Σκέψεις για τη σχέση γιατρών-ασθενών με αφορμή τις κατηγορίες εναντίον της υφυπουργού Χρυσούλας Ζαχαροπούλου.

Καμιά ιατρική εξέταση δεν είναι ευχάριστη για τους ασθενείς. Εκτός του ότι κάποιος μας υποβάλλει προσωπικές ερωτήσεις και μας πασπατεύει, έχουμε κάποιο βαθμό άγχους για τη διάγνωση και για το τι θα επακολουθήσει. Κανείς μας δεν πηγαίνει στον γιατρό για να περάσει υπέροχα. Μερικοί κατατάσσουν στις χειρότερες στιγμές τους την επίσκεψη στον οδοντογιατρό· άλλοι στον ουρολόγο, στον γαστρεντερολόγο ή στον γυναικολόγο. Υπάρχουν αντικειμενικά και υποκειμενικά δεδομένα: τα ανατριχιαστικά οδοντιατρικά εργαλεία είναι αναπόφευκτα· η είσδυση στο σώμα κατά τις γυναικολογικές και ουρολογικές εξετάσεις επίσης. Παρά τη μεγάλη πρόοδο των απεικονιστικών εξετάσεων, η σωματική επαφή με τον/τη γιατρό είναι απαραίτητη και προς το παρόν η τεχνολογία δεν μπορεί να την αντικαταστήσει. Εξάλλου, συχνά, η τεχνολογία συνδυάζεται με σωματική επεμβατικότητα: π.χ. στην κολονοσκόπηση.

Αν και το επάγγελμα της μαμής είναι το αρχαιότερο στον κόσμο, μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες οι περισσότεροι γυναικολόγοι στην Ελλάδα ήταν άνδρες. Το παράξενο φαινόμενο οφειλόταν στο ότι οι γυναίκες-γιατροί προτιμούσαν εργαστηριακές και γενικότερα μη χειρουργικές ειδικότητες, καθώς και στο ότι οι γυναίκες-ασθενείς έδειχναν περισσότερη εμπιστοσύνη στους άνδρες. Επρόκειτο για μια αντανάκλαση της κοινωνικής εξάρτησης και ψυχικής υποτέλειας: οι γυναίκες έβλεπαν τον γυναικολόγο τους ως πατέρα, προστάτη και σωτήρα. Father knows best. Στο μεταξύ, η γυναικολογία σήμαινε, και ίσως σημαίνει ακόμα, υψηλότερα έσοδα για τους γιατρούς, κυρίως επειδή εμπλέκεται με καταστάσεις που δεν είναι ασθένειες ―στειρότητα, αμβλώσεις, τοκετοί― οι οποίες ενισχύουν την εξάρτηση από τον δεδομένο γιατρό, τη δυσκολία της αλλαγής και της μετακίνησης σε κάποιον άλλον.

Με ευκαιρία τις κατηγορίες εναντίον της Χρυσούλας Ζαχαροπούλου, θα επιμείνω ότι, σε μια δημοκρατική κοινωνία, μετά από την πρώτη επαφή με μια γιατρό που μας δημιουργεί αρνητικές εντυπώσεις, έχουμε, θεωρητικά, τη δυνατότητα να μην την ξαναεπισκεφτούμε. Νομίζω ότι οι γυναίκες δυσκολεύονται να το βάλουν στα πόδια όταν πρέπει να το βάλουν στα πόδια. Έχουν αμφιβολίες για το ίδιο τους το ένστικτο και πιθανώς τη μοιρολατρική ιδέα ότι δεν θα βρουν κάποιον-α που να τους ταιριάζει καλύτερα. Έτσι, όλες οι γυναίκες ―ιδιαίτερα στην Ελλάδα όπου η συνειδητότητα παραμένει αρκετά χαμηλή― έχουν να διηγηθούν πολεμικές ιστορίες από την πλοήγησή τους στον κόσμο των γυναικολόγων. Οι περισσότεροι άνδρες γυναικολόγοι ήταν και παραμένουν αναίσχυντα σεξιστές, ενώ, πολλοί είναι αναίσθητοι, άγαρμποι και ακατάλληλοι για τη συγκεκριμένη ειδικότητα. Από την άλλη πλευρά, πολλές γυναίκες γυναικολόγοι έχουν ύφος ανωτερότητας ή είναι φεμινίστριες από εκείνες που περιφρονούν τις συχνά αντιφεμινιστικές αντιλήψεις των ασθενών τους. Το ίδιο φύλο δεν συνεπάγεται παρόμοια κοσμοθεώρηση: για παράδειγμα, μια ασθενής της κ. Ζαχαροπούλου παραπονιέται σήμερα διότι η ανικανότητά της να αποκτήσει παιδιά δεν συγκίνησε καθόλου τη γιατρό ―όντως, μερικές γυναίκες προσλαμβάνουν τη στειρότητα ως τραγωδία ενώ άλλες όχι. Το ότι οι γυναίκες γιατροί άρχισαν επιτέλους, τα τελευταία τριάντα χρόνια, να επιλέγουν τη γυναικολογία δεν σημαίνει απαραιτήτως περισσότερη ενσυναίσθηση έναντι των γυναικών. Στην Ελλάδα υπάρχει μακρά παράδοση αντικειμενοποίησης και ανευθυνοποίησης του ασθενούς: μέχρι πρότινος, οι γιατροί δεν ενημέρωναν τους ασθενείς για τις ιατρικές χειρονομίες και πρακτικές, φτάνοντας ακόμα και να τους λένε ψέματα σε περίπτωση σοβαρής ή θανάσιμης νόσου. Ο ασθενής βρισκόταν «στα χέρια» του γιατρού, δηλαδή κάτω από την απόλυτη εξουσία του. Εδώ προσθέτω ότι μαζί με τη διανομή ρόλων πατέρας-παιδί, οι Έλληνες ασθενείς κάθε άλλο παρά υπακούουν στις συμβουλές του γιατρού ― όμως αυτή είναι μια ακόμη νοσηρή συμπεριφορά που δεν αντισταθμίζει την αντικειμενοποίηση.

Σε όλες τις ειδικότητες ―και η γυναικολογία δεν εξαιρείται― υπάρχουν γιατροί με ευαισθησία και ένα είδος ταλέντου για τη δουλειά που έχουν διαλέξει: εκτός από το να κάνουν σωστές διαγνώσεις και να προτείνουν σωστές θεραπευτικές μεθόδους, ξέρουν να ακούνε την ασθενή, συνεννοούνται, αφιερώνουν χρόνο και δείχνουν τον απαιτούμενο σεβασμό. Άλλοι στερούνται αυτού του ταλέντου και επιπλέον έχουν χέρι χασάπη ― υποθέτω ότι ο χασάπης δεν χρειάζεται λεπταισθησία για να κόψει το κρέας. Τέλος, υπάρχει πάντοτε η πιθανότητα της σεξουαλικής βίας και εκμετάλλευσης, η οποία ωστόσο μού φαίνεται απλό να παρατηρηθεί και να καταγγελθεί: αν ο/η γυναικολόγος ασκήσει σεξουαλική βία ―κάτι που διαφέρει ριζικά από την αγαρμποσύνη: περιττό και που το λέω― απευθυνόμαστε στους θεσμούς, στα όργανα· στην αστυνομία, στον ιατρικό σύλλογο, στα ΜΜΕ. Ο βιασμός δεν είναι πράξη για την οποία μπορούμε να έχουμε αμφιβολία.

Φοβάμαι πάντως ότι στον σύγχρονο κόσμο αναβιώνει μια μορφή σεμνοτυφίας που μπορεί να καταλήξει σε ποινικοποίηση χρήσιμων ιατρικών διαδικασιών δυσχεραίνοντας την ήδη περίπλοκη σχέση μεταξύ γιατρών και ασθενών. Πολλοί άνθρωποι έχουν μεταμορφωθεί σε snowflakes που χρησιμοποιούν τον όρο «βιασμός» για να εκφράσουν τη σεξουαλική παρενόχληση και τον όρο «σεξουαλική βία» για να εκφράσουν υπέρβαση των ορίων της ευγένειας ή ανάρμοστες προτάσεις. Πρέπει να καταλάβουμε πως σε ό,τι αφορά τις γυναικολογικές εξετάσεις, το τελευταίο που σκέφτονται οι περισσότεροι γυναικολόγοι, είναι το σεξ κι ότι παλιότερα, όταν επικρατούσε σεξουαλική πείνα, τέτοιες φρικαλεότητες ήταν σαφώς συχνότερες. Δυσκολεύομαι λοιπόν να θεωρήσω κολάσιμη πράξη την έλλειψη διακριτικότητας ή λεπτότητας, την ατζαμοσύνη, την αδεξιότητα· το ότι, για παράδειγμα, μερικοί γιατροί δεν παίρνουν στα σοβαρά τον ασθενή όταν παραπονιέται ότι πονάει αφόρητα. Το «αφόρητα» ίσως υποτιμάται: οι γιατροί προσπαθούν να κάνουν τη δουλειά τους και να ξεμπερδεύουν μιαν ώρα αρχύτερα. Έτσι, με τη λογική ότι μερικές φορές οι ιατρικές εξετάσεις πονάνε και θα πονάνε χωρίς να φταίει κανείς, αγνοούν κραυγές και παρακλήσεις να σταματήσει η εξέταση. Αυτή η συμπεριφορά πρέπει να αλλάξει χωρίς να ποινικοποιηθεί.

Στη Γαλλία, ανάμεσα στα δικαιώματα των ασθενών που προβλέπει η χάρτα του 2002 είναι το να μπορεί να διακόψει την ιατρική εξέταση οποιαδήποτε στιγμή. Το θεωρώ θεμελιώδες: σηκώνομαι, ντύνομαι και φεύγω. Και απευθύνομαι σε έναν άλλο γιατρό που δεν με βασανίζει ή που με βασανίζει λιγότερο, που με σέβεται, που με ακούει και που είναι καλά εκπαιδευμένος τόσο στην ιατρική επιστήμη όσο και στη διαχείριση των ασθενών.

Πηγή: athensvoice.gr

Το άρθρο Γυναικολόγοι και ασθενείς: Γιατί οι γυναίκες δυσκολεύονται να το βάλουν στα πόδια… Της Σώτης Τριανταφύλλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Με τη χείρα βοηθείας της τεχνητής νοημοσύνης

Το νέο εργαλείο που βασίζεται στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) αναμένεται να αποδειχθεί πολύτιμο ώστε οι γιατροί να προσφέρουν υπηρεσίες εντατικής φροντίδας στους ασθενείς που τις χρειάζονται περισσότερο – κάτι τέτοιο είναι ιδιαιτέρως χρήσιμο σε χώρες όπου τα συστήματα υγείας εμφανίζουν ελλείψεις.

Ανάγκη για χρήσιμα, εύκολα στην εφαρμογή εργαλεία

«Η εμφάνιση νέων παραλλαγών του SARS-CoV-2, η φθίνουσα ανοσολογική προστασία και η χαλάρωση των μέτρων προφύλαξης μεταφράζονται στο ότι πιθανότατα θα συνεχίσουμε να βλέπουμε εξάρσεις κρουσμάτων και νοσηλειών εξαιτίας της COVID-19» εξήγησε ο επικεφαλής της διεθνούς προσπάθειας ανάπτυξης του εργαλείου και κύριος συγγραφέας της νέας μελέτης Νταβίντ Γκόμεζ-Βαρέλα, κύριος ερευνητής στο Τμήμα Φαρμακολογίας και Τοξικολογίας του Πανεπιστημίου της Βιέννης και προσέθεσε: «Υπάρχει ανάγκη για κλινικώς χρήσιμα εργαλεία που θα οδηγούν στη σωστή διαλογή ασθενών σε περιοχές όπου οι πόροι είναι περιορισμένοι. Ωστόσο τα εργαλεία αυτά χρειάζεται να μπορούν να

προσαρμόζονται στο συνεχώς εξελισσόμενο σενάριο της πανδημίας και πρέπει να είναι εύκολη η εφαρμογή τους».

Ευρεία ανάλυση

Για την ανάπτυξη του εργαλείου η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε βιοχημικά δεδομένα που προέκυψαν από εξετάσεις αίματος ρουτίνας οι οποίες διεξήχθησαν σε σχεδόν 30.000 ασθενείς που νοσηλεύθηκαν σε περισσότερα από 150 νοσοκομεία στην Ισπανία, στις ΗΠΑ, στην Ονδούρα, στη Βολιβία και στην Αργεντινή μεταξύ του Μαρτίου του 2020 και του Φεβρουαρίου του 2022. Η τόσο ευρεία αυτή ανάλυση επέτρεψε στους ειδικούς να συλλέξουν στοιχεία από ανθρώπους με διαφορετικό ανοσολογικό προφίλ – εμβολιασμένους, ανεμβολίαστους αλλά και άτομα που έχουν αποκτήσει ανοσία μέσω φυσικής νόσησης, καθώς και από άτομα που προσβλήθηκαν από πλήθος στελεχών του SARS-CoV-2 – από το αρχικό στέλεχος της Γουχάν ως την κυρίαρχη αυτή τη στιγμή παραλλαγή Ομικρον του ιού.

Η εύκολη εφαρμογή του CODOP στην κλινική πράξη

Ο αλγόριθμος που προέκυψε από την ανάλυση και ο οποίος ονομάζεται CODOP (COVID-19 Disease Outcome Predictor) χρησιμοποιεί μετρήσεις 12 μορίων του αίματος που συνήθως αναλύονται κατά την εισαγωγή στο νοσοκομείο. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το προγνωστικό εργαλείο μπορεί να ενσωματωθεί εύκολα στην κλινική πράξη σε όλες τις χώρες.

«Εκπαίδευση» του συστήματος ΑΙ

Ο αλγόριθμος CODOP αναπτύχθηκε στο πλαίσιο μιας διαδικασίας πολλών σταδίων. Αρχικώς χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από ασθενείς που νοσηλεύθηκαν σε περισσότερα από 120 νοσοκομεία της Ισπανίας προκειμένου να «εκπαιδευθεί» το σύστημα AI ώστε να προβλέπει τα σημάδια κακής πρόγνωσης των ασθενών.

Δοκιμή σε ασθενείς από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές

Το επόμενο βήμα ήταν να διασφαλιστεί ότι το εργαλείο ήταν αποτελεσματικό ασχέτως του ανοσολογικού προφίλ του κάθε ασθενούς ή της εκάστοτε παραλλαγής του SARS-CoV-2. Ετσι οι επιστήμονες

δοκίμασαν τον αλγόριθμο σε υπο-ομάδες ασθενών από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές.

Πρόβλεψη έως και εννέα ημέρες πριν την καλή ή κακή έκβαση του ασθενούς

Στη συνέχεια οι ειδικοί εξέτασαν αν η στιγμή λήψης του δείγματος αίματος από τους ασθενείς επηρεάζει την αποδοτικότητα του εργαλείου. Ετσι συνέκριναν στοιχεία που αφορούσαν διαφορετικές χρονικές στιγμές λήψης δειγμάτων προτού οι ασθενείς αναρρώσουν ή προτού καταλήξουν. Ανακάλυψαν ότι ο αλγόριθμος μπορεί να προβλέψει την επιβίωση ή τον θάνατο των νοσηλευομένων με υψηλή ακρίβεια έως και εννέα ημέρες πριν την έκβαση του κάθε ασθενούς.

Σωστή διαλογή ασθενών

Τέλος οι ειδικοί δημιούργησαν δύο διαφορετικές εκδοχές του εργαλείου για χρήση σε δύο διαφορετικά σενάρια: το ένα αφορούσε την περίπτωση κατά την οποία το σύστημα υγείας λειτουργούσε φυσιολογικά και το δεύτερο την περίπτωση στην οποία το σύστημα υγείας βρισκόταν υπό σοβαρή πίεση. Με τον τρόπο αυτό εξασφάλιζαν ότι θα γίνεται σωστή διαλογή ασθενών ανάλογα με τις ανάγκες.

Προς ένα διττό μοντέλο

Η ερευνητική ομάδα, όπως εξήγησε ο δρ Γκόμεζ-Βαρέλα εργάζεται τώρα επάνω σε ένα επόμενο διττό μοντέλο το οποίο θα προβλέπει την ανάγκη νοσηλείας μέσα στις επόμενες 24 ώρες για τους ασθενείς που καταφεύγουν στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας αλλά και την ανάγκη εισαγωγής σε ΜΕΘ μέσα στις επόμενες 48 ώρες για τους ασθενείς που ήδη νοσηλεύονται. «Ελπίζουμε να βοηθήσουμε τα συστήματα υγείας να επανέλθουν στα επίπεδα φροντίδας που προσέφεραν προτού ενσκήψει η πανδημία» κατέληξε ο ειδικός.

Σημειώνεται ότι το εργαλείο CODOP είναι ελεύθερα προσβάσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://gomezvarelalab.em.mpg.de/codop/.

Πηγή: tovima.gr

Το άρθρο COVID-19: «Εξυπνο» σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης δείχνει τους ασθενείς που κινδυνεύουν με θάνατο εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.