Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, οι αυξημένες τιμές των εισροών και οι ασταθείς τιμές των αγροτικών προϊόντων, αποτελούν τις τρεις βασικές προκλήσεις, όχι μόνο για τους Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφους, αλλά για τους παραγωγούς σε όλη τη γη.

Σύμφωνα με παγκόσμια έρευνα που διενήργησε η McKinsey  & Company, στο σημερινό ασταθές οικονομικό τοπίο, οι αγρότες επαναξιολογούν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και θέτουν προτεραιότητες προκειμένου να βελτιώσουν την παραγωγικότητα και να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους. Έτσι, πολλοί στρέφονται στην υιοθέτηση νέων προϊόντων, βιώσιμων πρακτικών και νέων τεχνολογιών.

Για να κερδηθεί το «στοίχημα» των βιώσιμων και κερδοφόρων εκμεταλλεύσεων, οι φορείς που παρέχουν τεχνολογία και υπηρεσίες σε αγρότες, έχουν την ευκαιρία να επεκτείνουν τη δράση τους και σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς να προτείνουν λύσεις προσαρμοσμένες ανάλογα με τις ανάγκες των αγροτών, λαμβάνοντας υπόψη και τα διαφορετικά μοναδικά χαρακτηριστικά των χωρών και της υπαίθρου.

Οι αγρότες σε παγκόσμιο επίπεδο προσβλέπουν σε βιώσιμες πρακτικές, καινοτόμες τεχνολογικές εφαρμογές και νέα προϊόντα

Τα περιθώρια κέρδους για τους αγρότες

Η Παγκόσμια Έρευνα Αγροτών του 2024 της McKinsey, πραγματοποιήθηκε το διάστημα από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο του 2024 με τη συμμετοχή 4.400 αγροτών, από την Ευρώπη (Γαλλία, Γερμανία και Ολλανδία), την Ινδία, τη Λατινική Αμερική (Αργεντινή, Βραζιλία και Μεξικό) και τη Βόρεια Αμερική (Καναδάς και Ηνωμένες Πολιτείες).

Οι συμμετέχοντες είναι ιδιοκτήτες αγροκτημάτων μεγέθους από 120 στρέμματα ή λιγότερο (το 100% των 1.031 ερωτηθέντων της Ινδίας) έως περισσότερα από 6.000 στρέμματα (το 15% των ερωτηθέντων από τον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες). Όσον αφορά την παραγωγή, κυριάρχησαν οι καλλιέργειες όπως το καλαμπόκι και το σιτάρι, που κυμαίνονταν από το 46% του δείγματος στην Ινδία έως το 80% στη Λατινική Αμερική, ακολουθούμενες από ειδικές καλλιέργειες όπως τα φρούτα και τα λαχανικά.

Η νέα αυτή παγκόσμια έρευνα περιγράφει μια «προσεκτικά αισιόδοξη» προοπτική, η οποία επικεντρώνεται στο γεγονός να καταφέρει ο πρωτογενής τομέας να αυξήσει τα κέρδη του τα επόμενα χρόνια.

Από την πλευρά τους, οι αγρότες σε παγκόσμιο επίπεδο προσβλέπουν σε βιώσιμες πρακτικές, καινοτόμες τεχνολογικές εφαρμογές και νέα προϊόντα, τα οποία αυξάνουν τις αποδόσεις στις καλλιέργειές τους, προκειμένου να καταφέρουν να ενισχύσουν τα κέρδη τους και μάλιστα σε συνθήκες πίεσης που ασκούν τα «πράσινα» και περιβαλλοντικά μέτρα.

Ωστόσο, οι προσδοκίες για αύξηση των περιθωρίων κέρδους διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή. Για παράδειγμα οι αγρότες της Βόρειας Αμερικής αναμένουν συνολικά τα κέρδη φέτος να είναι χαμηλότερα κατά 64% και της Ευρώπης κατά  55%.

Στον αντίποδα, οι αγρότες στη Λατινική Αμερική και την Ινδία αναμένουν υψηλότερα κέρδη τα επόμενα δύο χρόνια, 58% και 76% αντίστοιχα, από 42% και 37% το 2022.

Οι αγρότες που θέλουν να ενισχύσουν τα κέρδη τους τα επόμενα χρόνια, πρέπει να επενδύσουν είτε μέσω βιώσιμων γεωργικών μεθόδων είτε υιοθετώντας νέες τεχνολογίες

Με το βλέμμα στραμμένο στη βιωσιμότητα οι αγρότες

Η αειφορία είναι ένας τομέας όπου οι αγρότες επενδύουν προκειμένου να βελτιώσουν την παραγωγικότητα και να αυξήσουν τα έσοδά τους.

Σύμφωνα με την έρευνα, στην Ινδία, τη Βόρεια Αμερική και τη Λατινική Αμερική, οι αγρότες εφαρμόζουν βιώσιμες πρακτικές για την αύξηση της απόδοσης, ενώ οι Ευρωπαίοι αγρότες ενδιαφέρονται για πρόσθετες ροές εσόδων.

Ταυτόχρονα, η έρευνα αποκαλύπτει ότι οι αγρότες που θέλουν να ενισχύσουν τα κέρδη τους τα επόμενα χρόνια, πρέπει να επενδύσουν είτε μέσω βιώσιμων γεωργικών μεθόδων είτε υιοθετώντας νέες τεχνολογίες.

Όσον αφορά τις πρακτικές βιωσιμότητας που εφαρμόζουν οι αγρότες, οι κορυφαίες πρακτικές είναι οι αμειψισπορές (68%), η μειωμένη ή καθόλου άροση (56%) και ο ψεκασμός ή η λίπανση με μεταβλητό ρυθμό (40%). Γενικά, η Ινδία και το Μεξικό υστερούν στην υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών σε σύγκριση με την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.

Σημαντική αύξηση παγκοσμίως καταγράφεται στην υιοθέτηση βιοελέγχων και βιοθρεπτικών συστατικών ως πρακτικών για την υγεία του εδάφους και την βελτίωση της απόδοσης. Περίπου το 31% των αγροτών χρησιμοποιεί βιοθρεπτικά συστατικά, ενώ το 20% χρησιμοποιεί βιοελέγχους.

Οι τιμές των εισροών παραμένουν η κύρια ανησυχία των αγροτών

Υιοθέτηση τεχνολογίας

Μέσω της ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών, πολλοί αγρότες φιλοδοξούν να ενισχύσουν τα μελλοντικά τους κέρδη.

Ωστόσο, η υιοθέτηση της τεχνολογίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το μέγεθος του αγροκτήματος – τα μεγάλα αγροκτήματα (πάνω από 2.500 στρέμματα) έχουν 45% περισσότερες πιθανότητες να υιοθετήσουν νέες τεχνολογίες σε σύγκριση με τα μικρά αγροκτήματα (λιγότερα από 100 στρέμματα).

Η υιοθέτηση όμως της τεχνολογίας γίνεται με αργό ρυθμό, καθώς σύμφωνα με την έρευνα αυξήθηκε κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες από το 2022 ο αριθμός των αγροτών που χρησιμοποιούν ή επιθυμούν τουλάχιστον μία νέα ψηφιακή τεχνολογία.

Οι αγρότες της Βόρειας Αμερικής πρωτοστατούν στην υιοθέτηση της τεχνολογίας, ενώ η Λατινική Αμερική γνώρισε την ταχύτερη ανάπτυξη (αύξηση δέκα ποσοστιαίων μονάδων από το 2022 έως το 2024). 

Οι τρεις κίνδυνοι

Οι τιμές των εισροών παραμένουν η κύρια ανησυχία, με το 48% των αγροτών να επισημαίνει τις αυξήσεις των τιμών ως τον κύριο κίνδυνο για τα κέρδη, σε σύγκριση με το 63% το 2022. Παρά τη γενική μείωση του κόστους για τα λιπάσματα και τα ενεργά συστατικά για την προστασία των καλλιεργειών το περασμένο έτος, οι αγρότες αναφέρουν μια μέση αντιληπτή αύξηση στο συνολικό κόστος κατά 13% τους τελευταίους 12 μήνες.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έρευνα τα λιπάσματα έχουν τον υψηλότερο πληθωρισμό τους τελευταίους 12 μήνες: το 24% των καλλιεργητών ανέφεραν ότι οι τιμές έχουν αυξηθεί περισσότερο από 20% το περασμένο έτος. Ακολουθούν οι αυξήσεις στο κόστος εργασίας (14%) και στην προστασία των καλλιεργειών (13%).

Επιπλέον, τα ακραία καιρικά φαινόμενα παραμένουν ένας από τους κύριους «πονοκεφάλους» των αγροτών, με τους ευρωπαίους και τους αγρότες της Λατινικής Αμερικής να σημειώνουν ιδιαίτερα τις επιπτώσεις που έχουν στα κέρδη τους.

Οι καλλιεργητές που πιστεύουν ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι ένας από τους κορυφαίους κινδύνους δήλωσαν ότι ξοδεύουν περίπου 30% περισσότερα από τους ομολόγους τους. Σε αυτό περιλαμβάνονται πρόσθετες δαπάνες όπως η ασφάλιση των καλλιεργειών.

Οι ασταθείς τιμές των εμπορευμάτων είναι ο τρίτος σημαντικός κίνδυνος για τα κέρδη που ανέφεραν οι αγρότες. Το 30% των αγροτών, κυρίως στη Βόρεια Αμερική, το θεώρησαν ως έναν από τους κορυφαίους κινδύνους. 

Και οι τρεις ευκαιρίες για τους αγρότες

Παρά τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν παγκοσμίως, οι αγρότες βλέπουν επίσης την ευκαιρία να αποκομίσουν κέρδη τα επόμενα χρόνια. Οι οικονομικές προοπτικές ποικίλλουν ανά περιοχή, με τους ευρωπαίους και βορειοαμερικανούς αγρότες πιο απαισιόδοξους να αυξήσουν το εισόδημά τους στο μέλλον.

Όταν ερωτήθηκαν, οι αγρότες είπαν ότι οι τρεις πρώτες ευκαιρίες για να αυξήσουν τα κέρδη τους τα επόμενα δύο χρόνια ήταν οι βελτιωμένες αποδόσεις, οι υψηλότερες τιμές των αγροτικών προϊόντων και οι χαμηλότερες τιμές για τις εισροές.

Για να αξιοποιήσουν αυτές τις ευκαιρίες, οι αγρότες προβλέπουν τη λήψη τριών βασικών ενεργειών: τη δοκιμή νέων προϊόντων αύξησης της απόδοσης, τη δοκιμή νέων προϊόντων προστασίας των καλλιεργειών και την αγορά καινοτόμου εξοπλισμού, προϊόντων ή τεχνολογίας.

Οι περισσότεροι αγρότες σε όλο τον κόσμο είπαν ότι η δοκιμή νέων προϊόντων για την αύξηση των αποδόσεων αποτελεί πρώτο στη λίστα των προτεραιοτήτων τους για αύξηση των κερδών. Όμως, το ποσοστό των αγροτών που σχεδίαζαν να προχωρήσουν σε αυτή τη δράση διέφερε σε όλο τον κόσμο. Για παράδειγμα, οι αγρότες στη Βόρεια Αμερική είχαν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες από τους αγρότες στην Ευρώπη να δοκιμάσουν νέα προϊόντα αύξησης της απόδοσης.

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Αγρότες: Πώς θα πάρει μπρος η κερδοφορία τους – Οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες… Της Ανθής Γεωργίου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Εκτοξεύτηκε η αξία των ελληνικών εξαγωγών ελαιολάδου στην Ισπανία και στην Ιταλία το 2022 συγκριτικά με το 2021, γεγονός το οποίο οφείλεται όχι τόσο στις αυξημένες ποσότητες όσο στην σημαντική αύξηση των τιμών.

Σημαντικό προβάδισμα ως προμηθευτής ελαιολάδου της ιταλικής αγοράς κατέχει η Ελλάδα με ποσοστό 21,9% διατηρώντας τη δεύτερη θέση μετά την Ισπανία. Αντίστοιχα, η Ελλάδα το 2021 και το 2022 κατείχε την 4η θέση στη λίστα των προμηθευτών της ισπανικής αγοράς. Σύμφωνα με τα ισπανικά στοιχεία, η αξία τους εκτοξεύτηκε από τα 15,5 εκατ. ευρώ το 2021 στα 25,3 εκατ. ευρώ το 2022.

Αντίστοιχα, το 2020 η αξία των εισαγωγών της Ιταλίας από την Ελλάδα άγγιξε τα 297.261 εκατ. ευρώ για 132.844 τόνους, το 2021 τα 353.452 εκατ. ευρώ για 114.233 τόνους και το 2022 η αξία τους εκτοξεύτηκε στα 467.356 εκατ. ευρώ για 114.152 τόνους.

Η χαμένη ευκαιρία

Μία διαχρονικά μεγάλη χαμένη ευκαιρία αποτελεί για τη χώρα μας η εξαγωγή ποσοτήτων ελαιολάδου, σε χύδην μορφή. Στη διεθνή αγορά του επώνυμου προϊόντος η χώρα μας διεκδικεί μόνο το 2-3%, με μεγάλο ποσοστό της ετήσιας παραγωγής να εξάγεται χύμα.

Και αυτό όταν η Ελλάδα τοποθετείται σταθερά μεταξύ των μεγαλύτερων ελαιοπαραγωγών και παρέχει περίπου το 10% της παγκόσμιας προσφοράς.

«Υπάρχει ακόμα χώρος για να αναπτυχθεί επώνυμο ελληνικό ελαιόλαδο. Ειδικοί του κλάδου εκτιμούν ότι οι εξαγωγές επώνυμου ελληνικού λαδιού θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 20% τα επόμενα 2-3 χρόνια», επισημαίνεται στο σημείωμα του Γραφείου ΟΕΥ Μιλάνου.

Περισσότερες οι εισαγωγές από τις εξαγωγές στην Ιταλία

Από την ανάλυση των συγκεντρωτικών δεδομένων, όπως επισημαίνεται στο σημείωμα του Γραφείου ΟΥΕ Μιλάνου, προκύπτει ότι, κατά τη διετία 2021 και 2022, οι εισαγωγές ελαιολάδου στην ιταλική αγορά είναι περισσότερες από τις εξαγωγές και αυξάνονται με μεγαλύτερο ρυθμό από τις εξαγωγές.

Ειδικότερα, οι εξαγωγές ελαιολάδου αυξάνονται κατά την τριετία 2020-2022 φτάνοντας στα 1,781 δισ. ευρώ και ταυτόχρονα οι εισαγωγές προσέγγισαν τα 2,132 δισ. ευρώ υπερδιπλασιάζοντας το εμπορικό έλλειμμα στο ελαιόλαδο που δημιουργήθηκε το 2021. Σημειώνεται ότι, κατά την εξεταζόμενη περίοδο, το σύνολο των εξαγωγών ελαιολάδου αποτελείται κυρίως από παρθένο και εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, σε ποσοστό μεγαλύτερο του 85%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στις ιταλικές εισαγωγές ξεπερνά το 92%.

Στο 21,9% το ποσοστό των ελληνικών εισαγωγών

Σημαντικό προβάδισμα ως προμηθευτές ελαιολάδου της ιταλικής αγοράς κατέχει η Ισπανία με μερίδιο 61,5% και η Ελλάδα με 21,9%, ενώ οι υπόλοιπες χώρες ακολουθούν με μονοψήφια ποσοστά μεριδίων αγοράς.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι εισαγωγές της Ιταλίας σε ελαιόλαδο αυξάνονται συνεχώς, την τριετία 2020-2022, με ρυθμούς άνω του 20% φτάνοντας το 2022 σε αξίες τα  2,132 δισ. ευρώ με αύξηση 31,3%. Η Ιταλία εισάγει ελαιόλαδο από τις 10 χώρες που παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα, οι οποίες συνολικά κατέλαβαν μερίδιο 99,9%, το 2022. Μεταξύ αυτών σημαντικό προβάδισμα κατέχουν, ως προμηθευτές ελαιολάδου της ιταλικής αγοράς, η Ισπανία με μερίδιο 61,5% και η Ελλάδα με 21,9%, ενώ οι υπόλοιπες ακολουθούν με μονοψήφια ποσοστά μεριδίων αγοράς.

Τέσσερις χώρες (Ισπανία, Ελλάδα, Τυνησία, Πορτογαλία) προμηθευτές του ελαιολάδου καλύπτουν το 99,4% της ιταλικής αγοράς, οι οποίες μάλιστα έστω και με διαφορετικούς ρυθμούς παρουσιάζουν αυξητική τάση κατά την τριετία 2020 – 2022.

Σε ότι αφορά τους όγκους εισαγωγής ελαιολάδου διαπιστώνεται ότι οι 4 χώρες προμηθευτές η Ισπανία, η Ελλάδα, η Τυνησία και η Πορτογαλία καλύπτουν το 99,5% της ιταλικής αγοράς με αυξητικούς ρυθμούς, με την Ισπανία να κατέχει τη πρώτη θέση με το 63,8% και την Ελλάδα να ακολουθεί με το 19,8%.

Πάντως, η τρέχουσα σεζόν (2023) αποτελεί μια χρονιά με πολλές προκλήσεις για τους παραγωγούς ελαιολάδου στην Ιταλία, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες του Γραφείου ΟΥΕ Μιλάνου από την αγορά, από την έναρξη της συγκομιδής ελαιοκάρπων φάνηκε ότι η παραγωγή ελαιολάδου φέτος θα είναι σημαντικά μειωμένη, από 30 έως και 70%, ενώ οι τιμές σχεδόν θα διπλασιαστούν, συγκριτικά με πέρυσι.

Οι εξαγωγές στην Ισπανία

Οι εισαγωγές ελαιολάδου στην Ισπανία είναι πολύ μικρές σε σύγκριση με την εγχώρια κατανάλωση και τις εξαγωγές της χώρας. Το σύνολό τους για το 2022 ανήλθε σε 703,278 εκατ. ευρώ.

Κύριοι τροφοδότες της Ισπανίας σε ελαιόλαδο είναι η Πορτογαλία και η Τυνησία, ενώ σε μεγάλη απόσταση ακολουθούν η Ιταλία, η Ελλάδα, το Μαρόκο, η Τουρκία και η Αργεντινή.

Σύμφωνα με το σημείωμα του Γραφείου ΟΕΥ της Μαδρίτης, η Ελλάδα αποτελεί σχετικά αξιόλογο προμηθευτή της Ισπανίας σε ελαιόλαδο, καθώς ιστορικά το εμπορικό ισοζύγιο έχει υπάρξει θετικό για τη χώρα μας, με το μεγαλύτερο μέρος των ελληνικών εξαγωγών να απαρτίζονται από ραφιναρισμένα ελαιόλαδα.

Με βάση τα ελληνικά στοιχεία, το 2018 οι ελληνικές εξαγωγές ελαιολάδου έφτασαν τα 51,37 εκατ. ευρώ, ενώ σε ποσότητες έφθασαν το υψηλό επίπεδο των 29,9 χιλ. τόνων.

Στη συνέχεια οι ελληνικές εξαγωγές ελαιολάδου προς την Ισπανία μειώθηκαν απότομα σε 7,3 εκατ. ευρώ το 2019, δείχνοντας ωστόσο στη συνέχεια σημεία ισχυρής επανάκαμψης κατά το έτος το 2020, καθώς και στη μετέπειτα και μέχρι σήμερα πορεία τους. Στο επτάμηνο 2023 η αξία των ελληνικών εξαγωγών ανήλθε στα 96,91 εκατ. ευρώ, γεγονός βέβαια που λογικά οφείλεται όχι τόσο στις αυξημένες ποσότητες όσο στην σημαντική αύξηση των τιμών του ελαιολάδου κατά το τρέχον έτος.

Τα ισπανικά στοιχεία του υπουργείου Βιομηχανίας, Εμπορίου και Τουρισμού (DataComex), παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις σε σύγκριση με τα ελληνικά -όπως και στις περισσότερες κατηγορίες προϊόντων που αποτελούν αντικείμενο διμερούς εμπορίου- ακολουθούν ωστόσο τις ίδιες τάσεις που περιγράφονται παραπάνω.

Οι προοπτικές της ισπανικής παραγωγής

Η Ισπανία ως γνωστό είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός και εξαγωγέας ελαιολάδου παγκοσμίως. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων της Ισπανίας, από κάθε 100 λίτρα ελαιολάδου που παράγονται παγκοσμίως, τα 45 προέρχονται από την Ισπανία.

Σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιοκομίας (IOC), τα τελευταία χρόνια η Ισπανία παράγει το 65% της ευρωπαϊκής και το 45% της παγκόσμιας παραγωγής. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας, την καλλιεργητική περίοδο 2022/2023 η Ισπανία παρήγε 780 χιλ. τόνους ελαιολάδου (51,8% της παραγωγής της ΕΕ και 28,6% της παγκόσμιας παραγωγής) – 665,8 χιλ. τόνους βάσει των στοιχείων του ισπανικού Υπουργείου Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων- έναντι 1,491 εκατ. τόνων την περίοδο 2021/2022, 1,389 εκατ. τόνων την περίοδο 2020/2021 και 1,125 εκατ. τόνων την περίοδο 2019/2020.

Οι προβλέψεις για την καλλιεργητική περίοδο 2023/2024 εκτιμούν το ύψος της ισπανικής παραγωγής σε 766,4 χιλιάδες τόνους, στα ίδια περίπου επίπεδα με τη χαμηλή συγκομιδή της περιόδου 2022/2023, ωστόσο κατά 34% χαμηλότερη από το μέσο όρο των τεσσάρων τελευταίων περιόδων, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις για την παραγωγή από το ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων.

Η παραγωγή ελαιολάδου στην Ισπανία υπολογίζεται να ανέλθει σε 766.362 τόνους ελαιολάδου την περίοδο 2023/2024, δηλαδή 15,3% υψηλότερη από τη χαμηλή συγκομιδή της προηγούμενης περιόδου (665.843 τόνοι σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων), ωστόσο κατά 34% κάτω από το μέσο όρο των τεσσάρων τελευταίων καλλιεργητικών περιόδων, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις για την παραγωγή από το Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων.

Πηγή: ΟΤ, in.gr

Το άρθρο Ελαιόλαδο: Μεγαλύτερα τα έσοδα από τις εξαγωγές σε Ιταλία και Ισπανία [πίνακες]… Της Ανθής Γεωργίου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.