λεπτομερές στρατηγικό σχέδιο 198 σελίδων με στόχο την ενσωμάτωση τουρκογενών πληθυσμών, την οικονομική, εμπορική και ενεργειακή πολιτική. Ειδικά για την τελευταία αφιερώθηκε το μεγαλύτερο μέρος της παρουσίασης.

Όπως το σχέδιο τονίζει, η Άγκυρα αναμένεται να αναλάβει κοινές πρωτοβουλίες για αγωγούς, ενεργειακά δίκτυα και νέες υποδομές με στόχο να αναβαθμιστεί γεωπολιτικά σε ενεργειακό κόμβο και να καταστεί «τουρκικό ενεργειακό μπλοκ». Στην ουσία πρόκειται για έναν σχεδιασμό ανάδειξης της Άγκυρας σε κυρίαρχο παίκτη στην περιοχή, που θα διοχετεύει αέριο την Ευρώπη άλλες περιοχές.

Η Τουρκία στοχεύει να ανταγωνιστεί ευθέως τον Κάθετο Διάδρομο και άλλες πρωτοβουλίες της Δύσης με έναν ενεργειακό διάδρομο που θα ελέγχει η ίδια και να σταθεί ως ισότιμος παίκτης με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα.

Και μπορεί ο Ερντογάν να μην ακολούθησε την προτροπή του Αμερικανού Προέδρου για απεξάρτηση από το ρωσικό – αζερικό αέριο, ωστόσο καραδοκεί να εκμεταλλευτεί τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διατηρεί έχοντας στενή συνεργασία με το Αζερμπαϊτζάν. Σε περίπτωση ,δε, που δεν στεφθεί από επιτυχία ο Κάθετος Διάδρομος, στόχος είναι η Τουρκία να είναι έτοιμη να τροφοδοτήσει την Ευρώπη με αζερικό αέριο, λειτουργώντας εκείνη και όχι η Ελλάδα μέσω του αμερικανικού LNG ως πύλη εισόδου αερίου.

Οι Αμερικανοί, σε αυτήν τη φάση, δεν θα ήθελαν η Ευρώπη να περάσει ενεργειακά από την «ομπρέλα» της Ρωσίας σε αυτήν της Τουρκίας. Για τη χώρα μας δε, ένα τέτοιο σενάριο, που είναι υπαρκτό, θα σήμαινε και την γεωπολιτική αναβάθμιση της Άγκυρας με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα εθνικά μας θέματα και γενικότερα για την ασφάλεια στη ΝΑ Μεσόγειο.  Οι Αμερικανοί σε κάθε ευκαιρία τονίζουν την απόλυτη δέσμευση της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών στην επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου. Κάτι άλλωστε που  εξέφρασε ο Joshua Volz, Special Envoy for Global Energy Integration, του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ στο πλαίσιο του Athens Energy Summit 2026.

Ο κ. Volz σημείωσε ότι η ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη ανέδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας. Όπως ανέφερε, «η Μόσχα χρησιμοποίησε την ενεργειακή της ισχύ πολιτικής πίεσης για τους εταίρους της», τονίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στην Ευρώπη «για να προσφέρουν εναλλακτικές και επιλογές». Παρά τις επιμέρους διαφορές μεταξύ συμμάχων, υπογράμμισε ότι «η κοινή επιδίωξη για ενεργειακή ασφάλεια, σταθερότητα και αφθονία είναι κάτι που μοιραζόμαστε και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού».

Ο κ. Volz υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά αξιόπιστο εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών, σημειώνοντας πως οι διμερείς σχέσεις ενισχύθηκαν περαιτέρω την περίοδο της κυβέρνησης Τραμπ. Όπως είπε, αυτό αποτυπώνεται και σε συγκεκριμένες επιλογές προσώπων, όπως ο διορισμός της πρέσβειρας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην Ελλάδα. «Πρόκειται για σαφή ένδειξη της δέσμευσης του Λευκού Οίκου στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις», ανέφερε.

Ο «πόλεμος» από ρωσικά και…γαλλικά συμφέροντα

Η απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο περνά μέσα από την Ελλάδα και τον Κάθετο Διάδρομο, ενώ η πρόσφατη απόφαση στις Βρυξέλλες σηματοδοτεί το τέλος του ρωσικού αερίου το 2027. Οι εξελίξεις τρέχουν και η χώρα μας δεν πρέπει να χάσει την μοναδική ευκαιρία γεωπολιτικής αναβάθμισης ανοίγοντας τις ορέξεις του Σουλτάνου που ήδη προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο ναυαγίου του Κάθετου Διαδρόμου.

Για ευνόητους λόγους ρωσικά συμφέροντα που έχουν ως βάση την Ελλάδα πολεμούν τον αγωγό με διάφορους τρόπους επικοινωνιακούς και πολιτικούς, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες πρόσφατος πολέμιος του αγωγού είναι και… γαλλικά συμφέροντα.

Το ελληνικό…παράδοξο

Και ενώ η χώρα μας θα έπρεπε να πιέζει προς όλες τις κατευθύνσεις για την επιτάχυνση του Κάθετου Διαδρόμου κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Επιχειρηματίες και ΜΜΕ που εκπροσωπούν ρωσικά συμφέροντα σε κάθε ευκαιρία μιλούν για αποτυχία του Κάθετου Διαδρόμου, ενώ αίσθηση προκαλούν δηλώσεις όπως της κας. Άννας Διαμαντοπούλου για τις ενεργειακές συμφωνίες της ΕΕ (διέψευσε αργότερα πως είναι αντίθετη με τον Κάθετο Διάδρομο) όπως επίσης και κομμάτων που έχουν αναφορές στη Μόσχα όπως η Ελληνική Λύση. Ακόμα και ο ΣΥΡΙΖΑ, εκτός από το ΚΚΕ, φαίνεται να μην ομονοούν για ένα ζήτημα που άπτεται των εθνικών μας συμφερόντων.

Πρόσφατα, οι Ευρωβουλευτές της Ελληνικής Λύσης, Εμμανουήλ Φράγκος (Φραγκούλης) και Γαλάτω Αλεξανδράκη, καταψήφισαν την πρόταση για ενεργειακό εμπάργκο προς τη Ρωσία. Ο κ. Βελόπουλος πριν λίγο καιρό είχε αναφέρει για τις ενεργειακές συμφωνίες της χώρας μας με τις ΗΠΑ:

«Το ερώτημα που γεννάται είναι «τι κερδίζει η Ελλάδα». Κερδίζουμε φθηνότερο φυσικό αέριο; Όχι. Μιλάμε για ένα θέμα γιατί αυτό σημαίνει επικοινωνιακό κρεσέντο της ΝΔ χωρίς να έρθουν συμβάσεις. Δεν ξέρουμε τι συμβάσεις έχει υπογράψει η Ελλάδα, δεν γνωρίζει το Κοινοβούλιο και δεν γνωρίζουν οι πολιτικοί αρχηγοί. Και ρωτώ: επί του κέρδους θα πάρουμε ποσοστά ή όπως κάνουν όλες οι χώρες, 50-50 ανάλογα; Δεν μας έχει πει κανένας τίποτα.. Δεν έχουμε αγωγούς, είμαστε διαμετακομιστικός κόμβος από το διαμετακομιστικό δεν κερδίζει η Ελλάδα αλλά οι εταιρείες που κάνουν την διαμετακόμιση».

Ο ΣΥΡΙΖΑ με ανακοίνωσή σχετικά με τις συμφωνίες Ελλάδας – Ουκρανίας για την προμήθεια φυσικού αερίου είχε αναφέρει: «Η Ελλάδα έχει ιστορική υποχρέωση να υπηρετεί μια πολυμερή, πολυδιάστατη και θεσμικά κατοχυρωμένη εξωτερική πολιτική, που στηρίζεται στη διαφάνεια, στον κοινοβουλευτικό έλεγχο και στο διεθνές δίκαιο».

Στελέχη του ΚΚΕ δημόσια τοποθετούνται αναφέροντας: «Επιδιώκεται η πρόσδεση του λαού και της χώρας στο άρμα των ΗΠΑ και του ευρωατλαντικού στρατοπέδου, κόντρα σε Ρωσία και Κίνα. Δεδομένου ότι οξύνονται οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί».

Η κα. Άννα Διαμαντοπούλου σε δημόσια τοποθέτησή της είχε μιλήσει για τη δυνατότητα της Ευρώπης, εφόσον αντιδράσει στις πολιτικές Τραμπ, να ακυρώσει τις ενεργειακές συμφωνίες. Η ίδια ωστόσο σε δηλώσεις της αργότερα τονίζοντας πως «είναι ανοησίες ότι αντιτίθεμαι στον Κάθετο Διάδρομο».

Παραθέτουμε αυτούσιες τις απόψεις δύο επώνυμων για το ζήτημα. Του κ. Τσαρλς Έλληνα, καθηγητή Ενεργειακής Πολιτικής – Senior Fellow στο Atlantic Council και του κ. Αλέξανδρου Δεσποτόπουλου, διεθνολόγου.

Αλ. Δεσποτόπουλος, Διεθνολόγος:  «Η Τουρκία, όσο και να επιδιώκει να διεκδικήσει σε ολόκληρη την Ευρώπη έναν αντίστοιχο ρόλο με αυτόν που διεκδικεί τώρα η Ελλάδα μέσα από το αζέρικο αέριο, είναι δύσκολο να το πετύχει, διότι δεν θέλουν αυτή τη στιγμή, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε η Ευρώπη να αντικαταστήσουν τη ρωσική εξάρτηση με εξάρτηση από την Τουρκία. Εδώ, ο Κάθετος Διάδρομος έρχεται να περιορίσει τον ρόλο της Τουρκίας, διότι στην Ευρώπη κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε ένα νέο μονοπώλιο. Άρα, η Ελλάδα μετατρέπεται σε μια εναλλακτική πύλη.

Γι’ αυτό και οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν για τον Κάθετο Διάδρομο, διότι ακριβώς δεν θέλουν μια ισχυρή Ρωσία να αντικατασταθεί από μια ισχυρή Τουρκία, χωρίς η Ευρώπη να έχει εναλλακτικές. Δεν θέλουμε να ξαναγίνει το ίδιο λάθος. Γι’ αυτό και βλέπουμε ότι η Τουρκία δεν φαίνεται να τα καταφέρνει να αποκτήσει μονοπώλιο.

Με αφορμή την χθεσινή παρουσία των Αμερικανών στο Athens Energy Forum, βλέπουμε, για ακόμα μια φορά, ότι ο ρόλος της Ελλάδας στο ενεργειακό τοπίο ενισχύεται ακόμη περισσότερο από την παρουσία Αμερικανών στη χώρα μας.

Επίσης, εμείς έχουμε ένα ανταγωνιστικό συγκριτικό πλεονέκτημα: σε σχέση με τον τουρκο-αζερικό διάδρομο έχουμε το θέμα της ασφάλειας. Είναι πολύ πιο ισχυρός ως διάδρομος, νομίζω ότι θα τα καταφέρουμε, αρκεί να προσπεράσουμε—και πιστεύω ότι θα τα καταφέρουμε— τους διάφορους περιορισμούς που έχουμε. Πρώτα απ’ όλα, δεν μπορείς να αντικαταστήσεις το ρωσικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη. Δεν υπάρχει τόση παραγωγή. Συγχρόνως, το δεύτερο είναι ότι δεν θα υπάρχει διαφοροποίηση.

Δεν μπορεί, δηλαδή, μία πηγή -που είναι μεγάλη πηγή- το φυσικό αέριο, να περνά μόνο από την Τουρκία, να υπάρχει ένα κράτος ελέγχου και να εξαρτάται η Ευρώπη από την πολιτική σταθερότητα της Τουρκίας. Δεν θέλουμε, λοιπόν, στην Ευρώπη -ούτε και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θέλουν να αντικαταστήσουμε τη Ρωσία και να πάμε σε ένα νέο μονοπώλιο που θα είναι το αζερικό-τουρκικό. Γι’ αυτό και βλέπουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση να ευθυγραμμίζονται με τον Κάθετο Διάδρομο.

Άρα, συνοψίζοντας, τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα -τα δικά μας, απέναντι στην Τουρκία εντοπίζονται κυρίως στα θέματα της ασφάλειας και των αποθεμάτων και της ζήτησης. Οπότε, εκ των πραγμάτων σπάμε το μονοπώλιο της Τουρκίας.  Δεν επιτρέπουμε να δημιουργηθεί άλλο ένα μονοπώλιο.

Όλοι οι μεγάλοι παίκτες και, κυρίως, η Ευρώπη, η οποία είναι ο πελάτης, συνηγορεί υπέρ του κάθετου διαδρόμου.

Για εμάς, καταρχάς, ο Κάθετος Άξονας μας είναι πάρα πολύ σημαντικός, διότι έχουμε μια ενίσχυση του ρόλου μας ως πύλη ενέργειας. Δηλαδή, σε μεγάλο βαθμό πλέον θα εξάγουμε ενέργεια, δεν θα είμαστε απλοί καταναλωτές. Και αυτό, προφανώς, μας δίνει μια ενίσχυση στη γεωπολιτική μας αξία, ειδικά στα Βαλκάνια. Επίσης, κάτι που είναι πολύ σημαντικό είναι ότι θα μπορούμε να παίρνουμε φυσικό αέριο σε καλύτερες τιμές και για εμάς, για τη δική μας αγορά. Υπάρχει όμως και κάτι παράλληλο με τον Κάθετο Άξονα, το οποίο ίσως δεν έχει αναφερθεί ιδιαίτερα, και έχει τεράστια σημασία για εμάς: ότι στη χάραξη δεν έχουμε μόνο τους αγωγούς για το φυσικό αέριο. Έχουμε και μια σιδηροδρομική γραμμή. Μια ταχεία σιδηροδρομική διασύνδεση που ευελπιστούμε να ξεκινά από την Αλεξανδρούπολη και να φτάνει ως στην Οδησσό και την Ουκρανία. Αυτή είναι πάρα πολύ σημαντική, διότι έρχεται να λειτουργήσει απολύτως ανταγωνιστικά προς τα στενά του Βοσπόρου.

Είναι γνωστό ότι η Τουρκία δεν θέλει καθόλου να λειτουργήσει το έργο αυτό. Στην περίπτωση αυτή, χώρες όπως η Ουκρανία, η Μολδαβία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία, που χρησιμοποιούν τώρα τα στενά του Βοσπόρου από τη Μαύρη Θάλασσα για να περάσουν τα εμπορεύματά τους ή να δεχτούν εμπορεύματα από τον υπόλοιπο κόσμο και χρειάζονται τρεις μέρες —στην καλύτερη— κατά μέσο όρο, πέντε μέρες, με ακριβό κόστος μέσα από τα στενά, θα έχουν μια συνδυασμένη, ταχεία σιδηροδρομική εναλλακτική, που θα είναι το πολύ 24 ώρες. Αυτό θα λειτουργεί τελείως ανταγωνιστικά στα στενά.

Άρα, προφανώς, όλα αυτά τα βλέπουν οι Τούρκοι και δεν θέλουν σε καμία περίπτωση να προχωρήσουν τα έργα αυτά. Δεν θέλουν να γίνει η διασύνδεση, διότι θα δώσει μια μεγάλη ώθηση προς την Ελλάδα. Θα ισχυροποιήσει την Ελλάδα και θα αυξήσει ακόμη περισσότερο τις σχέσεις μας με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, αλλά και με άλλες χώρες που δευτερευόντως θα ενταχθούν και συνδεθούν, όπως η Σλοβακία και η Ουγγαρία.

Γι’ αυτό και οι Τούρκοι προωθούν τα δικά τους σχέδια. Έχουν, δηλαδή, αυτόν τον περίφημο νότιο διάδρομο φυσικού αερίου, που θέλει να λειτουργήσει η Τουρκία σαν αυτό που λέμε gatekeeper. Δηλαδή, όποιος θέλει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν, όποιος θέλει αζέρικο φυσικό αέριο, θα περνά οπωσδήποτε από την Άγκυρα.

Να έχει διέλευση από την Τουρκία, δηλαδή, και από εκεί να διοχετεύεται στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες. Και όλο αυτό συνδυαστικά και με την επίσημη πλέον λήξη του ρωσικού αερίου από το 2028, κάτι που αναμένεται να πιέσει περισσότερο τα πράγματα χρονικά.

Και ξέρετε ότι αυτό το είχαμε ανάγκη εμείς. Διότι ο Κάθετος Διάδρομος, αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα που έχουν να κάνουν κυρίως με τη χρηματοδότηση. Και υπάρχουν διάφορες —ας μην πω ενστάσεις— αλλά, τέλος πάντων, σκέψεις ως προς το αρχικό κόστος.

Όταν βλέπουμε, λοιπόν, το ρωσικό φυσικό αέριο για την Ευρώπη να φεύγει από την εξίσωση, τότε αυτές οι αρνητικές σκέψεις μειώνονται. Διότι το LNG δεν είναι πάντα από τις ΗΠΑ, για παράδειγμα, απόλυτα φθηνό και δεν είναι πάντα διαθέσιμο σε περιόδους κρίσης. Όταν, όμως, βγάζεις από την εξίσωση το ρωσικό φυσικό αέριο, τότε σε μεγάλο βαθμό το θέμα του κόστους μειώνεται σημαντικά. Και εκεί πια σου μένει να λύσεις θέματα υποδομών και γεωπολιτικά θέματα».

 Τσαρλς Έλληνας, Καθηγητής Ενεργειακής Πολιτικής – Senior Fellow στο Atlantic Council: «Η Τουρκία θα μπορούσε να διεκδικήσει μια αναβαθμισμένη θέση ως πύλη αερίου μέσα από το αζέρικο αέριο, αλλά δεν έχει τις ποσότητες που απαιτούνται για να αποκτήσει ρόλο αντίστοιχο με αυτόν που δρομολογεί η Ελλάδα στην Ευρώπη. Πρέπει να αναπτυχθούν νέα κοιτάσματα και, χωρίς απόφαση για την ανάπτυξη νέων κοιτασμάτων, δεν υπάρχει επαρκές φυσικό αέριο στο Αζερμπαϊτζάν πέρα από αυτό που διοχετεύεται μέσω του ΤΑΡ. Συνεπώς, προς το παρόν δεν τίθεται θέμα Τουρκίας.

Το ερώτημα που γεννάται είναι αν η Τουρκία, μέσω του αζέρικου αερίου σε συνδυασμό με αμερικανικό LNG, αν θα μπορούσε να αποκτήσει έναν νέο αναβαθμισμένο ρόλο. Αμφιβάλλω, όμως, καθώς δεν πιστεύω ότι η Τουρκία μπορεί να αυξήσει τις εισαγωγές της στον βαθμό που χρειάζεται ή να προχωρήσει σε κινήσεις για να αναπληρώσει την Ελλάδα. Γι’ αυτό και η Αμερική επιμένει και συνεχίζει να προωθεί τον Κάθετο Διάδρομο.

Η ισχυρή αμερικανική υποστήριξη για τον Κάθετο Διάδρομο, είναι πλέον αδιαμφισβήτητη και επιβεβαιώθηκε και χθες στη συνάντηση της Αθήνας στο Ζάππειο, και θα παραμείνει.

Η Τουρκία θεωρητικά έχει σταθμούς εισαγωγής  που θα μπορούσε να φέρει αμερικάνικο, αλλά δεν πιστεύω ότι η  Αμερική θα αφήσει την Ελλάδα στο περιθώριο, όλες οι κινήσεις της δείχνουν το αντίθετο. Δεν πρόκειται, όμως, μόνο για τον Κάθετο Διάδρομο, ο οποίος είναι μεν ένας πολύ σημαντικός κρίκος της αλυσίδας, αλλά είναι και η συνολικότερη εικόνα της αναβαθμισμένης σχέσης μεταξύ Αμερικής και Ελλάδας.

Η Αμερική έχει μια συνολική στρατηγική για όλη την περιοχή μας, μέχρι και το Ισραήλ. Το βλέπουμε και με την δραστηριότητα της Chevron και την ExxonMobil στην περιοχή μας, το είδαμε στην P-TEC, όπου ήρθαν τρεις Αμερικανοί υπουργοί για να ξετυλίξουν μια ολόκληρη αμερικανική στρατηγική για την ενέργεια στην περιοχή μας.

Βλέπουμε την Chevron όσο και η ExxonMobil να υπογράφει συμβόλαια για τα οικόπεδα γύρω από την Κρήτη και το Ιόνιο. Όλα αυτά είναι αλληλένδετα και αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης αμερικανικής στρατηγικής για την ενέργεια στην περιοχή μας.

Ένα σημαντικό μέρος αυτής της στρατηγικής είναι ο Κάθετος Διάδρομος. Σκοπός του είναι να απεξαρτήσει την Ευρώπη από το ρωσικό φυσικό αέριο, καθώς, όπως γνωρίζετε, η Ευρώπη έχει πάρει την απόφαση να σταματήσει κάθε εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου μετά το 2027, καθώς και να περιορίσει τη βίαιη διείσδυση της Κίνας στην περιοχή μας. Έτσι, αυτός ο διάδρομος έχει μεγάλη στρατηγική σημασία.

Η Αμερική προωθεί δυναμικά τον Κάθετο Διάδρομο και η επιτυχία και ολοκλήρωση του project είναι δεδομένη. Η ανησυχία μου, ωστόσο, είναι ότι αν επιδεινωθεί η κατάσταση μεταξύ Αμερικής και Ευρώπης και η Ευρώπη αποφασίσει να περιορίσει τις εισαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου, ώστε να μην επαναλάβει την εξάρτηση που είχε από τη Ρωσία, τότε ίσως επηρεαστεί και ο Κάθετος Διάδρομος, καθώς απαιτεί τη στήριξη της Ευρώπης για να προχωρήσει.

Και είναι και ένας άλλος παράγοντας που είναι πάρα πολύ σημαντικός και μέρος αυτής της στρατηγικής που περιλαμβάνει και την Ελλάδα, είναι και το Ισραήλ. Η υποστήριξη της Αμερικής προς το Ισραήλ, προς τον διάδρομο IMEC, προς την εξαγωγή ισραηλινού φυσικού αερίου και την ενεργειακή απεξάρτηση του Ισραήλ, όλα αυτά, δυναμώνουν και τη θέση της Ελλάδας και της Κύπρου.

Η ενίσχυση της σχέσης με το Ισραήλ είναι μία ακόμα ένδειξη του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος που ήδη έχει η Ελλάδα συγκριτικά και με την Τουρκία».

Πηγή: liberal.gr

Το άρθρο Κάθετος Διάδρομος: Ο μεγάλος κίνδυνος για την Ελλάδα, η σφήνα Ερντογάν και ο πόλεμος συμφερόντων… Του Νίκου Ταμποκόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Αυτό θα στεφάνωνε χρόνια επενδύσεων που βοήθησαν την Τουρκία να μετατραπεί από ένα έθνος που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εξοπλισμό από το εξωτερικό σε ένα έθνος όπου τα εγχώρια συστήματα καλύπτουν σχεδόν όλες τις ανάγκες της αμυντικής βιομηχανίας.

Για χρόνια, η Άγκυρα έχει εκφράσει την απογοήτευσή της για την αποτυχία των δυτικών συμμάχων της να παράσχουν επαρκή άμυνα έναντι των απειλών πυραύλων, παρά το γεγονός ότι η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Τελικά παρέλαβε το προηγμένο σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας S-400 που κατασκευάστηκε από τη Ρωσία, μια συνεργασία που ήλπιζε ότι θα μπορούσε να τη βοηθήσει να αναπτύξει το δικό της αμυντικό πρόγραμμα.

Αυτό πυροδότησε μια μεγάλη διαμάχη με τις Ηνωμένες Πολιτείες, για τις οποίες η Άγκυρα λέει ότι πρώτα απέτυχε να τις προμηθεύσει με το σύστημα Patriot. Σε απάντηση στην παραλαβή του ρωσικού συστήματος το 2019, η Ουάσιγκτον απαγόρευσε στην Τουρκία να αγοράσει και να εργαστεί για το πολυεθνικό πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35.

Το «Steel Dome Project», που εγκρίθηκε από την Εκτελεστική Επιτροπή Αμυντικής Βιομηχανίας, υπό την προεδρία του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, την Τρίτη, στοχεύει στην ενοποίηση πολλαπλών επιπέδων εγχώριων συστημάτων αεράμυνας, αισθητήρων και όπλων σε μια ενοποιημένη δομή δικτύου.

Θα διαθέτει παράδοση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο σε επιχειρησιακά κέντρα και θα αξιοποιεί τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης για να υποστηρίζει τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων.

Ο αντιπρόεδρος Τζεβντέτ Γιλμάζ χαρακτήρισε την έγκριση «ιστορική απόφαση».

«Ενώ χρησιμοποιούμε όλα τα διπλωματικά μέσα για περιφερειακή και παγκόσμια σταθερότητα και ειρήνη, είμαστε αποφασισμένοι να φέρουμε τη χώρα μας σε πολύ ισχυρότερη θέση απέναντι σε κάθε είδους απειλές», έγραψε ο Γιλμάζ στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X.

Η Aselsan, ένας πρωτοπόρος κατασκευαστής αμυντικών ηλεκτρονικών, πρωτοστατεί στην ανάπτυξη του «Steel Dome».

Το έργο θα περιλαμβάνει επίσης άλλους εξέχοντες παίκτες όπως η Roketsan, μια εταιρεία παραγωγής μη κατευθυνόμενων πυραύλων και κατευθυνόμενων πυραύλων. Ινστιτούτο Έρευνας και Ανάπτυξης Αμυντικών Βιομηχανιών TÜBITAK (SAGE). και Machine and Chemical Industry (MKE), που παράγει φορητά όπλα, πυροβολικό και πυρομαχικά, δήλωσε ο Haluk Görgün, επικεφαλής της Προεδρίας των Αμυντικών Βιομηχανιών (SSB).

Πολλά ειδησεογραφικά μέσα και χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μοιράστηκαν εικόνες την Τρίτη που απεικονίζουν τις πλατφόρμες που θα συμπεριληφθούν στο σύστημα.

Το δίκτυο αεράμυνας λέγεται ότι διαθέτει τέσσερα επίπεδα: πολύ μικρής εμβέλειας, μικρής εμβέλειας, μεσαίας εμβέλειας και μεγάλης εμβέλειας. Πολλά στοιχεία του έργου, όπως συστήματα μικρής και μεσαίας εμβέλειας, βρίσκονται ήδη σε στρατιωτικό απόθεμα.

Για το αρχικό στρώμα, που καλύπτει μέγιστη εμβέλεια 10 χιλιομέτρων (6,21 μίλια) και όριο υψομέτρου 5 χιλιομέτρων, η Türkiye διαθέτει διάφορες επιλογές που αναπτύχθηκαν από την Aselsan, συμπεριλαμβανομένων των Korkut, Gökberk, Şahin, Göker, Ihtar και Sungur.

Για το στρώμα χαμηλού υψομέτρου, που κυμαίνεται από 5 έως 10 χιλιόμετρα, η Türkiye διαθέτει συστήματα όπως τα Herikks, C-Ram, Hisar A+, Gökdemir και Gürz.

Το στρώμα μεσαίου υψομέτρου, που εκτείνεται από 10 έως 15 χιλιόμετρα, θα μπορούσε να ενσωματώσει τα Kalkan 1, Kalkan 2 και Hisar O+.

Αυτή η εικόνα δείχνει ορισμένα τουρκικά πυραυλικά συστήματα και το βεληνεκές τους. (Φωτογραφία DHA)

Ο Καλκάν θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως ένα είδος «φύλακα». Το σύστημα μπορεί να οριστεί ως ένα κινητό ραντάρ αεράμυνας που ανιχνεύει εισερχόμενες αεροπορικές απειλές. Είναι το πρώτο ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης εθνικής αεράμυνας της Τουρκίας, το οποίο έχει αποκτήσει νέες δυνατότητες με την πάροδο του χρόνου.

Το στρώμα μεγάλης εμβέλειας, για υψόμετρα μεταξύ 15 και 30 χιλιομέτρων και βεληνεκές άνω των 60 χιλιομέτρων, θα μπορούσε να εξυπηρετηθεί από το Siper, το πρώτο σύστημα αεράμυνας μεγάλης εμβέλειας της Τουρκίας.

Αναμένεται να μπει στο απόθεμα φέτος, η αρχική του έκδοση μπορεί να υπερηφανεύεται για αυτονομία 100 χιλιομέτρων, με σχέδια επέκτασης αυτής της εμβέλειας σε μελλοντικές επαναλήψεις.

Αμυντική σημαντική ανακάλυψη

Ο μετασχηματισμός της Τουρκίας τα τελευταία 20 χρόνια έχει στόχο να μειώσει την εξωτερική εξάρτηση από τα δυτικά όπλα μέσω καινοτόμων πρωτοβουλιών μηχανικής και εγχώριας ανάπτυξης τεχνολογιών.

Η προσπάθεια ώθησε την ανάπτυξη μιας σειράς εγχώριων αεροπορικών, χερσαίων και θαλάσσιων πλατφορμών, βοηθώντας τελικά να μειωθεί η εξάρτηση της Τουρκίας από το εξωτερικό από την άμυνα από περίπου 80% στις αρχές της δεκαετίας του 2000 σε περίπου 20% σήμερα.

Οι δυνατότητες των τουρκικών αμυντικών πλατφορμών, με αιχμή του δόρατος από τα μαχητικά drones της, προκάλεσαν άνευ προηγουμένου ζήτηση, η οποία είδε τις αμυντικές εξαγωγές της να κορυφώνονται σε περισσότερα από 5,5 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023, από το προηγούμενο ρεκόρ των 4,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2022.

Πάνω από το ένα τρίτο των εξαγωγών έγιναν από τον Baykar, τον κατασκευαστή του φημισμένου μαχητικού drone Bayraktar TB2.

Η ζήτηση για τουρκικά αμυντικά προϊόντα και οι εξελίξεις βοήθησαν να αυξηθεί ο αριθμός των τουρκικών εταιρειών στη λίστα των Top 100 του Defense News για το 2024 σε πέντε, από τέσσερις το 2023. Περιλαμβάνουν την Aselsan, Turkish Aerospace Industries (TAI), ηγέτη στα τουρκικά αμυντική αεροδιαστημική, Roketsan, MKE και Military Factory and Shipyard Enterprise (AFSAT), η οποία κατασκευάζει και επισκευάζει αεροσκάφη, ναυτικά και χερσαία συστήματα.

“Η αμυντική βιομηχανία όχι μόνο διασφαλίζει την ασφάλειά μας, αλλά επίσης μειώνει τις εισαγωγές μας και υποστηρίζει τους στόχους μας για παραγωγή και εξαγωγή υψηλής προστιθέμενης αξίας. Πέρυσι, οι εξαγωγές μας έφτασαν τα 5,5 δισεκατομμύρια δολάρια και φέτος, ο στόχος μας είναι 7 δισεκατομμύρια δολάρια”, δήλωσε ο Γιλμάζ .

Μεταξύ άλλων, η Εκτελεστική Επιτροπή Αμυντικής Βιομηχανίας συζήτησε την Τρίτη άλλα κρίσιμα έργα και μελλοντικούς στόχους, καθώς και το επίπεδο που πέτυχε ο κλάδος.

Η συνάντηση εξέτασε έργα για συστήματα αεράμυνας και πυραυλικών συστημάτων, το πρώτο εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος της Τουρκίας, το Kaan, drones, συμπεριλαμβανομένων των Bayraktar TB3 και Akıncı, του Aksungur της TAI και διάφορα άλλα μη επανδρωμένα εναέρια και θαλάσσια οχήματα.

Ο Kaan στοχεύει να αντικαταστήσει τον γηρασμένο στόλο F-16 της Διοίκησης Πολεμικής Αεροπορίας, ο οποίος θα καταργηθεί σταδιακά από τη δεκαετία του 2030. Το έργο ξεκίνησε το 2016. Η μαζική παραγωγή του πρώτου μπλοκ αναμένεται να ξεκινήσει το 2028.

Η Kaan θα κάνει την Τουρκία μια από τις λίγες χώρες με την υποδομή και την τεχνολογία για την παραγωγή πολεμικού αεροσκάφους πέμπτης γενιάς.

Η χώρα δοκιμάζει ξεχωριστά διάφορες βεληνεκές βαλλιστικών πυραύλων από το 2023.

«Η συνάντηση εξέτασε επίσης έργα για την ενίσχυση των δυνατοτήτων πρόσβασης στο διάστημα της χώρας, συστήματα για τη βελτίωση της επίγνωσης της κατάστασης σε ξηρά, αέρα και θάλασσα, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και αμυντικά συστήματα έναντι μίνι/μικρο UAV και μη επανδρωμένων θαλάσσιων οχημάτων καμικάζι με ικανότητα σμήνος». ανέφερε η ανακοίνωση της Διεύθυνσης Επικοινωνιών.

Κατά τη συνάντηση συζητήθηκαν επίσης έργα για τον εκσυγχρονισμό δεξαμενών και μαχητικών αεροσκαφών, την ανάπτυξη κινητήρων και συστημάτων ισχύος για οχήματα και την προμήθεια συστημάτων διοίκησης, ελέγχου και επικοινωνίας, πρόσθεσε.

Το άρθρο Η Τουρκία διαφημίζει σχέδιο για το πολυστρωματικό σύστημα αεράμυνας «Steel Dome» εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ησημερινή ελληνική κυβέρνηση έχει κάνει πολλά και σημαντικά βήματα για την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας. Βήματα απολύτως απαραίτητα με δεδομένη και την υστέρηση της προηγούμενης περιόδου. 

Όπως όμως έχουμε εξηγήσει αναλυτικά στο παρελθόν, η αποτροπή είναι και ζήτημα πρόσληψης (perception) του απέναντι.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται τόσο ένα νέο εθνικό δόγμα ασφαλείας όσο μια νέα κουλτούρα ασφαλείας, προσαρμοσμένη στη νέα διεθνή πραγματικότητα και βασισμένη σε μια ρεαλιστική όσο και πραγματιστική αντίληψη των κινδύνων και των ευκαιριών. Όσα εθνικά δόγματα ασφάλειας και αν συνθέσουμε στα χαρτιά, θα είναι άχρηστες σελίδες και κούφια λόγια εάν η εντύπωση που δημιουργείται είναι ανεπαρκής ή – ακόμη χειρότερα – οδηγεί σε συμπεράσματα που δεν συνάδουν με τους υποτιθέμενους στόχους μας.

Η επικοινωνιακή ευστοχία σε αυτά τα ζητήματα προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, τη συνειδητοποίηση της σχεδόν απόλυτης, σήμερα, εξαφάνισης των ορίων μεταξύ του εσωτερικού και εξωτερικού κοινού. Ως προς αυτή τη διάσταση, της επικοινωνιακής ευστοχίας, δυο πρόσφατες κυβερνητικές δηλώσεις δεν βοηθούν – αντίθετα προβληματίζουν.

Η πρώτη έγινε από τον ίδιο τον πρωθυπουργό ο οποίος, μεταξύ άλλων χρήσιμων και εποικοδομητικών, δήλωσε από το Νταβός ότι «δεν θα πάμε σε πόλεμο με την Τουρκία, αλλά τα τελευταία τρία χρόνια βιώσαμε πολλές εντάσεις και όχι μόνο για το Καστελόριζο». Η δεύτερη έγινε από τον υφυπουργό άμυνας ο οποίος έκρινε σκόπιμο να διατυπώσει την άποψη ότι το «μήνυμα» της χώρας μας είναι «ειρήνη δια της υπέρτερης ισχύος».

Τα ακριβώς αντίθετα θα έπρεπε να συνθέτουν το «μήνυμα»: ο πόλεμος με την Τουρκία δυστυχώς δεν μπορεί πια να αποκλειστεί εξαιτίας της ριψοκίνδυνης, απρόβλεπτης και ανοιχτά αναθεωρητικής στάσης της, γι’ αυτό και η Ελλάδα πέρα από την προσήλωση στο διεθνές δίκαιο επιχειρεί να χτίσει και να διατηρήσει μια απαραίτητη ισορροπία ποιοτικής ισχύος. Απαραίτητη και για τα εθνικά συμφέροντα και για τη σταθερότητα της περιοχής.

Ελπίζω ότι δεν χρειάζεται να επισημάνουμε πόσο ακατανόητη είναι η άποψη περί «υπέρτερης ισχύος» όταν ακούγεται προς τα έξω και δη από Αμερικανούς αξιωματούχους, πολλοί εκ των οποίων επιμένουν ότι η Τουρκία έχει εξασθενήσει και χρειάζεται άμεση ενίσχυση ενόψει και της συνεχιζόμενης κρίσης με την Ρωσία. Ήδη η Βρετανία συζητά την κάλυψη του κενού με την ενίσχυση της τουρκικής αεροπορίας και του τουρκικού ναυτικού.

Από την πλευρά της, η τουρκική πλευρά έχει κατανοήσει τη σημασία της επικοινωνιακής διάστασης που όμως συναντά αντικειμενικές δυσκολίες όταν καλείται να υπηρετήσει έναν υπερβολικά ριψοκίνδυνο αναθεωρητισμό στην περιοχή ενώ παράλληλα εμποδίζει και τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ.

Στο ευρύτερο επικοινωνιακό πλαίσιο είδαμε και τα τουρκικά fake news για τον Έβρο, στην αποκάλυψη των οποίων οδήγησε η ερευνητική δημοσιογραφία της Βασιλικής Σιούτη. Έγκυρα διεθνή μέσα (όπως προχθές η Neue Zürcher Zeitung) έχουν πια αποδεχτεί ότι η αποκαλούμενη από τους απατεώνες αλλά και τους εύπιστους «Μαρία του Έβρου» είναι ανύπαρκτη. Δυστυχώς, ούτε στο εσωτερικό ούτε στο εξωτερικό ακούστηκε μια καθαρή συγγνώμη.

Έχουμε εισέλθει σε μια περίοδο στην οποία η πιθανότητα εκτροπής στην Τουρκία είναι υπαρκτή. Η σύγκρουση Ελλάδας – Τουρκίας υφίσταται επί δεκαετίες και διαφορετικοί παράγοντες (εσωτερικοί, διακρατικοί, περιφερειακοί, διεθνείς) δρουν ως στοιχεία επιβράδυνσης ή επιτάχυνσης της συγκρουσιακής δυναμικής. Βρισκόμαστε, δυστυχώς, σε φάση επιτάχυνσης ενόψει των εκλογών και στις δυο χώρες, όμως υπάρχουν και παράγοντες που μπορούν να μετριάσουν τον ρόλο των επιταχυντών.

Αυτή όμως η σύγκρουση εξελίσσεται σήμερα σε ένα διεθνές σύστημα χωρίς καθαρά μπλοκ, στο οποίο η όποια απομάκρυνση της Τουρκίας από τους δυτικούς θεσμούς θα μπορεί να συμβεί και σταδιακά, χωρίς το σοκ της ξαφνικής ρήξης. Η συγκυρία το 2023, έτος ιστορικά συμβολικό λόγω της επετείου αλλά και εκλογικά κρίσιμο, θα μπορούσε, εν τούτοις, να φέρει και ρήξη.

Όπως έχω εξηγήσει αναλυτικά στο πρόσφατο παρελθόν, ο διπολισμός του πάλαι ποτέ Ψυχρού Πολέμου είναι απίθανο να αναστηθεί, παρά τα φαινόμενα  («Ξεχάστε τον Ψυχρό Πόλεμο – Ζούμε κάτι πιο επικίνδυνο»). Η δομή του διεθνούς συστήματος θα είναι –στο προβλεπτό μέλλον– βασικά πολυπολική και πολυκεντρική. Σε αυτό το πλαίσιο, η στήριξη της Κίνας στη Ρωσία, σήμερα όπως και σε πολλές άλλες συγκυρίες στο πλαίσιο της αποκαλούμενης «China-Russia Comprehensive Strategic Partnership of Coordination», υπόκειται σε σοβαρές διακυμάνσεις και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ξεχωριστές διαδράσεις της κάθε πλευράς με τις ΗΠΑ και τις άλλες δυτικές δυνάμεις.

Οι οικονομικές αλληλεξαρτήσεις και αλληλοδιεισδύσεις μεταξύ Κίνας και δυτικών δυνάμεων παραμένουν σήμερα πυκνές και πολυεπίπεδες, παρά τη ρητορική του «decoupling». Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στις σχέσεις Κίνας – ΗΠΑ, παρά τα πλήγματα της περιόδου από τον Τραμπ μέχρι σήμερα. Κάποιοι αφήνονται να παρασυρθούν από την σκοτεινή γοητεία της σύγκρισης με τον μεσοπόλεμο, αλλά το τοπίο σήμερα είναι εντελώς διαφορετικό και από πολλές πλευρές εντελώς πρωτόγνωρο.

Οι «αντίπαλοι» σήμερα δεν είναι ούτε οικονομικά εσωστρεφείς και απομονωμένοι (όπως ήταν η Γερμανία του Χίτλερ) ούτε –αυτή τη στιγμή– έκδηλα αναθεωρητικοί. Η Κίνα αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες εξαγωγικές οικονομίες παγκοσμίως. Ο αναλυτής με αφετηρία αφενός τις σχέσεις ισχύος και τις εξελισσόμενες στρατηγικές, αφετέρου το υπόβαθρο της πολιτικής οικονομίας που είναι σήμερα νέο και σε ορισμένα επίπεδα πρωτόγνωρο, οφείλει να διαγνώσει τάσεις και να διατυπώσει σενάρια αποφεύγοντας τα εύκολα συμπεράσματα.

Με δυο λόγια, νέος «Ψυχρός Πόλεμος» δεν υφίσταται: το διεθνές σύστημα που αναδύεται είναι πολυπολικό και πολυκεντρικό. Ακριβέστερα, είναι ένα σύστημα που θα απαρτίζεται από λίγους (αλλά κατά κανένα τρόπο δυο) πόλους και πολλά κέντρα.

Η ρευστότητα του συστήματος οδηγεί σε μετακινήσεις και μετατοπίσεις που αντανακλούν επιμέρους πεδία συμφερόντων περισσότερο από μακροχρόνιες ιστορικές συμμαχίες. Οι τελευταίες είναι φυσικά σημαντικές (π.χ., η σχέση της Βρετανίας με την Πορτογαλία, της Γερμανίας με την Τουρκία, της Γαλλίας με την Ελλάδα) αλλά καθίστανται σχετικά σπανιότερες και ενίοτε περισσότερο ευάλωτες σε διακυμάνσεις («Ανατολική Μεσόγειος: Η εκρηκτική ατζέντα Δύσης-Τουρκίας το 2023»). Παράλληλα, ορισμένα ειδικότερα πεδία όπως η κυβερνοασφάλεια επιτείνουν τη σημασία των πολλαπλών κέντρων και της κινητικότητας μεταξύ των οντοτήτων που παροδικά συνθέτουν τους διαφορετικούς πόλους.

Ένα 2023 γεμάτο ερωτήματα 

Το διεθνές σύστημα δεν είναι όπως το έχουμε συνηθίσει και τα υποδείγματα των διαδράσεων θα προκαλούν συνεχείς εκπλήξεις σε όσους διαβάζουν τις εξελίξεις μέσα από ξεπερασμένα σχήματα, όπως αυτό του «Ψυχρού Πολέμου».

Ο ρόλος των ΗΠΑ παραμένει βεβαίως εξαιρετικά σημαντικός, όμως η Ουάσιγκτον δεν μπορεί αυτή τη στιγμή να δώσει απτές και ισχυρές διαβεβαιώσεις για την αποφυγή κρίσεων στην περιοχή μας. Μπορεί να το προσπαθήσει, εφόσον το θελήσει, αλλά δεν μπορεί να το εγγυηθεί. Και ως προς αυτή τη διάσταση, όσοι δρουν βάσει υποδειγμάτων του παρελθόντος θα βιώνουν συνεχείς εκπλήξεις.

Όπως όλα δείχνουν, οι επόμενες εβδομάδες και μήνες θα μας φέρουν αντιμέτωπους με δύσκολα αλλά αναπόφευκτα ερωτήματα.

Πώς θα είναι η εκλογική περίοδος με την Άγκυρα να αμφιταλαντεύεται μεταξύ εκλογικής νοθείας και αυταρχικής εκτροπής;

Ποιος μπορεί να ενθαρρύνει με τρόπο αποτελεσματικό μια εκλογική ύφεση στα ελληνοτουρκικά; Με τι ορίζοντα και ποια ανταλλάγματα;

Ποιο είναι το νέο πλαίσιο των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Δύσης και ποιες εκδοχές του πλαισίου μας συμφέρουν;

Ποια είναι τα όρια μιας μετεκλογικής συνεννόησης Ελλάδας – Τουρκίας;

Σε σχέση με αυτές τις κρίσιμες ερωτήσεις, επί των οποίων φυσικά θα επανέλθουμε, θα πρέπει όλοι μας –αλλά κυρίως οι έχοντες επίσημη ιδιότητα τη συγκεκριμένη περίοδο– να θυμόμαστε τις σχέσεις μεταξύ ισχύος, πρόσληψης του απέναντι, επικοινωνίας και σχέσεων μεταξύ εσωτερικού – εξωτερικού κοινού. Να τις θυμόμαστε κάθε στιγμή και να πράττουμε ανάλογα.  

*Ο Κώστας Α. Λάβδας είναι Καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και έχει διατελέσει, μεταξύ άλλων, Senior Research Fellow στη London School of Economics, κοσμήτορας και αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης και κάτοχος της Έδρας Ελληνικών και Ευρωπαϊκών Σπουδών «Κωνσταντίνος Καραμανλής» στη Fletcher School of Law and Diplomacy του Πανεπιστημίου Tufts στις ΗΠΑ.

Πηγή: liberal.gr

Το άρθρο Τα ενοχλητικά ερωτήματα στα ελληνοτουρκικά… Του Κώστα Λάβδα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το άρθρο Κύπρος: Δίνει 170 εκατ. ευρώ για επιθετικά ελικόπτερα, drones, αντιαρματικά και αντιαεροπορικά εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

«Λόγω του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία, το ΝΑΤΟ θέλει να θέσει σε αυξημένη ετοιμότητα πάνω από 300.000 στρατιώτες», τόνισε ο Στόλτενμπεργκ, λίγο πριν αναχωρήσει από τις Βρυξέλλες για τη Μαδρίτη. Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ έκανε λόγο για τη «μεγαλύτερη αναδιάταξη της συλλογικής μας άμυνας και αποτροπής από τον Ψυχρό Πόλεμο».

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Συμμαχίας, η πρόταση αυτή θα αποφασιστεί στη σύνοδο κορυφής, από τους ηγέτες των 30 χωρών μελών της συμμαχίας.

Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στα τέλη Φεβρουαρίου, το ΝΑΤΟ έθεσε σε αυξημένη ετοιμότητα περίπου 40.000 στρατιώτες της δύναμης ταχείας αντίδρασης του ΝATO (Response Force, NRF). Σύμφωνα με διπλωμάτες, αυτά τα στρατεύματα υπό τη διοίκηση του ΝΑΤΟ πρόκειται τώρα να αντικατασταθούν από επιχειρησιακές δυνάμεις στις χώρες μέλη.

Η σχεδιαζόμενη αναδιάρθρωση της NRF είναι μέρος ενός νέου μοντέλου στρατιωτικής ανάπτυξης για ολόκληρη την περιοχή που καλύπτει η Συμμαχία.Επιπλέον, θα πρέπει να ανατεθούν πρόσθετες δυνάμεις σε ορισμένες περιοχές. Αυτό σημαίνει για παράδειγμα, ότι  Γερμανοί στρατιώτες θα μπορούσαν να στηρίξουν τα Λιθουανικά στρατεύματα σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης.

Σε καιρό ειρήνης, τα στρατεύματα συνήθως υποτίθεται ότι βρίσκονται υπό εθνική διοίκηση, αλλά στη συνέχεια θα μπορούσαν να ζητηθούν από τον ανώτατο διοικητή των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Συζητείται ότι κάποιες μονάδες θα πρέπει να είναι επιχειρησιακά έτοιμες για τοποθέτηση εντός δέκα ημερών το πολύ, άλλες σε 30 ή 50 ημέρες. Λεπτομέρειες για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης πρόκειται να καθοριστούν σε νέα περιφερειακά αμυντικά σχέδια, τα οποία θα είναι έτοιμα το επόμενο έτος.

Πηγή: naftemporiki.gr

Το άρθρο Στόλτενμπεργκ: Σε 300.000 στρατιώτες η δύναμη ταχείας επέμβασης του ΝΑΤΟ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

«Οι Τούρκοι αυτήν την στιγμή στο πεδίο, τόσο με τις ασκήσεις όσο και με τη ρητορική, χτίζουν ένα αφήγημα προκλήσεων και εισβολής στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου» δήλωσε ο κ. Ζιαζιάς.

Ερμηνεύοντας την αναθεωρητική πολιτική των Τούρκων με τις συνεχείς εμπρηστικές δηλώσεις αξιωματούχων τόνισε ότι «προετοιμάζουν τη διεθνή κοινότητα με δήθεν αποστρατικοποίηση των νησιών, προετοιμάζουν και την κοινή τους γνώμη για το τι θα συμβεί, δηλαδή αλλαγή των συνόρων είτε με εκφοβισμό είτε με πόλεμο».

Η Τουρκία θα επιχειρήσει να γκριζάρει κατοικημένα νησιά

Έκανε, μάλιστα, λόγο για «ομαδική παράνοια της Τουρκίας» που εντάσσεται, όπως είπε, «στο πλαίσιο του εκφοβισμού της Ελλάδας για να κάνει το επόμενο βήμα στο status quo».

Και όπως επισήμανε ο επίτιμος αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, «η Τουρκία θα επιχειρήσει να γκριζάρει κατοικημένα νησιά». Ο Ζιαζιάς έστειλε, ταυτόχρονα, σαφές μήνυμα προς τους συμμάχους της Ελλάδας σε ΝΑΤΟ και ΕΕ ότι «αν προκληθούμε περαιτέρω θα αντιδράσουμε δυναμικά».

Βγήκαμε μπροστά διπλωματικά

«Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με παλιά εργαλεία όπως διαβήματα, ενημερώσεις ΝΑΤΟ και ΕΕ, συνεχείς επίκληση του διεθνούς δικαίου, που δεν προσέφερε τίποτα σημαντικό» δήλωσε ο απόστρατος στρατιωτικός.

«Είναι καιρός να δημιουργήσουμε διπλωματικό θόρυβο. Είναι καιρός να εγκαταλείψουμε την παθητική διπλωματία, να εγκαταλείψουμε τη διπλωματία του επαίτη και να βγούμε μπροστά διεκδικώντας το δίκιο μας» είπε ο κ. Ζιαζιάς και πρόσθεσε ότι «ευτυχώς η χώρα μας το τελευταίο διάστημα βγήκε μπροστά διπλωματικά, επιθετικά πλέον και γι’ αυτό βλέπουμε τις αντιδράσεις της Τουρκίας».

Πηγή: ertnews.gr

Το άρθρο Κ. Ζιαζιάς, επίτιμος αρχηγός ΓΕΣ: Θετικό βήμα η επιθετική διπλωματία της Αθήνας – Διεκδικούμε το δίκιο μας (video) εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η απάντηση της ΕΕ στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία — Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του έκτακτου Ευρωβαρόμετρου που δημοσιεύτηκε στις 5 Μαΐου, η σημερινή δημοσκόπηση επιβεβαιώνει ότι η πλειονότητα των Ευρωπαίων (59 %) είναι ικανοποιημένη με την αντίδραση της ΕΕ στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και με την αντίδραση της δικής τους κυβέρνησης (57 %). Οι ανθρωπιστικές δράσεις είναι αυτές που στηρίζουν περισσότερο οι πολίτες (93 %) και, στη συνέχεια, ενέργειες για την υποδοχή στην ΕΕ των Ουκρανών που προσπαθούν να γλυτώσουν από τον πόλεμο (91 %). Το 80 % συμφωνεί με τις οικονομικές κυρώσεις κατά της ρωσικής κυβέρνησης, των ρωσικών εταιρειών και Ρώσων ιδιωτών και το 70 % με τη χρηματοδότηση της προμήθειας και παράδοσης στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία.

Άμυνα και ασφάλεια — Η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών της ΕΕ (81 %) τάσσεται υπέρ μιας κοινής πολιτικής άμυνας και ασφάλειας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, με τουλάχιστον τα δύο τρίτα από τους συμμετέχοντες να υποστηρίζουν την άποψη αυτή σε κάθε χώρα. Επιπλέον, το 93 % συμφωνεί ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενεργούν από κοινού όσον αφορά την υπεράσπιση του εδάφους της ΕΕ και το 85 % πιστεύει ότι θα πρέπει να αυξηθεί η συνεργασία σε αμυντικά θέματα σε επίπεδο ΕΕ.

Ενεργειακή αυτονομία — Το Ευρωβαρόμετρο δείχνει επίσης ότι οι πολίτες στηρίζουν σε μεγάλο βαθμό τους στόχους της RePowerEU. Για το 87 % των συμμετεχόντων, η ΕΕ θα πρέπει να μειώσει την εξάρτησή της από τις ρωσικές πηγές ενέργειας το συντομότερο δυνατόν. Το 80 % συμφωνεί ότι η ενεργειακή πολιτική μπορεί να συμβάλει στην προάσπιση των στρατηγικών συμφερόντων της ΕΕ. Το 86 % πιστεύει ότι η μείωση των εισαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου και οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι σημαντικές για τη συνολική μας ασφάλεια, ενώ το 87 % πιστεύει ότι η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης θα μας καταστήσει λιγότερο εξαρτημένους από παραγωγούς ενέργειας εκτός της ΕΕ. Το 85 % θα ήθελε η ΕΕ να επενδύσει μαζικά σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής — το 85 % των Ευρωπαίων έχουν τη γνώμη ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της υγείας και της ευημερίας τους και το ίδιο ποσοστό πιστεύει ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής μπορεί να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για καινοτομία, επενδύσεις και θέσεις εργασίας. Αν και το 49 % φοβάται ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής θα μπορούσε να βλάψει την οικονομία μας, το 83 % πιστεύει ότι μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κόστους μεγαλύτερων οικολογικών καταστροφών που μπορεί να συμβούν στο μέλλον. Επιπλέον, το 81 % πιστεύει ότι μακροπρόθεσμα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να περιορίσουν την τιμή που πληρώνουμε για την ενέργεια που  καταναλώνουμε.

Βασικές προτεραιότητες — Το Ευρωβαρόμετρο δείχνει ότι, υπό το πρίσμα της τρέχουσας κατάστασης, οι Ευρωπαίοι θεωρούν ως τομείς υψηλής προτεραιότητας για το 2022 την άμυνα και την ασφάλεια (34 %) και «την ενίσχυση της αυτονομίας της ΕΕ και των κρατών μελών της ως προς τον ενεργειακό εφοδιασμό» (26 %). Άλλες προτεραιότητες είναι η αντιμετώπιση της οικονομικής κατάστασης (24 %), του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής (22 %) και της ανεργίας (21 %).

Η πανδημία του κορονοϊού — Η πλειονότητα των ερωτηθέντων είναι ικανοποιημένοι με τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ χειρίστηκε τη στρατηγική εμβολιασμού (58 %) και με τον τρόπο με τον οποίο τη χειρίστηκε η δική τους κυβέρνηση (59 %).

Ιστορικό

Το «Ειδικό Ευρωβαρόμετρο» 526 — «Τα κυριότερα προβλήματα της εποχής μας: η ΕΕ το 2022» πραγματοποιήθηκε με συνεντεύξεις διά ζώσης και διαδικτυακές συνεντεύξεις από τις 19 Απριλίου έως τις 16 Μαΐου 2022 στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Πραγματοποιήθηκαν συνολικά 26 578 συνεντεύξεις στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ.

Το άρθρο Ευρωβαρόμετρο: Άμυνα και ενεργειακή αυτονομία, βασικές προτεραιότητες για τους Ευρωπαίους το 2022 εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

€1 δισ. από τον προϋπολογισμό του 2022 για ανάπτυξη κοινών αμυντικών έργων στον τομέα του διαστήματος και στον κυβερνοχώρο

Μία εβδομάδα μετά την κοινή ανακοίνωση σχετικά με τα επενδυτικά κενά στον τομέα της άμυνας, η Επιτροπή αποδεσμεύει νέα χρηματοδότηση για καλύτερες, από κοινού επενδύσεις στον τομέα των στρατηγικών αμυντικών ικανοτήτων. Επιπλέον, το πρόγραμμα εργασίας για το 2022 εισάγει μια σειρά νέων εργαλείων για την προώθηση της καινοτομίας στον τομέα της άμυνας, όλα στο πλαίσιο ενός νέου ενωσιακού προγράμματος καινοτομίας στον τομέα της άμυνας (EUDIS).

Φέτος, δύο κρίσιμοι τομείς θα τεθούν στο προσκήνιο για τη στήριξη της ανάπτυξης δυνατοτήτων, με προϋπολογισμό άνω των €120 εκατ. έκαστος: ο ένας είναι ο τομέας του Διαστήματος και ο άλλος της ναυτιλίας.

Στον τομέα του διαστήματος, θα χρηματοδοτηθεί η ανάπτυξη διαστημικών ικανοτήτων έγκαιρης προειδοποίησης πυραύλων και καινοτόμων ικανοτήτων διαστημικής γεωσκόπησης πολλαπλών αισθητήρων για τη συλλογή πληροφοριών, την επιτήρηση και την αναγνώριση.

Επιπλέον, θα προβλεφθεί χρηματοδότηση για την έρευνα ενός αποτελεσματικού διαστημικού συστήματος που να είναι σε θέση να τοποθετεί γρήγορα μικρούς δορυφόρους σε διάφορους τύπους τροχιάς.

Ο κυβερνοχώρος στο επίκεντρο

Επιπλέον €70 εκατ. θα διατεθούν σε προσπάθειες Ε&Α σε καθεμία από τις ακόλουθες δύο κατηγορίες:

– Στον κυβερνοχώρο, προκειμένου να βελτιωθούν οι ευρωπαϊκές ικανότητες αναφορικά με την επίγνωση της κατάστασης σχετικά με την κυβερνοασφάλεια και την ανθεκτικότητα, καθώς και να αναπτυχθεί μια εργαλειοθήκη για την κυβερνοάμυνα και τον ηλεκτρονικό πόλεμο.

– Στην πληροφοριακή υπεροχή, για έργα που συμβάλλουν στην ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού συστήματος διοίκησης και ελέγχου και ενός σταθμού διοίκησης αναπτύξιμων δυνάμεων ειδικών επιχειρήσεων. Στον τομέα της έρευνας, οι προσπάθειες χρηματοδότησης θα επικεντρωθούν στη διαλειτουργικότητα και στην ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ κέντρων πολιτικού και στρατιωτικού ελέγχου στο πλαίσιο του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού.

Το Κοινοτικό πρόγραμμα καινοτομίας στον τομέα της Άμυνας θα συμπεριλάβει σε ένα ενιαίο πλαίσιο σχετικές πρωτοβουλίες της Ε.Ε. για τη στήριξη της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας στον τομέα της άμυνας. Δοκιμασμένες πρακτικές, που προέρχονται από μη στρατιωτική καινοτομία, θα χρησιμοποιηθούν για τον αμυντικό τομέα.

Στο πρόγραμμα εργασίας του ΕΤΑ για το 2022, η Επιτροπή δρομολογεί σειρά δράσεων για τη στήριξη καινοτόμων επιχειρηματιών, νεοφυών επιχειρήσεων και ΜμΕ, καθώς και για την ένταξη τους στο βιομηχανικό οικοσύστημα της άμυνας:

– Διευκόλυνση μετοχικού κεφαλαίου στον τομέα της άμυνας: η Επιτροπή προτίθεται να επενδύει €20 εκατ. ετησίως στη διευκόλυνση μετοχικού κεφαλαίου, με συνολικό ποσό €100 εκατ. Η επένδυση αυτή αποσκοπεί στη δημιουργία επενδυτικής ικανότητας συνολικού ύψους €500 εκατ. κατά τη διάρκεια ζωής του Ταμείου προς όφελος της αμυντικής βιομηχανίας, μεταξύ άλλων με τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων (ΕΤαΕ) και ιδιωτών επενδυτών.

– Τεχνολογική πρόκληση: η πρόκληση αυτή αποσκοπεί στον έλεγχο και την ωρίμανση τεχνολογιών για τον εντοπισμό κρυφών απειλών.

Πηγή: sepe.gr

Το άρθρο €1 δισ. για την ενίσχυση της καινοτομίας στον τομέα της Άμυνας εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η πτήση των τουρκικών μαχητικών που παραβιάζοντας τον ελληνικό εναέριο χώρο πέταξαν σε απόσταση 2,5 ν.μ. από την Αλεξανδρούπολη αφού έκαναν υπέρπτηση στη βραχονησίδα Ζουράφα, αλλά και η εν μέρει προβληματική ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ θέτει μια σοβαρή πρόκληση για την Αθήνα με βάση τα νέα δεδομένα που έχει δημιουργήσει στην περιοχή η εγκατάσταση ανοικτά της Αλεξανδρούπολης του σταθμού FSRU.

Η Τουρκία προφανώς θέλησε να απαντήσει με αυτό τον προκλητικό τρόπο στην επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη στην Ουάσιγκτον όπου από ελληνικής πλευράς προβλήθηκε με έντονο τρόπο η γεωστρατηγική αναβάθμιση της Αλεξανδρούπολης ως ενεργειακού κόμβου αλλά και ως σημαντικού διακομετακομιστικού Κέντρου των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων. Η κίνηση των Τούρκων ήρθε επίσης να υπενθυμίσει τη σταθερή αμφισβήτηση της Τουρκίας για την κυριαρχία επί της βραχονησίδας Ζουράφας η οποία βρίσκεται σε κομβικό σημείο για τις μελλοντικές οριοθετήσεις στην περιοχή και έχει επισήμως τεθεί από την Τουρκία στον κατάλογο με τις «γκρίζες ζώνες».

Όμως η περιοχή στην οποία επιχείρησαν τα δυο τουρκικά μαχητικά είναι εκεί ακριβώς που σε μερικούς μήνες θα εγκατασταθεί η πλωτή μονάδα επαναεριοποίησης του LNG (FSRU) από την οποία μέσω υποθαλάσσιου αγωγού το φυσικό αέριο θα φθάνει στην Αλεξανδρούπολη και από εκεί θα μεταφέρεται αρχικά στη Βουλγαρία και στα Βαλκάνια.

Το FSRU, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δώσει η ίδια η εταιρία Gastrade, θα αγκυροβολήσει μόνιμα σε απόσταση 10,9 ν.μ. νοτιοδυτικά της Αλεξανδρούπολης, με κοντινότερο σημείο από την ακτή του χωριού Μάκρης τα 6,2 ν.μ. Δηλαδή σε περιοχή έξω από τα ελληνικά χωρικά ύδατα των 6 ν.μ. Χωρίς να είναι γνωστοί οι λόγοι γι’ αυτή την επιλογή, δημιουργούνται εκ των πραγμάτων προκλήσεις για την Ελλάδα καθώς η ασφάλεια των εγκαταστάσεων, οι περιβαλλοντικές συνθήκες υλοποίησης και λειτουργίας του έργου και προφανώς η προστασία του από ασύμμετρες και μη απειλές βάζουν στο τραπέζι εκ των πραγμάτων εάν θα πρέπει η Ελλάδα να αποφασίσει την επέκταση των χωρικών υδάτων της από την ηπειρωτική ακτή ώστε το FSRU να βρεθεί πλέον όχι στα διεθνή ύδατα, ελληνικής δικαιοδοσίας, αλλά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων που η Ελλάδα θα ασκεί πλήρως την κυριαρχία της.

Η οριοθέτηση στη συγκεκριμένη περιοχή θεωρητικά δεν έχει προβλήματα καθώς θα ακολουθεί την προέκταση της γραμμής των εκβολών του Έβρου όπως ορίζεται από τη Συνθήκη της Λοζάνης.

Και αποτελεί ευκαιρία βεβαίως για να υλοποιηθεί η από ετών σχεδιαζόμενη τμηματική επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στην ηπειρωτική ακτή της χώρας, που δεν αφορά την Τουρκία, η οποία στο πλαίσιο των διεκδικήσεων και αμφισβητήσεων της προβάλει τη γνωστή αυθαίρετη θέση ότι τα νησιά δεν δικαιούνται υφαλοκρηπίδας αλλά και πλήρους δικαιώματος σε χωρικά ύδατα, κυρίως εκείνα που είναι σε εγγύτητα με την τουρκική ηπειρωτική ακτή.

Υπενθυμίζεται ότι κατά την ημέρα της αποχώρησης του από το Υπουργείο εξωτερικών το 2018 ο Ν.Κοτζιάς παρουσία του τότε πρωθυπουργού Αλ.Τσίπρα είχε ανακοινώσει ότι οι χάρτες αλλά και τα Προεδρικά Διατάγματα για το κλείσιμο των Κόλπων, τις ευθείες γραμμής βάσης και για την τμηματική επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων ήταν έτοιμα για υλοποίηση. Όμως μετά την επίσκεψη του Αλ.Τσίπρα στην Άγκυρα τον Φεβρουάριο του 2019 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ πάγωσε το σχέδιο αυτό. Όμως και η κυβέρνηση της ΝΔ τόσο δια του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη όσο και δια του ΥΠΕΞ Ν. Δένδια έχουν υιοθετήσει την τμηματική επέκταση, αρχής γενομένης από το Ιόνιο που τα ελληνικά χωρικά ύδατα επεκτάθηκαν στα 12 ν.μ. και έχουν προαναγγείλει ότι θα υπάρξει συνέχεια και σε άλλες περιοχές όπως η Κρήτη.

Μέχρι τώρα δεν έχει γίνει η οποιαδήποτε κίνηση υλοποίησης του σχεδιασμού αυτού, στο πλαίσιο προφανώς της προσπάθειας συνεννόησης με την Τουρκία, η οποία όπως αποδεικνύεται και με τα όσα ακολούθησαν τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Κωνσταντινούπολη δεν οδηγεί πουθενά.

Η εγκατάσταση του FSRU εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων δημιουργεί ένα σοβαρό πρόβλημα σε ό,τι αφορά και την από αέρος προστασία του, καθώς σύμφωνα με την Τουρκία που δεν αναγνωρίζει τα 10 ν.μ. εναέριου χώρου οι πτήσεις πάνω από την εγκατάσταση θα αφορούν (κατά την Τουρκία) διεθνή και όχι ελληνικό εναέριο χώρο.

Την προβληματική κατάσταση που δημιουργείται αναδεικνύει και η αντίδραση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που παρά τη θετική καταρχήν παρότρυνση να αποφεύγονται «προκλητικές ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε θανατηφόρα ατυχήματα» αναφέρθηκε και σε ζητήματα εναερίου χώρου και οριοθετήσεων.

Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Νεντ Πράις, απαντώντας σε ερώτηση τόνισε ότι «..σχετικά με τις τουρκικές υπερπτήσεις, ενθαρρύνουμε όλες τις χώρες να σέβονται τον κυρίαρχο εναέριο χώρο άλλων χωρών και να χρησιμοποιούν κυβερνητικά αεροσκάφη λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας των πολιτικών αεροσκαφών».

Το πρόβλημα είναι ότι και οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν στο Αιγαίο ελληνικό εναέριο χώρο 6 ν.μ. και η δήλωση του καλύπτει προφανώς την προκλητική πτήση των τουρκικών μαχητικών σε απόσταση 2,5 ν.μ. από την Αλεξανδρούπολη όχι όμως τις παραβιάσεις του Ελληνικού Εναέριου Χώρου στην περιοχή μεταξύ 6 -10 ν.μ.

Και ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ συνέχισε : «Όπου υπάρχουν διαφωνίες σχετικά με τα όρια του εναέριου χώρου μιας χώρας, ζητούμε συντονισμό και συζήτηση και όχι προκλητικές ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε θανατηφόρα ατυχήματα» καταλήγοντας ότι «ως θέση αρχής, ενθαρρύνουμε όλα τα κράτη να επιλύσουν τα ζητήματα θαλάσσιας οριοθέτησης ειρηνικά και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο».

Η δήλωση αυτή όμως θα μπορούσε να παρεξηγηθεί και να θεωρηθεί ως παρότρυνση στις δυο χώρες για έναρξη διαλόγου για το εύρος του ελληνικού εναερίου χώρου, όπως επιδιώκει η Τουρκία, ενώ η επιλογή για την Ελλάδα είναι η επέκταση των χωρικών υδάτων, τμηματική, σταδιακή ώστε τουλάχιστον σε πρώτη φάση στις ακτές της ηπειρωτικής Ελλάδας και σε περιοχές που δεν υπάρχει εμπλοκή της Τουρκίας να συμπέσει ο Εναέριος Χώρος των 10 ν.μ. με αντίστοιχα χωρικά ύδατα.

Από την άλλη πλευρά ενώ καταγράφεται ως θετική η αναφορά της στήριξης των ΗΠΑ στην επίλυση διαφορών θαλάσσιας οριοθέτησης με ειρηνικό τρόπο και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο αποφεύγεται η αναφορά στο Δίκαιο της Θάλασσας που αν κι οι ΗΠΑ δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος αποτελεί πλέον εθιμικό δίκαιο δεσμευτικό για όλους και την εφαρμογή του οποίου απαιτούν οι ΗΠΑ από την Κίνα στη Σινική Θάλασσα. Επίσης δεν δόθηκε καθαρή απάντηση για τις υπερπτήσεις που δεν αφορούν κάποια αμφισβήτηση «οριοθετήσεων» αλλά αποτελεί κατάφωρη παραβίαση εθνικής κυριαρχίας και αμφισβήτηση επίσης ελληνικού εδάφους στο πλαίσιο της τουρκικής θέσης για «γκρίζες ζώνες» αλλά και αμφισβήτησης της κυριαρχίας σε νησιά τα οποία απαιτεί να αποστρατικοποιηθούν.

Η έντονη αντίδραση της Αθήνας στις πτήσεις έξω από Αλεξανδρούπολη και την υπέρπτηση της Ζουράφας, με τις δυο ανακοινώσεις του ΥΠΕΞ έδινε καθαρή απάντηση και έθετε το ζήτημα και στην ευρύτερη εικόνα της υπονόμευση της ενότητας του ΝΑΤΟ σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία.

Όμως η Αθήνα οφείλει να αναζητήσει και να εξαντλήσει κάθε δυνατότητα αποτρεπτικών κινήσεων που θα ενισχύουν την ασφάλεια των εγκαταστάσεων που αναβαθμίζουν τη χώρα και τη βάζουν στο παιχνίδι της ασφάλειας και της ενεργειακής απεξάρτησης των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης από τη Ρωσία. Και το κλείσιμο των Κόλπων και η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων πρέπει να είναι στις πρώτες επιλογές.

Πηγή: liberal.gr

Το άρθρο Οι εγκαταστάσεις στην Αλεξανδρούπολη και η τμηματική επέκταση των χωρικών υδάτων… Του Νίκου Μελέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Υπενθυμίζεται πως σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα (WSJ, Bloomberg), η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν παρουσιάζεται να έχει ζητήσει από μέλη του Κογκρέσου των ΗΠΑ να δουν θετικά την προοπτική αναβάθμισης του στόλου των τουρκικών F-16, ενώ και η Άγκυρα από την πλευρά της κάνει λόμπιγνκ σε μια προσπάθεια να πείσει τα μέλη του Κογκρέσου να δώσουν το πράσινο φως όχι μόνο για την αναβάθμιση των ήδη υπαρχόντων F-16 αλλά και για την πώληση δεκάδων νέων τέτοιου τύπου μαχητικών αεροσκαφών στην Τουρκία.

Συνολικά επτά οργανώσεις των ΗΠΑ έρχονται ωστόσο τώρα, έπειτα από πρωτοβουλία και υπό τον συντονισμό του Εντι Ζεμενίδη και του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC), να ζητήσουν να μην προχωρήσουν αυτές οι συμφωνίες με επιστολές τους προς τις αρμόδιες Επιτροπές Εξωτερικών Σχέσεων των δύο σωμάτων του αμερικανικού Κογκρέσου.

Οι σχετικές επιστολής απευθύνονται στους Γερουσιαστές Μπομπ Μενέντεζ, Τζέιμς Ρις, Τζακ Ριντ και Τζιμ Ίνχοφ, και στους βουλευτές Γκρέγκορι Μικς, Μάικλ ΜακΚόλ, Ανταμ Σμιθ και Μάικ Ρότζερς.

Πιο συγκεκριμένα, οι οργανώσεις που απέστειλαν σχετικές επιστολές είναι οι:

• Hellenic American Leadership Council – HALC
• American Jewish Committee – AJC
• International Coordinating Committee – Justice for Cyprus (PSEKA)
• American Friends of Kurdistan
• Armenian National Committee of America
• Middle East Forum
• In Defense of Christians

Αναφορικά με το περιεχόμενο τώρα των εν λόγω επιστολών, οι οργανώσεις υποστηρίζουν πως η συμφωνία για τα F-16 δεν πρέπει να προχωρήσει καθώς η Τουρκία δεν έχει κάνει καμία κίνηση που να αλλάζει όλα εκείνα που είχαν οδηγήσει στον αποκλεισμό της από το πρόγραμμα συμπαραγωγής των F-35 και στην επιβολή κυρώσεων σε βάρος της μέσω του νόμου για την αντιμετώπιση των αντιπάλων της Αμερικής CAATSA.

«Παρά τις κυρώσεις και την αποβολή της από το πρόγραμμα των F-35, η Τουρκία παραμένει αμετανόητη ως προς την κατάσταση που οδήγησε σε αυτές τις κυρώσεις – την απόκτηση των ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400», σημειώνει στην επιστολή του Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC).

«Η Τουρκία χρησιμοποιεί αμερικανικής κατασκευής F-16 εναντίον της Ελλάδας που είναι σύμμαχός της στο ΝΑΤΟ. Με ανησυχητική συχνότητα αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία με αμερικανικής κατασκευής F-16, προβαίνοντας σε παραβιάσεις του εναέριου χώρου της και σε παράνομες υπερπτήσεις πάνω από ελληνικά νησιά», συνεχίζει ο Έντι Ζεμενίδης, στην επιστολή του εκ μέρους του HALC, αναφέροντας μάλιστα και συγκεκριμένα στοιχεία για τις συνολικά 168 τουρκικές παραβιάσεις και τις 42 υπερπτήσεις που σημειώθηκαν μέσα σε μια ημέρα, στις 27 Απριλίου.

«Η Τουρκία ρισκάρει κατά τρόπο απερίσκεπτο να προκαλέσει έναν πόλεμο εντός του ΝΑΤΟ», σύμφωνα με τον κ. Ζεμενίδη, ο οποίος από την πλευρά του στέλνει παράλληλα και το μήνυμα πως ενδεχόμενες νέες πωλήσεις αμερικανικών οπλικών συστημάτων στην Τουρκία υπάρχει ο κίνδυνος να υπονομεύσουν τα συμφέροντα που το ίδιο το αμερικανικό Κογκρέσο έχει αναγνωρίσει και θεμελιώσει μέσω του Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act του 2019 and the US-Greece Defense and Interparliamentary Partnership Act του 2022.

«Η πώληση νέων F-16 και κιτ αναβάθμισης των εν λόγω μαχητικών στην Τουρκία θα υπονόμευε τον αμερικανικό νόμο, τις αμερικανικές αξίες και τα αμερικανικά συμφέροντα. Η Τουρκία έχει ήδη χρησιμοποιήσει τον υπάρχοντα στόλο αμερικανικών F-16 για να παραβιάσει τον ελληνικό εναέριο χώρο» ενώ παράλληλα υπάρχουν και ανησυχίες γύρω από την προοπτική της «συνύπαρξης» των F-16 με τους ρωσικούς S-400, σημειώνει στη δική της επιστολή η Τζούλι Ρέιμαν της American Jewish Committee.

«Εάν η Τουρκία είχε αλλάξει τη συμπεριφορά της ανταποκρινόμενη στις συνέπειες που αντιμετώπισε έπειτα από την αγορά των ρωσικών S-400, ίσως να μπορούσαμε να καταλάβουμε αυτό που μοιάζει με αλλαγή πολιτικής από την πλευρά του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Η Τουρκία ωστόσο δεν έχει αλλάξει συμπεριφορά. Στην πραγματικότητα, η συμπεριφορά της έγινε ακόμη χειρότερη», σημειώνει στη δική του επιστολή ο πρόεδρος της International Coordinating Committee Justice for Cyprus, Φίλιπ Κρίστοφερ, επικαλούμενος μεταξύ άλλων και τις τελευταίες εξελίξεις και στο Κυπριακό, όπου η Τουρκία υπονομεύει πλέον και την αμερικανική πολιτική για την επανένωση του νησιού.

«Η Τουρκία έχει αποδείξει επανειλημμένως ότι χρησιμοποιεί όπλα αμερικανικής κατασκευής για να απειλεί εθνοτικές και θρησκευτικές μειονότητες όπως είναι οι Κούρδοι στην Τουρκία, το Ιράκ και τη Συρία… Στην περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν, ο τουρκικός στρατός έχει παραβιάσει τα σύνορα ιδρύοντας μόνιμες στρατιωτικές βάσεις και φυλάκια. Σας προτρέπω να εξετάσετε τον μακρύ κατάλογο των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων προτού εγκρίνετε οποιαδήποτε πώληση όπλων. Σας ενθαρρύνω να θέσετε αυστηρές προϋποθέσεις για τέτοιες συμφωνίες, όπως την απελευθέρωση του Σελαχατίν Ντεμιρτάς, του Οσμάν Καβαλά και άλλων που βρίσκονται στη φυλακή σήμερα. Σας προτρέπω να διασφαλίσετε ότι η Τουρκία δεν χρησιμοποιεί αμερικανικά όπλα για να επεκτείνει τα σύνορά της στη βορειοανατολική Συρία και στην περιοχή του Κουρδιστάν. Οι ενέργειές της δεν έχουν αλλάξει. Ως εκ τούτου, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρέπει να την επιβραβεύουν με αμερικανικά όπλα», γράφει στη δική του επιστολή ο Diliman Abdulkader, πρόεδρος της οργάνωσης American Friends of Kurdistan.

«Η Τουρκία έχει ήδη χρησιμοποιήσει τα υπάρχοντα οπλικά της συστήματα για να εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον χριστιανών και άλλων εθνοθρησκευτικών μειονοτήτων στη Συρία, το Ιράκ, την Αρμενία και την ανατολική Μεσόγειο», σημειώνει από την πλευρά του ο Richard Ghazal της οργάνωσης In Defense of Christians.

«Η Τουρκία έχει γίνει ένα αυταρχικό κράτος με έντονες συμπάθειες προς τους ισλαμιστές, υπό τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν… Η συμπάθειά του για τον ισλαμισμό σημαίνει ότι η Τουρκία είναι πλέον ένας από τους πιο επικίνδυνους παγκοσμίως προαγωγούς μιας τοξικής ισλαμιστικής ιδεολογίας», γράφει ο Clifford V. Smith του Middle East Forum, υπενθυμίζοντας παράλληλα και τις αποσταθεροποιητικές κινήσεις της Τουρκίας στη Λιβύη.

«Ζητάμε να διασφαλίσετε ότι οποιαδήποτε αμερικανική πώληση όπλων στην Άγκυρα θα συνοδεύεται από εγγυήσεις ότι ποτέ δεν θα χρησιμοποιηθούν αυτά τα όπλα των ΗΠΑ εναντίον Αρμενίων, Ασσυρίων, Ελλήνων, Κυπρίων, Κούρδων ή αμάχων εντός των τουρκικών συνόρων», σημειώνει από την πλευρά του ο Aram Hamparian της Armenian National Committee of America.

Πηγή: kathimerini.gr

Το άρθρο Τουρκικά F-16: Μπαράζ επιστολών στο Κογκρέσο από επτά οργανώσεις ενάντια σε μια συμφωνία εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.