Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και διεθνή χρηματοοικονομική εμπειρία έχει αλλά και με ευχέρεια μπορεί να παρακολουθεί τον διεθνή οικονομικό Τύπο. Κατά συνέπεια όχι μόνον είναι ενήμερος των τεκταινόμενων στη διεθνή οικονομία, αλλά μπορεί να κάνει και ασφαλέστερες εκτιμήσεις ως προς τις λειτουργίες και τους πιθανούς προσανατολισμούς της. Ιδιαίτερα δε στη σημερινή λόγω COVID-19 κρίσιμη συγκυρία. Στο πλαίσιο

της οποίας η εκτύπωση και κυκλοφορία χρήματος, παγκοσμίως, αποτελεί κύριο χαρακτηριστικό της.

Γνωρίζει προφανώς ο κύριος πρωθυπουργός τον βαθμό υποχρέωσης της παγκόσμιας οικονομίας και βλέπει ότι η Ελλάδα ως προς τη σχέση χρέους/ΑΕΠ είναι ίσως η πρώτη στον κόσμο σε κατά κεφαλήν δημόσιο και ιδιωτικό χρέος.

Αμφότερα έχουν ξεπεράσει τα 530 δισ. ευρώ, που σημαίνει ότι κάθε Έλληνας οφείλει με το καλημέρα πάνω από 50.000 ευρώ, ήτοι ανέτως περισσότερες από δύο φορές το ετήσιο εισόδημά του. Στη βάση αυτών των δεδομένων, ποια έννοια έχει η πρόσφατη πρωθυπουργική ανακοίνωση ότι η Ελλάδα δανείζεται με πολύ χαμηλό επιτόκιο; Αποτελεί ειδική επίδοση επιτυχίας; Αν αυτό νομίζει ο κ. πρωθυπουργός, τότε ας προσέξει πολύ. Η παγίδα του χρέους τον περιμένει ορθάνοιχτη και μπορεί ξαφνικά να τον καταπιεί. Και τούτο διότι ο φθηνός δανεισμός της χώρας δεν οφείλεται στην αξιοπιστία της, στον βαθμό που υπονοεί ο πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης.

Όπως πολύ σωστά επισημαίνει ο έμπειρος περί τα χρηματοοικονομικά οικονομολόγος Θεοδόσης Μπουντουράκης, η βασικότερη πηγή του ελληνικού φθηνού δανεισμού είναι το βασικό επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Η τελευταία, ως γνωστόν, έχει μειώσει το βασικό επιτόκιο στο -0,50% και στην ουσία τιμωρεί την αποταμίευση, στη βάση μιας κεϋνσιανής λογικής ενίσχυσης της κατανάλωσης. Με διαφορετικά λόγια, αντί να πληρώνει κάποιο τόκο στους αποταμιευτές, τους βάζει να πληρώνουν πρόστιμο! Εκτός και αν ρίξουν την αποταμίευση τους στην αγορά.

Κατά τον Θεοδ. Μπουντουράκη, η ΕΚΤ, με την τακτική της, κάνει τα τραπεζικά δάνεια φθηνότερα, ώστε να παρακινείται ο πολίτης να καταναλώσει. Και το ερώτημα είναι όμως, να καταναλώνει τι ακριβώς; Άμεσα ή διαρκή για παράδειγμα καταναλωτικά αγαθά και ποια συγκεκριμένα; Στο επίπεδο αυτό το πράγματα περιπλέκονται. Διότι η κατανάλωση αρκετών αγαθών στον αναπτυγμένο κόσμο όπως προκύπτει από σωρεία μελετών και ερευνών αγοράς, έχει κορεστεί. Παράλληλα όμως αλλάζει και η φύση της κατανάλωσης, γεγονός που «διαφεύγει της προσοχής» αρκετών πολιτικών και οικονομολόγων. Μήπως, λοιπόν, τα αρνητικά επιτόκια αντί την κατανάλωση ευνοούν και προάγουν την προσοδοθηρία; Μήπως το χρήμα αυτό αντί να πηγαίνει στην κατανάλωση τροφοδοτεί χρηματοοικονομικές φούσκες;

Μήπως, λόγου χάρη, το χρήμα που η ΕΚΤ ρίχνει στην αγορά μέσω διαφόρων μηχανισμών επαναγοράς ομολόγων, αντί να ανεβάζει την κατανάλωση επενδύεται στην αγορά ομολόγων ανεβάζοντας τις τιμές τους και πιέζοντας τις αποδόσεις τους;

Το ίδιο συμβαίνει και με τα Χρηματιστήρια τα οποία έχουν ανέβει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας μεγάλης επενδυτικής φούσκας. Και όσο μεν τα επιτόκια παραμένουν χαμηλά και το χρήμα ρέει άφθονο στην αγορά, ελέω ΕΚΤ, η φούσκα συντηρείται. Τι θα γίνει όμως αν κάποια στιγμή εμφανισθεί πληθωρισμός και θα πρέπει να αυξηθούν τα επιτόκια; Τότε η φούσκα θα σκάσει και όποιος προλάβει θα μπει στο τρένο…

Όσο για τους «άλλους», όπως ο Γκοντό, θα περιμένουν τον επόμενο συρμό, ίσως επ’ αόριστον.

Ας σημειωθεί επίσης ότι σε σύγκριση με το λεγόμενο περιθώριο των ομολόγων έναντι του γερμανικού bund, που φέρει μηδενικό επενδυτικό κίνδυνο, η Ελλάδα δανείζεται ακριβότερα από ό,τι οι άλλες μεσογειακές χώρες. Δεν συντρέχει συνεπώς λόγος να επαιρόμεθα για τον ευνοϊκό δανεισμό, όσο και αν αυτός είναι θετικός στην παρούσα φάση της πανδημίας. Από την άλλη πλευρά η ενίσχυση της δανειακής ψυχολογίας σε μια χώρα απελπιστικά υπερχρεωμένη, με επτά πτωχεύσεις στο παθητικό της μέσα σε 200 χρόνια και ασθενή παραγωγική βάση, είναι ό,τι το χειρότερο, όταν απαιτείται γενναία μεταρρυθμιστική αντίληψη.

Κατά τα άλλα, υπό το φως τελευταίων εξελίξεων στο μέτωπο της κακοκαιρίας, που έπληξε τη χώρα, θεωρούμε ατυχές να προβάλλεται η αξιοπιστία ενός πελατειακού κράτους, το οποίο με αφορμή μια προαναγγελθείσα χιονόπτωση, άφησε χωρίς ρεύμα και νερό επί δύο με τρεις ημέρες κάποιες χιλιάδες συμπολίτες μας. Και αυτό συνέβη μόλις 25 χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας! Όλα τα είχε η Μαριορή τα φθηνά δανεικά της έλειπαν…

*(Από τη Ναυτεμπορική)

Πηγή: energia.gr

Το άρθρο Η Παγίδα του Φθηνού Δανεισμού… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

«Η Ελλάδα δανείζεται με το χαμηλότερο επιτόκιο στην ιστορία της, και αυτό οφείλεται στο ότι διαθέτει ευνοϊκές οικονομικές προοπτικές και μία σταθερή κυβέρνηση»

Η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου κυμαίνεται σήμερα γύρω στο 0,78%, ποσοστό που είναι όντως το χαμηλότερο στη πρόσφατη ελληνική οικονομική ιστορία, και καθιστά τον δανεισμό πολύ φθηνό, γεγονός που εκμεταλλεύεται η Ελληνική Δημοκρατία για να δανείζεται και να στηρίζει την δοκιμαζόμενη ελληνική οικονομία σε ικανοποιητικό βαθμό.

Πού οφείλεται όμως αυτή η άκρως ευνοϊκή συγκυρία; Οφείλεται μόνον στην αξιοπιστία της χώρας και στην σταθερότητα του πολιτικού συστήματος; Όχι βέβαια! Άλλωστε το αντίστοιχο κόστος δεκαετούς δανεισμού για τις ΗΠΑ είναι 1,14%. Σημαίνει αυτό ότι η Ελλάδα είναι πιο αξιόπιστη από τις ΗΠΑ; Πολλοί παράγοντες διαμορφώνουν το κόστος δανεισμού, πέραν της αξιοπιστίας μιας χώρας, η οποία φυσικά παίζει και αυτή τον ρόλο της.

Πρώτον και σημαντικότερον, το βασικό επιτόκιο της Κεντρικής Τράπεζας. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει μειώσει το βασικό επιτόκιο στο -0,50%. Στην ουσία τιμωρεί την αποταμίευση, αφού αντί να πληρώνει ένα κάποιο τόκο στους αποταμιευτές, τους επιβάλλει πρόστιμο, προσπαθώντας να τους ωθήσει στην κατανάλωση. Επίσης πέραν του προστίμου, τα τραπεζικά δάνεια γίνονται πολύ φθηνά και έτσι παρακινείται κανείς να δανειστεί και να καταναλώσει. Τα αρνητικά επιτόκια της ΕΚΤ μοιραίως συμπαρασύρουν τα επιτόκια των ομολόγων προς τα κάτω και έτσι έχουμε μία γενικευμένη πτώση του κόστους δανεισμού.

Δεύτερον, η ΕΚΤ τυπώνει χρήμα και το ρίχνει στην αγορά μέσω διαφόρων μηχανισμών επαναγοράς ομολόγων, με αποτέλεσμα η ρευστότητα της οικονομίας να αυξάνεται. Θεωρητικά ελπίζεται ότι όλη αυτή η ρευστότητα θα αυξήσει την κατανάλωση και θα υποβοηθήσει την ανάπτυξη, ή τέλος πάντων θα περιορίσει την ύφεση λόγω της υγειονομικής κρίσης. Τελικά όμως αυτό που συμβαίνει στην πραγματική οικονομία είναι ότι οι μεν καταναλωτές αναζητώντας μια απόδοση για τις οικονομίες τους, στρέφονται στην αγορά ομολόγων ανεβάζοντας τις τιμές τους και πιέζοντας έτι περεταίρω τις αποδόσεις τους. Το ίδιο συμβαίνει και με τα Χρηματιστήρια τα οποία έχουν ανέβει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα την δημιουργία μιάς μεγάλης επενδυτικής φούσκας. Και όσο μεν τα επιτόκια παραμένουν χαμηλά και το χρήμα ρέει άφθονο στην αγορά, ελέω ΕΚΤ, η φούσκα συντηρείται. Τι θα γίνει όμως κάποια στιγμή εμφανισθεί πληθωρισμός και θα πρέπει να αυξηθούν τα επιτόκια; Τότε η φούσκα θα σκάσει και τρεχάτε ποδαράκια μου!

Αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο. Συμβαίνει με κυκλική μορφή κάθε 5-10 χρόνια και αναφέρεται ως «booms and busts», (άνοδοι και πτώσεις), οπότε καλόν είναι να προετοιμαζόμαστε.

Τρίτον, το λεγόμενο περιθώριο των ομολόγων έναντι του γερμανικού ομολόγου, ή Bund, που θεωρητικά φέρει μηδενικό επενδυτικό κίνδυνο (spread over Bund).

Παραθέτω έναν μικρό πίνακα:

Χώρα              Απόδοση 10ετούς        Spread

Γερμανία                  -0,47%                                0

Ελλάδα                       0.78%                               1,25

Ιταλία                         0,49%                              0,96

Ισπανία                     0,13%                               0,60

Πορτογαλία              0,07%                              0,54

Βλέπουμε ότι η χώρα μας με το πολύ χαμηλό επιτόκιο του 0,78% δανείζεται συγκριτικά πολύ ακριβότερα απ’ ό,τι οι υπόλοιπες μεσογειακές χώρες και μάλιστα και από την Πορτογαλία! Δεν είμαι σε θέση να εξηγήσω αυτό το φαινόμενο, πάντως φαίνεται ότι οι αγορές είναι πολύ πιο πρόθυμες να δανείσουν την Πορτογαλία παρά την Ελλάδα! Προφανώς γιατί ο δείκτης δανειακής επιβάρυνσης της Πορτογαλίας ( Χρέος/ΑΕΠ), είναι καλλίτερος από τον αντίστοιχο ελληνικό.

Καταλήγουμε λοιπόν μοιραίως στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα δανείζεται μεν σε ιστορικά χαμηλά επιτόκια αλλά δανείζεται συγκριτικά ακριβά. Αν τα γενικά επιτόκια ήταν υψηλότερα η διαφορά θα ήταν σαφώς εμφανέστερη. Δυστυχώς τα εγγενή και δομικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας υπάρχουν με κυριότερο τον υπερδανεισμό, και οι αγορές φυσικά τα γνωρίζουν και τα αποτυπώνουν!

Ασχέτως όμως όλων αυτών, όταν οι επενδυτές είναι ικανοποιημένοι να επενδύουν 100 ευρώ για να πάρουν τόκο 78 σεντς τον χρόνο -δηλ. ούτε καν 1 ευρώ- τότε έχουμε δημιουργήσει μια τεράστια επενδυτική φούσκα. Γι’ αυτό και πολλοί επαγγελματίες επενδυτές παίρνουν θέσεις short στις αγορές και είδαμε πρόσφατα το πανηγύρι που έγινε με την πλατφόρμα Reddit και την μετοχή της Gamestop!

Όλα αυτά είναι δείγματα ανέμελης επενδυτικής ευφορίας (irrational exuberance) που έλεγε και ο ιστορικός πρόεδρος της Federal Reserve, Άλαν Γκρίνσπαν, φαινόμενο που αποτελεί σαφή προάγγελο κάθε μεγάλης επενδυτικής κατάρρευσης.

Πηγή: newmoney.gr

Το άρθρο Αλήθεια, πόσο φθηνά δανειζόμαστε;… Του Θεοδόση Μπουντουράκη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Πριν από δύο χρόνια η κατάρρευση των κινεζικών χρηματιστηρίων, η αιφνιδιαστική υποχώρηση του γουάν και η μείωση των συναλλαγματικών διαθεσίμων της Κίνας ήταν οι παράγοντες που ανάγκασαν τη Fed να αναβάλει την αύξηση των επιτοκίων για τρεις μήνες. Τώρα ορισμένοι διαβλέπουν κινδύνους στον μεγάλο όγκο κινεζικών ομολόγων σε δολάρια. Τα στελέχη της Fed δεν αναφέρουν το χρέος της Κίνας δημοσίως ως μείζονα κίνδυνο. Αναλυτές θεμάτων χρέους, όμως, διαβλέπουν την πιθανότητα να επαναληφθούν όσα έγιναν τον Σεπτέμβριο του 2015. Σύμφωνα με την Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS), μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-2009 ο όγκος χρέους που εξέδωσαν κινεζικοί φορείς υπερεικοσαπλασιάστηκε και υπερβαίνει το μισό τρισ. δολάρια. Από τον Σεπτέμβριο του 2015 έχει αυξηθεί, άλλωστε, κατά σχεδόν 50%. Τα κινεζικά ομόλογα δολαρίου αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 1/3 του χρέους των αναδυόμενων αγορών σε δολάρια, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2015 ισοδυναμούσαν με το 1/4 τους και τον Δεκέμβριο του 2008, οπότε άρχισε να τυπώνει χρήμα η Fed, με κάτω από το 5%.

Το 1/5 αυτών των κινεζικών ομολόγων δολαρίου ωριμάζει μέσα στους επόμενους 12 μήνες, σύμφωνα με την BIS, και τουλάχιστον το 50% μέσα στους επόμενους πέντε μήνες, σύμφωνα με στοιχεία της Thomson Reuters. Αν αρχίσει να αυξάνεται το κόστος δανεισμού των ΗΠΑ, τα κινεζικά ομόλογα δολαρίου θα πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν με υψηλότερο κόστος πλήττοντας την πραγματική οικονομία στην Κίνα. Εναλλακτικώς, οι κινεζικές επιχειρήσεις ίσως αποφασίσουν να αναχρηματοδοτήσουν το χρέος τους στο τοπικό νόμισμα, κάτι που θα ασκήσει πιέσεις στο γουάν.

Ο,τι απ’ τα δύο κι αν συμβεί, ο απόηχος θα γίνει αισθητός παγκοσμίως και θα αποτελέσει μείζονα εξωτερικό παράγοντα για τις αποφάσεις της Fed. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν πως ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι τα κινεζικά ομόλογα δολαρίου αλλά το χρέος της Κίνας στο νόμισμά της, που σύμφωνα με τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης είναι σχεδόν τριπλάσιο από το μέγεθος της οικονομίας της.

Άλλοι αναλυτές εκτιμούν, όμως, πως όσο ταχύτερα γίνεται η συσσώρευση κινεζικού χρέους σε δολάρια τόσο δυσκολότερη θα είναι η προσαρμογή της οικονομίας, ειδικότερα αν οι τράπεζες αρχίσουν να συνεκτιμούν τον πιστωτικό κίνδυνο στο κόστος δανεισμού της Κίνας. «Ανεξαρτήτως του πώς υπολογίζεις τα πράγματα, το χρέος είναι μεγάλο πρόβλημα και η Κίνα συνεισέφερε σημαντικά στην αύξηση του παγκόσμιου δανεισμού μετά το 2008», επισημαίνει ο Αϊντάν Γιάο, στέλεχος της Axa Investment Managers.

Μια εσπευσμένη μείωση του χρέους μπορεί να εντείνει τις πιέσεις στο γουάν καθώς το συνάλλαγμα εγκαταλείπει τη χώρα, έστω κι αν έχουν περιορίσει τις εκροές οι έλεγχοι στις κινήσεις κεφαλαίου. «Ενώ έχει επικρατήσει στην αγορά η εντύπωση πως έχουν σταθεροποιηθεί οι εκροές κεφαλαίων και έχουν παρέλθει τα χειρότερα για το γουάν, η πραγματικότητα μπορεί να είναι η αντίθετη», τονίζει ο Κέβιν Λάιν, οικονομολόγος της Daiwa Capital Markets.

Το άρθρο Το χρέος της Κίνας προβληματίζει τη Fed εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.