Καθώς η ΕΕ προετοιμάζεται για τις επικείμενες κοινοβουλευτικές εκλογές και την επακόλουθη σύσταση νέας Επιτροπής το φθινόπωρο, ο κλάδος των αδρανών υλικών βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Αντιπροσωπεύοντας τον μεγαλύτερο εξορυκτικό τομέα της μη ενεργειακής εξορυκτικής βιομηχανίας, εμείς στη βιομηχανία αδρανών υλικών έχουμε μια μοναδική προοπτική και έναν κεντρικό ρόλο να παίξουμε στη βιώσιμη ανάπτυξη της ηπείρου μας. Αυτό το άρθρο στοχεύει να συζητήσει πώς η βιομηχανία αδρανών υλικών μπορεί να ευθυγραμμιστεί και να επηρεάσει τις επικείμενες νομοθετικές αλλαγές και τις κατευθύνσεις πολιτικής στην ΕΕ.

Στρατηγική Σημασία των Αδρανών Υλικών

Η βιομηχανία αδρανών υλικών, η οποία περιλαμβάνει άμμο, χαλίκι και θρυμματισμένη πέτρα, αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας, υποστηρίζοντας τον κατασκευαστικό τομέα, τη μεταποίηση και την ανάπτυξη των υποδομών. Αν λάβουμε υπόψη ότι ο κατασκευαστικός τομέας αντιπροσωπεύει το 9% του ΑΕΠ της ΕΕ τότε μπορούμε να πούμε ότι αυτό το μεγάλο ποσοστό του ΑΕΠ αποδίδεται έμμεσα στα αδρανή υλικά αφού αν δεν υπήρχαν τα αδρανή υλικά στην ουσία δεν θα υπήρχε κατασκευαστικός τομέας. Καθώς παρέχουμε βασικά υλικά για την κατασκευή και τη συντήρηση δρόμων, νοσοκομείων, κατοικιών, σχολείων και γενικά όλων των υποδομών γύρω μας, η βιομηχανία μας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της φιλοδοξίας της ΕΕ να αναζωογονήσει τις υποδομές της και τη μετάβασή της σε μια πράσινη οικονομία. Οι επερχόμενες εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι πολιτικοί προσανατολισμοί της νέας Επιτροπής πρέπει να αναγνωρίσουν και να ενσωματώσουν τον στρατηγικό ρόλο των αδρανών υλικών στην ατζέντα τους.

Συστάσεις Πολιτικής για το νέο Νομοθετικό Πλαίσιο της ΕΕ

Με ένα νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Επιτροπή στον ορίζοντα, προτείνουμε πολλές βασικές συστάσεις πολιτικής που πρέπει να ληφθούν υπόψη:

1. Βελτιωμένες Πρακτικές Βιωσιμότητας: Η Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ παρέχει έναν οδικό χάρτη για να γίνει η Ευρώπη η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος. Ως Aggregates Europe – UEPG, μέσω του Οδικού μας Χάρτη “Neutral Aggregates 2050” έχουμε δεσμευτεί στο να μειώσουμε το, ήδη χαμηλό, περιβαλλοντικό μας αποτύπωμα μέσω καινοτόμων πρακτικών ανακύκλωσης και τεχνικών βιώσιμης εξόρυξης. Υποστηρίζουμε τη νομοθεσία που υποστηρίζει αυτές τις πρωτοβουλίες, παρέχοντας πλαίσια και κίνητρα για βιώσιμες μεθόδους παραγωγής.
2. Επενδύσεις σε Υποδομές: Η πανδημία COVID-19 υπογράμμισε τη σημασία της ανθεκτικής υποδομής. Προτρέπουμε το νέο κοινοβούλιο και την Επιτροπή της ΕΕ να δώσουν προτεραιότητα στις επενδύσεις σε υποδομές που όχι μόνο πληρούν τα ισχυρά περιβαλλοντικά πρότυπα της ΕΕ αλλά και ενισχύουν την οικονομική ανάκαμψη. Η νομοθεσία που διευκολύνει τη μεγαλύτερη χρήση των ανακυκλωμένων αδρανών υλικών μπορεί να προωθήσει τη βιωσιμότητα ενώ παράλληλα θα τονώσει την οικονομική ανάπτυξη.
3. Ρυθμιστική σταθερότητα και εναρμόνιση: Η κανονιστική βεβαιότητα είναι ζωτικής σημασίας για την επένδυση του κλάδου μας σε νέες τεχνολογίες και λειτουργικές προσαρμογές. Ζητούμε εναρμονισμένους κανονισμούς σε όλα τα κράτη μέλη που απλοποιούν και σταθεροποιούν το νομικό περιβάλλον για τη συνολική παραγωγή. Αυτή η συνέπεια θα βοηθήσει στον προγραμματισμό μακροπρόθεσμων επενδύσεων και στην πλοήγηση στο περίπλοκο τοπίο της κοινοτικής και εθνικής νομοθεσίας.
4. Υποστήριξη Έρευνας και Καινοτομίας: Η βιομηχανία αδρανών υλικών είναι έτοιμη να καινοτομήσει, αλλά χρειαζόμαστε υποστήριξη από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Η χρηματοδότηση της έρευνας σε φιλικά προς το περιβάλλον υλικά και πιο αποτελεσματικές διαδικασίες παραγωγής είναι απαραίτητη. Συνιστούμε στη νέα Επιτροπή να αυξήσει την κατανομή των κεφαλαίων για αυτούς τους σκοπούς στο πλαίσιο του Horizon Europe.
5. Ανάπτυξη εργατικού δυναμικού: Καθώς οι βιομηχανίες εξελίσσονται, το ίδιο πρέπει και το εργατικό δυναμικό μας. Η εστίαση στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανεκπαίδευση των εργαζομένων στον τομέα των αδρανών υλικών θα πρέπει να αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της ΕΕ για την εργασία, διασφαλίζοντας ότι οι εργαζόμενοι είναι προετοιμασμένοι για τις θέσεις εργασίας του αύριο. Οι συνεργασίες μεταξύ της βιομηχανίας, των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των κυβερνήσεων μπορούν να διευκολύνουν αυτή τη μετάβαση.

Χτίζοντας Συνεργασίες για ένα Βιώσιμο Μέλλον

Η συνεργασία θα είναι το κλειδί για την επίτευξη των στόχων μας. Η βιομηχανία αδρανών υλικών πρέπει να οικοδομήσει ισχυρές συνεργασίες με τις τοπικές κοινότητες, τους ευρωπαίους φορείς χάραξης πολιτικής και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς για να διασφαλίσει ότι η συμβολή μας στους οικονομικούς και περιβαλλοντικούς στόχους της ΕΕ αναγνωρίζεται και ενισχύεται. Μέσω της ενεργού δέσμευσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τη νέα Επιτροπή, μπορούμε να βοηθήσουμε στη διαμόρφωση πολιτικών που αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα και τις ανάγκες του κλάδου μας, συμβάλλοντας παράλληλα σε ένα βιώσιμο μέλλον.

Αλληλεπίδραση με Φορείς Χάραξης Πολιτικής

Η αποτελεσματική υπεράσπιση συνεπάγεται άμεση συνεργασία με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της ΕΕ. Συμμετέχοντας σε δημόσιες διαβουλεύσεις, ομάδες εργασίας και φόρουμ, η βιομηχανία αδρανών υλικών μπορεί να εκφράσει τις ανησυχίες και τις συστάσεις της απευθείας σε εκείνους που δημιουργούν τη νομοθεσία που μας επηρεάζει. Αυτός ο άμεσος διάλογος είναι ζωτικής σημασίας για να διασφαλιστεί ότι ο τομέας μας όχι μόνο θα ακούγεται αλλά και θα γίνεται κατανοητός από αυτούς που βρίσκονται στην εξουσία.

Συμπεράσματα
Καθώς η Ευρώπη βρίσκεται στο χείλος μιας σημαντικής πολιτικής αλλαγής, η βιομηχανία αδρανών υλικών έχει και ευθύνη και ευκαιρία να επηρεάσει την κατεύθυνση των μελλοντικών πολιτικών της ΕΕ. Υπερασπίζοντας νομοθεσία που ευθυγραμμίζεται με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης, επενδύοντας στο εργατικό μας δυναμικό και προωθώντας καινοτόμες πρακτικές, μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι η βιομηχανία αδρανών υλικών θα συνεχίσει να αποτελεί πυλώνα της ευρωπαϊκής οικονομικής ισχύος και περιβαλλοντικής διαχείρισης.

Οι επερχόμενες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ο σχηματισμός της νέας Επιτροπής της ΕΕ είναι κάτι περισσότερο από πολιτικά γεγονότα, είναι μια ευκαιρία για εμάς να ενσωματώσουμε τη βιομηχανία μας στην καρδιά του μέλλοντος της Ευρώπης. Ας αδράξουμε αυτή την ευκαιρία για να υποστηρίξουμε μια ευημερούσα, βιώσιμη και ανθεκτική ΕΕ.

Το άρθρο παραχωρήθηκε στο newsletter του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων

*Προέδρου του Aggregates Europe – UEPG (Ευρωπαϊκώς Σύνδεσμος Λατομείων)

Το άρθρο Ο ρόλος της βιομηχανίας αδρανών υλικών στη διαμόρφωση του μέλλοντος της Ευρώπης: Εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και η Νέα Επιτροπή της ΕΕ… Του Αντώνη Αντωνίου Λατούρου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Μετά το νερό, τα αδρανή υλικά είναι ο δεύτερος φυσικός πόρος που καταναλώνεται στον κόσμο με πέραν των 40 δισεκατομμυρίων τόνων ετησίως, ποσότητα επαρκή για την κατασκευή ενός τείχους πλάτος 27 μέτρα και ύψος 27 μέτρα γύρω από τον ισημερινό κάθε χρόνο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, κάθε άτομο καταναλώνει περίπου, κατά μέσο όρο, 5 τόνους αδρανή υλικά ανά έτος. Είναι ένα απαραίτητο συστατικό για την καθημερινότητά μας αφού τα αδρανή υλικά είναι κεντρικό συστατικό για την κατασκευή όλων των τύπων υποδομών όπως δρόμοι, γέφυρες, κτίρια, σταθμοί παραγωγής ενέργειας, φράγματα, αεροδρόμια, λιμάνια κλπ. Δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι, αν δεν υπήρχαν τα αδρανή υλικά δεν θα υπήρχε κυριολεκτικά τίποτα γύρο μας.

Τα αδρανή υλικά ανανεώνονται σε γεωλογική χρονική κλίμακα και θα πρέπει να θεωρούνται ως επί το πλείστον πεπερασμένος πόρος. Η περιορισμένη επίγνωση της υπερβολικής εξαγωγής αυτού του υλικού σε πολλές τοποθεσίες σε όλο τον κόσμο εμποδίζει την ιεράρχηση των μακροπρόθεσμων στόχων έναντι των βραχυπρόθεσμων αναγκών. Εάν δεν γίνει προσεκτική διαχείριση της εξόρυξης των αδρανών υλικών, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις, ακρωτηριάζοντας τις μελλοντικές εξελίξεις, ιδιαίτερα σε δυναμικά περιβάλλοντα, συμπεριλαμβανομένων των μικρών νησιωτικών εθνών, των δέλτα, των ακτών και των λεκανών απορροής ποταμών. Σε πολλές τοποθεσίες, η μακροπρόθεσμη παροχή αδρανών υλικών δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη.

Η βιώσιμη χρήση αυτού του πόρου είναι ζήτημα αναγκαιότητας και επείγουσας ανάγκης και αυτό ήταν το κύριο θέμα του 6^ου Παγκόσμιου Συνεδρίου GAIN (Global Aggregates Information Network) που διεξήχθη στις 3-4 Ιουλίου 2023 στο Queenstown της Νέα Ζηλανδίας και φιλοξενήθηκε από τον AQA (Aggregates and Quarries Association) Σύνδεσμο Αδρανών και Λατομείων της Νέας Ζηλανδίας.

Στο Συνέδριο συμμετείχαν η Κίνα, η Νότια Κορέα, η Μαλαισία, η Ευρώπη μέσω του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Aggregates Europe – UEPG, οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Κολομβία, η Αργεντινή και η Νέα Ζηλανδία. Αν και δεν μπόρεσαν να παρευρεθούν για διάφορους λόγους, η Αυστραλία, η Ινδία, η Νότια Αφρική, η Βραζιλία, το Μεξικό και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έκαναν επίσης πολύτιμες παρεμβάσεις με τις εισηγήσεις και παρουσιάσεις τους. Αυτό επέτρεψε ένα εντατικό διήμερο πρόγραμμα πολύτιμων ανταλλαγών πληροφοριών, ιδεών και καλών πρακτικών.

Οι εναρκτήριες εθνικές παρουσιάσεις κάλυψαν την οργανωτική δομή κάθε χώρας/περιφέρειας συν τις κύριες προκλήσεις και ευκαιρίες της. Αυτές οι παρουσιάσεις αποκάλυψαν ότι, σε παγκόσμιο επίπεδο, υπάρχουν πολλές κοινές προκλήσεις του κλάδου, αλλά έδειξαν επίσης τη σημαντικότητα της ανταλλαγής πολύτιμων γνώσεων σε διαφορετικές λύσεις.

Η αειφορία ήταν θέμα προτεραιότητας για όλες τις χώρες/περιφέρειες και υπήρξαν εξαιρετικές παρουσιάσεις και συζητήσεις με οδικούς χάρτες για ένα 2050 ουδέτερο από εκπομπές άνθρακα, βέλτιστες πρακτικές στη διαχείριση των υδάτων, την ποιότητα του αέρα, την αποκατάσταση και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας, καθώς και για την εξόρυξη από τους ποταμούς και τη θάλασσα.

Η κοινές προκλήσεις όμως, ήταν η πρόσβαση σε πόρους για ένα χρονοδιάγραμμα 20 ετών, οι αποτελεσματικές και δίκαιες διαδικασίες αδειοδότησης και οι ανεύθυνες/παράνομες εξορύξεις όπου τονίστηκε ιδιαίτερα η συνεχής εκστρατεία καταπολέμησης τους.

Οι τεχνικές πτυχές επικεντρώθηκαν στα αυξανόμενα οφέλη της ψηφιοποίησης και της τεχνητής νοημοσύνης. Οι πτυχές της ασφάλειας και υγείας, και οι κοινωνικές πτυχές επισημάνθηκαν ως όλο και πιο σημαντικές για τη διασφάλιση της αξιόλογης σταδιοδρομίας του κλάδου. Όπως πάντα, οι δημόσιες σχέσεις και οι επικοινωνίες αποδείχθηκαν απαραίτητες για την αφήγηση της καλής ιστορίας του κλάδου στον ευρύτερο κόσμο.

Όσον αφορά τις οικονομικές πτυχές, οι καλύτερες εκτιμήσεις έδειξαν μείωση της παγκόσμιας παραγωγής κατά 6,5% το 2023 έναντι του 2019 λόγω κυρίως της πανδημίας και των περιφερειακών οικονομικών αναταράξεων. Ωστόσο, εν μέσω της αυξανόμενης ζήτησης, η οποία έχει τριπλασιαστεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ο κόσμος αντιμετωπίζει μια αυξανόμενη έλλειψη αδρανών υλικών χωρίς άμεσα διαθέσιμα εναλλακτικά υλικά. Καθώς η παγκόσμια ζήτηση για αδρανή υλικά συνεχίζει να αυξάνεται ταχύτερα από ό,τι μπορούν να αναπληρωθούν οι φυσικές πηγές, είναι ζωτικής σημασίας η βιώσιμη διαχείριση αυτού του περιορισμένου πόρου.

Η παγκόσμια κρίση των αδρανών υλικών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κλιματική αλλαγή. Σήμερα, ένα άνευ προηγουμένου 57 τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού—περίπου 4,4 δισεκατομμύρια κάτοικοι—ζει σε πόλεις. Μέχρι το 2040, ο αριθμός των κατοίκων των πόλεων προβλέπεται να αυξηθεί στο 65 τοις εκατό ή σχεδόν 6 δισεκατομμύρια άτομα. Με τα αδρανή υλικά να αποτελούν περίπου το 70 τοις εκατό των μειγμάτων σκυροδέματος, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η αυξανόμενη αστικοποίηση είναι εν μέρει υπεύθυνη για τον τριπλασιασμό της παγκόσμιας κατανάλωσης αδρανών υλικών τα τελευταία 20 χρόνια.

Η αυξανόμενη ανθρώπινη μετανάστευση από τις αγροτικές περιοχές προς τα πιο πυκνοκατοικημένα αστικά κέντρα αυξάνει τη ζήτηση για ανάπτυξη υποδομών και για τα αδρανή υλικά που αποτελούν τα δομικά στοιχεία τους. Τα επόμενα 20 χρόνια, εκτιμάται ότι απαιτούνται 7,5 τρισεκατομμύρια δολάρια (USD) για την κάλυψη της αυξανόμενης παγκόσμιας ζήτησης για υποδομές, περίπου διπλάσιο από τις δαπάνες για υποδομές που πραγματοποιήθηκαν την προηγούμενη 20ετία.

Σε ορισμένα μέρη του κόσμου όπου οι κατασκευαστικές εκρήξεις έχουν οδηγήσει σε δραματικές αυξήσεις στη ζήτηση για εξόρυξη αδρανών υλικών, υπάρχουν ολοένα και πιο βίαιες κοινωνικές εντάσεις, επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και τα μέσα διαβίωσης όπως επίσης και υποβαθμισμένα οικοσυστήματα.

Εκτός από την επέκταση των αστικών πληθυσμών που προκαλούν πίεση στις προμήθειες αδρανών υλικών, το δομημένο περιβάλλον πρέπει ταυτόχρονα να οχυρωθεί, να ανακατασκευαστεί και να οραματιστεί εκ νέου μπροστά σε μοναδικές απειλές από την κλιματική αλλαγή. Το μεταβαλλόμενο κλίμα μας συνεχίζει να τροφοδοτεί την αυξανόμενη συχνότητα, την κλίμακα, τις προκύπτουσες ζημιές και το κόστος ανάκτησης των παγκόσμιων καταστροφών.

Ενώ γίνονται συντονισμένες προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων των Ηνωμένων Εθνών για μείωση στο μισό των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030, οι εθνικές και τοπικές κυβερνήσεις προετοιμάζονται όλο και περισσότερο για την κλιμάκωση των κλιμακτικών στρεσογόνων παραγόντων και αναζητούν στρατηγικές μετριασμού και επεκτάσιμες τεχνολογίες. Το 2017, οι παγκόσμιες οικονομικές απώλειες από τέτοιες καταστροφές ανήλθαν σε 330 δισεκατομμύρια δολάρια (USD), που είναι η δεύτερη υψηλότερη απώλεια που έχει καταγραφεί και είναι πολύ πάνω από τον μέσο όρο των 10 ετών των 190 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Τα αδρανή υλικά παίζουν καθοριστικό ρόλο στον μετριασμό αυτών των στρεσογόνων παραγόντων. Η αυξανόμενη ζήτηση για αυτόν τον περιορισμένο πόρο εν μέσω της φθίνουσας προσφοράς αναμένεται να οδηγήσει σε: (1) μεγαλύτερες εκπομπές θερμοκηπίου που συνδέονται με την εξόρυξη, τη μεταφορά και τη χρήση του και (2) αυξημένη κοινωνική και περιβαλλοντική ευπάθεια.

Είναι σαφές ότι αυτές οι τάσεις παρουσιάζουν σημαντικές αλλαγές στον τρόπο ζωής μας και μοναδικές προκλήσεις που θα απαιτήσουν τεράστιες επενδύσεις εργασίας, κεφαλαίου, φυσικών πόρων, ενέργειας και εφευρετικότητας.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΠΑΡΑΧΩΡΗΘΗΚΕ ΓΙΑ ΤΟ NEWSLETTER ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

*Πρόεδρου του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Αδρανών Υλικών – Aggregates Europe – UEPG

Το άρθρο Αδρανή Υλικά – η αναγκαιότητα και η κατάσταση τους σε παγκόσμιο επίπεδο… Του κ Αντώνη Αντωνίου Λατούρου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.