Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Ανεβαίνοντας στην εξουσία το 2017, ο Ντόναλντ Τραμπ «γλυκάθηκε» σε υπερθετικό βαθμό. Στη διάρκεια της πρώτης θητείας του όμως έμαθε πολλά πράγματα και κυρίως άνθρωποί του μελέτησαν με ποιόν τρόπο θα μπορούσε να παραμείνει πρόεδρος της πρώτης υπερδύναμης στον κόσμο εφ’ όρου ζωής. Όμως κάτι τέτοιο είναι δύσκολο χωρίς συνταγματική αλλαγή. Προφανώς δε  το ότι έχασε τις εκλογές το 2020 από τον Τζο Μπάιντεν, υποψήφιο των Δημοκρατικών, υπήρξε σοκ γι’ αυτόν και επανερχόμενος στην προεδρία το 2024 έχει βάλει στόχο να αποδείξει ότι εκείνες οι εκλογές νοθευτηκαν για να τις χάσει

Το σχέδιο ξεκίνησε με την πρώτη υπερδύναμη να θέλει να την «ξανακάνει μεγάλη», λες και είναι μικρή τώρα.

Στο πλαίσιο αυτό αρχίζει η διαμάχη του με την Ευρώπη, η επιβολή δασμών όπου είναι πιο βολικό, οι απειλές προσάρτησης της Γροιλανδίας και βέβαια το μεγάλο φλερτ με τον Βλαδίμηρο Πούτιν, πρώην πράκτορα της KGB και Ρώσο δισεκατομμυριούχο σήμερα, ο οποίος όμως έχει στα χέρια του μια πολυσέλιδη έκθεση της ρωσικής μυστικής υπηρεσίας, για το ποιος είναι ο Τραμπ, πώς σκέπτεται, πόσο νάρκισσος είναι και ποια η σχέση του με το χρήμα.

Όλα αυτά όμως στους 20 μήνες που ο Τραμπ ασκεί εξουσία, την Αμερική ούτε μεγάλη την έχουν κάνει, αλλ’ ούτε και ισχυρότερη οικονομικά. Μάλλον το αντίθετο συμβαίνει και μέγα πρόβλημα του Τραμπ είναι το πώς θα ξεμπλέξει με τον πόλεμο στον οποίον τον παρέσυρε ο φίλος του Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπεντζαμεν Νετανιάχου.

Ακόμα χειρότερα, η σημερινή Αμερική χάνει φίλους, αφύπνισε την κοιμώμενη Ευρώπη και παρά τις φανφάρες δεν εμπνέει εμπιστοσύνη ούτε σε φίλους ούτε σε εχθρούς. Επίσης κάποια εκατομμύρια εργάτες που ψήφισαν τον νυν πρόσεδρο δεν βλέπουν να έρχονται τα εργοστάσια που τους υποσχέθηκε. Και αυτό δεν είναι καθόλου καλό για τις ενδιάμεσες εκλογές που έρχονται.

Εσχάτως έτσι, ο πρόεδρος των ΗΠΑ διακήρυξε εκ νέου ότι οι εκλογές του 2020 είχαν «κλαπεί» και προτρέπει έτσι τους οπαδούς του να ψηφίσουν υπέρ της «μεταρρύθμισης του εκλογικού συστήματος».

Εδώ και αρκετούς μήνες, ο Αμερικανός πρόεδρος προτρέπει τα «στρατεύματά» του στο Κογκρέσο να περάσουν το νομοσχέδιο του, τον νόμο SAVE America, για να αλλάξει τους κανόνες του εκλογικού παιχνιδιού στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το βράδυ της Πέμπτης 16 Ιουλόυ, σε μια ομιλία προς το έθνος στην τηλεόραση, ο Τραμπ βρήκε ένα νέο επιχείρημα για να τους πείσει. Κατηγόρησε την Κίνα για «τη μεγαλύτερη επιχείρηση παραβίασης εκλογικών δεδομένων στην ιστορία» και προειδοποίησε για τα «συγκλονιστικά τρωτά σημεία» του εκλογικού συστήματος των ΗΠΑ. Για να υποστηρίξει αυτή την αποκάλυψη, ο Τραμπ υποσχέθηκε να αποχαρακτηρίσει αδημοσίευτα έγγραφα που αποδεικνύουν, σύμφωνα με τον ίδιο, την κινεζική παρέμβαση στις προεδρικές εκλογές που κέρδισε ο Τζο Μπάιντεν. Αυτά τα έγγραφα «δείχνουν ότι, για αρκετά χρόνια, ξεκινώντας από τις εκλογές του 2020, η Κίνα πραγματοποίησε αυτό που φαίνεται να είναι η μεγαλύτερη επιχείρηση παραβίασης εκλογικών δεδομένων στην ιστορία, με αποτέλεσμα την παράνομη απόκτηση 220 εκατομμυρίων αρχείων ψηφοφόρων των ΗΠΑ από την Κίνα». Μόνο που αυτά τα αρχεία είναι ευρέως προσβάσιμα στο κοινό. Ο Τραμπ είπε επίσης ότι χιλιάδες άνθρωποι που δεν ήταν πολίτες των ΗΠΑ ήταν εγγεγραμμένοι για να ψηφίσουν, χωρίς να προσκομίσουν κανένα στοιχείο.

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειώσουμε ότι έως σήμερα, δεν διαπιστώθηκαν ποτέ μαζικές παρατυπίες παρά τον έλεγχο αμέτρητων εμπειρογνωμόνων, ανεξάρτητων ινστιτούτων ή δικαστηρίων που εξέτασαν αυτές τις εκλογές. Μια έκθεση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών του 2021 εξήγησε μάλιστα ότι δεν βρήκε στοιχεία παρέμβασης ξένης χώρας στις προεδρικές εκλογές του 2020. Αυτή η έκθεση πραγματοποιήθηκε υπό τη διεύθυνση του Τζον Ράτκλιφ, τότε διευθυντή της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών υπό τον Τραμπ και τώρα επικεφαλής της CIA.

Όλα αυτά όμως δεν πτοούν τον Αμερικανό πρόεδρο. Στην τελευταία ομιλία του, έτσι, για άλλη μια φορά στόχευσε το εκλογικό σύστημα της Καλιφόρνια και έβγαλε το παλιό του ρεφρέν για την αναπόδεικτη εμπλοκή της Βενεζουέλας μέσω της χειραγώγησης του εκλογικού λογισμικού. Αμφισβήτησε την αξιοπιστία των ηλεκτρονικών μηχανημάτων ψηφοφορίας. Αλλά μέχρι στιγμής, παρά την έναρξη ερευνών μετά την επιστροφή του στην εξουσία σε κομητείες στις αναποφάσιστες πολιτείες της Τζόρτζια και της Αριζόνα, δεν έχει βρεθεί σημαντική απάτη.

Αυτές οι διαπιστώσεις έχουν εξοργίσει τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος απετέθη και κατά των τηλεοπτικών καναλιών ABC, NBC και CNN, που δεν μετέδωσαν την ομιλία του. Ο Τραμπ τα κατηγόρησε ευθέως ότι συμμετείχαν στη «συνωμοσία» της εκλογικής νοθείας και απαίτησε να ανακληθούν οι άδειές τους.

Αυτή η ομιλία, παρουσία ολόκληρου του υπουργικού συμβουλίου, προκάλεσε λοιπόν έντονη αντίδραση από τη Δημοκρατική αντιπολίτευση, η οποία κατηγορεί τον Ρεπουμπλικάνο ότι προέβλεψε την ήττα του στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου για να την αμφισβητήσει καλύτερα. «Απόψε, ο Τραμπ έκανε μια αξιολύπητη προσπάθεια να αρνηθεί αυτό που όλοι γνωρίζουμε ότι είναι αλήθεια: έχασε τις εκλογές του 2020», δήλωσε ο ηγέτης της μειοψηφίας των Δημοκρατικών στη Γερουσία Τσακ Σούμερ. «Αντί να αναπροσανατολίσει τις πολιτικές του, εργάζεται για να νοθεύσει τις ενδιάμεσες εκλογές πριν καν δοθεί ούτε μία ψήφος», είπε ο γερουσιαστής, υποσχόμενος να αντιταχθεί στον νόμο SAVE America.

Με λιγότερους από τέσσερις μήνες να απομένουν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, οι οποίες υπόσχονται να είναι επικίνδυνες για το κόμμα του, αυτή η ομιλία έχει σκοπό κυρίως να κινητοποιήσει τη βάση του και να ασκήσει πίεση στους Ρεπουμπλικάνους γερουσιαστές να περάσουν αυτό το νομοσχέδιο Για να επιτευχθεί αυτό, η πλειοψηφία στη Γερουσία πρέπει να καταργήσει τον παλιό κανόνα filibuster που επιτρέπει επί του παρόντος στους Δημοκρατικούς να μπλοκάρουν την ψηφοφορία. Οι Ρεπουμπλικάνοι είναι διχασμένοι σε αυτό το θέμα.

Αλλά επί της ουσίας της μεταρρύθμισης, ο ηγέτης της πλειοψηφίας John Thune ήταν υπέρ. Ένα από τα βασικά μέτρα του κειμένου είναι η υποχρέωση προσκόμισης εγγράφου που να αποδεικνύει την αμερικανική υπηκοότητα για εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους. Απαιτεί επίσης από τους ψηφοφόρους να παρουσιάζουν ταυτότητα όταν ψηφίζουν, ένα μέτρο που δεν είναι συστηματικό στις 50 πολιτείες, αλλά είναι δημοφιλές στις δημοσκοπήσεις.

Το νομοσχέδιο, από την άλλη πλευρά, περιορίζει δραστικά τις δυνατότητες της λαϊκής ψηφοφορίας μέσω ταχυδρομείου, την οποία ο Τραμπ είχε ήδη προσπαθήσει να περιορίσει με εκτελεστικό διάταγμα πριν απορριφθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο. Η ψηφοφορία μέσω ταχυδρομείου διευκολύνει το στρατιωτικό προσωπικό ή τους ηλικιωμένους να ψηφίσουν.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα των ΗΠΑ, εναπόκειται στο Κογκρέσο να καθορίσει την ημερομηνία των εκλογών, αλλά εναπόκειται στις πολιτείες να θέσουν τους κανόνες. Κατηγορώντας τις εκλογές για εξαπάτηση ή παρέμβαση, ο Τραμπ δικαιολογεί την επιθυμία του να ανακτήσει τον έλεγχο της εκλογικής διαδικασίας σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Ο Λευκός Οίκος έχει επίσης καταργήσει πολλά όργανα ελέγχου και παρατήρησης.

Η Αμερική έχει μπει σε πολύ ολισθηρό δρόμο και αυτό ας το έχουν κατά νουν οι εταίροι και σύμμαχοι της στην Ευρώπη.

Το άρθρο ΓΙΑΤΙ Η ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΡΑΜΠ ΣΤΟΥΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΩΝ ΗΠΑ… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η είσοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης στις διαδικασίες παραγωγής πλούτου, αγαθών και υπηρεσιών είναι ένα ιστορικό γεγονός, ισοδύναμο με τη βιομηχανική επανάσταση. Οπως αυτή η τελευταία πριν από 250 χρόνια ανέτρεψε τρόπους παραγωγής και εργασίας, το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με την Τ.Ν.

Οπως υποστηρίζουν οικονομολόγοι και κοινωνιολόγοι, πρόκειται για μια νέα δομική ανατροπή η οποία επιτρέπει σε μηχανές και σε αλγόριθμους να αντικαθιστούν ανθρώπους σε κάθε ή σχεδόν σε κάθε τομέα της κοινωνίας. Είτε λοιπόν αυτό μας αρέσει είτε όχι, η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι παντού στις μέρες μας. Ιδιαίτερα δε σε πολλά γραφεία, μισθωτών και όχι.

Γράφει email, δημιουργεί εικόνες, απαντά σε ερωτήσεις πελατών, αναλύει δεδομένα και μπορεί ακόμη και να βοηθήσει στη σύνταξη κώδικα υπολογιστή. Σχεδόν δεν περνάει μέρα χωρίς έναν νέο τίτλο που να προβλέπει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μεταμορφώσει τον χώρο εργασίας.

Για τους νέους εργαζόμενους και τους φοιτητές διοίκησης επιχειρήσεων, αυτό φυσικά εγείρει ένα σημαντικό ερώτημα: Θα πάρει η Τεχνητή Νοημοσύνη τη δουλειά μου;

Η ανατροπή

Ναι, η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αλλάξει πολλές θέσεις εργασίας. Ορισμένες εργασίες που κάνουν οι άνθρωποι σήμερα θα αυτοματοποιηθούν. Ωστόσο, η ιστορία δείχνει ότι οι παραγωγικές ανατροπές δεν εξαλείφουν εντελώς την εργασία. Αντίθετα, τείνουν να αλλάζουν πρώτον το είδος της εργασίας που κάνουν οι άνθρωποι και δεύτερον τις δεξιότητες που εκτιμούν περισσότερο οι εργοδότες.

Απλώς σκεφτείτε τις προηγούμενες τεχνολογικές ανακαλύψεις. Όταν οι υπολογιστές εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στα γραφεία, πολλοί άνθρωποι φοβόντουσαν ότι ένας τεράστιος αριθμός θέσεων εργασίας θα εξαφανιζόταν. Οι λογιστές ανησυχούσαν για τα υπολογιστικά φύλλα. Οι τραπεζικοί υπάλληλοι ανησυχούσαν για τα ATM. Οι ταξιδιωτικοί πράκτορες ανησυχούσαν για τα συστήματα ηλεκτρονικών κρατήσεων.

«Αυτές οι τεχνολογίες σίγουρα άλλαξαν τον χώρο εργασίας, αλλά δεν εξάλειψαν την ανάγκη για ανθρώπους. Αντίθετα, επέτρεψαν στους ανθρώπους να γίνουν πιο παραγωγικοί και δημιούργησαν εντελώς νέες ευκαιρίες σταδιοδρομίας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πιθανό να έχει παρόμοιο αντίκτυπο», τονίζει ο σύμβουλος επιχειρήσεων Σβεν Μπίσοπ.

Το κόστος

Δύο είναι τα ερωτήματα που αναδύονται στο επίπεδο αυτό: γιατί οι επιχειρήσεις επενδύουν στην Τ.Ν. και πόσο πραγματική απειλή για τις θέσεις εργασίας είναι η είσοδός της στην οικονομία;

Σχετικά με το πρώτο ερώτημα, από επιχειρηματικής πλευράς, είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι εταιρείες επενδύουν τόσο πολύ στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι επιχειρήσεις αναζητούν συνεχώς τρόπους για να μειώσουν το κόστος, να βελτιώσουν την αποδοτικότητα και να λαμβάνουν καλύτερες αποφάσεις. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει και στα τρία.

Ενας διευθυντής μπορεί πλέον να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για να αναλύει δεδομένα σε λίγα λεπτά αντί για ώρες. Μια ομάδα μάρκετινγκ μπορεί να δημιουργεί πρόχειρο περιεχόμενο πολύ πιο γρήγορα από πριν.

Όταν μια επιχείρηση μπορεί να ολοκληρώνει εργασίες πιο γρήγορα και αποτελεσματικά, γίνεται πιο ανταγωνιστική. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι οργανισμοί σε σχεδόν κάθε κλάδο πειραματίζονται με εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ο κίνδυνος

Ωστόσο, υπάρχει ένα σημαντικό σημείο που συχνά λείπει από τους τίτλους. Και αυτό έχει σημασία. Η πραγματική απειλή μπορεί να μην είναι η ίδια η Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος θα μπορούσε να είναι η αντικατάστασή σας από κάποιον που ξέρει πώς να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη καλύτερα από εσάς.

Φανταστείτε δύο νεοεισερχόμενους λογιστές να υποβάλλουν αίτηση για την ίδια θέση. Και οι δύο έχουν ισχυρές τεχνικές γνώσεις, αλλά ο ένας έχει μάθει πώς να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για να αναλύει μεγάλα σύνολα δεδομένων, να αυτοματοποιεί τις τακτικές αναφορές και να εντοπίζει ασυνήθιστες τάσεις. Αυτό το άτομο μπορεί δυνητικά να προσφέρει μεγαλύτερη αξία στον εργοδότη και να ολοκληρώνει την εργασία πιο αποτελεσματικά.

Η ίδια αρχή ισχύει σε πολλά επαγγέλματα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μην αντικαταστήσει τους επαγγελματίες του μάρκετινγκ, τους συμβούλους, τους λογιστές ή τους αναλυτές. Αντίθετα, οι επαγγελματίες που υιοθετούν την Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποκτήσουν πλεονέκτημα έναντι εκείνων που την αγνοούν.

Σημειώνω ότι το ίδιο ισχύει και στη δημοσιογραφία, όπου οι ανατροπές αν και μη πολυσυζητημένες είναι σοβαρές και κρίσιμες.

Η απειλή

Ας δούμε όμως ποιες θέσεις εργασίας είναι πιο ευάλωτες στις σημερινές συνθήκες. Οι ρόλοι που περιλαμβάνουν εξαιρετικά επαναλαμβανόμενες και προβλέψιμες εργασίες είναι πιθανό να παρουσιάσουν τη μεγαλύτερη αναστάτωση. Εάν μια διαδικασία ακολουθεί τα ίδια βήματα κάθε φορά, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η τεχνολογία να αυτοματοποιήσει τελικά μεγάλο μέρος της.

Από την άλλη πλευρά, οι θέσεις εργασίας που περιλαμβάνουν κρίση, δημιουργικότητα, ηγεσία και οικοδόμηση σχέσεων είναι πολύ πιο δύσκολο να αντικατασταθούν.

Φανταστείτε έναν οικονομικό διευθυντή που συμβουλεύει ένα διοικητικό συμβούλιο σχετικά με μια σημαντική εξαγορά. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να παράγει προβλέψεις και να αναλύει οικονομικές πληροφορίες, αλλά δεν μπορεί να αναλάβει την ευθύνη για την τελική απόφαση. Δεν μπορεί να οικοδομήσει εμπιστοσύνη με τα ενδιαφερόμενα μέρη ή να πείσει τους επενδυτές να υποστηρίξουν μια στρατηγική. Αυτές οι ευθύνες εξακολουθούν να απαιτούν ανθρώπινη κρίση και εμπειρία.

Καθώς η τεχνολογία αναλαμβάνει περισσότερες συνήθεις εργασίες επεξεργασίας, η αξία της ερμηνείας, της εμπειρίας και της κρίσης είναι πιθανό να αυξηθεί. Οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να χρειάζονται επαγγελματίες που μπορούν να κατανοούν οικονομικές πληροφορίες, να αξιολογούν κινδύνους, να αμφισβητούν υποθέσεις και να κοινοποιούν συστάσεις.

Η ελπίδα

Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα εξελίξεις και τις ανατροπές που επιφέρουν, δεν νομίζω ότι συντρέχει λόγος έντονου πανικού κυρίως για τους νέους. Το πρόσφατο παρελθόν μας δείχνει ότι η νέα τεχνολογία συχνά δημιουργεί θέσεις εργασίας που κανείς δεν θα μπορούσε να προβλέψει εκ των προτέρων.

Πριν από είκοσι χρόνια, υπήρχαν πολύ λίγοι διαχειριστές μέσων κοινωνικής δικτύωσης, προγραμματιστές εφαρμογών ή ειδικοί στο cloud computing. Σήμερα, αυτές είναι καθιερωμένες σταδιοδρομίες.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί ήδη ζήτηση για ειδικούς σε τομείς όπως η διακυβέρνηση, η εφαρμογή, η διαχείριση κινδύνων και η ηθική της Τεχνητής Νοημοσύνης. Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, θα αναδυθούν εντελώς νέες επαγγελματικές πορείες.

Οι εργοδότες αναζητούν ολοένα και περισσότερο άτομα που μπορούν να σκέφτονται κριτικά, να λύνουν προβλήματα, να επικοινωνούν όσο γίνεται καλύτερα. Ιδού έτσι το νέο ερώτημα: Λοιπόν, θα σου πάρει η Τεχνητή Νοημοσύνη τη δουλειά;

Ίσως να απαιτήσει κάποιες νέες δεξιότητες για πρωτόγνωρες εργασίες. Μπορεί ακόμη και να καταργήσει ορισμένους ρόλους. Αλλά για τους περισσότερους νέους και τους φοιτητές διοίκησης επιχειρήσεων, η πιο χρήσιμη ερώτηση είναι η εξής: πώς μπορώ να χρησιμοποιήσω την Τεχνητή Νοημοσύνη για να γίνω καλύτερος στη δουλειά μου;

Όσοι μαθαίνουν να εργάζονται παράλληλα με την τεχνολογία είναι πιθανό να βρίσκονται σε πολύ ισχυρότερη θέση από εκείνους που προσπαθούν να την αγνοήσουν.

Η τεχνολογία αλλάζει τον χώρο εργασίας εδώ και αιώνες και η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι απλώς το τελευταίο κεφάλαιο σε αυτήν την ιστορία. Οι επιχειρήσεις θα εξακολουθούν να χρειάζονται ανθρώπους που μπορούν να σκέφτονται, να ηγούνται, να επικοινωνούν και να λαμβάνουν αποφάσεις.

Προς το παρόν τουλάχιστον, αυτά παραμένουν μοναδικά ανθρώπινα δυνατά σημεία.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Τεχνητή Νοημοσύνη: Ποιοι εργαζόμενοι κινδυνεύουν με… αντικατάσταση… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Οι ενδιαφερόμενοι για μια διόλου κουραστική και σε βάθος καταγραφή της ιστορίας της ελληνικής οικονομικής ανάπτυξης από το 1915 έως το τέλος του 20^ου αιώνα, το βιβλίο του κ.Σωτήρη Ριζά με τίτλο «Ξενοφών Ζολώτας και η οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας», τους προσφέρει πλούσιο σε νοήματα υλικό.

Και υπό αυτή την έννοια, το βιβλίο αποτελεί σημαντική ιστορική πηγή, με την οποίαν συνδέεται και ένας πρωταγωνιστής της περιόδου 1920-2000 ο Ξενοφών Ζολώτας.

Γεννημένος στην Αθήνα το 1904, ο Ξενοφών Ζολώτας απεβίωσε 100 χρόνια μετά, ήτοι το 2004, έχοντας προσφέρει σημαντικές υπηρεσίες στη χώρα, στην οικονομία της και στην πολιτική της πορεία.

Συνεπώς το βιβλίο του Σωτήρη Ριζά, προσεγγίζει το ελληνικό αναπτυξιακό πρόβλημα μέσα από την οπτική του Ξενοφώντος Ζολώτα, ο οποίος για μια μακρά  μεταπολεμική περίοδο εθεωρείτο αυθεντία της οικονομικής πολιτικής. Και από την άποψη αυτή είναι σαφές ότι ιδέες και παρεμβάσεις του σημάδεψαν την πορεία της ελληνικής οικονομίας σε κρίσιμες περιόδους από το 1950 και μετά κυρίως.

Την περίοδο αυτή, ο Ξενοφών Ζολώτας είτε ως Διοικητικής της Τράπεζας της Ελλάδος, είτε ως Υπουργός και πρωθυπουργός της χώρας αμφισβήτησε την πρωταρχική σημασία της γεωργίας για την ελληνική οικονομία και υποστήριξε με συνέπεια την ανάγκη εκβιομηχάνισης. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ταύτισε την εκβιομηχάνιση με την ευημερία και την ανάπτυξη, σε συμφωνία με τις τότε κυρίαρχες διεθνείς αντιλήψεις. Ως Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος (1955-1967) υπερασπίστηκε τη νομισματική σταθερότητα ως θεμέλιο της ταχείας ανάπτυξης. Μεταξύ των δύο πετρελαϊκών κρίσεων, από τον Νοέμβριο του 1974 έως τον Νοέμβριο του 1981, διαχειρίστηκε την οικονομία σε συνθήκες έντονης κοινωνικής πίεσης και διεθνούς στασιμοπληθωρισμού.

Όπως πολύ σωστά επισημαίνει ο συγγραφέας του βιβλίου «……βραχεία αλλά περισσότερο αξιοσημείωτη από όσο συνειδητοποίησαν οι πρωταγωνιστές της πολιτικής και το εκλογικό σώμα τότε, υπήρξε η θητεία του ως πρωθυπουργού από τον Νοέμβριο του 1989 έως το Απρίλιο του 1990. Ο Ζολώτας, μέσω της έκθεσης της Επιτροπής εμπειρογνωμόνων, υπό την προεδρία του καθηγητή Αγγέλου Αγγελόπουλου, διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο στην υιοθέτηση ενός νέου υποδείγματος οικονομικής πολιτικής που υπερέβαινε τον κρατισμό και την ελλειμματική χρηματοδότηση της οικονομίας…..». 

Ας σημειωθεί ότι  στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η Ελλάδα είχε αποφασίσει την ένταξή  της στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) και εφάρμοζε ήδη τους κανόνες της ενιαίας αγοράς που ίσχυαν στην υπό εκκόλαψη τότε Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με άλλα λόγια, η Ελλάδα και οι κυβερνήσεις της περιόδου είχαν επιλέξει το δρόμο της ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης, γεγονός που απαιτούσε βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και άρα προώθηση του παραγωγικού μετασχηματισμού.  

Στη βάση αυτού του προσανατολισμού, τον οποίου στήριξε και ο Ξενοφών Ζολώτας, ως πρωθυπουργός της εξάμηνης οικουμενικής κυβέρνησης (Νοέμβριος 1989 – Απρίλιος 1990), η έκθεση της Επιτροπής Αγγελοπούλου συνιστούσε το βασικό κείμενο για μια οικονομική πολιτική της εποχής με στόχο τη συμμετοχή στην ευρωπαϊκή Νομισματική Ένωση αλλά και την ανάγκη προσαρμογής στην παγκοσμιοποίηση. Γεγονός ήταν ότι η λογική που διέτρεχε την έκθεση ήταν ήδη αποδεκτή από τη Νέα Δημοκρατία και θα γινόταν αποδεκτή από το ΠΑΣΟΚ, τις μεγάλες πολιτικές δυνάμεις που θα εναλλάσσονταν στην εξουσία από το 1990 και μετά.

Δυστυχώς, οι προτάσεις αυτές γρήγορα ξεχάστηκαν και την περίοδο που ακολούθησε η Ελλάδα μπήκε στο δρόμο της χρεωκοπίας. Αυτή είναι όμως μια άλλη μεγάλη και δυσάρεστη ιστορία.

Μια ιστορία που ίσως θα έπρεπε να γίνει ευρύτερα γνωστή, γιατί σήμερα η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα νέο σταυροδρόμι μετασχηματισμού. Στο πλαίσιο αυτό, ο Διοικητής της ΤτΕ κ. Γιάννης Στουρνάρας και το Κέντρο Πολιτισμού Έρευνας και Τεχνογνωσίας της Τράπεζας της Ελλάδος, που ανέλαβε την έκδοση του βιβλίου για τον αείμνηστο Ξενοφώντα Ζολώτα, θα μπορούσαν να συμβάλουν και στην πορεία της χώρας στον ψηφιακό κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Τέλος, εκφράζουμε την έκπληξή μας για το γεγονός ότι στο βιβλίο του κ.Σωτήρη Ριζά, δεν γίνεται καμμιά μνεία του Ιδρύματος Ζολώτα, το οποίο μεταξύ άλλων στηρίζει νέους που φιλοδοξούν να γνωρίσουν τον κόσμο της γνώσης. Αυτής που συνιστά πρώτη ύλη στη σύγχρονη παραγωγή.

Το άρθρο Ο ΞΕΝΟΦΩΝ ΖΟΛΩΤΑΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Η βιομηχανία τροφίμων είναι σήμερα ο πιο προοδευτικός παραγωγικός κλάδος στην Ελλάδα, με εξωστρέφεια, υψηλές επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη και πολύ καλή συνεργασία με ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Αυτή η διάσταση του κλάδου προβλήθηκε στις 2 Ιουλίου στην εκδήλωση για τα βραβεία Ecotrophelia, τα οποία ο ΣΕΒΤ απονέμει 16 χρόνια σε φοιτητές και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα που μετά από έρευνες και επιστημονικές αναζητήσεις προτείνουν νέα διατροφικά προϊόντα.   

Προκαλεί έτσι ιδιαίτερη ικανοποίηση η αναφορά της γενικής διευθύντριας του ΣΕΒΤ κυρίας Βάσως Παπαδημητρίου στην τελετή βράβευσης των φοιτητών στον 16^ο Διαγωνισμό Ecotrophelia 2026, ότι ο κλάδος μεταποίησης ειδών διατροφής είναι από τους πρώτους στην Ευρώπη σε επενδύσεις έρευνας και ανάπτυξης, αν λάβουμε υπόψη μας το τζίρο του και το ποσοστό του τελευταίου που αφιερώνεται στην επιστημονική έρευνα και στην τεχνολογική προσαρμογή.

Έτσι, η βιομηχανία τροφίμων της χώρας, που πραγματοποιεί 20 δις ευρώ τζίρο και απασχολεί 375.000 άτομα, σύμφωνα με στοιχεία του αντιπροέδρου του Δ.Σ. του ΣΕΒΓ κ. Γρηγόρη Αντωνιάδη, δαπανά το 11% της συνολικής ελληνικής δαπάνης για έρευνα και Ανάπτυξη, η οποία το 2025 εκτιμάται ότι ξεπέρασε τα 4 δις. ευρώ. Συνεπώς, η Ελληνική Βιομηχανία Τροφίμων, δαπανά σε έρευνα και καινοτομία περί τα 400 εκατ. ευρώ, ποσοστό που την κατατάσσει 4^η στην Eυρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.).

Επίσης, στην εκδήλωση της Ecotrophelia 2026, ο κ. Γρηγόρης Αντωνιάδης και η κυρία Βάσω Παπαδημητρίου τόνισαν ότι ο κλάδος απασχολεί το 37% των εργαζόμενων στη μεταποίηση από τους οποίους το 38% είναι πτυχιούχοι ΑΕΙ ή μεταπτυχιακοί. Το ποσοστό αυτό είναι 10 ποσοστιαίες μονάδες μεγαλύτερο από το αντίστοιχο συνολικό της ελληνικής οικονομίας και επίσης από τα πρώτα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παράλληλα όμως, τα παραπάνω ποσοτικά στοιχεία είναι αποδεικτικά των ποιοτικών μετασχηματισμών που πραγματοποιούνται στην εγχώρια βιομηχανία ειδών διατροφής και ποτών.

Χωρίς αμφιβολία δε, οι πρόοδοι στον κλάδο αυτών, αποτελούν και πολύτιμη άυλη αξία για την οικονομία της χώρας και τη διεθνή φήμη της.

Είναι γνωστό ότι με την άνοδο της τουριστικής κίνησης στη χώρα μας όλο και περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν την ελληνική διατροφή η οποία αποτελεί μέρος της διεθνής αναγνωρισμένης μεσογειακής διατροφής. Και η τελευταία συνδέεται άμεσα τόσο με την ποιότητα της ανθρώπινης υγείας όσο και με την μακροβιότητα, η οποία αποτελεί πλέον θέμα διεθνούς προβληματισμού.

Συνεπώς, η προώθηση της γνώσης και της καινοτομίας στον ελληνικό αγροδιατροφικό τομέα, είναι στοιχεία διεθνούς αναβάθμισής του και διάδοσής του.

Υπό αυτή την έννοια, μόνον θλίψη προκαλούν ενέργειες  και φαινόμενα που πλήττουν τον κλάδο και υπονομεύουν τη μελλοντική του εξέλιξη. 

«Η γνώση και η συνακόλουθη με αυτήν καινοτομία, αποτελούν για την παραγωγική οικονομία του 21^ου αιώνα κορυφαίους συντελεστές παραγωγής». Αυτός εξάλλου είναι και ο λόγος που οι οικονομολόγοι χρησιμοποιούν την έκφραση «οικονομία της γνώσης». Αυτά και άλλα πολλά γράφει ο Αμερικανός οικονομολόγος Τζώρτζ Γκίλντερ στο βιβλίο του για την ιστορία της επιχείρησης και την ανάδυση του επιχειρηματικού πνεύματος.

Και από την άποψη αυτή δεν μπορώ να ξεχάσω τη δήλωση που μου είχε κάνει σε μια συνέντευξη του ο διάσημος συγγραφέας του «Τρίτου Κύματος» Άλβιν Τοφλερ (1928-2016), που υπήρξε επίσης από τους κορυφαίους μελλοντολόγους της εποχής του. Με την ευκαιρία της έκδοσης και παρουσίασης του βιβλίου του «Ο Επαναστατικός Πλούτος» στις Βρυξέλλες το 2006, ο Άλβιν Τόφλερ, είχε δηλώσει ότι «ο τομέας της διατροφής, είναι ο πρώτος που ανέδειξε στον άνθρωπο τη σημασία της γνώσης και άρα αποτελεί κορυφαίο συντελεστή προόδου και στήριξης της ανθρώπινης ύπαρξης υπό την ευρεία έννοια του όρου».

Το άρθρο ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Ακολουθεί το άρθρο της κυρίας Ιουλίας Τσέτη, στο οποίο υπογραμμίζεται ότι «…η βιομηχανία δεν είναι μόνο εργοστάσιο και επενδύσεις. Είναι και κουλτούρα. Είναι τρόπος σκέψης….». Ίσως δε γι’ αυτό το λόγο η βιομηχανία να μην είναι ιδιαίτερα συμπαθής στην Ελλάδα…..

«……….Πολλά χρόνια, η Ελλάδα αντιμετώπισε τη βιομηχανία περίπου ως ένα αναγκαίο, αλλά όχι  ιδιαίτερα «ελκυστικό» κομμάτι οικονομίας της.

Η δημόσια συζήτηση περιστρεφόταν σχεδόν αποκλειστικά γύρω από τον τουρισμό, τις υπηρεσίες και την κατανάλωση, τώρα που η παραγωγή, η μεταποίηση,, η έρευνα και η τεχνολογική καινοτομία και κατάρτιση παρέμεναν στο περιθώριο ενός αναπτυξιακού παραγωγικού μοντέλου που αποδείχθηκε από ευάλωτο  έως ανύπαρκτο στις εκάστοτε κρίσεις.

Σήμερα όμως βρισκόμαστε μπροστά σε μια ιστορική ευκαιρία επαναπροσδιορισμού. Η Ευρώπη αναζητά στρατηγική αυτονομία.. Οι διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού επανασχεδιάζονται. Η τεχνολογία αλλάζει ριζικά την παραγωγή. Και η Ελλάδα έχει πλέον την ευκαιρία να ξαναχτίσει..έναν σύγχρονο βιομηχανικό ιστό, περισσότερο αυτάρκη, περισσότερο εξωστρεφή, περισσότερο καινοτόμο και πολύ πιο ανθεκτικό..

Το πραγματικό ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο πώς θα λειτουργήσουμε νέες παραγωγικές μονάδες. Είναι πώς θα οικοδομήσουμε ξανά μια αναγκαία βιομηχανική συνείδηση.

Γιατί η βιομηχανία δεν είναι μόνο εργοστάσια και επενδύσεις. Είναι κουλτούρα. Είναι τρόπος σκέψης. Είναι πίστη και δέσμευση στη γνώση, στην εξειδίκευση, στη συνέπεια, στην παραγωγικότητα και στην αξία του να παράγει κάτι ανταγωνιστικό που μπορεί να σταθεί και να διακριθεί στο διεθνές ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Για δεκαετίες, η ελληνική κοινωνία μεγάλωσε με την αντίληψη ότι η επαγγελματική επιτυχία βρίσκεται κυρίως στο Δημόσιο, στις υπηρεσίες ή στη μικρή ατομική επιχειρηματικότητα. Η τεχνική εκπαίδευση υποτιμήθηκε. Η βιομηχανική εργασία ταυτίστηκε λανθασμένα με κάτι «παλιό» ή μια απασχόληση περιορισμένων προοπτικών και προσωπικής ανέλιξης. Και τελικά η χώρα έχασε όχι μόνο παραγωγικές δυνατότητες αλλά και ανθρώπινο άυλο κεφάλαιο υψηλής αξίας.

Αν θέλουμε πραγματικά η Ελλάδα να γίνει ξανά μια παραγωγική χώρα, αυτό πρέπει να αλλάξει από τη βάση του. Από τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τα προγράμματα κατάρτισης, αλλά και από το ίδιο το αφήγημα που διαμορφώνουμε ως κοινωνία για τη γνώση, την εργασία και την ανάπτυξη.

Η νέα ελληνική βιομηχανία δεν μπορεί να είναι βιομηχανία χαμηλού κόστους. Δεν μπορούμε – ούτε χρειάζεται – να ανταγωνιστούμε οικονομίες που βασίζονται σε φθηνή εργασία. Η μόνη βιώσιμη επιλογή είναι η βιομηχανία υψηλής προστιθέμενης αξίας: φαρμακοβιομηχανία, βιοτεχνολογία, πράσινη ενέργεια, τρόφιμα υψηλής ποιότητας, προηγμένα υλικά, αμυντική τεχνολογία, data και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Εκεί όπου η γνώση γίνεται προϊόν. Εκεί όπου η έρευνα συνδέεται με την παραγωγή.

Εκεί όπου ο εργαζόμενος και τα νέα ταλέντα δεν είναι αναλώσιμοι, αλλά κρίσιμοι συντελεστές ανταγωνιστικότητας και ουσιαστικής ανάπτυξης.

Για να συμβεί αυτό, όμως, χρειάζεται και μια πιο ειλικρινής συζήτηση για το πώς  λειτουργεί συνολικά η θεσμική εκπροσώπηση της επιχειρηματικότητας στη χώρα.

Η ελληνική βιομηχανία δεν έχει ανάγκη μόνο από δημόσιες πολιτικές. Έχει ανάγκη και από σύγχρονους θεσμούς εκπροσώπησης που να αφουγκράζονται πραγματικά το σύνολο της παραγωγικής οικονομίας και όχι μόνο συγκεκριμένα επιχειρηματικά οικοσυστήματα ή ισορροπίες.

Τα τελευταία χρόνια ακούσαμε εξαγγελίες από τον ΣΕΒ για ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, για στήριξη της μεταποίησης, για ενίσχυση της εξωστρέφειας, για σύνδεση έρευνας και βιομηχανίας. Ωστόσο, σε κρίσιμες στιγμές οι ελληνικές βιομηχανίες – και ειδικά οι επιχειρήσεις που επενδύουν πραγματικά στην παραγωγή, στην καινοτομία και στις θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης – δεν ένιωσαν ότι εκπροσωπούνται με την ίδια ένταση ή με την ίδια προτεραιοποίηση.

Υπήρξαν δεσμεύσεις που έμειναν περισσότερο σε επίπεδο συνεδρίων και δημοσίων τοποθετήσεων, παρά σε επίπεδο ουσιαστικής χάραξης συγκεκριμένων δράσεων. Υπήρξαν στιγμές όπου η φωνή της παραγωγής έμοιαζε να χάνεται μέσα σε έναν πιο γενικό, επικοινωνιακό λόγο περί επιχειρηματικότητας.

Και ίσως αυτό είναι ένα από τα βασικά ζητήματα της επόμενης ημέρας: αν θέλουμε πραγματικά να μιλάμε για παραγωγική ανασυγκρότηση, τότε η βιομηχανία πρέπει να βρίσκεται στο κέντρο της εθνικής στρατηγικής – όχι ως αναφορά και ακόμη ένα χαλαρό αφήγημα, αλλά ως μια πραγματική προτεραιότητα και πολιτική επιχειρηματικής αιχμής.

Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα εξαιρετικό επιστημονικό δυναμικό. Διαθέτει επιχειρήσεις που επενδύουν διεθνώς. Διαθέτει νέoυς ανθρώπους με υψηλή κατάρτιση και διεθνείς εμπειρίες. Αυτό που λείπει πολλές φορές είναι η αίσθηση ενός εθνικού σχεδίου και η θεσμική συνέχεια και συνέπεια.

Δεν μπορούμε να μιλάμε για brain gain χωρίς ισχυρή παραγωγική βάση. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ανθεκτική οικονομία χωρίς μεταποίηση. Δεν μπορούμε να μιλάμε για γεωπολιτική ισχύ χωρίς οικονομική αυτάρκεια σε κρίσιμους τομείς.

To «Greece is Back» δεν αρκεί να είναι απλώς ένα επικοινωνιακό σύνθημα ή ένας θετικός τίτλος για το διεθνείς αγορές. Πρέπει να γίνει μια πραγματική αλλαγή νοοτροπίας.

Να πιστέψουμε ξανά στην αξία του να παράγουμε.

Να ενισχύσουμε ουσιαστικά την αγροτική παραγωγή και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Nα ξαναδώσουμε κύρος στη γνώση στη διά βίου εκπαίδευση, στην τεχνική εξειδίκευση και στη βιομηχανική δημιουργία. Να οικοδομήσουμε μια νέα συμμαχία ανάμεσα στην επιχειρηματικότητα, την κοινωνία, την εκπαίδευση και την πολιτεία.

Γιατί τελικά οι χώρες που αντέχουν στον χρόνο δεν είναι εκείνες που απλώς καταναλώνουν ή διαχειρίζονται και πουλούν υπηρεσίες. Είναι εκείνες που παράγουν, στηρίζοντας μαζί με την οικονομία και τον κοινωνικό ιστό..……….».

Το άρθρο ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Μετά από εβδομάδες βομβαρδισμών και στη συνέχεια επίπονων διαπραγματεύσεων με φόντο μια αβέβαιη κατάπαυση του πυρός, ο Ιρανός πρόεδρος χαιρέτισε την περασμένη Πέμπτη μια «ιστορική» συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, την επόμενη μέρα από την υπογραφή του εγγράφου από τον ίδιο και τον Ντόναλντ Τραμπ. «….Το γεγονός ότι επέζησαν οπό την ένταση των ισραηλινο-αμερικανικών επιδρομών είναι από μόνο του μια τεράστια νίκη για το ιρανικό καθεστώς….», σημείωσε ένας Βέλγος πολιτικός επιστήμονας που χρόνια τώρα έχει καλή γνώση των όσων συμβαίνουν στην Τεχεράνη.

Αν και αποδυναμωμένη από την εξάλειψη βασικών ηγετικών προσωπικοτήτων στην πολιτική και στρατιωτική της δύναμη, η Ισλαμική Δημοκρατία κατάφερε να ανανεωθεί εσωτερικά και να επιβάλει τους όρους της: τερματισμό της σύγκρουσης σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου· άρση του ναυτικού αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ· δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από το Ιράν- και αναστολή των κυρώσεων στις πωλήσεις πετρελαίου με αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων. Αναφορικά όμως με το ακανθώδες πυρηνικό, κύριο θέμα των αρχικών εντάσεων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, θα βρίσκεται στο επίκεντρο των μελλοντικών συζητήσεων, ενώ το ζήτημα των βαλλιστικών πυραύλων έχει υποβιβαστεί σε δεύτερη μοίρα.

Εν τω μεταξύ, η Ισλαμική Δημοκρατία συνεχίζει να επιδεικνύει τις δυνάμεις της στο περιφερειακό μέτωπο: πριν λίγες ημέρες, ο διοικητής της Δύναμης Κουντς του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, Εσμαήλ Καάνι, έκανε την πρώτη του δημόσια εμφάνιση μετά από μήνες, για να συζητήσει τη συμφωνία, δηλώνοντας στην ιρανική κρατική τηλεόραση ότι ένα άλλο στενό, το Μπαμπ αλ-Μαντάμπ, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Αντεν, βρισκόταν «στα χέρια της Χεζμπολάχ, των Χούθι στην Υεμένη, ακόμη και μελών της μη Υεμενίτικης αντίστασης». Αυτή ήταν μια προειδοποίηση: αν και κλονισμένος, αυτός ο στρατηγικός κλάδος του επίλεκτου στρατού του καθεστώτος, με ειδίκευση στον ασύμμετρο πόλεμο, εξακολουθεί να κατέχει σημαντική ανατρεπτική δύναμη μέσω των πολυάριθμων δικτύων και μέσων άσκησης πίεσης στην περιοχή. Δείγματα γραφής δόθηκαν εξάλλου πρόσφατα.

Ωστόσο, το καθεστώς δείχνει σημάδια νευρικότητας. Η 60 ημερών αναστολή που ανακοινώθηκε ως μέρος της «συμφωνίας» δεν προστατεύει το Ιράν από περαιτέρω πλήγματα: η πιθανότητα αποτυχίας των επερχόμενων συνομιλιών, καθώς και η πιθανότητα μιας νέας επίθεσης από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος είναι εξοργισμένος που αποκλείστηκε από αυτές τις αποφάσεις, κρατά την ιρανική κυβέρνηση σε συναγερμό με ότι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον της συμφωνίας.. Στο εσωτερικό, οι αρχές αγωνίζονται επίσης να κρύψουν τις πληγές τους: ενώ η τελετή ταφής του Ανώτατου Ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, που σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα των επιθέσεων, στις 28 Φεβρουαρίου, δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί. Ο δε γιος και διάδοχος του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, παραμένει μακριά από τη δημοσιότητα. Σοβαρά τραυματισμένος, λέγεται ότι έδωσε την έγκρισή του στο μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.

Το περίγραμμα αυτής της «συμφωνίας», έχει επίσης αναδείξει εσωτερικές διαιρέσεις εντός της ισλαμικής κυβέρνησης. Τις τελευταίες ημέρες, οι φιλοκαθεστωτικές συγκεντρώσεις που ξεκίνησαν από την αρχή του πολέμου έχουν μετατραπεί σε διαδηλώσεις κατά της συμφωνίας που επιτεύχθηκε με τον μακροχρόνιο εχθρό, τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτή η εξέγερση, με επικεφαλής μια ριζοσπαστική περιφέρεια, έχει οδηγήσει σε εξαιρετικά σκληρά συνθήματα εναντίον του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και του προέδρου του κοινοβουλίου Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, των κύριων διαπραγματευτών αυτής της συμφωνίας.Οι τελευταίοι κατηγορούνται ότι «…πούλησαν το αίμα των μαρτύρων…» και «πρόδωσαν» τη χώρα. «…Θάνατος στους υποστηρικτές του συμβιβασμού..»,«…Γκαλιμπάφ, Αραγτσί, τι έκανες με το αίμα του ηγέτη μας;…» και «…Αραγτσί, ντροπή σου, εγκατέλειψε την Αμερική!…», φώναζαν οι διαδηλωτές, μερικοί από τους οποίους τυλιγόντουσαν με σάβανα.

Ήταν όμως προφανές ότι αυτοί οι καθοδηγούμενοι διαδηλωτές εκφράζουν μια φανατική μερίδα του καθεστώτος, η οποία με τη βοήθεια του Ντόναλντ Τραμπ, θα έχει ευκαιρίες να ενδυναμώσει την παρουσία της στην ιρανική πολιτική σκηνή.

Ελλείψει ενός μόνο ηγέτη, όπως συνέβαινε πάντα από την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979, οι αποφάσεις στο Ιράν λαμβάνονται πλέον συλλογικά και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε τριβές μεταξύ δύο κύριων παρατάξεων: των υπερσυντηρητικών, πιστών στην ιδεολογική επιβίωση του καθεστώτος, και των πραγματιστών, που ενδιαφέρονται να δώσουν προτεραιότητα στην οικονομική επιβίωση του καθεστώτος.

Αν υπάρχει ένα ζήτημα στο οποίο οι δύο αντίπαλες ομάδες εξακολουθούν να συμφωνούν, αυτό είναι η εντατικοποιημένη καταστολή, η οποία έχει πλήξει τον πληθυσμό, το μεγάλο ξεχασμένο στοιχείο αυτής της «συμφωνίας». Μαστιζόμενη από τον πληθωρισμό και την αχαλίνωτη ανεργία, και εξακολουθώντας να συνέρχεται από τις σφαγές διαδηλωτών στις αρχές Ιανουαρίου, η κοινωνία των πολιτών συνεχίζει να υφίσταται το κύριο βάρος της οργής του καθεστώτος. Μόλις την περασμένη Τρίτη, εκτελέστηκαν δύο Ιρανοί διαδηλωτές, ο Javad Zasnani και ο Abolfaz! Saeedi, κατηγορούμενοι για «πόλεμο κατά του Θεού» και «διαφθορά επί της γης».

Ωστόσο, οι Ιρανοί δεν τα έχουν παρατήσει: πριν από δέκα ημέρες, και παρά τους κινδύνους που ενέχουν, οι φοιτητές βγήκαν ξανά στους δρόμους στην Τεχεράνη, το Σιράζ και το Ισπαχάν για να διαμαρτυρηθούν για τις συνθήκες εργασίας και τις εξετάσεις τους. Απόδειξη ότι το καθεστώς δεν είναι τόσο σταθερό όσο φαίνεται.

Και αυτοί που βιάστηκαν να το ανατρέψουν τελικά πέτυχαν ακριβώς το αντίθετο.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Εύθραυστες ισορροπίες και ανοιχτά μέτωπα για την Τεχεράνη… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Τι κάνει μια χώρα ανταγωνιστική το 2026; Περισσότερο κεφάλαιο; Περισσότερο ταλέντο; Περισσότερη υπολογιστική ισχύς; Περισσότερες υποδομές;

Αυτά τα ερωτήματα πλαισίωσαν τις συζητήσεις στην εναρκτήρια Παγκόσμια Σύνοδο Κορυφής Ανταγωνιστικότητας του IMD στη Ζυρίχη. Ωστόσο, σε συζητήσεις που κάλυπταν την τεχνητή νοημοσύνη, τις δεξιότητες του εργατικού δυναμικού, τις κεφαλαιαγορές και τις υποδομές, οι ομιλητές κατέληξαν σε ένα εντυπωσιακά παρόμοιο συμπέρασμα: το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από το πόσο αποτελεσματικά οι χώρες κινητοποιούν τα δυνατά τους σημεία, προσαρμόζονται στις αναταράξεις και μετατρέπουν τις δυνατότητές τους σε απόδοση.

Ανοίγοντας τη Σύνοδο Κορυφής, ο Πρόεδρος του IMD, Ντέιβιντ Μπαχ, αμφισβήτησε την ιδέα ότι η ανταγωνιστικότητα είναι ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος.

Αναφερόμενος στο υπό εξέλιξη Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, έκανε μια σαφή διάκριση μεταξύ αθλητισμού και οικονομίας. «…Δεν είμαστε εδώ για να καταλάβουμε ποιος είναι ο μοναδικός νικητής, επειδή ως επί το πλείστον η ανταγωνιστικότητα αφορά τον ανταγωνισμό με τον εαυτό μας…», είπε.

«.Πρόκειται για το πώς θα βελτιωθούμε;…». Σε έναν κόσμο που αλλάζει με ταχύτητα, υποστήριξε ο Μπαχ, το πραγματικό πλεονέκτημα έγκειται στην ικανότητα να μαθαίνει κανείς και να ανανεώνεται συνεχώς, παραμένοντας παράλληλα ανοιχτός σε μαθήματα από άλλους. «…Αυτό είναι σε μεγάλο βαθμό το πνεύμα αυτής της συγκέντρωσης – αυτό βρίσκεται στην καρδιά αυτού που κάνουμε στο IMD…».

Και από την άποψη αυτή, δόθηκε έμφαση στη θεσμική αξιοπιστία ως νέο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Έτσι, αποκαλύπτοντας τα αποτελέσματα της Παγκόσμιας Κατάταξης Ανταγωνιστικότητας 2026, ο Arturo Bris, καθηγητής Χρηματοοικονομικών και Διευθυντής του Παγκόσμιου Κέντρου Ανταγωνιστικότητας IMD, σημείωσε ότι η ανταγωνιστικότητα σήμερα δεν αφορά πλέον το κόστος και την κλίμακα, αλλά την θεσμική αξιοπιστία.

Σε ένα κατακερματισμένο παγκόσμιο τοπίο, οι πιο ισχυροί είναι εκείνοι που προσφέρουν στις επιχειρήσεις και τους επενδυτές σαφείς, αξιόπιστους κανόνες.

Τα αποτελέσματα ενίσχυσαν αυτό το επιχείρημα. Η Σιγκαπούρη ανέκτησε την πρώτη θέση, ακολουθούμενη από το Χονγκ Κονγκ και την Ελβετία, ενώ πολλές μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες έχασαν έδαφος, ιδίως εκείνες που βρίσκονταν πιο κοντά στη Ρωσία.

Στην περίπτωση αυτή πάντως, ο ομιλητής απέφυγε να αναφέρει το φαινόμενο της Πολωνίας, η οποία παρουσιάζει πάνω από 4% ρυθμό ετήσιας ανάπτυξης.

Ιδιαίτερη αίσθηση στην εκδήλωση του IMD, παρουσίασε και η περίπτωση της Σιγκαπούρης, μια χώρα στην οποία βασικό σύνθημα είναι η συνεχής ανανέωση. Όπως το έθεσε ο Jermaine Loy, Διευθύνων Σύμβουλος του Συμβουλίου Οικονομικής Ανάπτυξης της Σιγκαπούρης, η ανταγωνιστικότητα εξαρτάται από το να παραμένει κανείς σχετικός και χρήσιμος για τον κόσμο και όχι από την επιδίωξη της αυτάρκειας.

Και όπως παρατήρησε η Hanan Mansour Ahli γενική διευθύντρια Επιτροπής Ανταγωνισμού των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων {ΗΑΕ} «Η ανταγωνιστικότητα δεν είναι κάτι που διαχειριζόμαστε μία φορά το χρόνο, αλλά κάτι που διαχειριζόμαστε συνεχώς».

Το ίδιο θέμα αναδύθηκε και στις συζητήσεις σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη. Για τις χώρες εκτός του ομίλου υπερδυνάμεων της Τεχνητής Νοημοσύνης, το ερώτημα δεν είναι αν μπορούν να ανταποκριθούν στις μεγαλύτερες επενδύσεις σε υπολογιστική ισχύ, αλλά πόσο αποτελεσματικά μπορούν να εφαρμόσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη στις δικές τους οικονομίες.

Μια ομάδα συζήτησης σχετικά με το κατά πόσον οι χώρες εκτός των υπερδυνάμεων της Τεχνητής Νοημοσύνης μπορούν να παραμείνουν ανταγωνιστικές, συμφώνησε σε ένα σημείο: η κούρσα δεν αφορά πρωτίστως το μέγεθος του μοντέλου ή τον αριθμό των GPU.

Ο Υπουργός των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) Omar Sultan ΑΙ Olama, υποστήριξε ότι αυτό που έχει σημασία είναι η διάδοση και η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε ολόκληρη την κοινωνία. «…Η κούρσα σήμερα δεν είναι αγώνας που ανταμείβει το μέγεθος του μοντέλου σας ή ανταμείβει την ποσότητα των GPU που έχετε, αλλά αφορά τη διάδοση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην κοινωνία…».

Το συμπέρασμα, σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, είναι ότι οι χώρες θα επιτύχουν βασιζόμενες στα δικά τους δυνατά σημεία αντί να προσπαθούν να αναπαράγουν τις στρατηγικές των υπερδυνάμεων της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Δίνοντας όμως περισσότερο εύρος στον προβληματισμό, η ομάδα για τις δεξιότητες τόνισε ότι η ανθρώπινη κρίση, όχι ο αυτοματισμός, παραμένει ο παράγοντας διαφοροποίησης και ότι η ευχέρεια στην Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) γίνεται γρήγορα ένα σημαντικό κριτήριο για την πρόοδο. «…Η ΤΝ θα μεταμορφώσει την εργασία, αλλά οι άνθρωποι είναι αυτοί που θα μετατρέψουν την ΤΝ σε αξία…», δήλωσε η Veronique Rodoni της Akkodis, του Ομίλου Adecco.

Η πραγματική πρόκληση, όπως συμφώνησαν οι ομιλητές από τις UBS, Helvetia και Swiss Re, δεν είναι η πρόσβαση σε εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά η διασφάλιση της αποτελεσματικής χρήσης τους. Ο Stefan Seiler της UBS συνέκρινε την Τεχνητή Νοημοσύνη με το Excel – ευρέως διαθέσιμο αλλά άνισα υιοθετημένο-και ζήτησε πιο δημιουργικές προσεγγίσεις στη μάθηση, συμπεριλαμβανομένης της παιχνιδοποίησης.

Η Esther Roman της Helvetia υποστήριξε ότι οι παραδοσιακές περιγραφές θέσεων εργασίας και οι επαγγελματικές πορείες έχουν ήδη αρχίσει να καταρρέουν καθώς οι οργανισμοί προσαρμόζονται σε νέους τρόπους εργασίας. Καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη αναδιαμορφώνει την εργασία, οι οργανισμοί θα πρέπει να προσλαμβάνουν για να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες και να επενδύσουν στη συνεχή μάθηση, διασφαλίζοντας ότι οι εργαζόμενοι διαθέτουν τόσο τις τεχνικές δεξιότητες για να χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη όσο και την κρίση για να την χρησιμοποιούν σωστά.

Θα χρειαστούν επίσης ισχυρότερες συνεργασίες μεταξύ της βιομηχανίας και της εκπαίδευσης για την ευθυγράμμιση της ανάπτυξης ταλέντων με τις μελλοντικές ανάγκες του εργατικού δυναμικού.

Ζητήματα ανάπτυξης και εκτέλεσης κυριάρχησαν επίσης στις συζητήσεις σχετικά με το οικονομικό μέλλον της Ευρώπης. Ο πρώην Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Μπρουνό Λεμερ, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει την επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως ακριβώς έχασε και τμήματα της ψηφιακής επανάστασης, επισημαίνοντας τη μείωση της ανάπτυξης, της παραγωγικότητας και της τεχνολογικής πρωτοπορίας. Ωστόσο, η πρόκληση της Ευρώπης, υποστήριξε, δεν είναι η έλλειψη κεφαλαίου, ταλέντου ή βιομηχανικής ικανότητας. Είναι ο κατακερματισμός.

«…Δεν είμαστε ενωμένοι, είμαστε διχασμένοι», είπε, ζητώντας ταχύτερη πρόοδο προς μια ένωση κεφαλαιαγορών, ξεκινώντας με έναν μικρότερο συνασπισμό πρόθυμων κρατών…».

Άλλοι ομιλητές επανέλαβαν το ίδιο σημείο. Η Marni McManus της Citi υποστήριξε ότι η Ευρώπη θα πρέπει να επικεντρωθεί λιγότερο στην αντιγραφή των Ηνωμένων Πολιτειών και περισσότερο στην πιο αποτελεσματική αξιοποίηση των υφιστάμενων κεφαλαίων, ιδίως των συνταξιοδοτικών ταμείων.

Το ευρύτερο δίδαγμα, όπως εκτίμησαν οι ομιλητές, είναι ότι η ανταγωνιστικότητα εξαρτάται όλο και περισσότερο από την εύρεση πλεονεκτημάτων πέρα από το μέγεθος και μόνο.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.

Το άρθρο Πώς η Σιγκαπούρη έγινε ξανά Νο 1 στην ανταγωνιστικότητα… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ θα είναι πολύ προβληματισμένοι. Ακόμα περισσότερο δε οι χώρες του Κόλπου που είχαν εμπιστευτεί στην αμερικανική υπερδύναμη την προστασία τους. Σήμερα θα κάνουν τον απολογισμό του κόστους της τελευταίας;

Μήπως παρόμοιους υπολογισμούς θα πρέπει να κάνουν και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι της Αμερικής, ιδιαίτερα δε ορισμένοι που σκέπτονται να υπογράψουν και ειδικές συμφωνίες μαζί της;

Οι ζημίες των Αραβικών Εμιράτων από την αμυντική συμμαχία τους με τις ΗΠΑ είναι μια καλή υπόθεση εργασίας. Το ίδιο δε ισχύει και για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, ο οποίος αφού έπεισε τον πρόεδρο Ντόναλντ Τράμπ να επιτεθεί μαζί του στο Ιράν, τώρα καλό θα ήταν να μας πει τι ακριβώς αποκομίζει από αυτή την μεγαλεπήβολη ιδέα του;

Αντιμέτωπες με το Ιράν, η χώρα με το πιο απεχθές καθεστώς στον κόσμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέδειξαν τα όρια της στρατιωτικής τους ισχύος. Ο Ντόναλντ Τράμπ, είχε υποσχεθεί, για όσους έχουν καλή μνήμη, «άνευ όρων παράδοση» του ιρανικού καθεστώτος.

Ακόμα, ο Αμερικανός πρόεδρος, επέτρεψε στον εαυτό του να πειστεί ότι μπορούσε να θέσει τέλος στην ιρανική απειλή. Ανέπτυξε μια «αρμάδα» για να αναγκάσει τον αντίπαλο του να συνθηκολογήσει, υποστηριζόμενος από τον ισραηλινό στρατό, έναν από τους πιο αποτελεσματικούς στον κόσμο.

Αλλά μετά από εκατό ημέρες συγκρούσεων και επίπονων διαπραγματεύσεων, το καθεστώς της Τεχεράνης παραμένει στην εξουσία, ο έλεγχος του στο Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να διεκδικείται, οι στρατιωτικές του δυνατότητες – βαλλιστικοί πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη – εξακολουθούν να επαρκούν,  και η αποσυναρμολόγηση των πυρηνικών του φιλοδοξιών δεν έχει ακόμη πάρει τέλος. «….Όποιες και αν είναι οι απώλειες, το ιρανικό καθεστώς, επειδή αντιστάθηκε, μπορεί να διεκδικήσει τη νίκη….», παρατηρεί μια γαλλική στρατιωτική πηγή. «…Η ιστορία θα κρίνει την τελική συμφωνία…» αναστενάζει ένας άλλος υψηλόβαθμος αξιωματικός, τονίζοντας τις αμερικάνικες παραχωρήσεις. «…Το Ιράν έπαιξε τα χαρτιά του πολύ καλά…», προσθέτει.

Στα χαρτιά, η μάχη υποτίθεται ότι θα ήταν άνιση. Παρόλο που το Ιράν ήταν ένας ισχυρός στρατιωτικός παράγοντας, οι δυνατότητές του δεν ήταν ούτε κατά διάνοια κοντά σε αυτές των Ηνωμένων Πολιτειών. Η χώρα δεν διέθετε μια δύναμη μαχητικών αεροσκαφών ικανή να ανταγωνιστεί τους αντιπάλους της. Τα τελευταία χρόνια, η Τεχεράνη είχε προσπαθήσει να αντισταθμίσει αυτή την αδυναμία αναπτύσσοντας ένα πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων ικανό να πλήξει στόχους σε απόσταση έως και 2.500 χιλιομέτρων. Το Ισραήλ βρισκόταν σε εμβέλεια επίθεσης, όπως και η νότια και ανατολική Ευρώπη, και οι αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή.

Μέχρι το 2028, τα ιρανικά αποθέματα θα μπορούσαν να έχουν φτάσει τους 10.000 πυραύλους, σύμφωνα με αξιολόγηση του Γαλλικού Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου. Η Τεχεράνη θα μπορούσε επίσης να βασιστεί στους περιφερειακούς πληρεξούσιούς της: τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, τους Χούθι στην Υεμένη και τις σιιτικές πολιτοφυλακές για να επεκτείνει τη σύγκρουση σε περιφερειακό επίπεδο. Τέλος, το καθεστώς είχε αναπτύξει δυνατότητες υβριδικού πολέμου, όπως κυβερνοεπιχειρήσεις, για να διεξάγει εκστρατείες αποσταθεροποίησης.

Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, το Ιράν διεξήγαγε επίσης μια ευρεία επιχείρηση επιρροής. Βίντεο με φιγούρες Lego προβλήθηκαν εκατομμύρια φορές, παίζοντας έντονα με το συναίσθημα και το χιούμορ. Αλλά μετέδιδαν επίσης στοχευμένα και συντονισμένα μηνύματα που στόχευαν στην δυσφήμιση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Όταν εξαπέλυσαν την επίθεσή τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες υποτίμησαν τον αντίπαλό τους. Υπερεκτίμησαν τις δυνατότητες ενός καθαρά αεροπορικού πολέμου. «…Ένας πόλεμος κερδίζεται στο έδαφος…», μας υπενθυμίζει Έλληνας στρατηγός ε.α. Αλλά μια χερσαία επιχείρηση, για παράδειγμα για την κατάληψη του νησιού Kharg ή την προσπάθεια κατάσχεσης αποθεμάτων ουρανίου, θα απαιτούσε δυσανάλογους πόρους. Η αμερικανική ανώτατη διοίκηση παρεμποδίστηκε επίσης από την έλλειψη στρατιωτικά προσβάσιμων στόχων. «…Ο Τραμπ είχε μεθύσει από την επιτυχία του στη Βενεζουέλα….», τονίζει το ίδιο πρόσωπο. Ωστόσο, η επιχείρηση απαγωγής του Προέδρου Maduro δεν ήταν παρεμφερής επιχείρηση.

«…..Η ισραηλινο-αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία βασίστηκε στην πλήρη αεροπορική υπεροχή στο Ιράν και σε μια απαράμιλλη ικανότητα κρούσης. Κινητοποίησε τον πιο προηγμένο εξοπλισμό, όπως stealth μαχητικά F-35, stealth βομβαρδιστικά Β-2, αναχαιτιστικά μεγάλου υψομέτρου THAAD και πυραύλους εδάφους PrSM. Αφού εξουδετέρωσε τις εχθρικές αεράμυνες, η αεροπορία κατέστρεψε το ιρανικό ναυτικό, εξουδετέρωσε τα οχήματα εκτόξευσης, στόχευσε θέσεις διοίκησης και μάλιστα αποκεφάλισε το καθεστώς. Η αμερικανική στόχευση τροφοδοτήθηκε από έναν πλούτο πληροφοριών που αναλύθηκαν από αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης. Περίπου 13.000 στόχοι εντοπίστηκαν και χτυπήθηκαν. Οι υλικές απώλειες ήταν τεράστιες. Οικονομικά, το Ιράν είναι γονατισμένο….», γράφει ο Νικολά Μπορότι στη Firago.

Αλλά το καθεστώς είχε προετοιμαστεί για τη σύγκρουση θάβοντας αποθήκες πυρομαχικών, αποκεντρώνοντας την επιχειρησιακή του διοίκηση για να το κάνει ανθεκτικό, και διαφοροποιώντας τον οπλισμό του με μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου Shahed για να κάνει το κόστος του πολέμου ασύμμετρο. Χάρη στους κινητούς  εκτοξευτές και ένα μεγάλο οπλοστάσιο όπλων χαμηλού κόστους, ο ιρανικός στρατός κατάφερε να «αντιστοιχήσει» στην αμερικανική ισχύ, παρατήρησε ένας Γάλλος αξιωματικός. Επέδειξε ικανότητα στόχευσης, αναμφίβολα ενισχυμένη από εξωτερική υποστήριξη, ικανή να πλήξει στόχους υψηλής αξίας. Το Ιράν στόχευσε κρίσιμες υποδομές στις χώρες του Κόλπου. Κατάφερε να αναχαιτίσει αμερικανικά συστήματα ραντάρ. Οι συνέπειες του πολέμου ήταν περιορισμένες για τον αμερικανικό στρατό. Αλλά γίνονταν αφόρητες για τους εταίρους του.

Αν και δεν απειλούνταν πραγματικά, παρά κάποιες υλικές απώλειες, οι Ηνωμένες Πολιτείες έπρεπε να λάβουν υπόψη την απειλή που αποτελούσαν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη για τα κράτη της περιοχής, τα οποία δεν ήταν κατάλληλα προετοιμασμένα να αντέξουν μια κλιμακούμενη σύγκρουση. Η διαταραχή της κυκλοφορίας στο Στενό του Ορμούζ ήταν επίσης μη βιώσιμη για την παγκόσμια οικονομία μακροπρόθεσμα. «….Ο αποκλεισμός του στενού ήταν, ωστόσο, προβλέψιμος….», σχολίασε ένας Γάλλος αξιωματικός.

Η στρατιωτική ικανότητα δεν περιορίζεται στην ισχύ πυρός. Σε διάστημα τριών μηνών, και για να πραγματοποιήσει μαζικές επιθέσεις, ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποίησε τα αποθέματά του, καταναλώνοντας, για παράδειγμα, το ένα τρίτο των αποθεμάτων Tomahawk και τους μισούς από τους πυραύλους Patriot, ενώ οι τρέχοντες ρυθμοί βιομηχανικής παραγωγής δεν θα επιτρέψουν την αναπλήρωση για αρκετούς μήνες, αν όχι χρόνια. Πέρα από το κόστος αυτών των πυρομαχικών (2,5 εκατομμύρια δολάρια το καθένα για τους Tomahawk, 4 εκατομμύρια δολάρια για τους Patriot), ο αμερικανικός στρατός φέρεται να έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την κατάσταση των αποθεμάτων του. Η προοπτική μιας πιθανής αντιπαράθεσης σε ένα άλλο, πολύ υψηλότερης προτεραιότητας θέατρο – εναντίον της Κίνας – ανάγκασε τον στρατό να τερματίσει μια επιχείρηση χωρίς να έχει τέλος. Αντίθετα, το Ιράν επέδειξε ανθεκτικότητα απέναντι σε μια υπαρξιακή απειλή.  Έδωσε την εντύπωση ότι ήταν ικανό να διατηρήσει την επιχείρηση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Ντόναλντ Τραμπ δεν είχαν τέτοιο χρόνο.

Ας μελετήσουν καλά την περίπτωση, οι επαΐοντες στην Ευρώπη.

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο ΗΠΑ: Μια υπερδύναμη που χάνει πολέμους… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Σίγουρα, οι 100 μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες στον κόσμο ήδη κάθονται πάνω σε 90 δις. δολλάρια έκτακτα κέρδη, απότοκα ενός πολέμου που ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει ότι θα τελειώσει σε μια εβδομάδα. Περί αυτού τον είχαν διαβεβαιώσει οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, αλλά και ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπεντζαμίν Νετανιάχου.

Αυτό όχι μόνον δεν συνέβη, αλλά σήμερα γίνεται προσπάθεια να συσκοτιστεί μια ακόμη αμερικανική πολεμική αποτυχία.

Μια αποτυχία όμως, εξόχως αποδοτική για συγκεκριμένες εταιρείες και συγκεκριμένα πρόσωπα, που έκλεισαν το στενό του Ορμούζ και τώρα προσπαθούν να το ξανανοίξουν με όρους χειρότερους από αυτούς που ίσχυαν όταν ήταν ανοικτό. Τεράστια «επιτυχία» για το δίδυμο Τραμπ – Νετανιάχου που σήμερα ανταλλάσσουν τηλεφωνικά τα γνωστά «γαλλικά»…..

Μέσα σε αυτό το τοπίο, γεγονός είναι ότι ο κόσμος δεν θα βγει αλώβητος από τις πολεμικές επιχειρήσεις των τελευταίων μηνών στη Μέση Ανατολή.

Μπορεί μετά από τις τελευταίες ηλεκτρονικές υπογραφές ίειρηνευτικής συμφωνίας η τιμή του βαρελιού αργού Brent να έπεσε κάτω από το όριο των 80 δολαρίων, πλην όμως η εξέλιξη αυτή από μόνη της δεν λέει πολλά. Διότι θα χρειαστεί χρόνος μέχρι η θαλάσσια κυκλοφορία στο στενό να επιστρέψει στο προπολεμικό της επίπεδο, προειδοποιούν οι ειδικοί της Oxford Economics σε σημείωμα τους. Εκτός από τις διακοπές που επηρέασαν τη μεταφορά βαρελιών, αρκετές υποδομές πετρελαίου και φυσικού αερίου υπέστησαν σοβαρές ζημιές στην περιοχή του Κόλπου. Ένα παράδειγμα είναι η μονάδα LNG RAMS Laffan στο Κατάρ, η οποία μετά τα πλήγματα που δέχτηκε, για να επαναλειτουργήσει όπως πριν, θα απαιτηθούν κάποια  χρόνια. Πέραν αυτών των πτυχών,«….η σύγκρουση θα πρέπει να ωθήσει τις κυβερνήσεις και τις εταιρείες να δημιουργήσουν αυξημένα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου για να προστατευτούν από κραδασμούς….», δήλωσε ο Julien Marcilly, επικεφαλής οικονομολόγος της Global Sovereign Advisory. Ως αποτέλεσμα, «οι ενεργειακές εντάσεις θα μπορούσαν να παγιωθούν καθώς η προσφορά θα δυσκολευτεί να επιστρέψει στο προ κρίσης επίπεδο λόγω ζημιών στις εγκαταστάσεις παραγωγής, ενώ η ζήτηση θα τονωθεί από αυτή την ανάγκη αποθήκευσης».

Οι εντάσεις για άλλες πρώτες ύλες – όπως το αλουμίνιο ή το θείο – έχουν προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις. «Ορισμένες βιομηχανίες αναγκάστηκαν να προσαρμόσουν σημαντικά την παραγωγή τους ενόψει της αύξησης των τιμών των εισροών», λέει ο Ruben Nizard, οικονομολόγος της γαλλικής Coface. Ακόμα κι αν πέσουν οι τιμές, η επανεκκίνηση των βιομηχανικών μονάδων μπορεί να πάρει χρόνο, λόγω τεχνικών και υλικοτεχνικών περιορισμών».

Για παράδειγμα, η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία δεν βρίσκεται σε καλή κατάσταση και το γεγονός αυτό δεν αφήνει ανεπηρέαστη την ευρωπαϊκή οικονομία «….Υπό αυτή την έννοια θα πρέπει να δει κανείς ποιες θα είναι οι αρνητικές επιπτώσεις του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν – Ισραήλ και σε χώρες με υψηλό τουρισμό, όπως η Ελλάδα….», τονίζει ο κ.Υβ Ντορσέ, Βέλγος σύμβουλος επιχειρήσεων με γνώση της τουριστικής αγοράς.

Μια άλλη πηγή ανησυχίας είναι ότι η τρίμηνη και πλέον κρίση του Ορμούζ – ένα προηγουμένως αδιανόητο σενάριο – έχει δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο για την εργαλειοποίηση στρατηγικών σημείων διέλευσης. «Η αντίληψη του κινδύνου στην περιοχή του Κόλπου έχει αλλάξει μόνιμα», σημειώνει ο Julien Marcilly. Απαιτούνται περαιτέρω επενδύσεις για την επισκευή κατεστραμμένων εγκαταστάσεων και για την κατασκευή μεταφορών που αποφεύγουν τα Στενά. Οι ασφαλιστικές εταιρείες θα μπορούσαν τώρα να χρεώνουν υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου για τα περάσματα πλοίων από το Στενό». Στο έδαφος, οι διάφοροι οικονομικοί παίκτες προσαρμόζονται στη νέα κατάσταση: η πλοιοκτήτρια MSC ανακοίνωσε στις αρχές Μαΐου μια νέα σύνδεση μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής, εν μέρει με φορτηγά, ενώ η Adnoc των Εμιράτων σχεδιάζει να διπλασιάσει τη χωρητικότητα του αγωγού της παρακάμπτοντας τα στενά του Ορμούζ έως το 2027.

Σημαντικές θα είναι οι επιπτώσεις του πολεμικού για τη ΝΑ Ασία, μια περιοχή που τροφοδοτεί με ανάπτυξη την παγκόσμια οικονομία και στηρίζει με τον τρόπο αυτό μεγάλο μέρος και της ευρωπαϊκής οικονομικής ανάπτυξης.

«…..Για τη Νοτιοανατολική Ασία, είναι καιρός να σκεφτούμε την ενεργειακή της ασφάλεια. Εξαρτώμενη από τις εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή, η περιοχή έχει πληγεί σκληρά από την κρίση. Οι Φιλιππίνες έχουν εισαγάγει μια τετραήμερη εβδομάδα σε ορισμένες κυβερνητικές υπηρεσίες και κρατικές επιχειρήσεις, ενώ η τηλεργασία για τους δημόσιους υπαλλήλους έχει ενθαρρυνθεί στην Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ….», υποστηρίζουν στελέχη της Διεθνούς Επιτροπής Ενέργειας και τονίζουν γιατί πρέπει να αποφευχθεί μια νέα κρίση.

Και από την άποψη αυτή, η τελευταία απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) να αυξήσει τα βασικά της επιτροπής κατά 25 μονάδες βάσης, είναι φάρμακο με πικρή γεύση.

Αυτό το έχει υπόψη του ο άνθρωπος που θέλει να ξανακάνει «μεγάλη» την Αμερική;

Το άρθρο ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: ΤΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΘΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΟΥΝ… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Ήταν 6:29΄ το πρωί του Σαββάτου 7 Οκτωβρίου 2023, όταν με αφετηρία τη Λωρίδα της Γάζας, ένας καταιγισμός 5.000 βλημάτων έπεσε πάνω στο Ισραήλ. Εκτοξευμένα από τη Χαμάς, την οργάνωση που από το 2006 με το έτσι θέλω κυβερνούσε τους Παλαιστίνιους της Γάζας. Τα βλήματα αυτά, σηματοδότησαν την έναρξη της τρομοκρατικής επίθεσης που ονομάστηκε «Κατακλυσμός του Αλ-Άκσα» (Al-Aqsa Flood). Το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα έδωσε στην επιχείρηση αυτό το όνομα προς τιμήν του τρίτου ιερότερου τόπου του Ισλάμ, του Τεμένους Αλ-Ακσα στην Ιερουσαλήμ.

Την ίδια στιγμή, «μαχητές» της Χαμάς, οπλισμένοι αρχικά με εκρηκτικά και στη συνέχεια με μπουλντόζες, επιτέθηκαν στα σύνορα ανάμεσα στη Λωρίδα της Γάζας και το Ισραήλ. Ένοπλοι που επέβαιναν σε μοτοσικλέτες ή βαν εκμεταλλεύτηκαν τα ρήγματα στα σύνορα για να εισβάλουν σε κοντινούς στόχους, σε απόσταση περίπου 30 λεπτών. Υποστηρίχθηκαν από κομάντο οργανωμένου τρομοκρατών που δρούσαν δια θαλάσσης, με μηχανοκίνητες βάρκες, αλλά και από αέρος, με αλεξίπτωτα κινητήρα (παραμοτέρ).

Η έκταση και η αγριότητα της επίθεσης μεταφράστηκαν στη σφαγή 1.200 νέων Ισραηλινών που συμμετείχαν σε μια γιορτή και σε 250 ομήρους.

Σοκαρισμένη, η διεθνής κοινή γνώμη προσπαθούσε να καταλάβει τι είχε συμβεί και για ποιο λόγο. Ποια κίνητρα είχε άραγε η ελεγχόμενη από το Ιράν τρομοκρατική οργάνωση Χαμάς, να προκαλέσει το Ισραήλ; Ήταν σύμφωνη με την επιχείρηση αυτή η ιρανική εξουσία και αν ναι για ποιους λόγους; Στις πάντα καλά ενημερωμένες και δικτυωμένες μυστικές υπηρεσίες του Ισραήλ πως ξέφυγε μια επίθεση στη χώρα τους, η οποία σίγουρα δεν μελετήθηκε και προετοιμάστηκε σε λίγα 24ωρα; Τελικά δε, ποιοι θα ωφεληθούν και ποιοι θα ζημιωθούν από μια πολεμική και προκλητική πράξη στον ευαίσθητο και επικίνδυνο χώρο της Μέσης Ανατολικής;

Άλλα κρίσιμα ερωτήματα είναι πρώτον γιατί το Ισραήλ απάντησε στη βίαιη επίθεση με εξίσου πρωτοφανή βιαιότητα που είχε πάνω από 50.000 νεκρούς στη Λωρίδα της Γάζας; Επίσης, πόσο έγκυρη είναι η εκτίμηση ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπετζαμιν Νετανιάχου, ενώ γνώριζε για μια επίθεση των τρομοκρατών της Χαμάς άφησε τα γεγονότα να εξελιχθούν γιατί ήθελε να εξυπηρετήσει άλλους ανομολόγητους στόχους του.

Σήμερα το ερώτημα αυτό έρχεται όλο και πιο έντονα στο προσκήνιο, όταν βλέπει κανείς την προσπάθεια Νετανιάχου να υπονομεύσει κάθε ειρηνευτική συμφωνία σε έναν πόλεμο στον οποίο ο ίδιος συμπαρέσυρε και τον Αμερικανό πρόεδρος Τράμπ. Γίνεται όλο και πιο ορατό ότι οι Ισραηλινοί παρέσυραν τις ΗΠΑ σε πόλεμο με το Ιράν στη βάση κακών εκτιμήσεων και υπεραισιόδοξων πληροφοριών για την έκβαση της όλης επιχείρησης.

Όλα αυτά διαψεύστηκαν και το κόστος της διάψευσης το πληρώνει η παγκόσμια οικονομία με εξαίρεση κάποιους χρυσοδάκτυλους.

Αυτούς που παρουσιάζουμε παρακάτω:  

Όλα δείχνουν ότι από τη βάρβαρη επιχείρηση της Χαμάς την 7^η Οκτωβρίου 2023, οι μεγάλοι κερδισμένοι είναι οι 100 μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαίου στον κόσμο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπεντζαμίν Νετανιάχου, οι επενδυτικές εταιρείες του προέδρου Τράμπ, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, το ισλαμικό καθεστώς του Ιράν και το φανατικό Ισλάμ, το οποίο με χαρά βλέπει την διεθνή εικόνα του Ισραήλ να αποδυναμώνεται μετά την σκληρή επέμβαση του στη Λωρίδα της Γάζας.

Πληροφορίες μας λένε επίσης ότι ενισχυμένη βγαίνει και η μαφιόζικη πτέρυγα της Χαμάς, η οποία ασχολείται με το εμπόριο ναρκωτικών και όπλων. Εκτιμήσεις της Ιντερπόλ λένε ότι η πτέρυγα αυτή που συνεργάζεται και με την τουρκική μαφία, έχει πλούτο άνω των 1.200 εκατομμυρίων δολλαρίων και ισχυρές αρθρώσεις στη Δυτική Ευρώπη.

Κατά τα λοιπά, ενώ η Ευρώπη είναι ο χαμένος του πολέμου, το χρήμα ρέει άφθονο στις πετρελαϊκές εταιρείες και σε επενδυτές που «παίζουν» με τα διεθνή εμπορεύματα.

Με τις διεθνείς τιμές πετρελαίου σταθερές οι πάνω από 100 δολλάρια το βαρέλι, ο διευθυντής του Διεθνούς Ορφανισμού Ενέργειας Φατίχ Μπιρόλ, κάνει λόγο για «…..μεγαλύτερο σοκ που έχει ποτέ καταγραφεί στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Επίσης, οι 100 μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου καταγράφουν κέρδη άνω των 30 εκατομμυρίων δολαρίων την ώρα, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας συμβούλων ενέργειας Rystad Energy και της Global Witness, που αναφέρει η βρετανική «Γκάρντιαν».

Κατά διεθνείς εκτιμητές, για τους μήνες Μάρτιο, Απρίλιο και Μάϊο του 2026, τα κέρδη τους υπολογίζονται σε 70 δισεκατομμύρια δολάρια. Και εάν το αργό Brent παραμείνει περίπου στα πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι για αρκετούς ακόμη μήνες, οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου θα μπορούσαν να αποκομίσουν έως και 260 δισεκατομμύρια δολάρια σε πρόσθετα κέρδη μέχρι το τέλος του έτους.

Μεταξύ των μεγάλων νικητών αυτής της αύξησης, η Aramco προηγείται. Από μόνη της, εάν συνεχιστεί η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, η σαουδαραβική εταιρεία θα μπορούσε να δημιουργήσει 25,5 δισεκατομμύρια δολάρια πρόσθετα κέρδη από τον πόλεμο. Σε αυτό το ποσό πρέπει να προστεθούν τα κέρδη της από την κανονική δραστηριότητά της, τα οποία φτάνουν στα 250 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα, ή περίπου 91 δισεκατομμύρια ετησίως.

Σημειώνουμε επίσης ότι ενώ η Μόσχα εξακολουθεί να επηρεάζεται από το ευρωπαϊκό εμπάργκο στα καύσιμα της, τρεις από τις εταιρείες της – η Gazprom, η Rosneft και η Lukoil – αναμένεται να έχουν κέρδη 23,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την ιρανική κρίση. To τελευταίο τρίμηνο, τα ημερήσια έσοδα μόνο από τις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου έφτασαν τα 1,8 δις δολάρια, σύμφωνα με το Κέντρο Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα.

Ακόμα, όπως, συμβαίνει συχνά κατά τη διάρκεια γεωπολιτικών κρίσεων, η άνοδος των τιμών ωφελεί επίσης τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Και ιδιώτες επενδυτές οι οποίοι όμως συνδέονται με τον κόσμο των υγρών καυσίμων και κρίσιμων διεθνών αγαθών.

Επίσης, φιλικές προς τον πρόεδρο Τράμπ επενδυτικές εταιρείες, εκτιμάται ότι το τελευταίο τρίμηνο αποκόμισαν περί τα 400 εκατ. δολλάρια υπεραξίες, μέρος των οποίων επενδύεται σε ακίνητα.

Θα πρέπει να τονίσουμε επίσης ότι με αφορμή τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, ο υπόδικος στη χώρα του πρωθυπουργός Μπ. Νετανιάχου, ανέβαλε τις παρουσίες του σε δίκη δέκα φορές και έπεται συνέχεια.

Τέλος, μέγας κερδισμένος παίκτης στη διεθνή σκακιέρα από την μεσοανατολική κρίση είναι η Κίνα, θέμα πάνω στο οποίο θα επανέλθουμε.

Το άρθρο ΟΙ ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟΥΧΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.