Μετά από πολλά χρόνια έπεσε στα χέρια μου ξανά το best seller βιβλίο του Michael Crichton το «Κράτος του Φόβου» (State of Fear, 2004). Αυτό είναι ίσως το πιό αμφιλεγόμενο έργο του Michael Crichton (Jurassic Park, Andromeda Strain, Prey, Timeline κα) . Δεν είναι απλώς ένα τεχνοθρίλερ· είναι ταυτόχρονα πολιτικό και φιλοσοφικό μυθιστόρημα, όπου ο Crichton χρησιμοποιεί την πλοκή για να αναπτύξει τις απόψεις του σχετικά με την επιστήμη, τα μέσα ενημέρωσης και την εξουσία. Ο τίτλος δεν αναφέρεται μόνο στην τρομοκρατία ή στην κλιματική αλλαγή. Αναφέρεται σε μια κοινωνία που κυβερνάται μέσω του φόβου. Ο Crichton υποστηρίζει ότι κάθε εποχή χρειάζεται έναν μεγάλο φόβο. Αλλοτε ήταν οι μάγισσες, μετά ο κομμουνισμός, έπειτα η πυρηνική απειλή, και, στο μυθιστόρημα, ο φόβος της καταστροφικής κλιματικής αλλαγής. Η βασική του θέση είναι ότι ο φόβος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πολιτικής και κοινωνικής χειραγώγησης.

Ο Crichton δεν επιτίθεται στη φύση. Ένα σημείο που συχνά παρεξηγείται είναι ότι ο Crichton υποστηρίζει την καταστροφή του περιβάλλοντος.Αντίθετα, υποστηρίζει ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι αναγκαία, όμως η επιστήμη πρέπει να αμφισβητείται συνεχώς και δεν πρέπει να μετατρέπεται σε πολιτικό δόγμα. Ο πραγματικός αντίπαλος, κατά τον Crichton, είναι η σύμπραξη πολιτικής, μέσων ενημέρωσης, οικονομικών συμφερόντων, και οργανώσεων που μπορεί να δημιουργήσει ή να διογκώσει έναν φόβο ώστε να επηρεάσει την κοινή γνώμη. Η μεγαλύτερη συμβολή του βιβλίου, ανεξάρτητα από το αν συμφωνεί κανείς μαζί του, είναι το διαχρονικό ερώτημα που θέτει.

Το σημαντικότερο φιλοσοφικό ερώτημα του μυθιστορήματος είναι το πως ξεχωρίζουμε την πραγματική επιστήμη από την πολιτικοποίηση της επιστήμης.
Εδώ βρίσκεται και το πιο αμφιλεγόμενο σημείο. Το βιβλίο αμφισβητεί έντονα τον κυρίαρχο τρόπο παρουσίασης της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Πολλοί επιστήμονες επέκριναν το βιβλίο ως παραπλανητικό ως προς τα επιστημονικά του συμπεράσματα, παρότι αναγνώρισαν ότι εγείρει ενδιαφέροντα ερωτήματα για τη σχέση επιστήμης, πολιτικής και ΜΜΕ.

Εκτιμώ πως η ανάγνωσή του είναι απαραίτητη απο τις σημερινές ηγεσίες για να πάψουν να εκστομίζουν, με την παραμικρή ευκαιρία, απερίσκεπτες καταγγελίες περι “κλιματικής αλλαγής”!

Το άρθρο Η ΦΟΒΙΑ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ενδιαφέρουσα ανακοίνωση απο το CO2 Coalition, που αποδεικνύει πως είναι μύθος τα περί κλιματικής αλλαγής και υπερβολικής θέρμανσης του πλανήτη:

“Παρά τους ευρέως δημοσιευμένους ισχυρισμούς ότι «κάνει περισσότερη ζέστη από ποτέ στην ιστορία», είμαστε στην ευχάριστη θέση να μοιραστούμε πραγματικά ενθαρρυντικά νέα. Τα δεδομένα από τις συνεχιζόμενες αξιολογήσεις μας για τα κλίματα των πολιτειών των ΗΠΑ και των περιφερειών δεν δείχνουν καμία ένδειξη ανθρωπογενούς υπερθέρμανσης στη Βιρτζίνια, το Τέξας, το Αρκάνσας, το Ουαϊόμινγκ ή στις Μεσοδυτικές Πολιτείες των ΗΠΑ. Και οι αξιολογήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη για τη Μοντάνα και το Κολοράντο καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα.

Αντί για την κρίση που τόσο συχνά περιγράφεται στους τίτλους των ειδήσεων, διαπιστώνουμε μέτριες, φυσικές μεταβολές — στην πλειονότητά τους ευεργετικές — που βοηθούν τη γεωργία, τα οικοσυστήματα και τους ανθρώπους να ευημερούν.
Από την έκθεσή μας «Virginia and Climate Change» (Μάρτιος 2026), μαθαίνουμε ότι «δεν υπάρχει ασυνήθιστη ούτε πρωτοφανής θέρμανση». Τα εντονότερα κύματα καύσωνα στη Βιρτζίνια σημειώθηκαν τη δεκαετία του 1930 και, τις τελευταίες δεκαετίες, η ζωή στην Πολιτεία υπήρξε σχετικά ήπια και παραγωγική — εξαιρετικά νέα για τους αγρότες και τις οικογένειές μας.

Η έκθεση «Texas and Climate Change» (Αύγουστος 2025) αφηγείται μια εξίσου ενθαρρυντική ιστορία: Οι πρόσφατες θερμοκρασίες είναι «παρόμοιες με εκείνες που καταγράφηκαν πριν από περισσότερα από 100 χρόνια» και «σχεδόν ταυτόσημες με εκείνες των αρχών του 20ού αιώνα». Δεν υπάρχει ανοδική τάση στις μέγιστες θερμοκρασίες, οι εξαιρετικά θερμές ημέρες είναι λιγότερες και δεν παρατηρείται αύξηση στις ξηρασίες ή στα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Στην έκθεση «Arkansas and Climate Change» (Ιούλιος 2025), τα ευρήματα είναι απολύτως ξεκάθαρα: «Το Αρκάνσας δεν έχει παρουσιάσει καμία απολύτως θέρμανση τα τελευταία περισσότερα από 100 χρόνια». Παρά την αύξηση των επιπέδων CO₂, οι ετήσιες θερμοκρασίες παραμένουν σχεδόν αμετάβλητες, χωρίς στατιστικά σημαντική τάση. Μάλιστα, οι μέγιστες θερμοκρασίες έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από 1 °F από το 1900, ενώ τα χειρότερα κύματα καύσωνα σημειώθηκαν τη δεκαετία του 1930. Στο Ουαϊόμινγκ, οι θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί μόλις κατά 1,2 °F μέσα σε 120 χρόνια — κυρίως λόγω θερμότερων νυχτών, που επιμηκύνουν τις καλλιεργητικές περιόδους και ωφελούν τις καλλιέργειες και την άγρια ζωή.

Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους — και πρόκειται για πολύ καλά νέα!”

Το άρθρο Ο ΜΥΘΟΣ ΥΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗΣ… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Υπάρχει θεωρητικά ένα ενδεχόμενο να οδηγηθοθν οι ΗΠΑ σε σοβαρή πολιτική κρίση. Ιδίως στις κρίσιμες επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές γερουσιαστών και βουλευτών. Με βάση όμως τον τρόπο που διεξάγονται οι εκλογές στις ΗΠΑ, οι πιθανότητες μιας συντονισμένης κυβερνητικής νοθείας σε εθνική κλίμακα θεωρούνται μικρές. Οι λόγοι είναι κυρίως θεσμικοί. Οι αμερικανικές εκλογές δεν διοργανώνονται από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση αλλά από τις πολιτείες και, συχνά, από τις κομητείες. Υπάρχουν χιλιάδες διαφορετικές εκλογικές αρχές, πολλές από τις οποίες ελέγχονται από διαφορετικά κόμματα. Για να αλλοιωθεί αποφασιστικά το αποτέλεσμα, θα έπρεπε να υπάρξει συντονισμένη παρέμβαση σε πολλές πολιτείες ταυτόχρονα, κάτι εξαιρετικά δύσκολο να οργανωθεί και να παραμείνει κρυφό.

Υπάρχουν επίσης δικαστικοί έλεγχοι, επανακαταμετρήσεις όπου προβλέπονται και δυνατότητες προσφυγών. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κίνδυνοι πολιτικής αστάθειας. Αυτοί μπορεί να προκύψουν από διάφορους παράγοντες.
Απο αμφισβήτηση της αξιοπιστίας της εκλογικής διαδικασίας από κάποιο από τα δύο μεγάλα κόμματα, μαζικές δικαστικές προσφυγές, καθυστερήσεις στην καταμέτρηση σε κρίσιμες πολιτείες, έντονη πολιτική πόλωση και κινητοποιήσεις υποστηρικτών. Με δεδομένο το ήδη πολωμένο πολιτικό κλίμα στις ΗΠΑ, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η μεγαλύτερη απειλή δεν είναι τόσο η αποδεδειγμένη εκλογική νοθεία όσο η έλλειψη εμπιστοσύνης των πολιτών στο αποτέλεσμα. Αυτή η δυσπιστία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή πολιτική ένταση, ακόμη και αν οι εκλογές διεξαχθούν σύμφωνα με τον νόμο.

Τα περισσότερα μεγάλα αμερικανικά think tanks και κέντρα εκλογικών μελετών δεν θεωρούν πιθανότερο σενάριο μια κλασική “νοθεία” στην καταμέτρηση των ψήφων, αλλά μια κρίση νομιμοποίησης του αποτελέσματος. Τα βασικά σενάρια που συζητούνται είναι η αμφισβήτηση του αποτελέσματος πριν ακόμη ολοκληρωθεί η καταμέτρηση. Δηλώσεις επίσης περί εκτεταμένης απάτης ή παράνομων ψήφων μπορεί να οδηγήσουν σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων να μην αποδεχθεί το αποτέλεσμα, ανεξάρτητα από το ποιος θα κερδίσει. Εκατοντάδες επίσης προσφυγές σε πολιτειακά και ομοσπονδιακά δικαστήρια για επιστολικές ψήφους, εκλογικούς καταλόγους και διαδικασίες πιστοποίησης αποτελεσμάτων μπορούν να δημιουργήσουν τεράστια ένταση και να καθυστερήσει την οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων.

Αν συνδυαστούν οριακό εκλογικό αποτέλεσμα, αμφισβήτηση της εγκυρότητας της διαδικασίας, παρατεταμένες δικαστικές διαμάχες, μαζικές διαδηλώσεις και έντονη κομματική πόλωση μπορεί⁸7⁸ να προκληθεί πολιτική σοβαρη κρίση.

Από γεωπολιτική άποψη, μια διαρκείας εσωτερική κρίση στις ΗΠΑ θα μπορούσε να επηρεάσει την εξωτερική πολιτική της Ουάσιγκτον, δίνοντας μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων σε ανταγωνιστές όπως η Κίνα, η Ρωσία και η Τουρκία, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.

Οι περισσότεροι συνταγματολόγοι θεωρούν ότι οι αμερικανικοί θεσμοί παραμένουν ανθεκτικοί. Ωστόσο, μια πολύ αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση, σε συνδυασμό με έντονες δικαστικές διαμάχες και αμοιβαία αμφισβήτηση της νομιμότητας των αποτελεσμάτων, θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρή πολιτική ένταση και να δοκιμάσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Οι ανησυχίες πάντως όσων παρακολουθούν τις εξελίξεις επικεντρώνονται περισσότερο στην πόλωση, στη ρητορική αμφισβήτησης και στις νομικές συγκρούσεις μετά την ψηφοφορία παρά σε αποδεδειγμένη εκτεταμένη νοθεία.

Το άρθρο ΟΔΗΓΟΥΝΤΑΙ ΣΕ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΟΙ ΗΠΑ;… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η προσωρινή συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν είναι άγνωστο, ιδίως μετά τις πρόσφατες αρνητικές εξελίξεις, αν θα εξελιχθεί σε μόνιμη διευθέτηση. Αν γίνει κάτι τέτοιο είναι πολύ πιθανό να επιταχυνθούν νέες προσεγγίσεις και συμμαχίες που ήδη διαμορφώνονταν λόγω αμφιβολιών για την αμερικανική αξιοπιστία. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο το αν οι ΗΠΑ είναι ισχυρές, αλλά αν είναι προβλέψιμος και σταθερός εγγυητής ασφάλειας. Στον Κόλπο θα γίνουν προσπάθειες για πολυδιάστατη ασφάλεια αντί αποκλειστικής εξάρτησης από τις ΗΠΑ.Η μεγαλύτερη αλλαγή πιθανόν να εμφανιστεί στις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου. Η εμπειρία του πολέμου έδειξε ότι ακόμη και στενοί σύμμαχοι της Ουάσιγκτον μπορούν να βρεθούν εκτεθειμένοι σε επιθέσεις και οικονομικές ζημίες. Ως αποτέλεσμα, χώρες όπως η Σαουδικη Αραβία, τα Ενωμενα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ επιδιώκουν ολοένα περισσότερο να διατηρούν σχέσεις ταυτόχρονα με τις ΗΠΑ, την Κίνα, την Ινδία και – προσοχή γιά εμάς – περιφερειακές δυνάμεις όπως η Τουρκία.

Νέα γεωγραφικά σχήματα θα αρχίσουν να σχηματίζονται χωρίς αμερικανική ηγεσία. Ήδη αναλύεται η πιθανότητα στενότερης συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν, Σαουδικής Αραβίας και Αιγύπτου για περιφερειακή ασφάλεια, με λιγότερη εξάρτηση από αμερικανικές στρατιωτικές εγγυήσεις. Η Ευρώπη επίσης κινείται προς μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία. Ο πόλεμος και η αβεβαιότητα γύρω από την αμερικανική πολιτική ενισχύουν τις φωνές που ζητούν ευρωπαϊκή αμυντική αυτονομία. Η ιδέα ότι η Ευρώπη πρέπει να μπορεί να λειτουργεί ακόμη και αν οι ΗΠΑ αλλάξουν προτεραιότητες έχει αποκτήσει μεγαλύτερη απήχηση. Αυτό δεν σημαίνει διάλυση του ΝΑΤΟ, αλλά πιθανόν μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες, ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες αποτροπής και λιγότερη πολιτική εξάρτηση από την Ουάσιγκτον. Κάτι που φάνηκε εξ’ άλλου ⁸στην τελευταία Σύνοδο στην Αγκυρα.

Η Κίνα είναι ο μεγάλος ωφελημένος. Η Κινα εμφανίζεται όλο και περισσότερο ως εναλλακτικός οικονομικός και διπλωματικός εταίρος. Οι χώρες του Κόλπου δεν επιθυμούν να αντικαταστήσουν τις ΗΠΑ με την Κίνα, αλλά θέλουν να έχουν επιλογές. Αυτό αυξάνει τη γεωπολιτική επιρροή του Πεκίνου. Το παράδοξο τελικό αποτέλεσμα είναι λιγότερη εμπιστοσύνη αλλά όχι εγκατάλειψη των ΗΠΑ.Υπάρχει βέβαια και η αντίθετη ανάγνωση. Ορισμένοι σύμμαχοι μπορεί να συμπεράνουν ότι, παρά τα λάθη και τις αντιφάσεις, μόνο οι ΗΠΑ διαθέτουν τη στρατιωτική ισχύ για να επέμβουν σε τόσο μεγάλη κλίμακα. Άρα μπορεί να αναζητήσουν περισσότερες αμερικανικές εγγυήσεις, όχι λιγότερες. Η πιθανότερη εξέλιξη δεν είναι η εγκατάλειψη των ΗΠΑ από τους συμμάχους τους, αλλά η μετάβαση σε έναν πιο πολυπολικό κόσμο όπου ακόμη και οι παραδοσιακοί σύμμαχοι της Ουάσιγκτον θα αποφεύγουν να εξαρτώνται αποκλειστικά από αυτήν. Ο πόλεμος με το Ιράν και η ασταθής επακόλουθη συμφωνία φαίνεται να επιταχύνουν αυτή τη διαδικασία.

Το άρθρο ΚΡΙΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΗΠΑ… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Διατυπώνεται πλέον όλο και συχνότερα μια κριτική περί αποτυχίας του Υπ. Παιδείας στο ζήτημα των μη κρατικών πανεπιστημίων. Mπορεί να υποστηριχθεί ότι το Υπουργείο Παιδείας εμφανίζει σημαντική βραδύτητα στην ολοκλήρωση της διαδικασίας αδειοδότησης των μη κρατικών πανεπιστημίων. Η καθυστέρηση δημιουργεί αβεβαιότητα για τα ιδρύματα που έχουν υποβάλει φακέλους, δυσχεραίνει τον προγραμματισμό των υποψήφιων φοιτητών, δυσκολεύει τις συνεργασίες με ξένα πανεπιστήμια και μεταθέτει χρονικά την υλοποίηση μιας από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις που είχε εξαγγείλει η κυβέρνηση.

Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η διαδικασία πρέπει να είναι ιδιαίτερα αυστηρή, καθώς πρόκειται για την πρώτη εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου. Επικαλείται την ανάγκη να ολοκληρωθούν οι αξιολογήσεις της ΕΘΑΑΕ (για πόσο χρόνο;) και οι απαραίτητοι νομικοί έλεγχοι, ώστε να μη δημιουργηθούν προβλήματα νομιμότητας ή ποιότητας.

Συνεπώς, υπάρχουν δύο διαφορετικές αναγνώσεις. Η κριτική άποψη είναι πως η καθυστέρηση συνιστά διοικητική αδράνεια που αποδυναμώνει την αξιοπιστία των κυβερνητικών δεσμεύσεων.Η κυβερνητική άποψη απο την αλλη υποστηρίζει πως η καθυστέρηση είναι το αναγκαίο τίμημα μιας αξιόπιστης και αυστηρής διαδικασίας αδειοδότησης.

Με δεδομένο ότι βρισκόμαστε ήδη στα μέσα του 2026, όσο περισσότερο παρατείνεται η εκκρεμότητα τόσο ενισχύεται η εντύπωση ότι η μεταρρύθμιση δεν προχωρά με τον ρυθμό που είχε αρχικά εξαγγελθεί. Αυτό αποτελεί εύλογο αντικείμενο πολιτικής κριτικής, ανεξάρτητα από το αν τελικά οι άδειες εγκριθούν ή όχι. Και λειτουργεί αρνητικα πανω στην αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα του Υπ. Παιδείας, που δείχνει αδύναμο να δώσει λύσεις σε σχετικά απλά προβλήματα που το ίδιο, με τις επιλογές του, έχει δημιουργήσει.

Το άρθρο ΧΑΩΔΕΙΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΗ ΚΡΑΤΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η Τουρκία δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως το Ιράν σαν στρατηγικός αντιπαλος του Ισραήλ στη Μεση Ανατολή.
Από ισραηλινή στρατηγική σκοπιά, σήμερα υπάρχουν δύο διαφορετικοί ανταγωνιστές. Το Ιράν εξακολουθεί να θεωρείται η σημαντικότερη στρατιωτική και πυρηνική απειλή. Διαθέτει δίκτυο συμμάχων και ενόπλων οργανώσεων (όπως η Χεζμπολάχ και άλλες φιλοϊρανικές ομάδες), καθώς και βαλλιστικά προγράμματα. Αυτό το καθιστά την κύρια απειλή για την εθνική ασφάλεια του Ισραήλ. Η Τουρκία, αντίθετα, γίνεται γεωπολιτικός και περιφερειακός ανταγωνιστής. Δεν αποτελεί υπαρξιακή στρατιωτική απειλή όπως το Ιράν, αλλά διεκδικεί ηγετικό ρόλο στη Μέση Ανατολή, επεκτείνει την επιρροή της στη Συρία, έχει ισχυρή αμυντική βιομηχανία και ασκεί έντονη επιρροή στον μουσουλμανικό κόσμο. Αυτό δημιουργεί σύγκρουση συμφερόντων με το Ισραήλ.

Υπάρχουν τρεις λόγοι για τους οποίους αρκετοί αναλυτές στα Ιεροσόλυμα αντιμετωπίζουν πλέον την Τουρκία ως μακροπρόθεσμο στρατηγικό ανταγωνιστή. Ο ένας είναι η Συρία. Μετά την αποδυνάμωση της ιρανικής επιρροής σε ορισμένες περιοχές, η Τουρκία επιχειρεί να καλύψει το κενό, κάτι που το Ισραήλ θεωρεί προβληματικό. Οι μεγαλες φιλοδοξίες της Άγκυρας: Η Τουρκία δεν περιορίζεται στην άμυνά της, αλλά επιδιώκει να διαμορφώσει την περιφερειακή τάξη πραγμάτων από τη Λιβύη μέχρι τον Καύκασο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η ιδεολογική επίσης διάσταση. Η κυβέρνηση Ερντογάν προβάλλει τον εαυτό της ως υπερασπιστή των Παλαιστινίων και ασκεί ιδιαίτερα σκληρή κριτική στο Ισραήλ, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω τις σχέσεις των δύο τους.

Ωστόσο, υπάρχουν και σημαντικές διαφορές από την αντιπαράθεση Ισραήλ–Ιράν. Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ.
Διατηρεί οικονομικούς δεσμούς με τη Δύση. Παρά τις σοβαρές εντάσεις, κατά περιόδους εξακολουθούν να υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας και περιθώρια αποκλιμάκωσης. Επομένως, η Τουρκία εξελίσσεται στον κυριότερο κρατικό γεωπολιτικό ανταγωνιστή του Ισραήλ, ενώ το Ιράν παραμένει η σημαντικότερη στρατιωτική και στρατηγική απειλή. Αυτές οι δύο κατηγορίες δεν είναι ταυτόσημες. Αν συνεχιστεί η σημερινή πορεία στη Συρία και δεν υπάρξει πολιτική εξομάλυνση, είναι πιθανό η αντιπαλότητα Ισραήλ – Τουρκίας να αποτελέσει έναν από τους βασικούς άξονες της γεωπολιτικής της Μέσης Ανατολής κατά την επόμενη δεκαετία.

Το άρθρο ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ Η ΤΟΥΡΚΙΑ;… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ δεν θεωρούν απαραίτητα την Τουρκία πλήρως αξιόπιστο σύμμαχο. Τη θεωρούν όμως αναντικατάστατο σύμμαχο. Αυτά τα δύο δεν είναι το ίδιο. Στην πράξη λειτουργούν με τη λογική ότι η Τουρκία είναι μια “δύσκολη αλλά απαραίτητη δύναμη”.
Οι λόγοι είναι πολλοί. Ελέγχει τα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελλίων, δηλαδή την έξοδο της Ρωσίας από τη Μαύρη Θάλασσα. Διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ. Βρίσκεται στο σημείο όπου συναντώνται Μαύρη Θάλασσα, Καύκασος, Μέση Ανατολή και Ανατολική Μεσόγειος.
Φιλοξενεί κρίσιμες αμερικανικές και ΝΑΤΟϊκές υποδομές, όπως η βάση του Ιντσιρλίκ και το ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης στο Κιουρετσίκ.

Από την άλλη πλευρά, η Άγκυρα ακολουθεί πλέον μια στρατηγική που αρκετοί αναλυτές αποκαλούν «στρατηγική αυτονομία». Δηλαδή συνεργάζεται με τη Ρωσία όταν τη συμφέρει (ενέργεια, πυρηνικός σταθμός, τουρισμός, εμπόριο), πουλά drones στην Ουκρανία αλλά δεν συμμετέχει στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, διατηρεί σχέσεις με το Ιράν χωρίς να εγκαταλείπει το ΝΑΤΟ, συγκρούεται πολιτικά με το Ισραήλ αλλά εξακολουθεί να συνεργάζεται με τις ΗΠΑ σε άλλα ζητήματα, βυποστηρίζει ορισμένα ισλαμιστικά κινήματα που η Δύση αντιμετωπίζει με μεγαλύτερη επιφύλαξη.
Γιατί λοιπόν οι ΗΠΑ ανέχονται αυτή τη συμπεριφορά; Επειδή θεωρούν ότι υπάρχουν δύο επιλογές. Να κρατήσουν την Τουρκία μέσα στη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας, έστω και δύσκολα. Να τη σπρώξουν εκτός ΝΑΤΟ, οπότε θα μπορούσε να προσεγγίσει πολύ περισσότερο τη Ρωσία ή την Κίνα. Για την Ουάσιγκτον, η δεύτερη επιλογή θεωρείται συνήθως πιο επικίνδυνη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει δυσπιστία. Αντίθετα, μετά την αγορά των ρωσικών S-400, τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35, τις συνεχείς εντάσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο, τις διαφωνίες στη Συρία και τις σχέσεις με τη Χαμάς η εμπιστοσύνη έχει μειωθεί σημαντικά. ΝΣήμερα, πολλοί Αμερικανοί αξιωματούχοι αντιμετωπίζουν την Τουρκία περισσότερο ως συναλλακτικό (transactional) παρά ως παραδοσιακό σύμμαχο. Το βαθύτερο ζήτημα είναι πως η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση σε πολιτική ισχύ. Το μήνυμα της Άγκυρας είναι ουσιαστικά πως «δεν χρειάζομαι τόσο τη Δύση όσο η Δύση χρειάζεται εμένα.» Αυτό εξηγεί γιατί συχνά αποκλίνει από τις αμερικανικές επιλογές χωρίς να αποχωρεί από το ΝΑΤΟ.

⁹Ωστόσο, αυτή η στρατηγική έχει και όρια. Αν η Τουρκία θεωρηθεί ότι υπονομεύει συστηματικά τα θεμελιώδη συμφέροντα της Συμμαχίας, οι ΗΠΑ μπορούν να μειώσουν σταδιακά την εξάρτησή τους από αυτήν, επενδύοντας περισσότερο σε εναλλακτικούς εταίρους όπως η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Βουλγαρία, καθώς και σε νέες υποδομές στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με άλλα λόγια, η σχέση ΗΠΑ-Τουρκίας σήμερα χαρακτηρίζεται λιγότερο από αμοιβαία εμπιστοσύνη και περισσότερο από αμοιβαία αναγκαιότητα. Αυτό είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της γεωπολιτικής μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Οι συμμαχίες δεν στηρίζονται μόνο στην κοινή ιδεολογία ή στις κοινές αξίες, αλλά και στον υπολογισμό του στρατηγικού κόστους και οφέλους.

Το άρθρο Η ΘΕΣΗ ΚΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Eχουν πολύ αλλάξει τα πράγματα γι’ αυτό που συνηθισαμε να λέμε κεντροδεξιά.
Η παραδοσιακή κεντροδεξιά στην Ευρώπη βρίσκεται σε μεταβατική φάση, γιατί πιέζεται ταυτόχρονα από τρεις πλευρές.
Από την πλευρά της πιο «σκληρής» δεξιάς σε θέματα ταυτότητας, μετανάστευσης και ασφάλειας, από τον οικονομικό λαϊκισμό, και από την κρίση εμπιστοσύνης προς τις ελίτ και τους θεσμούς.

Πολλά κόμματα του παλιού Κέντρου και της λεγόμενης παραδοσιακής Δεξιάς προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στον φιλελευθερισμό της ελεύθερης αγοράς, στην κοινωνική συντήρηση και στην ανάγκη εναγκαλισμού της μεσαίας τάξης, που αισθάνεται ανασφάλεια πολιτισμικά και οικονομικά. Στην Ευρώπη εμφανίζονται διαφορετικά μοντέλα.
Το CDU στη Γερμανία προσπαθεί να επιστρέψει σε πιο παραδοσιακή συντηρητική γραμμή μετά την εποχή της Angela Merkel. Η Fratelli d’Italia στην Ιταλία δείχνει πώς κομμάτια της δεξιάς μετακινήθηκαν πιο έντονα προς την εθνική ταυτότητα και την έννοια της εθνικής κυριαρχίας. Στη Γαλλία, οι παραδοσιακοί Ρεπουμπλικάνοι περίπου απόλυτα συμπιέστηκαν ανάμεσα στον Emmanuel Macron και τη Marine Le Pen.

Η μεγάλη πρόκληση γιά την κεντροδεξιά είναι ότι ο κόσμος ζητά πλέον πιο καθαρές θέσεις. Το παλιό μοντέλο του «μετριοπαθούς διαχειριστή» και μιας ασαφούς ταυτότητας που “δανείζεται όπλα απο την φαρέτρα και της Δεξιάς και της Αριστεράς” δεν συγκινεί εύκολα. Κυρίως τις κοινωνίες που αισθάνονται δημογραφική ανασφάλεια, πολιτισμική σύγκρουση, οικονομική πίεση και δυσπιστία προς την παγκοσμιοποίηση.
Από την άλλη όμως, όταν οι κοινωνίες κουράζονται από την πόλωση ή φοβούνται την αστάθεια, η κεντροδεξιά ξαναβρίσκει χώρο επειδή προσφέρει θεσμική συνέχεια, οικονομική προβλεψιμότητα και πιο «κυβερνητικό» προφίλ.

Το ερώτημα λοιπόν μάλλον είναι όχι αν έχει μέλλον η κεντροδεξιά, αλλά ποια ακριβώς κεντροδεξιά. Χρειάζεται η χώρα μια τεχνοκρατική και φιλελεύθερη παράταξη ή μια πιο πολιτισμικά συντηρητική και αυστηρή σε σύνορα, ασφάλεια, εφαρμογή του νόμου, λιγότερη κρατικη παρέμβαση στην οικονομία και στήριξη της εθνικής ταυτότητας κομματική οντότητα; Στην Ευρώπη του 2026 φαίνεται πως επιβιώνουν περισσότερο όσες κεντροδεξιές δυνάμεις καταφέρνουν να συνδυάσουν οικονομικό ρεαλισμό, έλεγχο μεταναστευτικών ροών, κοινωνική συνοχή και αίσθηση εθνικής συνέχειας χωρίς να προσφεύγουν σε ακραίες ρητορικές. Η τσαλαβούτα σε ιδέες, συνθήματα και αξίες της παληάς αριστερής επιχειρηματολογίας δεν αρέσει πια στην σημερινή κοινωνικη πραγματικότητα…

Το άρθρο Που βρίσκεται το μέλλον της κεντροδεξιάς;… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Κάθε φορά που ένα νέο κύμα καύσωνα πέφτει επάνω στα κεφάλια μας και λογής περιβαλλοντολόγοι και “ειδικοί” για το κλίμα μας βοβαρδίζουν με προειδοποιήσεις επερχόμενων καταστροφών, σκέφτομαι το κακό που μας έκανε η Μάργκαρετ Θάτσερ. Αντιμετωπίζοντας τότε την ανένδοτη απεργία και τις κινητοποιήσεις των ανθρακωρύχων η Θάτσερ τότε αποφάσισε να ενισχύσει τα κέντρα ερευνών και τους επιστήμονες που ασχολούνταν με τις δυσμενείς επιπτώσεις του ανθρακα στο περιβάλλον και στην υγεία των πολιτών. Εκτοτε η σχεδον ασήμαντη χρηματοδότηση των ερευνών για το περιβάλλον τριπλασιάσθηκε και πανεπιστημιακα τμήματα, ινστιτούτα, κέντρα ερευνών και δεκάδες ειδικοί για την προστασία του περιβάλλοντος εμφανίσθηκαν έχοντας πλέον προσωπικό συμφέρον για την συνέχιση τέτοιων ερευνών, για την προπαγάνδιση επικείμενων κινδύνων και την διεύρυνση των ανησυχιών της κοινής γνώμης.

Πριν χρόνια ξέσπασε το σκάνδαλο των email ερευνητών του Πανεπιστημίου του East Anglia μέσω των οποίων είχαν αποκαλυφθεί προσπάθειες εξαπάτησης της κοινής γνώμης μέσω αλλοίωσης επιστημονικών δεδομένων ώστε ο κόσμος να πεισθεί πως μεγαλώνει ο κίνδυνος για το κλιμα απο εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Ετσι και τώρα, μόλις ξέσπασε ο καύσωνας στη Δυτική Ευρώπη καινούργιοι επιστήμονες, δημιουργήματα των χρηματοδοτήσεων της Μ. Θάτσερ, βγήκαν να μας προειδοποιήσουν για τους κινδύνους που μας περιμένουν απο την υπερθερμανση του πλανήτη. Ανάμεσά τους και η νεότατη καθηγήτρια ατμοσφαιρικής δυναμικής στο Πανεπιστήμιο Βάγκενινγκεν της Ολλανδίας, Λόρα Σουάρες-Γκουτιέρες. Δήλωσε πως “οι άγριοι καύσωνες της Ευρώπης έχουν τα δακτυλικά αποτυπώματα της κλιματικής κρίσης παντού”. Κι’ όταν, σαν Δήμαρχος Πειραιά τον Ιούλιο του 1987 μετρούσα χιλιαδες νεκρούς λόγω καύσωνα, που ήσαν “τα αποτυπώματα της κλιματικής κρίσης”; Και μετά τι έγινε; Εξαφανίσθηκαν για 40 περίπου χρόνια;

Φοβάμαι πως δεν μας τα λένε καλά οι ειδικοί γιά το κλίμα. Που ήταν το σχετικό “αποτύπωμα” των εκπομπών CO2 λόγω “βιομηχανικών ρύπων” που προκάλεσε καύσωνες στο Λονδίνο τον .. Μεσαίωνα; Με αποτέλεσμα να καλλιεργούν αμπέλια στον Τάμεση (!)

Πως θερμαίνεται η γη τελευταία, είναι αναμφισβήτητο. Οτι όμως αυτό συμβαίνει λόγω αλλαγών στο κλίμα, με αφορμή ανθρώπινες δραστηριότητες, που καταλήγουν σε αύξηση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, είναι τελείως αναπόδεικτο. Δεν υπάρχουν σχετικά δεδομένα. Υπάρχουν βέβαια συμφέροντα που κερδίζουν τεράστια ποσά απο τα μέτρα κατά της κλιματικής αλλαγής. Και οι μελετητές του κλίματος, που απο την εποχή της Θάτσερ ανελαβαν να κινδυνολογούν για το αρνητικό αποτυπωμα του άνθρακα στο κλίμα, καλά περνούν.

Α, ρε Μάργκαρετ, που μας έμπλεξες;

Το άρθρο ΤΙ ΜΑΣ ΕΚΑΝΕΣ, ΜΑΡΓΚΑΡΕΤ !… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το κόμμα Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ έχει στα μέσα του 2026 εικόνα εντυπωσιακά ισχυρή. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις της YouGov το φέρνουν πρώτο πανεθνικά με περίπου 25%-27%, μπροστά τόσο από τους Εργατικούς όσο και από τους Συντηρητικούς. Σε αρκετούς μέσους όρους δημοσκοπήσεων κινείται γύρω στο 26%-28%, έχοντας διατηρήσει την πρωτιά για πολλούς μήνες. Η άνοδος του κόμματος έχει πλέον μετατραπεί και σε τοπική δύναμη, με σημαντικά κέρδη στις αυτοδιοικητικές εκλογές και έλεγχο πολλών τοπικών συμβουλίων.

Υπάρχουν ωστόσο και ορισμένα όρια. Η εμφάνιση του πιο σκληρού δεξιού Restore Britain του Ρούπερτ Λόουι αφαιρεί ένα μικρό αλλά υπαρκτό ποσοστό ψήφων από το Reform. Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι η στήριξή του μπορεί να πιάσει «ταβάνι» αν δεν επεκταθεί πέρα από τους κοινωνικά συντηρητικούς ψηφοφόρους.
Το βρετανικό εκλογικό σύστημα (πλειοψηφικό μονοεδρικό – “first-past-the-post”) σημαίνει ότι ακόμη και με πρώτη θέση στις ψήφους δεν είναι βέβαιο ότι θα κερδίσει τις περισσότερες έδρες.
Συνολικά, το Reform βρίσκεται σήμερα στην ισχυρότερη θέση της ιστορίας του. Η μεγάλη πολιτική είδηση στη Βρετανία δεν είναι πλέον αν το κόμμα του Φάρατζ είναι «διαμαρτυρίας», αλλά αν μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους δύο κύριους πόλους του βρετανικού πολιτικού συστήματος.

Οι πολιτικές δυνατότητες του Νάιτζελ Φάρατζ σήμερα είναι πολύ μεγαλύτερες απ’ ό,τι σε οποιαδήποτε προηγούμενη φάση της καριέρας του. Έχει ήδη πετύχει τον βασικό στόχο της πολιτικής του ζωής. Ο Φάρατζ δεν είναι πλέον απλώς ο άνθρωπος του Brexit.Πολλοί ψηφοφόροι τον βλέπουν ως τον πολιτικό που επέβαλε την ατζέντα του στο βρετανικό κατεστημένο. Αυτό του δίνει αξιοπιστία όταν επιμένει ότι μπορεί να αλλάξει ξανά το πολιτικό σύστημα.Τόσο το Eργατικό Κόμμα όσο και οι Τόρυς (το Συντηρητικό) αντιμετωπίζουν προβλήματα ταυτότητας και εμπιστοσύνης. Ο Φάρατζ επωφελείται από τη δυσαρέσκεια ψηφοφόρων που θεωρούν ότι οι δύο παραδοσιακοί πόλοι μοιάζουν υπερβολικά μεταξύ τους. Η παράνομη μετανάστευση, η κοινωνική συνοχή και η εθνική ταυτότητα παραμένουν θέματα στα οποία ο Φάρατζ θεωρείται από πολλούς ψηφοφόρους πιο αξιόπιστος από τους αντιπάλους του.8 Αυτό είναι το βασικό του πολιτικό πλεονέκτημα.

Λίγοι Βρετανοί πολιτικοί έχουν την ικανότητά του να επικοινωνεί απλά μηνύματα και να κυριαρχεί στον δημόσιο διάλογο. Η αναγνωρισιμότητα του είναι συχνά μεγαλύτερη από εκείνη του ίδιου του κόμματός του. Τον περιορίζει το εκλογικό σύστημα. Που δεν ευνοεί νέα κόμματα. Ένα ποσοστό 25%-30% μπορεί να μεταφραστεί σε πολύ λιγότερες έδρες από όσες θα έδινε ένα αναλογικό σύστημα.

Από πολιτική άποψη, ο νέος ηγέτης των Εργατικών Αντυ Μπέρναμ είναι ίσως η πιο σοβαρή προσπάθεια επανεμφάνισης μιας βρετανικής κεντροαριστεράς τύπου «εργατικού πατριωτισμού» μετά την εποχή του Tony Blair, αλλά με μεγαλύτερη έμφαση στην περιφέρεια και λιγότερη στον λονδρέζικο κοσμοπολιτισμό.

Το άρθρο ΣΗΜΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: ΤΟ ΑΥΡΙΟ ΣΤΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.