Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Για μια ακόμη φορά τα 35 τελευταία χρόνια η παγκόσμια οικονομία αλλάζει και το γεγονός αυτό δημιουργεί νέες συνθήκες ύπαρξης χρηματιστηριακών φουσκών. Και όπως πολύ  σωστά επισημαίνουν οικονομολόγοι, όπως ο Γ. Κανελλόπουλος, η κεφαλαιοποίηση των μεγαλύτερων εισηγμένων εταιριών υψηλής τεχνολογίας, με πολύ σημαντικές δραστηριότητες και στην τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) τείνει να ξεπεράσει το ΑΕΠ ολόκληρων των ΗΠΑ.

Με τις συζητήσεις για κίνδυνο φούσκας στην ΤΝ λόγω της μεγάλης αύξησης των αποτιμήσεων να εντείνονται συνεχώς, πλέον η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται – λογιστικά – στη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.

Η χρηματιστηριακή αξία ατων15 κολοσσών Nvidia, Apple, Microsoft, Alphabet (Google), Amazon, Meta (Facebook), Broadcom, TSMC, Tesla, Oracle, Tencent, Samsung, ASML, Alibaba και AMD, καθώς και της μη εισηγμένης ακόμη Open AI (σ.σ. η οποία έχει αποτιμηθεί για την άντληση κεφαλαίων) έχει φτάσει τα 28,1 τρισεκατομμύρια δολλάρια.

Σε αυτό το ποσό η Trading Economics υπολογίζει ότι κυμαίνεται σε αξία, από την αρχή του 2026 το ΑΕΠ των ΗΠΑ, με την Κίνα να ακολουθεί με 20 τρις δολλάρια.

Υπό αυτές τις χρηματιστηριακές συνθήκες οι περισσότεροι παρατηρητές που διατηρούν διαυγή σκέψη, παρακολουθούν, παρά κάποια πολεμικά γεγονότα, υψηλές κερδοφορίες των επενδυτών, οι οποίες θυμίζουν την φούσκα που είχ σκάσει το 2000, με το πλήγμα που είχαν δεχτεί τότε οι αποτιμήσεις των εταιρειών του Διαδικτύου (φούσκα dot-com).

Τότε όλοι προεξοφλούσαν συνεχή αύξηση της επισκεψιμότητας στο Διαδίκτυο, με τις εταιρείες να επενδύουν μαζικά σε υποδομές για οπτικές ίνες. Σήμερα όλοι προεξοφλούν επέκταση της τεχνητής νοημοσύνης με τις εταιρίες να επενδύουν σε κέντρα δεδομένων και σε ισχυρούς επεξεργαστές ως «μυαλό» των μηχανημάτων που θα κάνουν τους υπολογισμούς.

Σημειώνεται όμως ότι οι επενδύσεις αυτές είναι πανάκριβες, απαιτούν υψηλό δανεισμό, με αποτέλεσμα οι προαναφερόμενες εταιρίες να έχουν απορροφήσει από την παγκόσμια αγορά κεφαλαίων περί τα 3 τρις. Δολλάρια. Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τί θα συνέβαινε στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, αν η φούσκα της ΤΝ δεν άντεχε την σημερινή φρενίτιδα.

Όπως πολύ σωστά επισημαίνει η οικονομολόγος Νταμπίσα Μόγιο, συγγραφέας επίσης του βιβλίου  «Στην κόψη του χάους», οι χρηματοοικονομικές φούσκες είναι πολύ δύσκολο να οριστούν σε πραγματικό χρόνο μέχρι τη στιγμή που σκάνε.

Επισημαίνει επίσης, λόγω κεκτημένης εμπειρίας, ότι σε φάσεις όπως αυτές που περιγράφουμε, μπορεί να υπάρξει αυξανόμενη συσσώρευση υπερτιμημένων μετοχών που αγοράζονται με δανεικό χρήμα. Αλλά η μεγαλύτερη ανησυχία, ίσως, είναι ο κίνδυνος που ενυπάρχει στα χρηματοοικονομικά προϊόντα, όπως τα μοχλευμένα χρηματιστηριακά διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια. Ακόμα πιο δυσοίωνα είναι τα στοιχεία για μεγάλη αύξηση στα στοιχήματα μιας ημέρας στην κίνηση της τιμής μιας μετοχής. Αυτό υποδηλώνει ότι περισσότεροι ιδιώτες επενδυτές συμμετέχουν σε μοχλευμένες συναλλαγές των οποίων τους κινδύνους μπορεί να μην γνωρίζουν πώς να διαχειριστούν.

Αυτή η αυξανόμενη μόχλευση – κοινό χαρακτηριστικό των φουσκών – υποδηλώνει ότι οι κερδοσκόποι και η συνολική οικονομία, είναι εγγενώς εκτεθειμένοι σε μεγαλύτερο κίνδυνο από ό,τι γνωρίζουν.

Υποθέτοντας ότι βρισκόμαστε πράγματι σε μια φούσκα, το επόμενο ερώτημα αφορά το πού θα ξεφουσκώσει ή θα σκάσει. Υπάρχουν ορισμένοι σημαντικοί δείκτες που πρέπει να παρακολουθήσουμε.

Ένας είναι το κλίμα της αγοράς. Επί του παρόντος, οι ιδιώτες επενδυτές καθοδηγούν μεγάλο μέρος της δυναμικής των τιμών των μετοχών, ενώ το θεσμικό κλίμα είναι ουδέτερο, που σημαίνει ότι κατέχουν μετοχές των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, αλλά δεν αυξάνουν στις θέσεις τους.

Ένας άλλος δείκτης είναι η λήψη θέσεων. Με απλά λόγια, θα γνωρίζουμε ότι η φούσκα φουσκώνει περαιτέρω εάν η θεσμική προσφορά ενισχυθεί και γίνει long θέση, επειδή αυτό σηματοδοτεί ότι οι θεσμικοί επενδυτές εγκαταλείπουν άλλα περιουσιακά στοιχεία όπως ομόλογα, χρυσό ή τομείς με χαμηλές επιδόσεις και διαθέτουν περισσότερο κεφάλαιο σε περιουσιακά στοιχεία  τεχνητής νοημοσύνης με ρίσκο.

Με πιο απλά λόγια, πέρα από τα γεωστρατηγικά φαινόμενα, η χρηματοοικονομία κάθε άλλο παρά βεβαιότητα προκαλεί.

Το άρθρο ΠΟΤΕ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΚΑΣΕΙ Η ΦΟΥΣΚΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ;… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Μήπως η Πολωνία εξελίσσεται σε στρατιωτική και αμυντική πρωτεύουσα της Ευρώπης; Η απάντηση είναι μάλλον θετική αν γνωρίσει  κανείς ποιο είναι το επίπεδο της αμυντικής ισχύος της χώρας, η οποία βρίσκεται απέναντι στη Ρωσία και έχει πολλούς λόγους να ανησυχεί.

Από την ίδρυσή του το 2004, όταν η Πολωνία εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το Φόρουμ Ασφάλειας της Βαρσοβίας (WSF) συνέχισε να αναπτύσσεται. Έχει γίνει ένα από τα βασικά μέρη όπου οι ηγέτες της ηπείρου μοιράζονται τους γεωπολιτικούς προβληματισμούς τους. Τι μπορεί να κάνει η Ευρώπη απέναντι στη Ρωσία, τη στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες απειλούν να απομακρυνθούν από αυτήν; Ο Tomasz Smura, διευθυντής του αμυντικού προγράμματος του {ΦΑΒ} στις 12 και 13 Οκτωβρίου, σε συνεργασία με το γαλλικό περιοδικό L’Express, κατέθεσε τις αναλύσεις του για μια έρευνα που είναι βέβαιο που έχει ειδικό βάρος

Ιδιαίτερα δε μετά τις τελευταίες «περίεργες» συμφωνίες του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν με τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τράμπ.

L’Express: Το Φόρουμ Ασφαλείας της Βαρσοβίας έχει γίνει μια από τις κυρίες ευρωπαϊκές συναντήσεις αφιερωμένες σε θέματα ασφάλειας. Τι θέση κατέχει σήμερα;

Tomasz Smura: Είναι ίσως η δεύτερη μεγαλύτερη και πιο γνωστή διάσκεψη για την ασφάλεια στην Ευρώπη σήμερα,μετά αυτή του  Μόναχου. Πέρυσι, υποδεχτήκαμε περίπου 3.000 συμμετέχοντες από περισσότερες από 90 χώρες, με περίπου σαράντα αντιπροσωπείες υψηλού επιπέδου. Και φέτος προσκλήθηκαν πολλοί πρωθυπουργοί, υπουργοί Άμυνας και υπουργοί Εξωτερικών.

Το Φόρουμ αποκτά επίσης μια ολοένα και πιο παγκόσμια διάσταση, με αντιπροσωπείες από τη Μέση Ανατολή ειδικότερα. Το θεματολόγιο διαρθρώνεται γύρω από τέσσερις βασικούς τομείς: διεθνής πολιτική, άμυνα, ενέργεια και κλίμα, και ανθεκτικότητα – κυβερνοασφάλεια, παραπληροφόρηση και υβριδικές απειλές.

Ποιο είναι το κεντρικό ερώτημα που θέλετε να απαντήσετε φέτος;

Προτεραιότητά μας είναι η διατήρηση ισχυρών διατλαντικών σχέσεων. Το σύνθημα του Φόρουμ είναι: «Μαζί στεκόμαστε, διαιρεμένοι πέφτουμε». Παρά τις τρέχουσες εντάσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης, θεωρούμε ότι αυτή η σχέση παραμένει απολύτως κρίσιμη.

Αλλά ταυτόχρονα, θέλουμε να ενισχύσουμε τις ευρωπαϊκές δυνατότητες και τον ευρωπαϊκό πυλώνα του NATO. Η Ευρώπη πρέπει να είναι πιο ικανή να διασφαλίσει την άμυνά της.

Είναι πραγματικά έτοιμη η Ευρώπη να αναλάβει πολύ μεγαλύτερο μερίδιο της άμυνάς της;

Δεν έχει πια άλλη επιλογή. Σε ορισμένες περιοχές, είναι έτοιμη. Σήμερα, λόγω της μαζικής εμπλοκής της στην Ουκρανία, η Ρωσία πιθανότατα δεν είναι σε θέση να εξαπολύσει μια μεγάλη συμβατική επίθεση στο έδαφος του NATO. Αλλά πρέπει να προετοιμαστούμε γι’ αυτό το σενάριο στο μέλλον.

Δεν γνωρίζουμε πότε θα τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και η Ρωσία θα συνεχίσει τις προσπάθειες στρατιωτικού εκσυγχρονισμού της ακόμη και μετά από μια πιθανή κατάπαυση του πυρός. Αυξάνει περαιτέρω το μέγεθος των ενόπλων δυνάμεών της και ο στρατιωτικός προϋπολογισμός της θα φτάσει σε επίπεδα που δεν έχουμε δει από την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Η Ρωσία προετοιμάζεται σαφώς για κάτι πέρα από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ταυτόχρονα, πρέπει να λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πιθανό να μειώσουν την παρουσία τους στην Ευρώπη. Οι στρατηγικές τους προτεραιότητες μετατοπίζονται στον Ινδο-Ειρηνικό και στο δυτικό ημισφαίριο. Αυτό το κίνημα υπερβαίνει κατά πολύ την κυβέρνηση Τραμπ μόνο.

ΕΡΩΤΗΣΗ Σε ποιους τομείς η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται περισσότερο από τις Ηνωμένες Πολιτείες;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ Σε διάφορες κρίσιμες δυνατότητες: ανεφοδιασμός αέρος-αέρος, ηλεκτρονικός πόλεμος, ορισμένα στοιχεία της αντιπυραυλικής άμυνας. Πρέπει να έχουμε μια πολύ σαφή συζήτηση με τους Αμερικανούς: σε ποιες δυνατότητες θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε να βασιζόμαστε; Και σε ποιους τομείς θα πρέπει οι Ευρωπαίοι να δημιουργήσουν τα δικά τους συστήματα;

Πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια αξιόπιστη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας με μειωμένη αμερικανική δέσμευση;

Η Ευρώπη είναι ικανή να οικοδομήσει ένα αξιόπιστο σύστημα άμυνας και αποτροπής. Πάρτε για παράδειγμα την Πολωνία: φιλοδοξία μας είναι να έχουμε τις πιο ισχυρές χερσαίες δυνάμεις στην Ευρώπη. Έχουμε ξεκινήσει μαζικές αγορές αρμάτων μάχης και F-35. Η Φινλανδία και η Νορβηγία έχουν επίσης πολλά επινοήσει στις αεροπορικές τους δυνατότητες….

Αυτή η περιοχή είναι στρατιωτικά πολύ ισχυρότερη από ό,τι πιστεύεται μερικές φορές. Εάν ενώσουμε τις δυνάμεις μας και γνωρίζουμε ότι μπορούμε να βασιστούμε ο ένας στον άλλον, η Ρωσία θα αποτραπεί έντονα από το να μας επιτεθεί.

Γιατί οι σκανδιναβικές χώρες, οι χώρες της Βαλτικής και της Πολωνίας έχουν γίνει τόσο κεντρικές για την ευρωπαϊκή ασφάλεια;

Επειδή μοιραζόμαστε μια πολύ στενή αντίληψη της ρωσικής απειλής. Στην Πολωνία, τις χώρες της Βαλτικής και τις σκανδιναβικές χώρες, υπάρχει πολύ μικρή ασάφεια σχετικά με την προέλευση του κύριου κινδύνου για την ασφάλεια.

Αυτή η περιοχή είναι επίσης αυτή που επενδύει περισσότερο στην άμυνά της. Η Πολωνία δαπανά τώρα περίπου το 5% του ΑΕΠ της για την άμυνα. Οι σκανδιναβικές χώρες και οι χώρες της Βαλτικής έχουν επίσης αυξήσει σημαντικά τις προσπάθειές τους.

Και πίσω από τα στοιχεία, υπάρχουν πραγματικές δυνατότητες: σουηδική πολεμική αεροπορία, υποβρύχια, τανκς, πυροβολικό, εκτοξευτές πυραύλων, μεραρχίες στις χώρες της Βαλτικής. Επομένως, μοιραζόμαστε την ίδια πολιτική βούληση, την ίδια αντίληψη για την απειλή και τις αυξανόμενες στρατιωτικές δυνατότητες.

Σε αυτή τη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική, τι ρόλο μπορεί να παίξει η Γαλλία;

Στην Πολωνία, η Γαλλία θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους εταίρους μας στον τομέα της ασφάλειας στην Ευρώπη.

Το Τρίγωνο της Βαϊμάρης, με τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Πολωνία, είναι μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα μορφή. Αυτές οι τρεις χώρες αντιπροσωπεύουν τρεις διαφορετικές γεωπολιτικές ευαισθησίες. Εάν το Παρίσι, το Βερολίνο και η Βαρσοβία καταφέρουν να οικοδομήσουν μια συναίνεση έχει πολλές πιθανότητες να γίνει αποδεκτή από ένα μεγάλο μέρος της Ευρώπης Η Γαλλία έχει ισχυρή αμυντική βιομηχανία και διαθέτει δικά της πυρηνικά ανατρεπτικά μέσα. Η Γερμανία διατηρεί ισχυρή βιομηχανική δύναμη και έχει ξεκινήσει μια μεγάλη στρατιωτική προσπάθεια. Όσο για την Πολωνία, η θέση της είναι ιδιαίτερη: είμαστε γείτονες της Ρωσίας, της Λευκορωσίας και της Ουκρανίας, και έχουμε καταστεί απαραίτητοι για την άμυνα αυτού του τμήματος της ηπείρου.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει επίσης μετατοπίσει το πολιτικό κέντρο βάρος της Ευρώπης προς τα ανατολικά;

Ναί. Πριν από μερικά χρόνια, όταν προέκυψε ένα μείζον ευρωπαϊκό ζήτημα, εξετάσαμε κυρίως τι έλεγαν το Παρίσι, το Βερολίνο και οι Βρυξέλλες.

Σήμερα, εξετάζουμε επίσης αμέσως τι λέει ο Ντόναλντ Τουσκ. 

Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες αναγνώρισαν ότι οι χώρες της περιοχής μας είχαν δίκιο να είναι πολύ επιφυλακτικές σχετικά με την προσέγγιση με τη Μόσχα.

Σε αυτό προστίθεται η οικονομική μας ανάπτυξη. Εδώ και είκοσι χρόνια, η Πολωνία γνωρίζει σταθερή ανάπτυξη και πλησιάζει γρήγορα τη Δυτική Ευρώπη. Αυτή η οικονομική ανάπτυξη, σε συνδυασμό με τη στρατιωτική συσσώρευση και τη γεωπολιτική μας θέση, καθιστά την Πολωνία και την άμυνά της σημαντικό παράγοντα θωράκισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι μόνον.

Το άρθρο Ευρωπαϊκή άμυνα: «Η Ρωσία προετοιμάζεται ξεκάθαρα για κάτι πέρα από την Ουκρανία»… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Ο Ντιντιέ Ρ… και ο Ερικ Τ… είναι δύο Γάλλοι έμπειροι, παλαιοί φίλοι και πολιτικοποιημένοι δημοσιογράφοι με θητεία σε αριστερές εφημερίδες, φιλικές προς το Γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Όμως, το 2020, προσχώρησαν στην «Ανυπότακτη Γαλλία» του Ζαν-Λύκ Μελανσόν, πάμπλουτου Γάλλου Τροτσκιστή, ο οποίος αποχώρησε από το ΓΣΚ το 2008, μετά 32 χρόνια συμμετοχής σε αυτό.

Οι δυο Γάλλοι συνάδελφοι, αποχώρησαν και αυτοί από την «Ανυπότακτη Γαλλία» πριν 11 μήνες, βαθύτατα ανήσυχοι και κυριολεκτικά απογοητευμένοι. «Ο Μελανσόν διψά για εξουσία και μετά τρεις αποτυχημένες προσπάθειες του να εκλεγεί πρόεδρος της Δημοκρατίας το 2012, 2017 και 2022, είναι αποφασισμένος να προκαλέσει ζημιά στη Γαλλική Δημοκρατία». Έτσι σήμερα, παρά την υψηλή μόρφωσή του και την υπουργική θητεία του στο Γαλλικό Υπουργείο Παιδείας την περίοδο 2000-2002, περιστοιχίζεται από τραμπούκους ισλαμιστές και ανεγκέφαλους αριστεριστές, οι οποίοι ακολουθούν πολιτική αποσταθεροποίηση της χώρας και πνευματικής εξαχρειώσεις της νεολαίας.

Για παράδειγμα, οι δηλώσεις του Μελανσόν ότι όταν ανέβει στην εξουσία θα επιβάλλει ως γλώσσα στη Γαλλία την κρεολική διάλεκτο και θα ενισχύει την είσοδο μουσουλμανικών θεσμών, είναι προτάσεις που παραπέμπουν σε άλλες εποχές.

Ακόμα χειρότερα, οι συνεχείς επιθέσεις του κατά της Αστυν0ομίας και των Δικαστών και οι προτάσεις του για αναγνώριση των παράνομων μεταναστών που ξεπερνάν το ένα εκατομμύριο στη Γαλλία, προοιωνίζουν εξελίξεις που μόνον ανησυχία προκαλούν.

Όπως και οι συνεχείς ύβρεις του κατά το ΓΣΚ και της ηγεσίας του.

Όλα αυτά συν το κομματικό σχέδιο για αποσταθεροποίηση της Γαλλίας με αφορμή τις δικαιολογημένες μαθητικές διαδηλώσεις, μας έβαλαν ψύλλους στα αυτιά ότι η Ανυπότακτη Γαλλία κάτι άλλο πιο επικίνδυνο για τη Δημοκρατία σχεδιάζει. Και αυτό το άλλο φαίνεται να είναι ένα σχέδιο εκδηλώσεων βίας, ώστε αν στις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές της Άνοιξης κερδίσει η Λεπέν, να ξεκινήσουν γεγονότα ανατροπής της, που θα φέρουν τον Μελανσόν στην εξουσία για να «επιβάλλει την τάξη». Πρόκειται για μια μακιαβελικού τύπου σκευωρία που ηθικά και δεοντολογικά δεν μπορούμε να δεχτούμε, γι’ αυτό και αποχωρήσαμε από το κόμμα.»

Κατά τα λοιπά, επειδή υπάρχουν μέσα που κάνουν λόγο για «ειρηνικές διαδηλώσεις» αναφέρουμε ότι σε Παρίσι, Λίλλη, Στρασβούργο, Τουλούζη,Λιμόζη και Λυών, μόνον το Σάββατο 17 Οκτωβρίου λεηλατήθηκαν 1.245 εμπορικά καταστήματα, πέντε βιβλιοπωλεία, 167 εστιατόρια και καφέ, πυρπολήθηκε το ιστορικό  δημαρχείο της Λιμόζ,που θεωρείται παγκοσμιο μνημειο από την UNESCO, καήκαν 962 αυτοκίνητα, καταστράφηκαν τρία αγάλματα με γλυπτά υπέρ της Δημοκρατίας, δέχθηκαν επιθέσεις τρία τηλεοπτικά κανάλια, τρεις εφημερίδες και 20 δημοσιογράφοι και κάποιοι αφόδευσαν σε δύο μεγάλες εκκλησίες.

Όσο για το λογαριασμό αυτής της «ειρηνικής διαμαρτυρίας», θα τον πληρώσουν ως συνήθως οι Γάλλοι Φορολογούμενοι».

Σημειώνουμε ότι τα λαμπρά αυτά «ειρηνικά» φαινόμενα, επεκτάθηκαν και στο Βέλγιο, γειτονική χώρα της Γαλλίας, στην οποίαν το εμπόριο ναρκωτικών και η ισλαμική βία καθημερινά δίνουν δημόσιες παραστάσεις.

Περιττόν βέβαια να πούμε ότι ρεπορτάζ όπως το παρόν, χαρακτηρίζονται από τους ανθρώπους της προόδου ως «ακροδεξιά», ίσως γιατί πριν 90 χρόνια, παρόμοια γεγονότα ήσαν τα εργαλεία ανόδου στην εξουσία του εθνικο-σοσιαλισμού (ναζισμό) και του ιταλικού φασισμού.

Για την ιστορία αναφέρουμε ότι στη Μασσαλία, κέντρο του γαλλικού ισλαμο-φασισμού, λεηλατήθηκαν 200 εβραϊκά εμπορικά καταστήματα και κανένα μουσουλμανικό!!!

Και όποιος θέλει ας καταλάβει..

Το άρθρο ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΑΠΕΙΛΟΥΝ ΓΑΛΛΙΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου 

Με τίτλο «Ο ενοχλητικός καθρέπτης του Ισραήλ», ο έγκριτος συνάδελφος Κώστας Στούπας παραθέτει στον ιστότοπο Liberal μια σύγκριση οικονομικών και θεσμικών επιδόσεων μεταξύ Ελλάδος και Ισραήλ, δύο χώρες που έχουν τον ίδιο πληθυσμό περίπου, ενώ οι λαοί τους είναι από τους αρχαιότερους στον κόσμο. Και για να στηρίξει την επιχειρηματολογία του, ο Κώστας Στούπας γράφει μεταξύ άλλων:

«Δύο χώρες με περίπου δέκα εκατομμύρια κατοίκους η καθεμία. Το 2024 οι Ισραηλινοί κατέθεσαν 1.715 διεθνείς αιτήσεις πατεντών μέσω PCT. Οι Έλληνες 103. Πολύ λιγότερες.

Στην έρευνα και ανάπτυξη το Ισραήλ δαπάνησε το 2023 το 6,3% του ΑΕΠ του, πρώτο στον ΟΟΣΑ. Εμείς το 2024 φτάσαμε στο 1,53%, δηλαδή 3,62 δισ. ευρώ. Για εμάς είναι ρεκόρ. Για εκείνους θα ήταν κατάρρευση.

Το Ισραήλ έχει 117 εταιρείες εισηγμένες στο Nasdaq. Η ελληνική παρουσία στη Wall Street είναι κυρίως ναυτιλιακές εταιρείες. Είμαστε παγκόσμια δύναμη στη μεταφορά όσων φτιάχνουν οι άλλοι. Στο να τα φτιάχνουμε εμείς, δεν παίζουμε ούτε στα τοπικά πρωταθλήματα.

Όποιος το ρίχνει στο «εθνικό DNA» ψάχνει άλλοθι. Το 1984, με πληθωρισμό 450% και την οικονομία στο χείλος του γκρεμού, το Ισραήλ δεν μοίραζε επιδόματα, όπως ζητάει η αντιπολίτευση των μικρομεσαίων εδώ. Ψήφισε νόμο για τη βιομηχανική έρευνα. Το 1991 έστησε θερμοκοιτίδες για ιδέες που κανένας τραπεζίτης δεν θα χρηματοδοτούσε. Το 1993 έβαλε 100 εκατ. δολάρια στο πρόγραμμα Yozma: ένα δολάριο του κράτους δίπλα σε κάθε δολάριο ξένου επενδυτή. Γεννήθηκαν δέκα funds επιχειρηματικού ρίσκου. Λίγα χρόνια μετά, το κράτος πούλησε το Yozma σε ιδιώτες και βγήκε από τη μέση.

Δεν έφτιαξε κρατική εταιρεία. Έφτιαξε αγορά για το ρίσκο και ανταμοιβή.

Μετά έφτιαξε και τη φορολογία. Ο γενικός φορολογικός συντελεστής για επιχειρήσεις είναι στο 23% όπως περίπου και εδώ. Τα κέρδη μιας «προνομιούχου τεχνολογικής επιχείρησης» από πνευματική ιδιοκτησία φορολογούνται με 12%, ή 7,5% αν βρίσκεται σε ειδική περιοχή ανάπτυξης. Για ομίλους με τζίρο πάνω από 10 δισ. σέκελ ο φόρος πέφτει στο 6%. Με όρους: ελάχιστες δαπάνες έρευνας, ερευνητικό προσωπικό, εξαγωγές τουλάχιστον 25%. Δεν το παίρνει όποιος γράφει «AI» στην κάρτα του.

Εδώ συζητάμε την έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων, του μοναδικού σοβαρού βιομηχανικού κλάδου που έχει απομείνει.

Στην Ελλάδα ο φόρος είναι 22%. Έχουμε κι εμείς κίνητρο: τα κέρδη από πατέντα που ανέπτυξε η ίδια η επιχείρηση απαλλάσσονται για τρία χρόνια και, από το 2024, προβλέπεται ελάφρυνση για επτά ακόμη. Δεν μας λείπει λοιπόν ο μαγικός συντελεστής. Τα τελευταία χρόνια κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση αρκεί να μην φέρουμε ξανά τους «βαρβάρους» να μας σώσουν…

Μας λείπουν οι πατέντες για να το χρησιμοποιήσουμε. Φοροαπαλλαγή για κέρδη από εφευρέσεις σε μια χώρα με 103 αιτήσεις τον χρόνο είναι σαν έκπτωση σε εισιτήρια για πτήση που δεν έχει προγραμματιστεί.

Ένα μικρό, σταθερό ποσοστό των προμηθειών των ενόπλων δυνάμεων να πηγαίνει σε ελληνικούς αισθητήρες, drones, λογισμικό, κυβερνοασφάλεια. Με ανταγωνισμό, ορόσημα, αξιολόγηση. Όχι άλλη μία κρατικοδίαιτη βιομηχανία που θα πουλάει στο Δημόσιο την σαβούρα και θα βολεύει ημετέρους. Αυτό το έργο το έχουμε ξαναδεί. Είχε κακό τέλος.

Το ίδιο ισχύει για τη ναυτιλία, την ενέργεια, την υγεία, την πολιτική προστασία. Έχουμε πραγματικά προβλήματα, ικανούς επιστήμονες και, σε ορισμένους κλάδους, πελάτες σε όλο τον κόσμο. Λείπει ο καταλύτης. Ένα πανεπιστημιακό εργαστήριο να μπορεί να ιδρύσει εταιρεία χωρίς να χαθεί σε διάδρομο υπογραφών. Κεφάλαιο που αντέχει πέντε χρόνια σπατάλης σε δοκιμές. Κανόνες που ο ιδρυτής είναι οι ίδιοι από τη μέρα που θα επενδύσει μέχρι εκείνη που θα πουλήσει.»

Δύσκολα θα μπορούσε να διαφωνήσει ένας λογικός άνθρωπος με τις διαπιστώσεις και συγκρίσεις του Κώστα Στούπα. Ωστόσο υπάρχουν τεράστιες ιστορικές διαφορές που χωρίζουν την Ελλάδα από το Ισραήλ και οι οποίες σίγουρα επηρεάζουν τις αντιλήψεις Ελλήνων και Ισραηλινών απέναντι στην οικονομία.

Από την 14^η Μαΐου 1948, ημερομηνία που ο Δαβίδ Μπεν Γκουριόν (1886-1970) διάβασε την ιδρυτική διακήρυξη του Κράτους του Ισραήλ, για τους Εβραίους της διασποράς ήταν η επισημοποίηση της επιστροφής στη Γη της Επαγγελίας, ύστερα από εξορία χιλιάδων ετών.

Κάποια εκατομμύρια Εβραίοι έτσι επέστρεψαν αποφασισμένοι να ευημερήσουν και να παραμείνουν σε ένα χώρο που εν μέρει θεωρούν δικό τους. Όμως, ο αραβικός κόσμος που αποτελούσε τότε μέρος του πληθυσμού της Παλαιστίνης, όχι μόνον δεν αποδέχτηκε την ίδρυση αυτή, αλλά επετέθη στο νεοσύστατο κράτος δύο μέρες μετά την επίσημη ίδρυσή του.

Από μόνο του το γεγονός αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό ότι ένας πληθυσμός που είναι περικυκλωμένος από εχθρούς που θέλουν την καταστροφή του, είναι «καταδικασμένος» να βρίσκεται διαρκώς σε εγρήγορση και να είναι όσο πιο δημιουργικός μπορεί.

Ας μην ξεχνάμε ότι οι Ισραηλινοί, για να αποφύγουν σοβαρά προβλήματα διατροφής τους, μετέτρεψαν την έρημο σε εύφορη πεδιάδα και σήμερα η γεωργική τους παραγωγή είναι φθηνότερη και πιο προοδευμένη από την αντίστοιχη ελληνική και άλλων χωρών με γεωργική παράδοση.

Σε μεγάλο βαθμό έτσι, η πρόοδος του Ισραήλ στην οικονομία και στην τεχνολογία, οφείλεται στη θέληση ενός λαού να εξασφαλίζει την ύπαρξή του και την παρουσία του στον πλανήτη. Η θέληση αυτή δεν είναι δεδομένη σε όλους τους λαούς. Αυτή είναι όμως μια άλλη ιστορία.

Το άρθρο ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΜΙΜΗΘΟΥΜΕ ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ;… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στελέχη, διευθυντές και οι απλοί εργαζόμενοι θέλουν να ασχολούνται με «προσγειωμένες», εφικτές και ρεαλιστικές ιδέες. Ξέρουν πώς να τις χειρίζονται και πώς να τις κάνουν να συμβούν. Είναι περισσότερο διστακτικοί, δύσπιστοι ή σκεπτικιστές όταν έρχονται αντιμέτωποι με ιδέες «ανέφικτες», με ιδέες αδύνατες.

Τότε, μόνο λίγοι από αυτούς έχουν τη γνώση και τα τεχνικά μέσα να τις διαχειριστούν και να τις αντιμετωπίσουν. Η HyperCreativity είναι η τέχνη του εντοπισμού, της ανάπτυξης και διαχείρισης των ανέφικτων – αδύνατων ιδεών.

Και στο επίπεδο αυτό, ένας πραγματικός γκουρού της διαχείρισης και ανάπτυξης νέων ιδεών είναι ο Μαρκ Ρεϊσον, Βέλγος σύμβουλος επιχειρήσεων και θεωρητικός της ανάδυσης νέων ιδεών, μέσω της θεωρίας που ο ίδιος αποκαλεί «δημιουργική συνέργεια».

Στο πλαίσιο έτσι της αντίληψής του για την «δύναμη του ανέφικτου», ο Μαρκ Ρέισον είναι ο ιδρυτής της Yellow ideas και είναι παθιασμένος με τις «κίτρινες ιδέες», αυτές τις απίθανες, τις αδύνατες ιδέες του σήμερα, που θα κάνουν τη διαφορά αύριο.

Ο Mark συνεργάζεται στενά σε επιχειρησιακό επίπεδο με τους λήπτες αποφάσεων και τις ομάδες τους ώστε, λειτουργώντας ομαδικά, να αναπτύξουν μαζί την απαραίτητη δημιουργική ενέργεια χωρίς την οποία δεν μπορούν να υπάρξουν ούτε νέες ιδέες, ούτε καινοτόμα δράση.

Η προσέγγισή του δίνει έμφαση στη σχέση μεταξύ της δημιουργικότητας και του ενθουσιασμού, της καινοτομίας και της τόλμης, της επιτυχίας και της δημιουργικής συνεργασίας. Ως διεθνής σύμβουλος, παράγοντας διευκόλυνσης διεργασιών (facilitator), προπονητής (coach) και εκπαιδευτής εξειδικευμένος στη δημιουργικότητα και την καινοτομία, διεξάγει για τις μεγαλύτερες διεθνείς επιχειρήσεις εργαστηριακά σεμινάρια και συνέδρια Καινοτομίας και Δημιουργικής σκέψης, στα γαλλικά, αγγλικά, ολλανδικά και ισπανικά και στις πέντε ηπείρους.

Η παγκοσμιοποιημένη και πολυπολιτισμική προσέγγισή του σχετικά με θέματα Καινοτομίας και Δημιουργικής σκέψης, του επιτρέπει να παρέχει συγκεκριμένες, εξειδικευμένες και πλήρως τεκμηριωμένες και ακριβείς απαντήσεις στις ανάγκες που έχουν σήμερα επιχειρήσεις και οργανισμοί.

Μοιράζεται επίσης το πάθος του για τη δημιουργικότητα με τους φοιτητές στο Πανεπιστήμιο EDHEC της Lille καθώς και στο ICHEC Business School του Πανεπιστημίου των Βρυξελλών. Επίσης, βοηθά μεγάλο αριθμό επιχειρηματιών και γενικών διευθυντών μικρομεσαίων επιχειρήσεων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ΡΜΕ Plus (σε Γαλλία, Βέλγιο και Ισπανία) να μάθουν να χρησιμοποιούν τη Δημιουργική ως εργαλείο στρατηγικής, όπως ακριβώς κάνουν και οι πιο επιτυχημένες στο κλάδο τους διεθνείς εταιρείες.

Κατά την άποψή του, «σχεδόν ένας άνθρωπος στους δύο λέει ότι δεν είναι δημιουργικός. Δύο στελέχη επιχειρήσεων στα τρία θεωρούν τους εαυτούς τους αδαείς σχετικά με τη δημιουργική διαδικασία. Οκτώ επιχειρήσεις στις δέκα δεν χρησιμοποιούν τεχνικές δημιουργικότητας!

Ωστόσο, όλοι μας είμαστε δημιουργικοί. Η δημιουργική διαδικασία είναι δομημένη και οι τεχνικές της είναι απίστευτα ισχυρές! Παρόμοιες αντιλήψεις και οι συμπεριφορές που υπαγορεύονται από αυτές είναι καταστροφικές στη σημερινή κινούμενη άμμο της πραγματικότητας.

«…Πέρα από το brainstorming…», λέει ο Mark Raison, «…η δημιουργικότητα είναι ένα σύνολο συμπεριφορών, συνηθειών και πρακτικών. Οι εταιρείες που κερδίζουν είναι εκείνες που ξέρουν πώς να εκπαιδεύουν, να ενθαρρύνουν και να παροτρύνουν τους εργαζομένους να εκφράζονται ελεύθερα. Να μοιράζονται τη φαντασία τους, την εφευρετικότητα και την πρωτοτυπία τους. Είτε πρόκειται για το Μάρκετινγκ, τις Πωλήσεις, την Έρευνα, τη Διοίκηση της εφοδιαστικής αλυσίδας ή την Οικονομική Διαχείριση, σήμερα, περισσότερο από ποτέ, είναι οι καλές ιδέες που κάνουν τη διαφορά!

Στη σημερινή πραγματικότητα, μια επιχείρηση πρέπει να είναι δημιουργική, απλά επειδή έχει ανάγκη να είναι μοναδική στην αγορά της. Η δημιουργία διαφορετικών προϊόντων, η προσφορά ξεχωριστών υπηρεσιών, το κτίσιμο διαδικασιών που θα έχουν καλύτερη απόδοση από αυτές των ανταγωνιστών της, η διαχείριση της καθημερινότητας με αίσθηση του επείγοντος και του τι είναι σημαντικό για τους πελάτες, είναι αιτήματα που απαιτούν έντονη δημιουργικότητα.

Σε περιόδους ανατροπών, σε όλα τα επίπεδα, περισσότερο από ποτέ, μια εταιρεία πρέπει να ενθαρρύνει νέες, αναδυόμενες ιδέες που να είναι πρωτότυπες, διαφορετικές. Δεν πρόκειται να υπάρξει καμία ανάπτυξη χωρίς νέες ιδέες. Χωρίς, μία, έστω, Μεγάλη Ιδέα, δεν μπορεί να υπάρξει επιτυχία που να έχει διάρκεια!

«Τι μπορούμε να κάνουμε με δομημένο τρόπο», αναρωτιέται ο Mark Raison. Και απαντά: «…Πρώτον, εμπιστευθείτε τη δημιουργικότητά σας, και αναγνωρίστε τη δημιουργικότητα των άλλων ανθρώπων. Δεύτερον, μάθετε να αξιοποιείτε τις τεχνικές Δημιουργικότητας και να τις υιοθετείτε στην καθημερινή σας άσκηση του Μάνατζμεντ. Τρίτον, συγκεντρώστε και αξιοποιήστε τη δημιουργική μόχλευση των πόρων σε όλα τα επίπεδα της εταιρείας….».

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Πώς οι αδύναμες ιδέες του σήμερα γίνονται η επιτυχία του αύριο… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Μιλώντας στη 90^η ΔΕΘ σε εκδήλωση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου της Αθήνας με θέμα «Την ελληνική γη ως διεθνές Brand» η γενική διευθύντρια του Συνδέσμου Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ) κυρία Βάσω Παπαδημητρίου αναφέρθηκε εκτενώς σε ζητήματα που αφορούν στην ενίσχυση του Αγροδιατροφικού Τομέα, στον καταλυτικό ρόλο της Μεταποίησης, αλλά και στις θέσεις του ΣΕΒΤ για τη συνολική αναβάθμιση του κλάδου.

Επίσης έκανε λόγο για:

• τις υγιείς βάσεις της βιομηχανίας μας,που της έχουν επιτρέψει να κινείται σταθερά σε αναπτυξιακή τροχιά και συμβάλλουν στη διατήρηση της ανθεκτικότητάς της.
• τις βασικές προϋποθέσεις για να αποκτήσουν τα ελληνικά τρόφιμα premium θέση και υψηλότερη αξία στις αγορέςεπισημαίνοντας την σημασία διαμόρφωσης ενός οργανωμένου δικτύου εξαγωγών, αλλά και τη συντονισμένη εθνική προβολή του ελληνικού «brand».
• τα σημαντικά εμπόδια για τη στενότερη σχέση πρωτογενούς παραγωγής – βιομηχανίας, που αφορά σε δομικά ζητήματα, σημειώνοντας την ανάγκη να δίνονται κίνητρα και να βοηθηθούν οι αγρότες να υιοθετήσουν ένα ακόμη πιο σύγχρονο και ευρωπαϊκό προσανατολισμό.

Πολύ σωστά επίσης, η κυρία Β. Παπαδημητρίου υπογράμμισε τη σημασία της αξιοποίησης της μεσογειακής διατροφής για την ενίσχυση της ταυτότητας των ελληνικών τροφίμων, η οποία θα μπορούσε να συνδυαστεί και με τον ελληνικό πολιτισμό. Έτσι σε μια εποχή, όπου θέματα της υγείας αλλά και του τρόπου διατροφής βρίσκονται στην κορυφή της επικαιρότητας, λίγες χώρες μπορούν να συνδυάσουν μια «ομπρέλα brand» με συστατικά  την υγεία – γεύση – αυθεντικότητα.

Και από την άποψη αυτή, πολύ σημαντική θα μπορούσε να είναι στην ελληνική προσπάθεια η συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία ως εκ της φύσεως της φέρνει στο μάρκετινγκ ανατροπές, που είναι ήδη ορατές.

Σαφώς δε, στο πεδίο αυτό, ο ΣΕΒΤ θα μπορούσε να αναλάβει πρωτοβουλίες, που θα βοηθούσαν και άλλους παραγωγικούς κλάδους να προσαρμοστούν σε νέες απαιτήσεις αγορών και καταναλωτών.

Δεν χωράει καμμία αμφιβολία ότι η ΤΝ αλλάζει τον κόσμο γύρω από το μάρκετινγκ. Το περιεχόμενο αναπτύσσεται με τεράστια ταχύτητα, οι πράκτορες της Τεχνητής Νοημοσύνης επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αναζητούν προϊόντα και συγκρίνουν μάρκες, και οι επαγγελματίες του μάρκετινγκ πρέπει να σκεφτούν όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο οι μάρκες επικοινωνούν με τους ανθρώπους, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι μηχανές τις κατανοούν.

Συνεπώς, σε έναν κόσμο όπου οι προσδοκίες των καταναλωτών εξελίσσονται ταχύτερα  από ποτέ, η δημιουργία επώνυμης ζήτησης δεν μπορεί να βασίζεται πλέον αποκλειστικά στην παραδοσιακή αφήγηση ή την οπτική ταυτότητα.

Προφανώς δε αυτά θα είχε κατά νουν η γενική διευθύντρια του ΣΕΒΤ, όταν μίλησε για σημαντικές παρεμβάσεις μέσα στα επόμενα χρόνια ώστε η ελληνική αγροδιατροφή να αποκτήσει μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία και ισχυρότερη διεθνή ταυτότητα, που θα ήταν η Ανάπτυξη ενός Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου για την Ελληνική Αγροδιατροφή με ευρωπαϊκό προσανατολισμό  που θα εφαρμοστεί με συνέπεια και με ορίζοντα το 2040.

Το άρθρο Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗ ΩΣ ΔΙΕΘΝΕΣ BRAND… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Αν και η ευρωπαϊκή συμμετοχή στο παγκόσμιο εμπόριο από 26% που ήταν πριν 35 χρόνια έχει υποχωρήσει στο 18%, η εξέλιξη αυτή δεν έχει αφαιρέσει την πρώτη θέση της γηραιάς ηπείρου στην παγκόσμια αγορά. Σήμερα όμως, αυτή η πρώτη θέση που διεκδικείται και από άλλους διεθνείς πρωταγωνιστές, όπως η Κίνα για παράδειγμα, προσφέρει κάποια ισχυρά ατού στην Ευρώπη. 

Και από την άποψη αυτή, μπορούμε να πούμε ότι μια σημαντική διάσταση της ισχύος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) παραμένει άγνωστη για την ώρα, σε αντίθεση άλλες τάσεις παρακμής, όπως το Brexit, που εκδηλώθηκαν και αναφύονται στο εσωτερικό της Ένωσης.    

Όμως, στη σημερινή συγκυρία, για την Ε.Ε., αποτελεί σημαντική μορφή ισχύος η ικανότητα της να θέτει υψηλά εσωτερικά πρότυπα, αλλάζοντας τρίτη παγκόσμιους κανονισμούς στην πορεία του διεθνούς εμπορίου.

Οι κανονισμοί της E.E. επηρεάζουν το ποιά προϊόντα κατασκευάζονται  όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά παντού στον κόσμο. Επειδή διαδραματίζει αυτόν τον ρόλο η E.E. μπορεί να μεταμορφώσει τις παγκόσμιες αγορές σε πολλούς τομείς -κάτι που έχει κάνει με τον καθορισμό των προτύπων για την προστασία της ιδιωτικής ζωής, για παράδειγμα. Εφόσον η E.E. εξασφαλίζει αυτή την ουσιώδη ρυθμιστική εξουσία, παραμένει μια σημαντική δύναμη στην παγκόσμια οικονομία.

Είναι δε σαφές στις παρούσες συνθήκες, ότι αυτή η διάσταση της ευρωπαϊκής παρουσίας στο παγκόσμιο εμπορικό γίγνεσθαι ενοχλεί πολύ τον ανεκδιήγητο πρόεδρο των ΗΠΑ, ο οποίος επιδιώκει τη διάλυση της ΕΕ, για να μπορεί η Αμερική να συνάπτει διμερείς και τριμερείς διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, μετά από μάλλον μυστικές ρυθμίσεις, με Κίνα, Ρωσία και πιθανότατα Βραζιλία.

Όπως είχε γράψει πριν κάποια χρόνια η καθηγήτρια Any Bradford στο βιβλίο της με τίτλο «The Brussels Effect: How the EU Rules the World» η ρυθμιστική ισχύς της Ευρώπης εκτείνεται μέσω χωρών και βιομηχανικών εταιρειών. Οι κανονισμοί της E.E. καθορίζουν τις προεπιλεγμένες ρυθμίσεις απορρήτου στο iPhone.,θέτουν τους όρους για το πώς υλοτομείται η ξυλεία στην Ινδονησία, πώς παράγεται το μέλι στην Βραζιλία και ποια ζιζανιοκτόνα χρησιμοποιούν οι καλλιεργητές κακάο στο Καμερούν. Αποφασίζουν ποιος εξοπλισμός εγκαθίσταται στα εργοστάσια γαλακτοκομικών προϊόντων στην Κίνα και πόση ιδιωτικότητα παρέχεται στους χρήστες του Διαδικτύου στην Λατινική Αμερική. Αυτά είναι μόνο μερικά παραδείγματα της ισχύος της E.E. να ρυθμίζει μονομερώς τις παγκόσμιες αγορές, κάτι που είναι γνωστό ως «η Επίδραση των Βρυξελλών» (the Brussek Effect). 

Η επίδραση των Βρυξελλών υποδηλώνει ότι όσο μεγαλύτερη και πλουσιότερη είναι μια καταναλωτική αγορά, τόσο πιο πιθανό είναι οι εξαγωγικές εταιρείες να συμμορφώνονται με τα πρότυπά της. Ο συνδυασμός μεγέθους και ευημερίας της Ευρώπης καθιστά την καταναλωτική αγορά της έναν χώρο από τον οποίον λίγες εταιρείες θα ήθελαν να απόσχουν. Με πληθυσμό 515 εκατομμυρίων κατοίκων και κατά κεφαλήν ΑΕΠ 50.000 δολάρια, η E.Ε. είναι μια αγορά μεγαλύτερη από αυτήν  των Ηνωμένων Πολιτειών και πλουσιότερη από την αντίστοιχη της Κίνας. Είναι επίσης ο δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας αγαθών στον κόσμο. Ως αποτέλεσμα, για πολλές επιχειρήσεις, τα οφέλη της πρόσβασης στην αγορά αυτή υπερτερούν του κόστους προσαρμογής στα αυστηρά πρότυπα της E.E.

Αλλά το μέγεθος της αγοράς από μόνο του δεν εξηγεί την ικανότητα της Ευρώπης να προβάλλει τις ρυθμιστικές προτιμήσεις της πέρα από τα σύνορά της. Η E.E. Εχει επίσης οικοδομήσει μια εκτεταμένη θεσμική αρχιτεκτονική και αξιοποίησε την πολιτική βούληση να επιβάλει τους κανονισμούς της. Οι Βρυξέλλες διαθέτουν μια εκτεταμένη ισχύ επιβολής κυρώσεων και την δυνατότητα απαγόρευσης προϊόντων ή υπηρεσιών από την αγορά της E.E. Η προοπτική αυτού του αποκλεισμού αποτρέπει αποτελεσματικά τις παραβιάσεις και προκαλεί συμμόρφωση με τους κανονισμούς της E.E.

Ως αποτέλεσμα του Brussels Effect, η E.E. δεν χρειάζεται να επιβάλλει τα πρότυπά της με καταναγκασμό σε οποιονδήποτε – οι δυνάμεις της αγοράς και μόνο επαρκούν συχνά για τη μετατροπή του ευρωπαϊκού προτύπου σε παγκόσμιο πρότυπο, καθώς οι επιχειρήσεις επεκτείνουν οικειοθελώς τους κανόνες της E.E. ώστε να διέπουν τις παγκόσμιες δραστηριότητές τους.

Ένα άλλο τεράστιο σήμερα θέμα στις σχέσεις της Ευρώπης με την Αμερική, αλλά και για την συμμετοχή της στην ψηφιακή οικονομία και την επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης, είναι η δράση που αφορά την ιδιωτικότητα δεδομένων (data).

Το 2016, η E.E. θέσπισε τον γενικό κανονισμό προστασίας δεδομένων (General Data Protection Regulation, GDPR), ο οποίος περιορίζει την ποσότητα των προσωπικών δεδομένων που μπορούν να συλλεχθούν και τους σκοπούς για τους οποίους μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα δεδομένα αυτά. Απαιτεί επίσης ότι κάθε οντότητα -ιδιωτική ή κυβερνητική – που συλλέγει και επεξεργάζεται τέτοια δεδομένα πρέπει να διασφαλίζει την ακεραιότητα, την ασφάλεια και την ακρίβειά της. Ο GDPR προβλέπει ένα «δικαίωμα στην λήθη», με το οποίο οι άνθρωποι διατηρούν το δικαίωμα να ζητήσουν την διαγραφή ορισμένων προσωπικών δεδομένων τους. Η διάταξη του νόμου περί «ιδιωτικότητας εκ του σχεδιασμού» (“privacy by design”) απαιτεί από τους κατασκευαστές να σχεδιάζουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους έχοντας κατά νου τις υποχρεώσεις τού GDPR. Οι εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με τον GDPR αντιμετωπίζουν πρόστιμα ύψους έως 20 εκατομμυρίων ευρώ ή έως και 4% των συνολικών παγκόσμιων εσόδων της εταιρείας από το προηγούμενο οικονομικό έτος.

Η υιοθέτηση του GDPR ήταν μια αμφισβητούμενη διαδικασία. Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών και κορυφαίες εταιρείες των ΗΠΑ -συμπεριλαμβανομένων των Cisco, Intel, Microsoft και NBCUniversal – αντιτάχθηκα στον κανονισμό με το σκεπτικό ότι θα παρεμπόδιζε την συνεργασία για την εθνική ασφάλεια και θα σκότωνε την καινοτομία και την έρευνα. Η ένταση της κριτικής των ΗΠΑ ήταν συνεπής προς μια βαθιά απόκλιση απόψεων μεταξύ της E.E. και των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με την ικανότητα των αγορών να αυτοδιοικούνται και την επιθυμία για κυβερνητικές παρεμβάσεις. Οι νόμοι περί προστασίας προσωπικών δεδομένων των ΗΠΑ είναι σημαντικά ασθενέστεροι από τους αντίστοιχους νόμους της E.E. και περιορίζονται κυρίως στον δημόσιο τομέα, στην υγειονομική περίθαλψη, και στον τραπεζικό κλάδο. Ο ιδιωτικός τομέας στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει σε μεγάλο βαθμό αφεθεί να επινοεί και να επιβάλει τους δικούς του περιορισμούς προστασίας της ιδιωτικότητας των data.

Αυτή η φιλοσοφική σε κάποιο βαθμό διαφορά μεταξύ Ευρώπη και ΗΠΑ, ναι μεν συμβάλλει στην προστασία της ιδιωτικότητας, εμποδίζει όμως και την ανάπτυξη της ΤΝ στη γηραιά ήπειρο τη στιγμή που αυτή η τελευταία υστερεί σημαντικά έναντι των ΗΠΑ στην ψηφιακή ανάπτυξη.

Σε κάθε περίπτωση όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια σημαντική αγορά για πολλές επιχειρήσεις που βασίζονται σε δεδομένα (data), συμπεριλαμβανομένων της Facebook και της Google. Η Facebook έχει περισσότερα από 300 εκατομμύρια χρήστες στην Ευρώπη και αυτοί παράγουν το 25% των παγκόσμιων των εσόδων της. Το μερίδιο της Google στην αγορά αναζήτησης είναι πάνω από 70% εξαρτώμενο από τις χώρες – μέλη της Ε.Ε., γεγονός που κάνει την ευρωπαϊκή αγορά πανίσχυρη στον αναδυόμενο ψηφιακό κόσμο.

Αντί να διχάσουν τις υπηρεσίες τους ή να αποποιηθούν πλήρως την αγορά της EE, πολλές εταιρείες των HΠΑ συμπεριλαμβανομένων των Google, Facebook, Microsoft, Netflix, Uber και Airbnb, έχουν τροποποιήσει τις παγκόσμιες πρακτικές τους περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων, ώστε να ανταποκρίνονται στα πρότυπα της EE. Και καθώς οι εταιρείες έχουν υποκύψει στην Επίδραση των Βρυξελλών, οι κυβερνήσεις έχουν ακολουθήσει το παράδειγμά τους.

Σε έναν κόσμο αυξανόμενης απογοήτευσης σχετικά με την διεθνή συνεργασία, η Επίδραση των Βρυξελλών (Brussels Effect) έχει παραγάγει εντυπωσιακή συμμόρφωση, αν όχι συναίνεση, σε κρίσιμα διασυνοριακά ζητήματα, όπως το ιδιωτικό απόρρητο δεδομένων. Αλλά οι αντίθετοι άνεμοι είναι ισχυροί. Η άνοδος της Κίνας, η αντίδραση στην παγκοσμιοποίηση και η μείωση της διεθνούς συνεργασίας είναι μερικές μόνο από τις δυνάμεις που αντισταθμίζουν την θέση ρυθμιστικών προτύπων από την Ευρώπη.

Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι η Επίδραση των Βρυξελλών θα επικρατήσει. Αν και η Κίνα ενδέχεται σύντομα να διαθέτει τη μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά, η προβολή για το κατά κεφαλήν εισόδημά της το 2050 είναι στα 18.000 δολάρια, δηλαδή πολύ χαμηλότερο από εκείνο των κρατών – μελών της EE. Οι λιγότερο πλούσιοι καταναλωτές έχουν λιγότερη όρεξη για ρυθμίσεις που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ανάπτυξη και την οικονομική εξέλιξη. Και δεδομένου ότι οι εισαγωγείς καθορίζουν πρότυπα με το να ρυθμίζουν την πρόσβαση στην αγορά τους και η οικονομία της Κίνας στηρίζεται κατά κύριο λόγο στις εξαγωγές, μια «Επίδραση του Πεκίνου» είναι απίθανο να αντικαταστήσει την Επίδραση των Βρυξελλών σύντομα.

Ο φόβος της συρρίκνωσης της πολυμέρειας επίσης δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Οι χώρες ενδέχεται να αποσυρθούν από συμφωνίες ασφάλειας και εμπορίου ή ακόμη και να εγκαταλείψουν την E.E. Αλλά αυτές οι αντι-παγκοσμιοποιητικές θέσεις δεν θα υπονομεύσουν τους παγκόσμιους κανονισμούς που παράγει η E.E.  Επομένως, η Ένωση, παρά τις αμερικανικές επιθέσεις, παρά την αποπληροφόρηση και την κοινωνική υπονόμευση που δέχεται από τις μεγάλες δυνάμεις του αυταρχισμού – δεξιές και αριστερές – προσώρας διατηρεί τη δύναμη της κανονιστικής της ηγεμονίας. Το ερώτημα είναι έως πότε, από τη στιγμή που παραγωγικότητα και καινοτομία παραπαίουν και η εσωτερική λαϊκίστικη ανοησία παίζει ρέστα.

Το άρθρο ΠΟΙΑ Η ΚΡΥΦΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ;… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου 

Γράφοντας για τη «Γεωγραφία της Μεγαλοφυΐας» ο αυτοαποκαλούμενος ως «φιλοσοφημένος ταξιδιώτης» Αμερικανός δημοσιογράφος και διαπρεπής συγγραφέας Eric Weiner, αναφερόμενος στην Αρχαία Αθήνα και το Φως που προσφέρει ο ήλιος του Αττικού πεδίου, τονίζει:  

«…..Αν μελετήσετε ποτέ αγγλικά, μπορείτε να ευχαριστήσετε τους Έλληνες. Τόσο πολλές λέξεις μας προέρχονται από τη δική τους πλούσια γλώσσα, ώστε ένας Έλληνας πρωθυπουργός εκφώνησε κάποτε έναν ολόκληρο λόγο, στα αγγλικά, χρησιμοποιώντας μόνο λέξεις με ελληνικές ρίζες. Ναι, οι Έλληνες μας έφεραν τη δημοκρατία, την επιστήμη και τη φιλοσοφία, αλλά μπορούμε επίσης να τους ευχαριστήσουμε (ή να τους καταραστούμε) για γραπτά συμβόλαια, ασημένια και μπρούν­τζινα νομίσματα, φόρους, γραφή, σχολεία, εμπορικά δάνεια, τε­χνικά εγχειρίδια, τεράστια πλοία, αμοιβαία κεφάλαια, εκμισθώ­σεις. Οι Έλληνες εμπνέουν σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής μας, κα­θώς και αυτή καθαυτή την έννοια της έμπνευσης. «Σκεφτόμαστε κι αισθανόμαστε διαφορετικά χάρη στους Έλληνες», συμπεραίνει η ιστορικός Ίντιθ Χάμιλτον.…..».  

Στο όνομα αυτής της Ελλάδας και της Αρχαίας  Αθήνας, ο Δήμαρχος της πρωτεύουσας, πήγε στη Μαδρίτη, για να δώσει το βραβείο της «Αθηναϊκής Δημοκρατίας» στον Ισπανό σοσιαλιστή πρωθυπουργό, το οικογενειακό περιβάλλον του οποίου είναι μπλεγμένο σε σημαντική υπόθεση διαφθοράς, ενώ ο ίδιος δεν κρύβει τη συμπάθειά του προς αντιδημοκρατικές οργανώσεις εχθρούς μιας δημοκρατικής χώρας όπως το Ισραήλ. 

Επίσης ας μη μας διαφεύγουν και οι άριστες σχέσεις του με τον Τούρκο δικτάτορα και «οραματιστή» της «Γαλάζιας Πατρίδας». 

Κατά τα λοιπά, μόνο ο Γιάννης Πρετεντέρης στο τελευταίο «Βήμα της Κυριακής» καυτηρίασε με πολύ  χιούμορ, το διασυρμό της Αθήνας και της Ιστορίας της. 

Τι άλλο μπορούσε να περιμένουμε όπως όταν σε μια χώρα οι μισοί νέοι της ηλικίας 18-24 ετών δεν καταλαβαίνουν τι διαβάζουν, όταν κατά λάθος έχουν ένα έντυπο στα χέρια τους. 

Το άρθρο ΔΙΑΣΥΡΜΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Πριν τους δύο παγκόσμιους πολέμους του 20^ου αιώνα, που αμφότεροι αφετηρία είχαν την Ευρώπη, δεν ήσαν λίγα τα μικρά και μεγαλύτερα γεγονότα που σε κάποιο βαθμό δημιουργούσαν συζητήσεις για «πόλεμο» και «άνοδο των κινδύνων συγκρούσεις». Μήπως κάτι παρόμοιο συμβαίνει και σήμερα; Είναι πολύ πιθανό, αν δούμε με προσοχή δηλώσεις και πράξεις που ασχολούνται με θέματα γεωπολιτικής και στρατηγικής.

Έτσι, πριν λίγους μήνες, ο Γάλλος αρχηγός του Γαλλικού Στρατού, χωρίς πολλές διπλωματικές εκφράσεις, τόνιζε προς όσους ήθελαν να τον ακούσουν, ότι ένας πόλεμος με τη Ρωσία ήταν πιθανός και «κάποιοι Γάλλοι θα έπρεπε να αποδεχτούν την πιθανότητα να χάσουν τα παιδιά τους».

Αυτά τα λόγια προκαλούσαν ισχυρές εντυπώσεις και σχόλια στη Γαλλία και προδίκαζαν ότι νέες θέσεις ισχύος έκαναν την εμφάνισή τους στην Ευρώπη.   

Έκτοτε, όχι μόνο ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, και γίνεται όλο και πιο θανατηφόρος, αλλά η Ρωσία, χωρίς νίκη, έχει εμπλακεί σε μια αμείλικτη μάχη με τη μορφή παραπληροφόρησης πολέμου, υβριδικών συγκρούσεων, ηλεκτρονικών επιθέσεων, πτήσεων μη επανδρωμένων αεροσκαφών και τώρα φυσικών επιθέσεων στην Ευρώπη. Τα παραδείγματα αφθονούν. Τον Αύγουστο, μια έκρηξη έπληξε τις εγκαταστάσεις της KNDS Ammo Italy κοντά στη Ρώμη, η οποία ειδικεύεται στην κατασκευή πυρομαχικών. Λίγες εβδομάδες αργότερα, ξέσπασε πυρκαγιά σε χώρο αποθήκευσης πυρομαχικών στην καρδιά της Βουλγαρίας. Στη Γαλλία, την άνοιξη, επιθέσεις στόχευαν ηλεκτρικούς μετασχηματιστές που προμήθευαν εταιρείες όπλων κοντά στην Μπουρζ.

Τον Αύγουστο, οι εντάσεις κλιμακώθηκαν περαιτέρω με την επίθεση ενός drone φορτωμένου με εκρηκτικά εναντίον του αεροδρομίου της Λειψίας. Η επιχείρηση στόχευε στην πρόκληση σημαντικών ζημιών:και μόνο ένα περιστατικό της τελευταίας στιγμής απέτρεψε μια καταστροφή. Λίγες εβδομάδες αργότερα ένα drone πλήττει ένα τρένο στα πολωνικά σύνορα και οι πολωνικές υπηρεσίες ασφάλειας δηλώνουν ότι η κατάσταση έχει πάρει επικίνδυνες διαστάσεις.

Σε τελευταία ομιλία του, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τάσκ, δήλωσε απερίφραστα ότι η Ρωσία «ετοιμάζεται για πόλεμο». Ο ίδιος όμως,

μία ημέρα νωρίτερα,  είχε δηλώσει ότι διέθετε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Ρωσία σκόπευε να πλήξει ευρωπαϊκές χώρες που στηρίζουν την Ουκρανία με drones ή πυραύλους, και στη συνέχεια να ισχυριστεί ότι επρόκειτο για ατυχήματα. Η Ρωσία. είπε. θέλει να «παραλύσει» το NATO, δοκιμάζοντας το Άρθρο 5 της συνθήκης της συμμαχίας, το οποίο δεσμεύει τα μέλη ότι μια επίθεση εναντίον ενός θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων Μια χλιαρή αντίδραση εκ μέρους των συμμάχων θα έθετε εν αμφιβάλω αυτή τη δέσμευση.

Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Καθώς η Γηραιά Ήπειρος, ολοένα και πιο διχασμένη,σε γεωπολιτικό επίπεδο βρίσκεται αποδυναμωμένη, το Κρεμλίνο θέλει να εκμεταλλευτεί τα τρωτά της σημεία με επιχειρήσεις που έχουν σχεδιαστεί για να σπείρουν πολιτική διχόνοια. 

Ίσως υπάρχει ακόμα χρόνος για να σταματήσει αυτή η κλιμάκωση.

«Έχω την αίσθηση ότι περνάμε από μια σειρά μεμονωμένων περιστατικών γκρίζας ζώνης οε μια συνεχή εκστρατεία», λέει ο Andrew Thomson, πρώην Βρετανός διπλωμάτης που εργάζεται πλέον στη Monarch, γερμανική εταιρεία παροχής υπηρεσιών ασφαλείας.

Ίσως έτσι, αυτός να είναι και ο λόγος που ο Πολωνός πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι η Πολωνία του χρόνου θα έχει τον δεύτερο καλύτερο στρατό στην Ευρώπη, ο οποίος θα είναι και άριστα προετοιμασμένος για τα χειρότερα.

Και αυτά τα τελευταία πιθανόν να μην είναι πολύ μακριά, όταν άνθρωποι ονειρεύονται να αναστείλουν «παλιές αυτοκρατορίες» που γκρεμίστηκαν….

Το άρθρο ΥΠΑΡΧΕΙ ΡΩΣΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΠΟΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Μήπως η Ελλάδα μετά την πτώχευση του 2010 μπήκε και σε φάση ήπιας αυτοκτονίας; Διόλου απίθανο και τα δείγματα μιας τέτοιας πορείας είναι αρκετά και εύγλωττα. Δημογραφική παρακμή πνευματική υποχώρηση των παιδιών, άνοδος της τυφλής βίας, ανεπάρκειες στη δικαιοσύνη, εξάπλωση της διαφθοράς, γενίκευση της ανασφάλειας και ένταση των ανισοτήτων, είναι φαινόμενα που οδηγούν σε κοινωνική και οικονομική καταβύθιση. Και από αυτή την οπτική γωνία η Ελλάδα και γενικότερα η Ευρώπη, δεν διανύουν την καλύτερη περίοδο της ιστορίας τους.

Αν δε πάμε και βαθύτερα στα πιο πάνω φαινόμενα, θα διαπιστώσουμε ότι ο δυτικός κόσμος παρουσιάζει σημαντικά δείγματα πολύπλευρης αποσύνθεσης. Και αυτό το φαινόμενο δεν είναι τυχαίο.

Είναι γνωστό πως στην ιστορία τίποτα δεν μένει αθάνατο. Για όλα έρχεται η ώρα του τέλους. Όπως έλεγε και έγραφε έτσι ο αείμνηστος φίλος και διανοούμενος εκδότης Παναγιώτης Δρακόπουλος (1941-2021), «μας μένει μόνο να στοχαζόμαστε πάνω στο τι και γιατί έφθασε κάτι στο τέλος του».

Είναι ιστορικά γνωστό και ορατό ότι η προσωκρατική Ελλάδα και μετά από αυτήν η Ρώμη, η αυτοκρατορία της και η βυζαντινή εκδοχή της, υπήρξαν τα πεδία στα οποία, ο ορθός λόγος, κατ/άργησε το μύθο και διαμόρφωσε το Διαφωτισμό. Από τον τελευταίο ξεπήδησε και η βιομηχανική επανάσταση, κορυφαία πηγή δημιουργίας πλούτου. Άλλαξαν ετσι τους τρεις τελευταίους αιώνες και οι τρόποι ζωής στην ανθρωπότητα.Κατ’επέκταση άνοιξαν και νέα πεδία ανάπτυξης της σκέψης,πρώτη πηγή της γνώσης. 

Από τους προσωκρατικούς φιλοσόφους και μετά, ο λόγος δεν ήταν μόνο ένα σύστημα επικοινωνίας με αυτά ή εκείνα τα χαρακτηριστικά, αλλά κυρίως το μέσο με το οποίο μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε, να κρίνουμε και να επιλέγουμε. Γι’ αυτό και κάθε γλώσσα έχει αναπόφευκτα το δικό της τρόπο ερμηνείας και κατανόησης, το δικό της σύστημα αξιολόγησης. Κάθε γλώσσα έχει τον δικό της κόσμο.

Αυτή η διάσταση του λόγου θα πρέπει να μας απασχολήσει. Ο λόγος γι’ αυτό είναι προφανής: μπήκαμε ήδη σε μια νέα εποχή, την ψηφιακή. Για να προχωρήσουμε σε μιαν εξέταση των νέων οριζόντων, δεν χρειαζόμαστε μια μελλοντολογία.

Αυτά που έχουμε ήδη εμπρός μας, αν και καταλαβαίνουμε πως θα εξελιχθούν ραγδαία, είναι ήδη αρκετά ώστε να στοχασθούμε για το αύριο του πολιτισμού μας.

Παρά τα όσα δαιμονολογικά και καταστροφολογικά λέγονται, γράφονται και εκτοξεύονται, ο κίνδυνος από την έλευση της τεχνητής νοημοσύνης, δεν είναι η καταστροφή της ανθρωπότητας. Ο κίνδυνος έγκειται στην κατάργηση και αλλοίωση του ορθού λόγου, με αποτέλεσμα την επαναφορά του μύθου, σε περιοχές από τις οποίες προήλθε και ήκμασε ο ορθός λόγος. Και μια από αυτές, όπως μας λέει ο ιστορικός Eric Weiner, είναι η πρωτεύουσα της μεγαλοφυΐας πριν 2.500 χρόνια π.Χ., η Αθήνα.  Μήπως λοιπόν η κατάρρευση της εκπαίδευσης στον αναπτυγμένο ελεύθερο δημοκρατικό κόσμο είναι ένα βαθύτερο δείγμα πνευματικής παρακμής?

Είναι τυχαίο, σύμφωνα με την έρευνα PISA το γεγονός ότι οι μισοί νέοι  σε Ελλάδα και άλλες δυτικές χώρες δεν καταλαβαίνουν τι διαβάζουν; Τυχαίο ότι οι γονείς τους δεν γνωρίζουν τι δεν καταλαβαίνουν τα παιδιά τους; Μηπως εν τέλει η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης είναι και αφετηρία κατάργησης της σκέψης? Μηπως η Αθήνα του ορθού λόγου επιστρέφει στην εποχή του μύθου? Λέμε…μήπως!

Το άρθρο ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΜΗ?… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.