Οι παγκόσμιες κρίσεις πληθαίνουν με μεγάλη ταχύτητα, ενώ η διαχείριση τους δείχνει, ότι δεν ελέγχονται και σταδιακά αποκτούν δομικά χαρακτηριστικά στην διαμόρφωση της πραγματικότητας. Παράλληλα γίνεται εμφανές, ότι η πολιτική διαχείριση του χρόνου δεν είναι λειτουργική, διότι οι αποφάσεις, που λαμβάνονται, έπονται των εξελίξεων.

Αυτές οι συνθήκες δημιουργούν ένα επικίνδυνο μίγμα παραμέτρων, που επηρεάζουν την προοπτική της πορείας των κοινωνιών προς το μέλλον και διαμορφώνουν κλίμα αβεβαιότητας και μεγάλης ρευστότητας.

Η έκθεση του 2022 του Intergovernmental Panel on Climate Change (Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή, IPCC) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή αποτυπώνει τα περιθώρια δραστηριοποίησης των κρατών του πλανήτη για την αποφυγή των καταστροφικών επιπτώσεων της υπερθέρμανσης της γης.

Το μήνυμα της επιτροπής είναι πολύ καθαρό. «Η ανθρωπότητα πρέπει να δράσει τώρα». Επίσης πρέπει άμεσα να βελτιωθούν οι στόχοι και τα μέτρα για την προστασία του κλίματος. Είναι απαραίτητες δομικού χαρακτήρα αλλαγές σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ακόμη προειδοποιείται η παγκόσμια κοινότητα, ότι οι επιπτώσεις της θερμοκρασιακής  ανόδου θα είναι πιο δραματικές από ό,τι ελέγετο μέχρι τώρα. Δυστυχώς η εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα είναι πιο υψηλή σήμερα σε σύγκριση με πιο πριν, ενώ το ίδιο ισχύει και για το μεθάνιο.

Ο μεγαλύτερος ρυπαντής είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (16,0 tCO2) και έπονται η Γερμανία (8,5 tCO2), η Κίνα (7,3 tCO2), η Ευρωπαϊκή Ένωση (6,5 tCO2). Η Αφρική μόνο 1,1 tCO2 (Πηγή αυτών των στοιχείων είναι Our World in Data και αναφέρονται στην κατά κεφαλή εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα σε τόνους). Και ενώ οι πλούσιες χώρες είναι υπεύθυνες για την υπερθέρμανση του πλανήτη, οι φτωχές χώρες πλήττονται περισσότερο από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Για να μην αυξηθεί η θερμοκρασία πάνω από 1,5 βαθμούς Κελσίου, πρέπει οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μεταξύ του 2020 και του 2025 να καταγράψουν τις μέγιστες τιμές και αμέσως μετά να αρχίσει η καθοδική πορεία. Το 2030 η μείωση πρέπει να είναι 43% σε σύγκριση με το 2019. Το αργότερο δε το 2050 ο πλανήτης πρέπει να έχει πετύχει την ουδετερότητα σε σχέση με την εκπομπή αερίων.

Αυτό είναι εφικτό, εάν γίνουν βαθιές τομές στον τρόπο οργάνωσης και ζωής των κοινωνιών. Εάν συνεχισθεί η σημερινή πορεία, τότε το 2100 η θερμοκρασιακή άνοδος θα κυμανθεί στους 3,2 βαθμούς Κελσίου.

Οι αλλαγές και οι τομές, που πρέπει να γίνουν, εκτείνονται σε πολλούς τομείς, από τον τρόπο παραγωγής ενέργειας (χρήση ορυκτών καυσίμων σήμερα) μέχρι τις διατροφικές συνήθειες (π.χ. υπερβολική κατανάλωση κρέατος). Ειδάλλως οι φυσικές καταστροφές θα είναι πολύ πιο συχνές, σοδειές θα χάνονται και η παγκόσμια οικονομία θα είναι σε διαρκή κρίση.

Αν ληφθούν, βέβαια, υπόψη οι παρενέργειες του πολέμου στην Ουκρανία, μετά την εισβολή του ρωσικού στρατού σε αυτή την χώρα, στον τομέα της ενέργειας, τότε οι ελπίδες για συγκράτηση της θερμοκρασιακής ανόδου εξανεμίζονται, διότι το χρονικό όριο για την επίτευξη της ουδετερότητας μετατίθεται στο μέλλον μετά το 2050.

Σε αυτές τις καθυστερήσεις συμβάλλει και ο μη λειτουργικός ούτε και εμπροσθοβαρής σχεδιασμός της αποστασιοποίησης από τα ορυκτά καύσιμα σε συνδυασμό με την αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Η ελληνική κυβέρνηση, για παράδειγμα, ανέθεσε στην Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) την επεξεργασία και παρουσίαση σχεδίου για την αύξηση της παραγωγής λιγνίτη, ώστε να καλύπτει το 17-18% της παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος και να μην υπάρξουν προβλήματα στην κάλυψη των αναγκών της οικονομίας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και των συνθηκών, οι οποίες διαμορφώνονται εξαιτίας των κυρώσεων, που επιβλήθηκαν στην Ρωσία. Επίσης προσβλέπει στην εξόρυξη επαρκών υδρογονανθράκων στα διάφορα κοιτάσματα των ελληνικών θαλασσών.

Οι συνθήκες κρίσης εκτείνονται και σε άλλους τομείς. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (World Health Organisation) το 99% του παγκόσμιου πληθυσμού αναπνέει αέρα χαμηλότερης ποιότητας από αυτήν, που επιβάλλεται, ο οποίος συχνά περιέχει σωματίδια, τα οποία διεισδύουν στους πνεύμονες, εισέρχονται στις φλέβες και στις αρτηρίες και μπορούν να προκαλέσουν ασθένειες. Η χειρότερη ποιότητα αέρα εντοπίζεται σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου και της Νοτιοανατολικής Ασίας και ακολουθεί η Αφρική.

Η παραγωγή των σωματιδίων οφείλεται σε πολλές δραστηριότητες του ανθρώπου, όπως είναι οι μεταφορές, οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής, η γεωργία, η καύση απορριμμάτων, η βιομηχανία, αλλά και σε φυσικά φαινόμενα, όπως είναι η σκόνη της ερήμου.

Τέλος τα σωματίδια μπορούν να εισέλθουν και στην κυκλοφορία του αίματος και να προκαλέσουν καρδιαγγειακά, εγκεφαλοαγγειακά (εγκεφαλικά) και αναπνευστικά προβλήματα και όχι μόνο.

Ακόμη πρέπει να αναφερθεί και η παραγωγή πλαστικών μικροσωματιδίων σε συνδυασμό με την είσοδο τους στο αίμα. Σύμφωνα με την έρευνα «Discovery and quantification of plastic particle pollution in human blood», την οποία έκανε ομάδα ερευνητών (Heather A. Leslie, Martin J. M. van Velzen και άλλοι) και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Enviroment International στις 24 Μαρτίου 2022, διαπιστώθηκε η ύπαρξη μικροπλαστικών στο ανθρώπινο αίμα, τα οποία μπορεί να κυκλοφορούν σε όλο το σώμα και να επιδρούν σε ζωτικά όργανα προκαλώντας ακόμη και τον θάνατο.

Τα πλαστικά μικροσωματίδια μπορεί να προέρχονται από πλαστικά μπουκάλια νερού και αναψυκτικών, από συσκευασίες τροφίμων ή και από πλαστικές σακούλες.

Τέλος πρέπει να επισημανθεί, ότι η επισιτιστική κρίση, που βιώνεται τώρα ως προϊόν του πολέμου στην Ουκρανία, υπερβαίνει αυτά τα όρια και έχει δομικό χαρακτήρα παγκοσμίων διαστάσεων.

Η αναίρεση αυτής της πολύ επικίνδυνης ανισορροπίας είναι εφικτή μόνο με την αναστροφή της κλιματικής αλλαγής και την αποφυγή των επιπτώσεων της. Αυτό σημαίνει άμεση αποστασιοποίηση από τα ορυκτά καύσιμα και τον τρόπο ζωής στις σύγχρονες μαζοποιημένες κοινωνίες στα μεγάλα αστικά κέντρα με τα εκατομμύρια κατοίκους.

Όσο προχωρούμε προς το μέλλον, οι αναδυόμενες κρίσεις θα έχουν πλανητικές διαστάσεις, διότι υπάρχει μεγάλη αλληλεξάρτηση και αλληλεπίδραση μεταξύ των κοινωνιών της παγκόσμιας κοινότητας.

Στο μέτρο που η διαχείριση τους δεν υπερβαίνει την οπτική του «εθνικού» συμφέροντος και της γεωπολιτικής ισχύος, θα κυριαρχεί η ανασφάλεια και ο υψηλός βαθμός διακινδύνευσης, τα όρια των οποίων δεν θα εξαντλούνται στις τοπικές κοινωνίες, αλλά θα διαμορφώνουν τις συνθήκες ζωής σε γενικευμένο βαθμό και παράλληλα θα οριοθετούν την δυναμική της εξέλιξης σε βάθος χρόνου.

Επειδή δε η ροή του χρόνου έχει μεγάλη ταχύτητα, ενώ το πολιτικό σύστημα ακόμη δεν είναι σε θέση να συμπορεύεται και πιο καλά να προπορεύεται των εξελίξεων με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ο οποίος υπερβαίνει τα βιολογικά όρια ζωής τουλάχιστον τριών γενεών, ενώ ταυτοχρόνως αξιοποιεί τα υπάρχοντα επιστημονικά εργαλεία για την προσέγγιση των παρενεργειών στην προοπτική του χρόνου, η πορεία των κοινωνιών θα είναι πολύ ανασφαλής.

Όμως στο μέτρο που ξεπερνιέται αυτή η αδυναμία με τις αναγκαίες αλλαγές και η διαχείριση της εξέλιξης αποκτά μακροπρόθεσμη, ρεαλιστική και βιώσιμη προοπτική, θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την αποκατάσταση της αναγκαίας ορθολογικής επικοινωνιακής οπτικής στο πολιτικό σύστημα.

Και αυτό συμβάλλει στην αποκατάσταση συνθηκών ουσιαστικής δημοκρατικής λειτουργίας, η οποία στηρίζεται σε πολίτες, που ενεργοποιούνται πολιτικά ως ατομικά ή συλλογικά υποκείμενα με συνειδητοποίηση των επιπτώσεων των επιλογών τους και όχι ως ενεργούμενα, που βασίζουν τις επιλογές τους σε φαντασιώσεις για το μέλλον.

Η διαχείριση των παγκόσμιων κρίσεων πρέπει να αποκτήσει λειτουργική και με πολύ υψηλό βαθμό ασφάλειας δυναμική τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο. Είναι ζωτικής σημασίας ανάγκη, η παγκόσμια δυναμική να στηρίζεται στον διάλογο και την συνεργασία των κοινωνιών για την επίτευξη της ευημερίας σε συνθήκες ειρήνης χωρίς ανισότητες είτε στο εσωτερικό τους είτε μεταξύ τους. Ειδάλλως θα κυριαρχεί η ρευστότητα και ο υψηλός βαθμός διακινδύνευσης σε πλανητικό επίπεδο.

Πηγή: materithmisi.gr

Το άρθρο Διαχείριση παγκόσμιων κρίσεων… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σίγουρα ο ορθολογισμός είναι βασικό εργαλείο για την πολιτική διαχείριση της πραγματικότητας. Το ερώτημα, που τίθεται όμως, είναι, ποιους στόχους υπηρετεί η αξιοποίηση του και σε ποια δεδομένα στηρίζεται στο πλαίσιο του σχεδιασμού της δυναμικής της εξέλιξης.

Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα οριοθετεί την χρησιμότητα του ορθολογισμού ως εργαλείου στο χώρο της πολιτικής και τον βαθμό λειτουργικότητας του για τον σχεδιασμό και την πραγμάτωση πολιτικών, οι οποίες είναι βιώσιμες σε βάθος χρόνου και καλύπτουν τις ανάγκες των κοινωνιών χωρίς ανισότητες.

Για παράδειγμα, όταν η πολιτική επιλογή ή η ανάλυση της πραγματικότητας βασίζεται σε λανθασμένες προϋποθέσεις, οδηγεί σε ανάλογα συμπεράσματα. Δηλαδή δεν αρκεί μόνο η ορθολογική σκέψη, αλλά πρέπει να στηρίζεται σε δεδομένα, που αποτυπώνουν την πραγματικότητα.

Επίσης οι στόχοι, που υπηρετεί, οι οποίοι μπορεί να μην είναι ορατοί για την πλειοψηφία των πολιτών, προσδιορίζουν σε μεγάλο βαθμό την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων της αξιοποίησης του και την κοινωνική τους χρησιμότητα.

Στην σύγχρονη πολιτική οπτική κυριαρχεί ο συστημικός πραγματισμός, ο οποίος «τεμαχίζει» την πραγματικότητα και δεν παρέχει αντικειμενικά δεδομένα με γενικεύσιμη προοπτική στην ορθολογική προσέγγιση. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση του μεμονωμένου κοινωνικού συστήματος (π.χ. οικονομικό, εργασιακό, υγείας κ.λ.π.), χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός συμβολής του στην πραγμάτωση του ανθρώπινου και του κοινωνικού συμφέροντος.

Αυτό δείχνει, ότι ως προς τα δεδομένα, που στηρίζεται για τον σχεδιασμό της δυναμικής της εξέλιξης, οι συνθήκες δεν είναι λειτουργικές, διότι δεν οδηγούν στην προσέγγιση του συνόλου των διαστάσεων της πραγματικότητας. Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εθνική οριοθέτηση της πολιτικής σε συνθήκες αλληλεπίδρασης και αλληλεξάρτησης των κοινωνιών στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και οι πολυδιάστατες παρενέργειες τους.

Συμπληρωματικά η πόλωση στο επίπεδο της πολιτικής λειτουργίας είτε στο εσωτερικό των κρατών είτε μεταξύ τους στο διεθνές πεδίο αποδυναμώνει τον ορθολογισμό και πριμοδοτεί το συναίσθημα και το θυμικό με αποτέλεσμα την άνοδο του βαθμού διακινδύνευσης.

Η εμπειρική προσέγγιση της πραγματικότητας τεκμηριώνει με μεγάλη σαφήνεια τον τρόπο αξιοποίησης του ορθολογισμού στην πολιτική της διαχείριση. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και ο πόλεμος, που ξέσπασε μεταξύ των δύο χωρών, στην σύγχρονη εποχή της παγκοσμιοποίησης αποκαλύπτουν με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο, πως χρησιμοποιείται ο ορθολογισμός στο πολιτικό πεδίο όχι μόνο από αυτές τις δύο χώρες αλλά από την παγκόσμια κοινότητα.

Η αξιοποίηση του γίνεται με μονοδιάστατη βραχυπρόθεσμη οπτική για την προώθηση συγκεκριμένων στόχων στο πλαίσιο γεωπολιτικών συσχετισμών και επιδιώξεων και όχι για την αποκατάσταση λειτουργικών και χωρίς ανισότητες σχέσεων μεταξύ των κοινωνιών της παγκόσμιας κοινότητας, παρά τον υψηλό βαθμό αλληλεπίδρασης και αλληλεξάρτησης μεταξύ τους σε όλους τους τομείς δραστηριοποίησης, από την οικονομία και την υγεία μέχρι τον πολιτισμό.

Σε αυτό το πλαίσιο η σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας γενικεύεται στον οικονομικό τομέα με την λήψη αποφάσεων για κυρώσεις κατά της Ρωσίας από τις ανεπτυγμένες κοινωνίες με ηγέτη τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η αντιπαράθεση αποκτά πλανητικές διαστάσεις με ανάλογες παρενέργειες.

Συγκεκριμένα ο πόλεμος στην Ουκρανία σύμφωνα με τον David Beasley, εκτελεστικό διευθυντή του World Food Programme (Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, έχει προκαλέσει μια πρωτοφανή επισιτιστική κρίση σε παγκόσμιο επίπεδο, διότι η Ουκρανία και η Ρωσία παράγουν το 30% της παγκόσμιας παραγωγής σιταριού, το 20% του καλαμποκιού και το 75% έως 80% του ηλιελαίου.

Η έλλειψη επαρκών ποσοτήτων αυτών των προϊόντων σε πλανητικό επίπεδο και ιδιαιτέρως στις φτωχές χώρες προκαλεί την άνοδο των τιμών γενικά και συνθήκες πείνας σε πολλές από αυτές, με αποτέλεσμα την ενδυνάμωση της μαζικής μετακίνησης   πληθυσμών και την δημιουργία προβλημάτων σε σχέση με την κοινωνική συνοχή στις χώρες υποδοχής τους.

Αν ληφθούν υπόψη και οι επιπτώσεις στον τομέα της ενέργειας, εάν επιβληθεί embargo στην εισαγωγή ορυκτών καυσίμων από την Ρωσία ή η Ρωσία αναστείλει την εξαγωγή τους, τότε μπορεί να υπάρξουν οδυνηρές παρενέργειες στην παγκόσμια οικονομία.

Έχουν πολύ ενδιαφέρον οι εκτιμήσεις ερευνητικών ιδρυμάτων για τις επιπτώσεις σε μια ισχυρή οικονομία, όπως είναι η γερμανική. Σύμφωνα με την Bundesbank (Ομοσπονδιακή Τράπεζα) ο πόλεμος στην Ουκρανία θα επηρεάσει για ένα χρονικό διάστημα την γερμανική οικονομία.

Το κλίμα ανασφάλειας (συρρίκνωση κατανάλωσης λόγω ανόδου των τιμών στους τομείς ενέργειας, επισιτισμού κ.λ.π.) θα επιδράσει στην οικονομική ανάκαμψη. Οι τιμές έχουν ήδη αυξηθεί κατά 5,1% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Επίσης το Institut für Weltwirtschaft (Ινστιτούτο για την Παγκόσμια Οικονομία, IfW) εκτιμά, ότι ο πληθωρισμός το 2022 θα κυμανθεί στο 5,8%.

Σύμφωνα δε με έρευνα του Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung (Γερμανικό Ινστιτούτο Έρευνας στην Οικονομία, DIW) ένα γερμανικό embargo στην εισαγωγή ενέργειας από την Ρωσία θα επιφέρει συρρίκνωση της οικονομίας, η οποία μετά από 18 μήνες θα κυμαινόταν στο 3% περίπου και θα διαρκούσε 10 χρόνια. Επίσης η απαγόρευση εισαγωγών θα οδηγούσε σε 2,3% άνοδο του πληθωρισμού.

Επιπτώσεις βέβαια θα υπήρχαν και στη Ρωσία. Η εύρεση νέων αγοραστών (π.χ. Κίνα) θα την ανάγκαζε να μειώσει τις τιμές. Αυτό θα αποσταθεροποιούσε την ρωσική οικονομία με επιπτώσεις και στην πολιτική διαχείριση στο εσωτερικό της χώρας.

Ιδιαιτέρως στην Ελλάδα, η οικονομία της οποίας έχει πολύ υψηλό χρέος και χαμηλό δείκτη ενεργειακής και επισιτιστικής επάρκειας, που σημαίνει αδυναμία αντιμετώπισης του εισαγόμενου πληθωρισμού, ο βαθμός διακινδύνευσης είναι πολύ υψηλός.

Σύμφωνα με την Moody‘ s το έλλειμμα θα υπερβεί το 5% (5,2%), ο πληθωρισμός θα κυμανθεί στο 5% σε ετήσια βάση και ο ρυθμός ανάπτυξης δεν θα υπερβεί το 3%. Τον Μάρτιο 2022 σύμφωνα με την Eurostat ο πληθωρισμός κυμάνθηκε στο 8%.

Από την εμπειρική αποτύπωση των συνθηκών, που επικρατούν σε πλανητικό επίπεδο με αφετηρία τον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, προκύπτει, ότι ο τρόπος αξιοποίησης του ορθολογισμού στην πολιτική διαχείριση της πραγματικότητας παράγει επικίνδυνες ανισορροπίες.

Αυτό οφείλεται στην λογική του πολιτικού συστήματος να αξιοποιεί τον ορθολογισμό για την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων, οι οποίοι «τεμαχίζουν» την δυναμική της εξέλιξης ανάλογα με τις επιδιώξεις του στα στενά όρια ενός κοινωνικού συστήματος (π.χ. οικονομία) ή του εθνικού κράτους, αν και στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης ο καταμερισμός εργασίας στους διάφορους τομείς δημιουργεί σχέσεις εξάρτησης και αλληλεπίδρασης.

Δεν κατανοείται, ούτε λαμβάνεται υπόψη, ότι αυτός τρόπος πολιτικής διαχείρισης προϋποθέτει δεδομένα, τα οποία δεν αποτυπώνουν την πραγματικότητα ως ενιαίο σύνολο παραμέτρων, που οριοθετούν τις σχέσεις των κοινωνιών στο πλαίσιο της δυναμικής της εξέλιξης. Το αποτέλεσμα είναι η διαμόρφωση επικίνδυνων ανισορροπιών, όπως οι παρενέργειες του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας (αύξηση των τιμών στον τομέα της ενέργειας και των τροφίμων, διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, δημιουργία συνθηκών πείνας στις φτωχές χώρες, καθυστέρηση στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, απειλή κατά της βιωσιμότητας του ανθρώπου και της βιοποικιλότητας, μαζική μετακίνηση πληθυσμών κ.λ.π.).

Ουσιαστικά ο ορθολογισμός στο πλαίσιο της πολιτικής διαχείρισης αποδυναμώνεται και μετατρέπεται σε εργαλείο για την βραχυπρόθεσμη προώθηση επιδιώξεων, οι οποίες διαρρηγνύουν την παγκόσμια συνοχή και απειλούν την ειρηνική και βιώσιμη πορεία προς το μέλλον, ενώ παράλληλα οριοθετείται από την οπτική της λήψης αποφάσεων, οι οποίες δεν αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα ως πολυδιάστατο ενιαίο μέγεθος, αλλά την «τεμαχίζουν» σε επιμέρους αυτόνομα κοινωνικά συστήματα ή μεμονωμένες κοινωνίες, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο υψηλός βαθμός αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης μεταξύ τους.

Επίσης δεν γίνεται η απαραίτητη λειτουργική αξιοποίηση των επιστημονικών μεθοδολογικών εργαλείων για την ανάλυση και κατανόηση της λειτουργίας των κοινωνιών στους διάφορους τομείς δραστηριοποίησης στην σύγχρονη πολύπλοκη πραγματικότητα στην δυναμική προβολή της σε βάθος χρόνου.

Τέλος καθοριστικό ρόλο για την ορθολογική πολιτική διαχείριση της εξέλιξης παίζει η σύνδεση της με το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον και η ανάληψη της κοινωνικής ευθύνης από πολίτες, οι οποίοι λειτουργούν ως ατομικά ή συλλογικά υποκείμενα στο πολιτικό πεδίο και όχι ως καταναλωτές φαντασιώσεων για το μέλλον και την μονοδιάστατη ατομική υλική ευημερία.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Ορθολογική πολιτική διαχείριση… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το Νοέμβριο 2021 πραγματοποιήθηκε στη Γλασκώβη η Παγκόσμια Διάσκεψη για το Κλίμα με στόχο την λήψη μέτρων, ώστε να καταστεί εφικτή η αναστροφή της αρνητικής πορείας των κλιματικών συνθηκών, τις οποίες προκάλεσε η ανθρώπινη δραστηριότητα.

Η παγκόσμια κοινωνία και κυρίως οι νέοι εναπόθεσαν τις ελπίδες τους στην ανάληψη της ευθύνης για την διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος και στην λήψη συγκεκριμένων δεσμευτικών πολιτικών αποφάσεων, οι οποίες θα διαμορφώσουν τις προϋποθέσεις για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Δυστυχώς τα αποτελέσματα της διάσκεψης ήταν πολύ κατώτερα των προσδοκιών τους. Για να υπάρξουν αποφάσεις επικοινωνιακού επιπέδου, μετά την επιμονή της Ινδίας και την «σιωπηλή» συμπόρευση και άλλων χωρών, έφτασαν στο σημείο να αλλάξουν την δέσμευση για «σταδιακή κατάργηση» της χρησιμοποίησης άνθρακα με την φράση «σταδιακή μείωση». Ουσιαστικά από διαδικασία για την προστασία του κλίματος  μετετράπη σε «κοινωνική εκδήλωση» υπερεθνικών διαστάσεων.

Κυρίαρχο στοιχείο στην διάσκεψη ήταν η εθνική οπτική με στόχο την αποφυγή των όποιων αρνητικών επιπτώσεων στο οικονομικό σύστημα και στον τρόπο λειτουργίας της κοινωνίας γενικότερα. Ακόμη και η έκκληση του προέδρου των Μαλδίβων Ibrahim Mohamed Solih για λήψη μέτρων δεν εισακούσθηκε, αν και τόνισε, ότι «τα νησιά μας τα τρώει σιγά σιγά η θάλασσα, ένα ένα. Εάν δεν αντιστρέψουμε αυτή την πορεία, οι Μαλδίβες θα πάψουν να υπάρχουν μέχρι το τέλος του αιώνα».

Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Antonio Guterres ήταν πιο διπλωματικός στον λόγο του και περιορίσθηκε στην επισήμανση, ότι έγιναν «καλοδεχούμενα βήματα προς τα εμπρός, αλλά αυτό δεν είναι αρκετό».

Την πραγματικότητα αποτυπώνει η προσέγγιση του Climate Action Tracker (Νοέμβριος 2021), σύμφωνα με την οποία, εάν τα κράτη τηρήσουν όλες τις υποσχέσεις τους, η μέση θερμοκρασιακή άνοδος μέχρι το 2100 θα κινηθεί στους 1,8 βαθμούς Κελσίου.

Εάν επιτύχουν τους κλιματικούς στόχους μέχρι το 2030 η μέση άνοδος της θερμοκρασίας μέχρι το 2100 θα κυμανθεί στους 2,4 βαθμούς Κελσίου. Εάν συνεχισθεί η σημερινή στάση των κρατών η μέση θερμοκρασιακή άνοδος θα κυμανθεί στους 2,7 βαθμούς Κελσίου.

Αυτή την ζοφερή εικόνα της πραγματικότητας ολοκληρώνει η μη συνειδητοποίηση τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο, ότι οι κρίσεις παγκόσμιας εμβέλειας, όπως είναι η κλιματική κρίση, οι μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, οι πανδημίες, η μείωση των αποθεμάτων νερού, η συνεχής αύξηση των απειλούμενων από την πείνα πληθυσμών και άλλες, δεν είναι διαχειρίσιμες στα εθνικά όρια, αλλά απαιτούν τον σχεδιασμό και την διαχείριση της υλοποίησης τους με πλανητική οπτική.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (World Health Organisation) πάνω από 1.000.000 παιδιά στο Αφγανιστάν ζουν σε συνθήκες πείνας, ενώ περισσότεροι από τον μισό πληθυσμό αυτής της χώρας υποφέρουν από έλλειψη τροφίμων. Πρόκειται για μια ανθρωπιστική κρίση ακόμη. Η παγκόσμια κοινότητα δεν μπορεί να «κωφεύει» και να «σφυρίζει αμέριμνα».

Η λειτουργική και αποτελεσματική διαχείριση τέτοιας εμβέλειας κρίσεων προϋποθέτει πλανητικών διαστάσεων συναίνεση και δέσμευση της παγκόσμιας κοινότητας για την υλοποίηση συγκεκριμένων μέτρων σε λειτουργικό χρόνο, τα οποία θα ελέγχονται από υπερεθνικής εμβέλειας μηχανισμούς ως προς την τήρηση τους.

Αυτό όμως δεν είναι εφικτό, διότι η εθνική διαχείριση είναι προσανατολισμένη στο εθνικό συμφέρον και όχι στο ανθρώπινο στις υπερεθνικές του διαστάσεις. Η δραματική έκκληση του προέδρου των Μαλδίβων για την άμεση λήψη και υλοποίηση μέτρων, ώστε να αποφευχθεί η εξαφάνιση των νησιών, είναι πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα για την επιβαλλόμενη οπτική στην διαχείριση της κλιματικής κρίσης και όχι μόνο αυτής.

Η οπτική της διαχείρισης παγκόσμιας εμβέλειας κρίσεων με μονοδιάστατο εθνικό προσανατολισμό οδηγεί στην αναπαραγωγή των ανισοτήτων μεταξύ των κοινωνιών με αποτέλεσμα την πλήρη αποδυνάμωση των αδύναμων οικονομικά και γεωπολιτικά χωρών.

Αυτό βέβαια δεν πλήττει μόνο τις αδύναμες κοινωνίες με την φτώχεια λόγω των κλιματικών συνθηκών και των παρενεργειών τους στην αγροτική παραγωγή (π.χ. με τις ξηρασίες) και στην επάρκεια των τροφίμων, αλλά δημιουργεί προβλήματα και στις ισχυρές χώρες με τις μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών και τις επιπτώσεις στις κοινωνίες τους.

Παράλληλα στην σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη  πραγματικότητα αυτή η οπτική δεν συμβάλλει στην αναγκαία διαπολιτισμική προσέγγιση και στην κατανόηση των αναγκών σε πλανητικό επίπεδο, οι οποίες, αν δεν καλυφθούν, θα οξύνουν τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα, όπως είναι οι μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών.

Οι κάτοικοι των Μαλδίβων, για παράδειγμα, θα μετακινηθούν προς άλλες χώρες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις κοινωνίες τους ως προς την συνοχή τους και την πορεία προς το μέλλον σε συνθήκες λειτουργικές, βιώσιμες και ήρεμες.

Ταυτοχρόνως η διαχείριση παγκόσμιων κρίσεων με εθνική οπτική δεν διασφαλίζει την χρονικά λειτουργική ενεργοποίηση του συνόλου των κρατών της παγκόσμιας κοινότητας λόγω του διαφορετικού επιπέδου ανάπτυξης και της μη διάθεσης των απαραίτητων εργαλείων από όλες τις χώρες, ενώ παράλληλα είναι διαφορετική μεταξύ τους και η ταχύτητα στην διαχείριση του χρόνου.

Αυτές οι συνθήκες ουσιαστικά υποσκάπτουν την αποτελεσματική διαχείριση και αντιμετώπιση κρίσεων παγκόσμιας εμβέλειας. Δείχνουν όμως τον δρόμο της πλανητικής συνεργασίας των κοινωνιών και την ανάγκη οικοδόμησης θεσμών με οπτική υπερεθνικής διακυβέρνησης.

Τέλος πρέπει να αποτραπεί με κάθε θεμιτό τρόπο η διαμόρφωση των προϋποθέσεων για την δημιουργία διαγενεακού χάσματος στις κοινωνίες με την μη αποφασιστική και λειτουργική αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και των επιπτώσεων της στη ζωή των νεότερων γενιών και αυτών, που έρχονται.

Βασική προϋπόθεση για την ευόδωση αυτού του στόχου είναι η ριζική αλλαγή της οπτικής του βιολογικού χρόνου ως κριτηρίου για την λήψη αποφάσεων τόσο στο ατομικό όσο και στο συλλογικό και πολιτικό πεδίο σε σχέση με την ευημερία και την διαχείριση της πραγματικότητας γενικότερα.

Ο άνθρωπος και η δραστηριότητα του στον πλανήτη πρέπει να κινούνται με σημείο αναφοράς την βιωσιμότητα. Η εθνική οπτική διαχείρισης της πραγματικότητας δεν προσφέρεται για την επίτευξη αυτού του στόχου σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης, πολυπλοκότητας, αλληλεπίδρασης και αλληλεξάρτησης των κοινωνιών και υψηλού βαθμού διακινδύνευσης. Ο διαθέσιμος χρόνος για την αλλαγή κατεύθυνσης είναι οριακός, διότι η δυναμική της εξέλιξης κινείται με πολύ μεγάλη ταχύτητα.

Η παγκόσμια κοινότητα πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της και να ενεργοποιηθεί άμεσα. Όσο καθυστερεί το κόστος θα είναι πολύ μεγάλο για το σύνολο των κοινωνικών συστημάτων και ιδιαιτέρως για το οικονομικό αλλά και για την ανθρώπινη ζωή και την βιοποικιλότητα.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Εθνική οπτική διαχείρισης παγκόσμιων κρίσεων… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στις σύγχρονες μαζοποιημένες κοινωνίες του θεάματος κυριαρχούν και οριοθετούν την ατομική στάση τα διοχετευόμενα πρότυπα και όχι αξίες με ηθικό φορτίο, οι οποίες είναι προϊόν της συμβίωσης των ανθρώπων στις τοπικές κοινωνίες, ενώ καθρεπτίζουν και υπηρετούν τις ατομικές και συλλογικές ανάγκες.

Η επικοινωνιακή διαχείριση της πολιτικής έχει ανάλογη οπτική, ώστε να επιτυγχάνεται ο στόχος της άσκησης λειτουργικής επιρροής στους πολίτες ως προς την ανάληψη της κυβερνητικής εξουσίας.

Στις σύγχρονες καταναλωτικές κοινωνίες το θέαμα αποτελεί βασικό εργαλείο για την αυτοπαρουσίαση του ατόμου και την επίτευξη κοινωνικής αποδοχής μέσω της εντύπωσης, που προκαλεί. Παράλληλα λειτουργεί και ως μέσο για την πρόσδωση νοήματος και ταυτότητας στην ζωή του ατόμου.

Αυτές οι παράμετροι διαμόρφωσης της κοινωνικής παρουσίας των ατόμων είναι πολύ πιο έντονες στις νεότερες ηλικίες, διότι οι μεγαλύτερες βίωσαν διαφορετικές συνθήκες στο επίπεδο των τοπικών κοινωνιών, στις οποίες γινόταν παραγωγή αξιών στο πλαίσιο της συμβίωσης και των αναγκών της κοινής πορείας.

Στις σύγχρονες μαζοποιημένες κοινωνίες όμως οι κοινωνικές αξίες έχουν υποκατασταθεί από τα μαζικά διοχετευόμενα πρότυπα σχετικά με τον τρόπο ζωής και έκφρασης των νέων και γενικότερα των αστικών πληθυσμών. Όσο θα προχωρά δε η ανθρωπότητα προς το μέλλον θα αποκτά μεγαλύτερες διαστάσεις αυτό το φαινόμενο, διότι θα μειώνεται ο αριθμός αυτών, που βίωσαν διαφορετικές κοινωνικές συνθήκες στο παρελθόν, ενώ θα αυξάνονται οι κάτοικοι των μεγάλων αστικών κέντρων.

Στο πλαίσιο της κοινωνίας του θεάματος κυριαρχεί η οπτική της εικονικής προσέγγισης της πραγματικότητας, η οποία οριοθετεί και την ατομική στάση ως προς την βίωση και την κατανόηση της. Οι διαφημίσεις, που κυριολεκτικά «βομβαρδίζουν» τους απλούς πολίτες και καλλιεργούν πρότυπα (π.χ. σχετικά με την εμφάνιση της γυναίκας ή του άνδρα) είναι πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Αυτή η εικονική οπτική λειτουργεί και ως υπόστρωμα για την οικοδόμηση ανάλογης ποιότητας επικοινωνιακή διαχείριση της πολιτικής, η οποία εδράζεται κυρίως στην εντύπωση και στην φαντασίωση, που μπορεί να προκαλέσει σε σχέση με την κοινωνική δυναμική και την προοπτική των πολιτικών επιλογών και αποφάσεων είτε στο επίπεδο της διακυβέρνησης είτε στο επίπεδο των προγραμμάτων των κομμάτων.

Η επικοινωνιακή διαχείριση της πολιτικής έχει πολλές διαστάσεις. Με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της δημοσιοποιείται από τα κόμματα ο σχεδιασμός της πορείας των διαφόρων κοινωνικών συστημάτων στο βραχυπρόθεσμο μέλλον και όχι της κοινωνίας. Σε αυτό το επίπεδο βασικό ρόλο για τον πολιτικό σχεδιασμό παίζει ο πραγματισμός, ο οποίος αντιμετωπίζει και διαχειρίζεται τους πολίτες ως εργαλεία για την επίτευξη υψηλού βαθμού λειτουργικότητας και οικονομικής απόδοσης στα κοινωνικά συστήματα (π.χ. οικονομικό, υγείας κ.λ.π.).

Σε σχέση με τους πολίτες η επικοινωνιακή διαχείριση της πολιτικής στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στην εξιδανίκευση των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων του πολιτικού σχεδιασμού και στην ενεργοποίηση του συναισθήματος.

Επιδίωξη είναι ο εντυπωσιασμός των πολιτών. Για αυτό τον λόγο αξιοποιείται περισσότερο η εικονική επικοινωνιακή εκδοχή της πραγματικότητας και όχι ο αναλυτικός ορθολογικός λόγος, ο οποίος παρουσιάζει το γίγνεσθαι στο κοινωνικά συστήματα με ρεαλισμό και αντικειμενικότητα, ενώ παράλληλα το προσεγγίζει δυναμικά στην προβολή του στο μέλλον.

Η επικοινωνιακή διαχείριση της πολιτικής στις σύγχρονες μαζοποιημένες κοινωνίες δεν εμπεριέχει και διάλογο με τους πολίτες και τα συλλογικά τους υποκείμενα, διότι δεν στοχεύει στην ενημέρωση και στην έκφραση της κοινωνικής πλειοψηφίας ως προς την λειτουργικότητα των προτεινόμενων πολιτικών. Ουσιαστικός διάλογος δεν γίνεται ούτε μεταξύ των κομμάτων.

Η οπτική της πολιτικής επικοινωνίας στην Ελλάδα καλλιεργεί κατά κύριο λόγο την αντιπαράθεση των κομμάτων και του πολιτικού προσωπικού σχετικά με την αξιοπιστία και τις ικανότητες των αντιπάλων. Δεν παρουσιάζει τις θέσεις των κομμάτων για την δυναμική της πολυδιάστατης παγκοσμιοποιημένης πραγματικότητας, ούτε τις αναγκαίες συγκλίσεις και συμβιβασμούς, που πρέπει να γίνονται στο πλαίσιο του δημοκρατικού διαλόγου με στόχο την έκφραση της κοινωνικής πλειοψηφίας στο επίπεδο λήψης αποφάσεων, οι οποίες δεσμεύουν το μέλλον της χώρας και του συνόλου των πολιτών.

Βέβαια στην σύγχρονη πολύπλοκη πραγματικότητα και την μεγάλη ταχύτητα της εξέλιξης δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για ουσιαστική πολιτική επικοινωνία στο κοινωνικό πεδίο, εάν δεν παρεμβάλλονται τεχνοκρατικοί μηχανισμοί ανάλυσης του γίγνεσθαι σε εθνικό, ευρωπαϊκό και πλανητικό επίπεδο, των οποίων οι διαπιστώσεις και τα συμπεράσματα θα απλοποιούνται στον εκφερόμενο ενημερωτικό λόγο, ώστε οι πολίτες να έχουν στην διάθεση τους τις απαραίτητες πληροφορίες, που θα τους επιτρέπουν να διαμορφώνουν απόψεις και να παίρνουν αποφάσεις γνωρίζοντας τις επιπτώσεις τους.

Η επικοινωνιακή διαχείριση της πολιτικής, όπως γίνεται τώρα χωρίς ολοκληρωμένη πολυδιάστατη ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών, οδηγεί στην εργαλειοποίηση τους και την μετατροπή τους σε ενεργούμενα, ενώ ταυτοχρόνως συρρικνώνει το δημοκρατικό πολίτευμα.

Βέβαια με αυτά τα δεδομένα τόσο σε σχέση με την οπτική του θεάματος στις σύγχρονες μαζοποιημένες μονοδιάστατα καταναλωτικές κοινωνίες για την πρόσδωση νοήματος στην ζωή και την επίτευξη κοινωνικής αποδοχής όσο και σε σχέση με την ανάλογων ποιοτικών χαρακτηριστικών επικοινωνιακή διαχείριση της πολιτικής (π.χ. ενεργοποίηση του συναισθήματος ή του θυμικού, εντυπωσιασμός, εξιδανίκευση των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων του πολιτικού σχεδιασμού) δεν διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για μια λειτουργική, χωρίς αναταράξεις και συγκρουσιακό κοινωνικό κλίμα πορεία προς το μέλλον.

Όταν οι πολίτες δεν στηρίζουν την στάση και τις επιλογές τους στην ολοκληρωμένη ενημέρωση και στην ορθολογική αναφορά της επικοινωνιακής διαχείρισης της πολιτικής, εύκολα αντιδρούν με στόχο την ανατροπή των μη επιθυμητών συνθηκών, χωρίς να έχουν επεξεργασθεί τον οδικό χάρτη του επόμενου βήματος.

Σε αυτή την περίπτωση οι κοινωνικές αντιδράσεις οριοθετούνται σε μεγάλο βαθμό από το συναίσθημα και το θυμικό και συνήθως οδηγούν σε μη λειτουργικές και βιώσιμες λύσεις, ενώ δημιουργούνται χαοτικές και χωρίς προοπτική συνθήκες, διότι δεν στηρίζονται σε μακροπρόθεσμο πολιτικό σχεδιασμό, ο οποίος υπερβαίνει τα όρια του κατεστημένου τρόπου ζωής.

Εκτός και αν μπορεί να καλυφθεί η απουσία πολιτικής έκφρασης της κοινωνικής αντίδρασης από τα συλλογικά υποκείμενα, που ενεργοποιούνται στο χώρο της κοινωνίας πολιτών, τα οποία θα κάνουν διάλογο με το πολιτικό σύστημα.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Επικοινωνιακή διαχείριση της πολιτικής και κοινωνίες του θεάματος… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Σπύρου Σ. Ρασιά*

Τον προηγούμενο μήνα είχα την ευκαιρία να βρίσκομαι σε ένα συνέδριο επαγγελματιών που ασχολούνται με τη διαχείριση κινδύνων και να μιλήσω για τις δυνατότητες που δίνει η τεχνολογία στις 3 γραμμές άμυνας των επιχειρήσεων, ήτοι Εσωτερικός Ελεγχος, Κανονιστική Συμμόρφωση και Διαχείριση Κινδύνων, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Στο περιθώριο των συζητήσεων που είχα με συναδέλφους του χώρου εκείνη την ημέρα, ήταν κοινή διαπίστωση όλων ότι οι μονάδες διαχείρισης κινδύνων των ελληνικών επιχειρήσεων δεν έχουν, προς το παρόν, τον ίδιο βηματισμό που έχουν οι οργανισμοί όσον αφορά τον τεχνολογικό και ψηφιακό μετασχηματισμό.

Χαρακτηριστικό της συναντίληψης που υπήρχε μεταξύ των ομιλητών και συναδέλφων, ήταν το γεγονός ότι σε δύο παρουσιάσεις ακούστηκε ότι τα υπολογιστικά φύλλα –excel– μπορεί να ήταν εργαλεία χρήσης, μέτρησης, βαθμονόμησης κ.λπ. των κινδύνων την προηγούμενη περίοδο, αλλά αυτά δεν μπορούν πλέον να αποτελούν το βασικό εργαλείο των μονάδων διαχείρισης κινδύνων για τις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες.

Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο επιχειρηματικό περιβάλλον οι κίνδυνοι που απειλούν τις επιχειρήσεις μεταλλάσσονται με γοργούς ρυθμούς, γίνονται ολοένα και πιο πολύπλοκοι και συνδέονται μεταξύ τους, με αποτέλεσμα να αυξάνεται σε σημαντικό βαθμό η επιχειρηματική πολυπλοκότητα και αβεβαιότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, οι επαγγελματίες που ασχολούνται με τη διαχείριση κινδύνων πρέπει να αναβαθμίσουν τον τρόπο λειτουργίας τους και την τεχνολογική τους υποδομή με τέτοιο τρόπο, που να ανταποκρίνονται στις σημερινές προκλήσεις και να προσθέτουν την απαιτούμενη αξία στις διοικήσεις των οργανισμών με το βλέμμα μπροστά και όχι κάνοντας απλές και στατικές διαπιστώσεις.

Τεχνολογικά εργαλεία διαχείρισης μεγάλου όγκου δεδομένων (big data analytics / data wrangling) και δυναμικών παρουσιάσεων (data visualization), αυτοματοποιημένων εργασιών ρουτίνας (Robot Process Automation – RPA) και Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence) είναι κάποιες από τις τεχνολογίες που αφομοιώνονται σταδιακά στο επιχειρηματικό περιβάλλον προκειμένου να δώσουν λύσεις και να διαμορφώσουν την επόμενη μέρα. Σε αυτό το πλαίσιο, οι επαγγελματίες που ασχολούνται με τη διαχείριση κινδύνων θα πρέπει να εκμεταλλευτούν και να προσαρμόσουν το λειτουργικό τους μοντέλο στη βάση μοντελοποίησης δεδομένων, με έμφαση στην αναγνώριση και ανάλυση ρουτινών με στόχο την προβλεψιμότητα.

Εκτός της αποτελεσματικής πρακτικής και διορατικής ματιάς που μπορεί να δώσει η εφαρμογή των ανωτέρω εργαλείων, μπορεί να αποτελέσει τη βάση συνεργατικής αντιμετώπισης των κινδύνων από τις γραμμές άμυνας των εταιρειών με συνοχή στο αποτέλεσμα και στην επικοινωνία προς τις διοικήσεις.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι γραμμές άμυνας των εταιρειών –εσωτερικός έλεγχος, κανονιστική συμμόρφωση, διαχείριση κινδύνων– ακολουθούν η κάθε μία τη δική της μεθοδολογία, πρακτική, βαθμονόμηση των κινδύνων, ενώ όπου χρησιμοποιούνται τεχνολογικά εργαλεία αυτά είναι αποσπασμένα μεταξύ των γραμμών. Συνέπεια των αποκομμένων πρακτικών και μεθοδολογιών είναι η διαφορετικότητα των μηνυμάτων που επικοινωνούνται στις διοικήσεις με τις αρρυθμίες που αυτό συνεπάγεται στις λήψεις αποφάσεων.

Οπότε η ανάγκη εκσυγχρονισμού των ψηφιακών υποδομών και χρησιμοποιούμενων εργαλείων των γραμμών άμυνας στο πλαίσιο των τεχνολογικών μετασχηματισμών που εξελίσσεται αυτή την περίοδο στις εταιρείες, μόνο θετικό πρόσημο μπορεί να έχει. Ο στόχος είναι διττός, αφενός να δοθούν οι δυνατότητες στα στελέχη που είναι επιφορτισμένα με την εποπτεία των κινδύνων να αναγνωρίσουν έγκαιρα και να μετρήσουν με την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια και ποσοτικοποιημένα τις επιπτώσεις των κινδύνων που διέπουν τους οργανισμούς τους. Αφετέρου να τεθεί η βάση για τη δημιουργία ενός πλαισίου συνεργασίας και συν-αντίληψης των κινδύνων, σχετικά με τους τρόπους μέτρησης και αντιμετώπισής τους μεταξύ των γραμμών άμυνας των εταιρειών, δίνοντας συνεκτικά μηνύματα τα οποία θα μπορούν και πρέπει να ληφθούν υπόψη από τις διοικήσεις των εταιρειών στη λήψη αποφάσεων.

*Director, Advisory, GRC & Internal Audit Services PwC Ελλάδας

Το άρθρο Διαχείριση κινδύνων και τεχνολογία… Του Σπύρου Σ. Ρασιά εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Οι συνθήκες, που διαμορφώνουν η ταχύτατα εξελισσόμενη κλιματική αλλαγή και η πανδημία του κορωνοϊού (Covid-19), δείχνουν, ότι οι κοινωνίες, που συνθέτουν την παγκόσμια κοινότητα, πρέπει να επανεξετάσουν τον τρόπο λειτουργίας τους, διότι προκαλούν επικίνδυνες ανισορροπίες στον πλανήτη, ενώ παράλληλα είναι επιτακτική η ανάγκη να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο διαχείρισης τους.

Αυτές οι διεργασίες μάλιστα πρέπει να δρομολογηθούν άμεσα και να ολοκληρωθούν σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Σε αντίθετη περίπτωση οι αρνητικές επιπτώσεις της ακολουθούμενης πορείας δεν θα είναι διαχειρίσιμες.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος των προβλημάτων αρκούν τα στοιχεία, που καταθέτουν η World Bank (Παγκόσμια Τράπεζα), η έρευνα του University of Bath (Αγγλία) σε συνεργασία με άλλα πέντε πανεπιστήμια για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στους νέους και η Έκθεση για τους Παγκόσμιους Κινδύνους (Weltrisikobericht) του Bündnis Entwicklung Hilft και του Institut für Friedenssicherungsrecht und Humanitäres Völkerrecht του πανεπιστημίου Ruhr-Universität Bochum (Γερμανία).

Σύμφωνα με την έκθεση της World Bank η υπερθέρμανση του πλανήτη θα μπορούσε να οδηγήσει 216 εκατομμύρια ανθρώπους στην προσφυγιά μέχρι το 2050. Τα αίτια είναι η μείωση της αγροτικής παραγωγής, η μείωση των αποθεμάτων νερού και η άνοδος της επιφάνειας της θάλασσας λόγω της υπερθέρμανσης.

Η γεωγραφική κατανομή των προσφύγων είναι: Νότια Σαχάρα 86 εκατομμύρια, Ανατολική Ασία και περιοχή Ειρηνικού 49 εκατομμύρια, Νότια Ασία 40 εκατομμύρια, Βόρεια Αφρική 19 εκατομμύρια, Λατινική Αμερική 17 εκατομμύρια και Ανατολική Ευρώπη και Κεντρική Ασία 5 εκατομμύρια.

Ένα μεγάλο μέρος των μελλοντικών προσφυγικών ροών θα κατευθυνθεί προς την Ευρώπη, η οποία ούτε προετοιμασμένη είναι, ούτε έχει επεξεργασθεί ένα σχέδιο αντιμετώπισης των γενεσιουργών αιτίων, που θα μπορούσε να θέσει προς συζήτηση στο διεθνές πεδίο, διότι μόνο σε αυτό το επίπεδο είναι αντιμετωπίσιμη η μαζική μετακίνηση πληθυσμών.

Σε ανάλογο επίπεδο παρενεργειών των παγκόσμιας εμβέλειας κρίσεων κινείται και η κλιματική αλλαγή σε σχέση με την ψυχολογία και την οπτική για το μέλλον, που διαμορφώνει στους νέους.

Έχουν πολύ ενδιαφέρον τα ευρήματα έρευνας, που πραγματοποίησε το αγγλικό πανεπιστήμιο University of Bath σε συνεργασία με πέντε πανεπιστήμια ακόμη για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στους νέους. Η έρευνα έγινε σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 10.000 νέων 16 έως 25 ετών από 10 χώρες (Ηνωμένο Βασίλειο, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Γαλλία, Φιλανδία, Αυστραλία, Πορτογαλία, Βραζιλία, Ινδία, Νιγηρία και Φιλιππίνες).

Από τα εμπειρικά στοιχεία, που κατεγράφησαν, προέκυψε, ότι η κλιματική αλλαγή έχει αρνητικές παρενέργειες στους νέους. Τα ¾ των νέων δήλωσαν, ότι το μέλλον τους τρομάζει, ενώ το 56% θεωρεί, ότι η ανθρωπότητα είναι καταδικασμένη. Επίσης το 45% των νέων συναισθηματικά έχουν επηρεασθεί αρνητικά στην καθημερινότητα τους.

Συμπερασματικά η επικεφαλής της έρευνας, που θα δημοσιευθεί στο περιοδικό Lancet Planetary Health, επισημαίνει, ότι «οι νέοι αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι από τις κυβερνήσεις».

Τόσο το πολιτικό σύστημα σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και οι κοινωνίες, που συνθέτουν την παγκόσμια κοινότητα, πρέπει άμεσα να λάβουν τα μηνύματα, που εκπέμπει η πραγματικότητα και να αντιδράσουν, πριν είναι πολύ αργά.

Σε σχέση με τις κοινωνίες και την στάση τους είναι πολύ χρήσιμα τα στοιχεία, που παρουσιάζονται στην Έκθεση για τους Κινδύνους Παγκόσμιας Εμβέλειας από το Bündnis Entwicklung Hilft και το Institut für Friedenssicherungsrecht und Humanitäres Völkerrecht του πανεπιστημίου Ruhr-Universität Bochum.

Σε αυτή την έκθεση επισημαίνεται, ότι εκτός από τις θεσμικές μορφές προστασίας από τις επιπτώσεις μεγάλης εμβέλειας κρίσεων, όπως είναι τα ακραία καιρικά φαινόμενα ως παρενέργειες της κλιματικής αλλαγής, οι πανδημίες, η πείνα, η φτώχεια και οι κοινωνικές ανισότητες, είναι πολύ σημαντικό και χρήσιμο να ενεργοποιηθούν και κοινωνικές δομές (π.χ. Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις) για την ευαισθητοποίηση, την ενημέρωση, την καλλιέργεια της ενσυναίσθησης και την δραστηριοποίηση των πολιτών για την διαχείριση των ακραίων συνθηκών και στο επίπεδο των τοπικών κοινωνιών.

Η δυσκολία είναι, ότι οι κρίσεις τέτοιας εμβέλειας είναι πολυδιάστατες και επιδρούν σε πολλούς τομείς κοινωνικής δραστηριοποίησης ταυτοχρόνως.

Για παράδειγμα η κλιματική κρίση έχει παρενέργειες σε πολλά επίπεδα. Αποτελεί βασική αιτία για τις ξηρασίες, την μείωση των αποθεμάτων νερού, την άνοδο της επιφάνειας της θάλασσας, την μείωση της αγροτικής παραγωγής, την πείνα, την φτώχεια, τις μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, τις περιφερειακές συγκρούσεις, τις κοινωνικές αναταράξεις σε χώρες υποδοχής προσφύγων, την άνοδο του ρατσισμού και της ξενοφοβίας.

Οι παρενέργειες της κλιματικής κρίσης υπερβαίνουν τα όρια του ήδη προαναφερθέντος κύκλου τομέων εμφάνισης της και επιδρούν γενικότερα στην οικονομία, στην απασχόληση, στην κινητικότητα, στην υγεία. Ιδιαιτέρως δε με την δημιουργία κλίματος ανασφάλειας στους νέους έχουν ψυχολογικές επιπτώσεις.

Όμως και η πανδημία του κορωνοϊού (Covid-19) έχει αρνητικές επιπτώσεις με τον περιορισμό των κοινωνικών επαφών και σχέσεων, την διαφοροποίηση της σχολικής εκπαιδευτικής διαδικασίας, την προβληματική κοινωνικοποίηση στις μικρές ηλικίες και όχι μόνο, καθώς και την αρνητική επίδραση στην ψυχολογική ισορροπία των νέων με τον τρόπο βίωσης σημαντικών παραμέτρων της ζωής για την ηλικία τους.

Η ουσιαστική και με βιώσιμη προοπτική διαχείριση των κρίσεων τέτοιας εμβέλειας είναι η αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων, τα οποία άπτονται του τρόπου οργάνωσης και λειτουργίας των κοινωνιών. Και αυτό προϋποθέτει ριζικές τομές στον τρόπο ζωής των πολιτών. Για αυτό το λόγο είναι δύσκολο και χρειάζονται μεγαλύτερα περιθώρια χρόνου από εκείνα, που απαιτούνται για την βραχυπρόθεσμη αντιμετώπιση των επιμέρους επιπτώσεων των κρίσεων.

Ήδη αναφέρθηκαν οι πολυδιάστατες παρενέργειες της κλιματικής αλλαγής και της πανδημίας του Covid-19, οι οποίες προκαλούν ανισορροπίες σε πολλούς τομείς κοινωνικής δραστηριοποίησης ταυτοχρόνως. Αυτές οι συνθήκες απαιτούν συνεκτικές πολυδιάστατες πολιτικές παρεμβάσεις σε όλους τους τομείς διακυβέρνησης, οι οποίες στηρίζονται σε ολιστική οπτική, στην επιστημονική γνώση και ανάλυση της σύνθετης πραγματικότητας και στην ανάλογη διαχείριση στο επίπεδο εφαρμογής.

Ουσιαστικά και για να γίνει κατανοητό σε πρακτικό επίπεδο, το σύνολο των υπουργικών τομέων κυβερνητικής διαχείρισης στο πλαίσιο των συνθηκών, που διαμορφώνουν οι πολυδιάστατες κρίσεις, μετατρέπονται σε απλές παραμέτρους μιας συνολικής πολιτικής στο επίπεδο της διακυβέρνησης. Με αυτό τον τρόπο προσαρμόζεται η κυβερνητική λειτουργία στην πραγματικότητα ως συνόλου αλληλοεξαρτώμενων τομέων και δραστηριοτήτων, την οποία διαχειρίζεται με ολιστικό πολιτικό σχεδιασμό. Επίσης αυξάνεται η λειτουργικότητα και η απόδοση της, ενώ διευκολύνεται η ουσιαστική αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων.

Αυτά σημαίνουν, ότι η αξιοποίηση της επιστημονικής οπτικής στην λήψη αποφάσεων για την διαχείριση της πραγματικότητας «κερδίζει έδαφος» στην διακυβέρνηση μιας χώρας, ενώ παράλληλα καθίσταται αναγκαία και η έκφραση του κοινωνικού και του ανθρώπινου συμφέροντος, ώστε να αποκατασταθεί λειτουργική ισορροπία. Αυτό γίνεται εφικτό με την ενεργοποίηση της κοινωνίας πολιτών και την ανάληψη ουσιαστικού ρόλου στην διαχείριση κρίσεων τέτοιας εμβέλειας, οι οποίες προϋποθέτουν την ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την ενσυναίσθηση των πολιτών των τοπικών κοινωνιών.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Διαχείριση πολυδιάστατων κρίσεων… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η πολιτική ως κοινωνικό σύστημα ενσωματώνει τις δομές, τις διαδικασίες και τα σχεδιαστικά περιεχόμενα για την διαχείριση της κοινωνικής πορείας με εργαλείο την εξουσία και τις αποφάσεις, που λαμβάνονται για την άσκηση της.

Ο χρόνος στην ανθρώπινη συνείδηση αποτυπώνεται ως ο κύκλος ημέρας και νύχτας, ο οποίος ρυθμίζει το «βιολογικό ρολόι» του ανθρώπου. Περιεχόμενο όμως του προσδίδει η δυναμική της εξέλιξης, ενώ ταυτοχρόνως τον κάνει ορατό και βιώσιμο τόσο στο ατομικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο.

Η πολιτική διαχείριση του χρόνου, δυστυχώς, δεν είναι λειτουργική, διότι ο σχεδιασμός και οι αποφάσεις, που λαμβάνονται, δεν οριοθετούν με εμπροσθοβαρή οπτική το περιεχόμενο του, ώστε να διασφαλίζεται ασφαλής κοινωνική δυναμική. Αυτή είναι προϊόν των επιλογών των διαφόρων κοινωνικών συστημάτων(κυρίως του οικονομικού), χωρίς να συνυπολογίζουν τις πιθανές αρνητικές παρενέργειες. Η πολιτική εκ των υστέρων παρέχει την αναγκαία νομιμοποίηση.

Τα αίτια εντοπίζονται σε αρκετούς τομείς δραστηριοποίησης. Για παράδειγμα η οικοδόμηση συνθηκών ισορροπίας μεταξύ της πολιτικής και του ευρύτερου συστημικού συμφέροντος (π.χ. οικονομικού, υγείας, εργασιακού κ.λ.π.) δεν είναι διαχειρίσιμη σε λειτουργικό χρόνο. Το ίδιο ισχύει και σε σχέση με το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον ως βασικών κριτηρίων για την ηθική και κοινωνική νομιμοποίηση των πολιτικών αποφάσεων.

Δεν υπάρχει ένα πλαίσιο κοινωνικών αξιών, το οποίο λειτουργεί ρυθμιστικά ως προς την δραστηριοποίηση των πολιτών, διότι έχουν υποκατασταθεί από καταναλωτικά πρότυπα, τα οποία αποτελούν τους βασικούς πυλώνες για την διαμόρφωση κοινωνικών στάσεων με εργαλείο τον τομέα της μαζικής επικοινωνίας. Με αυτά τα δεδομένα η πολιτική δεν είναι εύκολο να κινηθεί ως παράγων διαμόρφωσης θετικών ισορροπιών σε λειτουργικό χρόνο.

Εξάλλου το πολιτικό σύστημα δεν διαχειρίζεται την πραγματικότητα σύμφωνα με τις ανάγκες του ανθρώπου στην προοπτική του χρόνου, αλλά εξαντλεί την οπτική του και τον σχεδιασμό του με όριο τον βιολογικό χρόνο και την δυνατότητα της κοινωνίας να δεχθεί τις επιλογές του ως προς τις αλλαγές, που επιφέρουν στην βίωση της καθημερινότητας και τον καταναλωτικό της προσανατολισμό.

Αυτό σημαίνει, ότι καθυστερεί η λήψη και υλοποίηση πολιτικών αποφάσεων μέχρι να ωριμάσουν οι κοινωνικές συνθήκες και να γίνουν διαχειρίσιμες επικοινωνιακά, ώστε να μην υπάρξει πολιτικό κόστος.

Η επικοινωνιακή διαχείριση της πολιτικής όμως είναι βραχυπρόθεσμη και στοχεύει στην καλλιέργεια φαντασιακών προσδοκιών σε σχέση με το μέλλον, οπότε ωραιοποιεί την ροή του χρόνου με στόχο την διατήρηση ή την διεύρυνση της επιρροής στους ψηφοφόρους.

Μακροπρόθεσμα, βέβαια, οι επιπτώσεις αυτής της οπτικής διαχείρισης του χρόνου είναι πολύ αρνητικές, διότι οι πολίτες δεν προσεγγίζουν με ρεαλισμό και ορθολογική σκέψη την πραγματικότητα στην δυναμική προβολή της στο μέλλον. Με αυτό τον τρόπο μετατίθενται τα προβλήματα και οι κοινωνικές αντιδράσεις, που συνεπάγονται, σε βάθος χρόνου.

Επίσης ο υψηλός βαθμός πολυπλοκότητας της πραγματικότητας σε συνδυασμό με την μεγάλη ρευστότητα λόγω της ταχύτατης εξέλιξης και του μη ελέγχου των επιπτώσεων των πολιτικών επιλογών στο μέλλον οδηγούν στην μη λειτουργική διαχείριση του χρόνου.

Τα παραδείγματα είναι πολλά από την μέχρι τώρα πορεία της ανθρωπότητας και τα ζωτικής σημασίας προβλήματα, που προκάλεσαν οι δεσμευτικές πολιτικές αποφάσεις για την κατεύθυνση της στην προοπτική του χρόνου. Αρκεί να αναφερθούν η κλιματική αλλαγή σε συνδυασμό με την χρησιμοποίηση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας και οι επιπτώσεις στην άνοδο της θερμοκρασίας στον πλανήτη, καθώς και η μη ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη σε παγκόσμιο επίπεδο με αποτέλεσμα τις μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών.

Μια άλλη αιτία για την μη λειτουργική διαχείριση του χρόνου από τον χώρο της πολιτικής είναι η λογική της αξιοποίησης τακτικισμών από τις κυβερνήσεις με στόχο την διεύρυνση της εκλογικής επιρροής ή την επίτευξη «καλύτερων» αποτελεσμάτων σε διαπραγματεύσεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη αυτού του ανολοκλήρωτου ακόμη υπερεθνικού μορφώματος είναι το καλύτερο παράδειγμα, αν ληφθεί υπόψη ο πολύ αργός ρυθμός στην λήψη αποφάσεων (π.χ. αντιμετώπιση των τουρκικών προκλήσεων στον χώρο της ανατολικής Μεσογείου, τις επιπτώσεις των οποίων υφίστανται και κράτη-μέλη).

Αρνητικές επιπτώσεις στην διαχείριση του χρόνου στο πλαίσιο της πολιτικής έχει επίσης η μη λειτουργική αξιοποίηση της τεχνολογίας και ιδιαιτέρως της ψηφιακής, στην οργάνωση των κρατικών δομών.

Η εμπειρική προσέγγιση του επιπέδου ψηφιακής οργάνωσης κρατικών δομών σε αρκετές χώρες δείχνει πολύ χαμηλό επίπεδο λειτουργικότητας. Ιδιαιτέρως σε συνθήκες ταχύτατης ροής του χρόνου στο πλαίσιο της γενικότερης εξέλιξης σε παγκόσμιο επίπεδο δημιουργούνται συνθήκες ανισοτήτων μεταξύ των κοινωνιών ως προς την ποιότητα ζωής των πολιτών και την ευημερία.

Βέβαια υπάρχει και η περίπτωση υποκατάστασης της πολιτικής από την πρακτική του περιορισμού των ορίων της στην διαχείριση της εξουσίας, η οποία χαρακτηρίζεται από την στατική θεώρηση της πραγματικότητας και την κυριαρχία του εξιδανικευτικού και σε μεγάλο βαθμό φαντασιακού λόγου ως προς την προοπτική του μέλλοντος.

Σε τέτοιας ποιότητας συνθήκες συρρικνώνεται η δημοκρατική λειτουργία, ενώ το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον δεν συνυπολογίζονται στην πρόσδωση περιεχομένου στο χρόνο. Σε αυτές τις περιπτώσεις την «πολιτική» διεκπεραιώνουν μη δημοκρατικά σχήματα άσκησης εξουσίας.

Όταν η πολιτική δεν διαχειρίζεται τον χρόνο με εμπροσθοβαρή οπτική και δεν διαλέγεται με τις δομές της κοινωνίας πολιτών, οι οποίες εκπροσωπούν την κοινωνία, στο πλαίσιο θεσμοθετημένων διαδικασιών, ενώ δεν λαμβάνονται υπόψη το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον, τότε η πορεία προς το μέλλον δεν θα χαρακτηρίζεται από την αναγκαία συνοχή, ούτε θα διαθέτει κοινωνική νομιμοποίηση.

Αυτό σημαίνει μεγάλη ρευστότητα ως προς την κοινωνική δυναμική και την πολιτική της κατεύθυνση, ιδιαιτέρως όταν το νόημα στην ζωή των πολιτών προσδίδεται από τα καταναλωτικά πρότυπα και την δυνατότητα πραγμάτωσης τους στην καθημερινότητα τους ως ατόμων, ενώ η διαχείριση του χρόνου στο πολιτικό πεδίο εξαντλείται σε τακτικισμούς, επικοινωνιακές πρακτικές, περιορισμό της πολιτικής στην διαχείριση εξουσίας  και βραχυπρόθεσμες στοχεύσεις χωρίς έλεγχο των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Διαχείριση χρόνου και πολιτική… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το καλοκαίρι του 2021 ήταν το καλοκαίρι των πυρκαγιών. Κάηκε σχεδόν η μισή Μεσόγειος.

Νότια Γαλλία, Νότια Ιταλία και Σικελία, Καμπιλία στην Αλγερία, Τουρκία, Ελλάδα, Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία… Οι μεγάλες πυρκαγιές έφτασαν μέχρι τη Ρωσία.

Πολλοί άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, περιουσίες καταστράφηκαν, σπίτια και δάση απανθρακώθηκαν.

Στην Ελλάδα κάηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο στρέμματα και αρκετά σπίτια υπέστησαν ζημιές αλλά δεν είχαμε απώλειες ανθρώπινων ζωών ενώ κάποιοι οικισμοί απειλήθηκαν από τη φωτιά χωρίς να καταστραφούν.

Παραδόξως όμως μόνο ο έλληνας πρωθυπουργός ζήτησε «συγγνώμη» – αν και δεν διευκρίνισε πιο συγκεκριμένα τι ακριβώς ζητούσε να του συγχωρεθεί…

Σε καμία άλλη χώρα δεν εκδηλώθηκε φασαρία για τις πυρκαγιές, τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν έβγαλαν ανακοινώσεις, ούτε υποδύονταν τους πυροσβέστες, κανείς αρχηγός ή εκπρόσωπος κόμματος δεν μετρούσε αεροπλάνα και ελικόπτερα. Γενικά καμία κυβέρνηση δεν έπαθε πανικό και καμία αντιπολίτευση δεν καταλήφθηκε από υστερία.

Προφανώς παντού θα έγιναν λάθη και θα υπήρξαν ολιγωρίες.

Υποθέτω όμως ότι όλοι προεξοφλούν πως τα λάθη θα διερευνηθούν, οι ευθύνες θα αποδοθούν, οι δυσκολίες θα διδάξουν, οι ολιγωρίες ή οι δυσλειτουργίες θα αναλυθούν για να αντιμετωπιστούν την επόμενη φορά – που ασφαλώς θα υπάρξει…

Και τελικά πουθενά οι θερινές πυρκαγιές δεν οδήγησαν σε ανασχηματισμό της κυβέρνησης.

Τα υπόλοιπα ακολούθησαν μια λογική αλληλουχία. Ο ανασχηματισμός ξεκίνησε για λάθος λόγους, εξελίχθηκε με λάθος σχέδιο, έβαλε λάθος στόχους και έμπλεξε με λάθος πρόσωπα. Για να καταλήξει τελικά ένας λάθος ανασχηματισμός. Το ένα φέρνει το άλλο.

Από τη στιγμή που η «συγγνώμη» του Πρωθυπουργού έπρεπε να βρει αμάρτημα, το μόνο που κατάφερε να βρει ήταν ο… ναύαρχος Αποστολάκης!

Είναι ένα συνηθισμένο αδιέξοδο στην πολιτική. Μετά τη «συγγνώμη», ο Πρωθυπουργός δεν μπορούσε να μην κάνει τίποτα και ταυτοχρόνως δεν μπορούσε να κάνει και πολλά διότι δεν ήταν απολύτως σαφές τι ακριβώς ήθελε να κάνει.

Ετσι αποκεφαλίστηκαν δύο κρίσιμα υπουργεία (Υγείας και Προστασίας του Πολίτη) χωρίς να γίνει κατανοητό γιατί αποκεφαλίστηκαν και κυρίως χωρίς να είναι βέβαιο ότι τα νέα κεφάλια θα αποδειχθούν καλύτερα από τα παλιά.

Το αδιέξοδο προέκυψε από ένα απροσδόκητο στραβοπάτημα για ένα σοβαρό πολιτικό επιτελείο: η κυβέρνηση προσπάθησε να υπερκεράσει και να αφοπλίσει την κριτική της αντιπολίτευσης χωρίς να της το ζητήσει κανείς!

Αφενός επειδή (όπως αποτυπώθηκε και σε όλες τις έως τώρα δημοσκοπήσεις) η κριτική της αντιπολίτευσης δεν είχε καμία σοβαρή απήχηση.

Αφετέρου επειδή ποτέ δεν βγαίνει σε καλό όταν η κυβέρνηση ακολουθεί τον δρόμο που η αντιπολίτευση της υποδεικνύει.

Με άλλα λόγια, δεν προκύπτει από πουθενά ότι οι πολίτες ονειρεύονταν τον Τσίπρα στη θέση του Μητσοτάκη και τη Γεννηματά στην καρέκλα του Χαρδαλιά.

Τα υπόλοιπα τα παρακολουθήσαμε σε απευθείας μετάδοση. Η κυβέρνηση από εκεί που ήταν «πάνω στο άλογο» βρέθηκε να κάνει διαχείριση ζημιών. Μάλλον το «συγγνώμη» του Πρωθυπουργού αφορούσε προκαταβολικά τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες.

Τώρα ο Μητσοτάκης θα πάει στη ΔΕΘ με τον πήχη ανεβασμένο. Χρειάζεται να αλλάξει γήπεδο και κυρίως να πείσει το ακροατήριό του ότι ελέγχει την κατάσταση.

Τα λάθη ξεχνιούνται, μόνο όσο δεν επαναλαμβάνονται.

Και φυσικά δεν αρκεί ο εφησυχασμός ότι δεν υπάρχει αντιπολίτευση. Διότι ακόμη κι αν δεν υπάρχει, η πρώτη που πρέπει επιτέλους να το συνειδητοποιήσει είναι η κυβέρνηση.

Τελευταίος

Ο θάνατος του Μίκη Θεοδωράκη έκλεισε κατά κάποιον τρόπο τον κύκλο της Μεταπολίτευσης. Αν δεν κάνω λάθος πρέπει να είναι ο τελευταίος από την πολιτική ηγεσία εκείνης της εποχής που μας αποχαιρετά. Ολοι οι άλλοι, προηγήθηκαν. Θα πρέπει να αναγνωρίσουμε πως ανεξαρτήτως αποχρώσεων και παρατάξεων ήταν μια γενιά πολιτικών που έφερε και εδραίωσε τη δημοκρατία στον τόπο μας. Και υπό αυτήν την έννοια τους χρωστάμε πολύ περισσότερα από όσα τους αναγνωρίζει η μίζερη πολιτική αντιπαράθεση. Θέλω να πιστεύω ότι στο πρόσωπο του Μίκη τους τιμούμε όλους. Και ότι τώρα που θα τους συναντήσει εκεί ψηλά θα θέλαμε να τους το πει.

Θυμωμένη καταγγελία

Με το ναυάγιο του ναυάρχου και τη φασαρία που ακολούθησε χάσαμε πολλά ωραία του ανασχηματισμού. Μεταξύ των οποίων βρήκα κορυφαία την παρέμβαση της Σίας Αναγνωστοπούλου που (είμαι βέβαιος) δεν έτυχε της προσοχής σας.
Να θυμίσω ότι η Σία Αναγνωστοπούλου είναι βουλευτίνα του ΣΥΡΙΖΑ που έχει τοποθετηθεί αρμόδια για τον Πολιτισμό, χωρίς να έχει κάποια επιστημονική, επαγγελματική ή άλλη σχέση με τον χώρο.
Εδώ και καιρό η Αναγνωστοπούλου έχει πάρει ανάποδες με την υπουργό Μενδώνη, στην οποία επιτίθεται θυμωμένα δύο, τρεις φορές την εβδομάδα για διάφορους λόγους. Δικαίωμά της, θα μου πείτε, ακόμη κι αν η Μενδώνη είναι πολύ πιο σχετική με το αντικείμενο από όσο η αγριεμένη καταγγέλλουσα.
Στο πλαίσιο αυτό και πάνω στον θυμό της, η Αναγνωστοπούλου αποφάσισε με κάποια άγνωστη διαδικασία ότι η Μενδώνη είναι «η χειρότερη υπουργός Πολιτισμού της Μεταπολίτευσης».
Εως εδώ, συμβαίνουν αυτά. Αλλά η μεγάλη πλάκα είναι στη συνέχεια.
Διότι η Αναγνωστοπούλου έβγαλε ανακοίνωση καταγγέλλοντας τον ανασχηματισμό και διαμαρτυρόμενη επειδή αν και «χειρότερη υπουργός Πολιτισμού της Μεταπολίτευσης» (όπως αυτοβούλως την έχει ανακηρύξει η Αναγνωστοπούλου) η Μενδώνη παρέμεινε «ΑΜΕΤΑΚΙΝΗΤΗ» – έτσι ακριβώς αναφέρεται στην ανακοίνωση, με κεφαλαία…
Μόνο που δυσκολεύομαι να καταλάβω το περιεχόμενο της καταγγελίας. Τι ακριβώς καταγγέλλεται θυµωµένα;
Οτι τον ανασχηματισμό τον έκανε ο Πρωθυπουργός και όχι η Αναγνωστοπούλου; Αυτό το ξέραμε.
Ή ότι ο Πρωθυπουργός έχει για τη Μενδώνη πολύ καλύτερη γνώμη από εκείνη που έχει η Αναγνωστοπούλου; Αυτό φάνηκε.
Και αν ισχύει το δεύτερο, κανένα πρόβλημα. Ξέρω πολλούς που έχουν καλή γνώμη για τη Μενδώνη.
Αλλά αν ισχύει το πρώτο, τότε πολύ φοβάμαι ότι η μόνη λύση είναι τον επόμενο ανασχηματισμό να τον αναλάβει η Αναγνωστοπούλου και όχι ο Πρωθυπουργός.
Και τότε θα φτιάξει μια άλλη, δική της κυβέρνηση και θα μπορεί να βάλει στο υπουργείο Πολιτισμού όποια γουστάρει.
Αφού (υποθέτω) πρώτα συνεννοηθεί με την Παπασταύρου και τη Γιαδικιάρογλου.

Πηγή: tovima.gr

Το άρθρο Διαχείριση ζημιών… Του Γιάννη Πρετεντέρη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Τόσο στο κοινωνικό όσο και στο πολιτικό πεδίο η διαχείριση της κλιματικής αλλαγής είναι πολύ αργή, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο βαθμός διακινδύνευσης για την ανθρώπινη οντότητα και την βιοποικιλότητα.

Η ταχύτητα της εξέλιξης της κλιματικής κρίσης με τις οδυνηρές επιπτώσεις σε πλανητικό επίπεδο (ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως είναι οι πλημμύρες, οι ξηρασίες κ.λ.π.) δεν θα ανακοπεί, εάν δεν αλλάξουν στάση το πολιτικό σύστημα και οι κοινωνίες.

Έστω και καθυστερημένα πρέπει να ενεργοποιηθούν άμεσα οι κοινωνίες, εάν δεν επιθυμούν να απειληθεί η βιωσιμότητα τους. Ιδιαιτέρως το πολιτικό σύστημα έχει μεγάλη ευθύνη για την αλλαγή πλεύσης των κοινωνιών με στόχο την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής με αποφασιστικότητα.

Έχει πολύ ενδιαφέρον η τηλεδιάσκεψη του Intergovernmental Panel on Climate Change (Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή, IPCC) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών τον Ιούλιο του 2021, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι από 200 χώρες.

Η εκπρόσωπος του ΟΗΕ για το κλίμα Patricia Espinosa τόνισε, ότι «μόνο οι τελευταίες έξι (6) εβδομάδες έφεραν μια σειρά τραγικών γεγονότων, όπως είναι καύσωνες, πλημμύρες, πυρκαγιές, ξηρασίες και άλλα, τα οποία απαιτούν άμεση αντιμετώπιση». Αυτό πρέπει να κατανοηθεί χωρίς καθυστέρηση από το πολιτικό σύστημα.

Η έκθεση για το κλίμα του IPCC τονίζει ιδιαιτέρως την εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα και την συμβολή τους στην άνοδο της θερμοκρασίας. Επίσης οι επιστήμονες προειδοποιούν, ότι θα προκληθούν πολύ σοβαρές φυσικές καταστροφές (όπως στην Γερμανία, στο Βέλγιο, στην Κίνα τον Ιούλιο 2021), εάν δεν αναχαιτισθεί η πορεία της κλιματικής αλλαγής. Οι συνέπειες θα είναι η κατάρρευση ολόκληρων οικοσυστημάτων, η έλλειψη νερού και τροφίμων καθώς και οι ασθένειες.

Μπορεί οι διάφοροι οργανισμοί, όπως τα Ηνωμένα Έθνη, με τους επιστημονικούς μηχανισμούς, που διαθέτουν, να «κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου», η ανταπόκριση όμως του πολιτικού συστήματος σε παγκόσμιο επίπεδο δεν δρομολογεί αισιοδοξία.

Πολύ αντιπροσωπευτικό παράδειγμα είναι η διαχείριση της κλιματικής αλλαγής από τις χώρες, που συνθέτουν το μόρφωμα των G20 (Ευρωπαϊκή Ένωση, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Ηνωμένο Βασίλειο, Ρωσία, Κίνα, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ιαπωνία, Καναδάς, Αυστραλία, Ινδία, Βραζιλία, Αργεντινή, Ινδονησία, Τουρκία, Νότια Αφρική, Σαουδική Αραβία, Μεξικό και Νότια Κορέα).

Σε διάσκεψη, που έγινε στη Νάπολη (Ιταλία) τον Ιούλιο του 2021, οι αρμόδιοι υπουργοί για το περιβάλλον, το κλίμα και την ενέργεια των κρατών-μελών των G20 δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν για την επίτευξη του στόχου της συγκράτησης της θερμοκρασιακής ανόδου κάτω από 1,5 βαθμούς Κελσίου μέχρι το 2030.

Αναγνώρισαν λεκτικά μόνο την σημασία της Συμφωνίας για το Κλίμα (Παρίσι, 2015), που υπέγραψε η παγκόσμια κοινότητα. Πρέπει δε να επισημανθεί, ότι τα κράτη, που συνθέτουν την ομάδα των G20, είναι υπεύθυνα για το 80% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε παγκόσμιο επίπεδο.

Επίσης είναι σκόπιμο να τονισθεί, ότι ήδη καταγράφεται άνοδος της θερμοκρασίας στον πλανήτη κατά 1,2 βαθμούς Κελσίου σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή.

Η παρουσία της κλιματικής αλλαγής είναι πλέον ορατή στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα πληθαίνουν και αρχίζουν να επιδρούν στην διαμόρφωση των συνθηκών ζωής των κοινωνιών. Αρκεί να αναφερθούν οι επιπτώσεις της ανόδου της θερμοκρασίας σε συνδυασμό με τους ισχυρούς ανέμους και τις ξηρασίες, που διευκολύνουν την εκδήλωση πυρκαγιών, για την απεικόνιση της νέας πραγματικότητας.

Ακόμη όμως δεν αναπτύσσεται προβληματισμός στο επίπεδο της κοινωνίας πολιτών σχετικά με τις αναγκαίες αλλαγές στον τρόπο ζωής και κοινωνικής οργάνωσης, οι οποίες θα επηρεάσουν την καθημερινότητα και πιθανόν να προκαλέσουν δυσφορία και αντιδράσεις, διότι οι κοινωνίες δεν είναι προετοιμασμένες.

Σύμφωνα με άρθρο της επιστημονικής ομάδας του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ) στο meteo.gr (13.7.2021) μέχρι τις 12 Ιουλίου 2021 (πρώτο τμήμα της αντιπυρικής περιόδου) κάηκαν 109.830 στρέμματα (αύξηση 300% σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 2000 έως 2008). Αυτές οι συνθήκες συνδέονται με την κλιματική αλλαγή σύμφωνα με το ΕΑΑ και προτείνεται στο άμεσο μέλλον να δοθεί έμφαση στην πρόληψη και όχι στην διαχείριση των πυρκαγιών με λογική καταστολής.

Βέβαια εκτός από τις αρνητικές διαπιστώσεις σε σχέση με την πολιτική και κοινωνική διαχείριση της κλιματικής αλλαγής υπάρχουν και δείγματα, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αισιόδοξες σκέψεις ως προς την προοπτική του μέλλοντος, εάν το πολιτικό σύστημα και οι πολίτες αναλάβουν τις ευθύνες, που τους αναλογούν και ταυτοχρόνως συνειδητοποιήσουν, ότι πρέπει να επιταχύνουν την πραγματοποίηση των αναγκαίων αλλαγών με στόχο την διασφάλιση της βιωσιμότητας τόσο της ανθρώπινης οντότητας όσο και της βιοποικιλότητας.

Για παράδειγμα το χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση πρόγραμμα «Climate Intelligence» με 6 εκατομμύρια ευρώ, στο οποίο συμμετέχουν 13 ερευνητικά κέντρα από όλη την Ευρώπη και το Justus Liebig Universität στο Giessen (Γερμανία), στοχεύει στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για την καλύτερη ανάλυση των ακραίων καιρικών φαινομένων και την έγκαιρη προειδοποίηση καθώς και τον άμεσο προσδιορισμό των παρενεργειών στις καλλιέργειες και στα είδη διατροφής.

Το θέμα, βέβαια, είναι να γίνει και το επόμενο βήμα, δηλαδή η μετάβαση από την λογική της αντιμετώπισης των παρενεργειών των ακραίων καιρικών φαινομένων στην ριζική εξάλειψη των γενεσιουργών τους αιτίων.

Επίσης στις κοινωνίες αρχίζει να συνειδητοποιείται το μέγεθος του προβλήματος της κλιματικής αλλαγής. Από τις 15 Μαρτίου έως τις 14 Απριλίου 2021 το Ευρωβαρόμετρο έκανε έρευνα σε δείγμα 26.669 πολιτών από διαφορετικές κοινωνικές και δημογραφικές ομάδες στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με αυτή την έρευνα, η οποία δόθηκε στην δημοσιότητα στις 5.7.2021, το 84% των Ελλήνων πολιτών αξιολογεί την κλιματική αλλαγή ως ένα «πολύ σοβαρό πρόβλημα, που αντιμετωπίζει ο πλανήτης» (στην Ευρωπαϊκή Ένωση το ποσοστό είναι 78% κατά μέσο όρο).

Βέβαια στο πλαίσιο της γενικότερης αξιολόγησης των προβλημάτων η κλιματική αλλαγή κατατάσσεται στην τέταρτη θέση από τους Έλληνες πολίτες ως το σοβαρότερο πρόβλημα, που αντιμετωπίζει ο πλανήτης (10%), μετά την οικονομική κατάσταση (28%), την φτώχεια, την πείνα και την λειψυδρία (18%) και τις μεταδοτικές ασθένειες (14%).

Εκείνο, που ακόμη δεν γίνεται στο κοινωνικό πεδίο είναι η ανάπτυξη ισχυρών δομών της κοινωνίας πολιτών, οι οποίες στο πλαίσιο του δημόσιου διάλογου θα δρομολογήσουν και θα εκφράσουν την κοινωνική δυναμική σε σχέση με την προστασία του κλίματος και θα ωθήσουν το πολιτικό σύστημα στην ανάληψη των ευθυνών του. Σε αυτή την προσπάθεια η συνδρομή της επιστημονικής γνώσης αποτελεί βασική συνιστώσα της διαμόρφωσης πολιτικών με βιώσιμη προοπτική.

Οι συνθήκες όμως, που κυριαρχούν στα διάφορα κοινωνικά συστήματα και το αξιακό τους υπόστρωμα πρέπει να αλλάξουν σε λειτουργικό χρόνο, διότι η κλιματική αλλαγή εξελίσσεται με μεγάλη ταχύτητα και δεν θα είναι αναστρέψιμη, εάν συνεχισθεί η οπτική της αποφυγής πραγματοποίησης των ριζικών αλλαγών στο μοντέλο κοινωνικής οργάνωσης και στον τρόπο ζωής, που εμπεριέχουν και τα γενεσιουργά αίτια των κλιματικών ανισορροπιών.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Κοινωνική και πολιτική διαχείριση της κλιματικής αλλαγής… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η συστηματική προσέγγιση και ανάλυση της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος στο επίπεδο είτε της διακυβέρνησης είτε της αντιπολίτευσης οδηγεί σε ερωτηματικά ως προς το ειδικό βάρος, που δίδεται και την σχέση, που διαμορφώνεται, μεταξύ των στόχων της διαχείρισης της εξουσίας και του πολιτικού της φορτίου.

Σε πρώτη φάση παγιώνεται η αίσθηση, ότι η διαχείριση της εξουσίας σταδιακά αποστασιοποιείται από το πολιτικό της φορτίο (έκφραση του κοινωνικού συμφέροντος και λειτουργικός πολιτικός σχεδιασμός της πορείας των κοινωνιών προς το μέλλον, το οποίο διασφαλίζει την βιωσιμότητα και την ευημερία) και στη συνέχεια αρχίζει να χάνει την κοινωνική νομιμοποίηση η πολιτική λειτουργία και το πολιτικό σύστημα.

Τα πιο σημαντικά αίτια είναι η μεγάλη ταχύτητα της εξέλιξης και η αντιφατική πολυπλοκότητα, που δημιουργείται τόσο από την παγκοσμιοποίηση και τις σχέσεις αλληλεπίδρασης και αλληλεξάρτησης των κοινωνιών όσο και από την στατική λειτουργία του πολιτικού συστήματος στα στενά όρια του εθνικού κράτους και της ανάλογης νομιμοποίησης ως προς τις λαμβανόμενες πολιτικές αποφάσεις, οι οποίες δεσμεύουν το μέλλον.

Εξίσου σημαντικό αίτιο είναι η ταχύτητα της εξέλιξης της επιστημονικής γνώσης, η οποία δεν αποτυπώνει με εμπροσθοβαρή οπτική την συνεχώς μετασχηματιζόμενη πολυδιάστατη πραγματικότητα, αλλά την προσεγγίζει και την αναλύει, αφού έχουν γίνει ορατές οι επιπτώσεις της εξέλιξης στην προοπτική του χρόνου και έχουν παγιωθεί οι συνθήκες και τα όρια της κοινωνικής δραστηριοποίησης (π.χ. μοντέλο οικονομικής οργάνωσης και λειτουργίας με τις ανάλογες επιπτώσεις στον τρόπο ζωής και την βιωσιμότητα τόσο του ανθρώπου όσο και της βιοποικιλότητας).

Ο κύκλος των σημαντικών αιτίων συμπληρώνεται με την αδυναμία του πολίτη, ως ατόμου, να κατανοεί την ταχύτατα εξελισσόμενη σύνθετη πραγματικότητα από το ένα μέρος και από το άλλο με την έλλειψη των κατάλληλων μηχανισμών, οι οποίοι θα του παρέχουν την επιστημονική γνώση για το πολυδιάστατο γίγνεσθαι σε πλανητικό επίπεδο σε απλοποιημένη μορφή, ώστε να αντιλαμβάνεται τις ανισορροπίες μεταξύ διαχείρισης της εξουσίας και του πολιτικού της φορτίου και να λαμβάνει λειτουργικές αποφάσεις στην δραστηριοποίηση του στα διάφορα κοινωνικά συστήματα, οι οποίες βασίζονται σε κοινωνικές αξίες με σημείο αναφοράς το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον και όχι σε μονοδιάστατα καταναλωτικά πρότυπα.

Η εμπειρική προσέγγιση της πραγματικότητας είναι αποκαλυπτική για τις διαχειριστικές της ανεπάρκειες. Ιδιαιτέρως στην Ελλάδα η κατάσταση είναι πολύ ανησυχητική. Αυτό φαίνεται από την αντιπαράθεση, που δρομολογήθηκε με αφορμή την κυβερνητική απόφαση για την παροχή οικονομικού κινήτρου (150 ευρώ) στους νέους, ώστε να εμβολιασθούν κατά του Covid-19 και να επιτευχθεί η επιδιωκόμενη ανοσία στην ελληνική κοινωνία.

Σύμφωνα με την κυβερνητική τεκμηρίωση το ποσό αυτό («κάρτα ελευθερίας») δίδεται στη νέα γενιά (18 έως 25 ετών) ως επιβράβευση για την υπομονή, που έδειξε κατά την διάρκεια της πανδημίας (κυβερνητική εκπρόσωπος).

Για την αξιωματική αντιπολίτευση (ΣΥΡΙΖΑ) «αυτό δείχνει τον τρόπο σκέψης του πρωθυπουργού, ότι τα πάντα αγοράζονται. Η αλληλεγγύη όμως είναι τρόπος ζωής».

Και οι δύο οπτικές αποκαλύπτουν, ότι κυρίαρχο στοιχείο της πολιτικής αντιπαράθεσης είναι η υποβάθμιση των πολιτικών αντιπάλων και η ηθικολογική λογική. Ουδείς ασχολείται με το μεγάλο κενό της μη παραγωγής κοινωνικών αξιών στις σύγχρονες μαζοποιημένες κοινωνίες στα μεγάλα αστικά κέντρα, οι οποίες καλλιεργούν την κοινωνική συνείδηση και την ενσυναίσθηση στους πολίτες και ιδιαιτέρως στους νέους.

Πολύ περισσότερο βέβαια δεν αντιλαμβάνονται, ότι αυτή η χωρίς επαρκή βαθμό ενσυναίσθησης στάση πολλών νέων είναι προϊόν της κατεύθυνσης του σχεδιασμού της δυναμικής της εξέλιξης από το πολιτικό σύστημα και της ανάλογης στάσης της κοινωνίας.

Εξάλλου αντί να «κονταροχτυπιούνται» με άσφαιρα πυρά, θα ήταν πολύ πιο λειτουργική η κατάθεση τεκμηριωμένων και κοστολογημένων προτάσεων για την διασφάλιση της απασχόλησης των νέων σε μια υγιή και βιώσιμη οικονομία.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η ανεργία των νέων στην Ελλάδα είναι η πιο υψηλή στην Ευρώπη με ποσοστό 38,2%, ενώ ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 17%.

Το πρόβλημα παίρνει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις, αν ληφθεί υπόψη, ότι στην Ελλάδα περισσότερα από 3.000.000 άτομα βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή σε συνθήκες κοινωνικού αποκλεισμού, δηλαδή το 28,9% του γενικού πληθυσμού.

Επίσης εάν το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα επιθυμεί η θεωρητικά τεκμηριωμένη ισότητα των ευκαιριών να γίνει πραγματικότητα, τότε πρέπει να σχεδιάσει πολιτικές και να δρομολογήσει ουσιαστικό διάλογο όχι μόνο στο πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης αλλά και στο κοινωνικό με τις δομές της κοινωνίας πολιτών.

Παράλληλα είναι αναγκαίος ο διάλογος και ο σχεδιασμός πολιτικών να επεκταθεί και στο ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να αρχίσει η σταδιακή υπέρβαση της εθνικής περιχαράκωσης και η διασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλους τους νέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τέλος ο πολιτικός και ο γενικότερος κοινωνικός διάλογος πρέπει να αποκτήσουν πλανητική αναφορά, διότι η πραγματικότητα, που βιώνεται ακόμη και στο πλαίσιο της τοπικής κοινωνίας, είναι αποτέλεσμα της αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης της δραστηριότητας του συνόλου των κοινωνιών της γης.

Ήδη είναι πλέον εμφανές, ότι ο κόσμος είναι ενιαίος και οι ανισορροπίες πλήττουν όχι μόνο αυτούς, που τις προκαλούν, αλλά το σύνολο των κρατών της παγκόσμιας κοινότητας. Η προστασία του κλίματος είναι πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Η θερμοκρασιακή άνοδος όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε πλανητικό επίπεδο επιδρά με πολύ οδυνηρές παρενέργειες στη ζωή των ανθρώπων. Στο δυτικό Καναδά η θερμοκρασία έφτασε τους 49,6 βαθμούς Κελσίου. Υπερβολικά υψηλές θερμοκρασίες καταγράφονται και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

Το θέμα όμως είναι να αντιμετωπισθούν τα γενεσιουργά αίτια σε παγκόσμιο επίπεδο. Για παράδειγμα, μπορεί το δάσος του Αμαζόνα να είναι στην Βραζιλία, όμως η ύπαρξη του είναι σημαντική για όλες τις κοινωνίες του πλανήτη, διότι λειτουργεί ως «πράσινος πνεύμονας» για την γη, επειδή αφαιρεί από την ατμόσφαιρα το διοξείδιο του άνθρακα.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Διαστημικής Έρευνας της Βραζιλίας (Instituto National de Pesquisas Espaciais, INPE) τον Ιούνιο του 2021 κατεγράφησαν 2.300 πυρκαγιές στο δάσος του Αμαζονίου, δηλαδή 2,6% περισσότερες από τον Ιούνιο του 2020. Το 2020 το INPE κατέγραψε 103.000 πυρκαγιές, δηλαδή 16% περισσότερες από το 2019.

Αυτές οι συνθήκες, βέβαια, εκφράζουν την οπτική του προέδρου της Βραζιλίας Bolsonaro για την αποψίλωση του δάσους με στόχο την οικονομική του εκμετάλλευση. Έτσι όμως υποθηκεύεται η βιωσιμότητα του ανθρώπου, ενώ δεν λαμβάνεται υπόψη το κοινωνικό συμφέρον.

Είναι σημαντικό, ότι στην Ελλάδα 13 Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και φορείς με την συμμετοχή και αρκετών πολιτών στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης ολοκλήρωσαν την διαμόρφωση και συγγραφή πρότασης νόμου, η οποία περιλαμβάνει 52 άρθρα και καλύπτει την οικονομική δραστηριότητα και την κοινωνική ζωή, από το σύστημα παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας μέχρι την διατροφή και τα απόβλητα.

Την πρωτοβουλία ανέλαβαν η WWF Ελλάς και η Vouliwatch. Συμμετείχαν όμως και άλλες δομές, όπως είναι οι Γιατροί του Κόσμου, Greenpeace, Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, ΓΣΕΕ, Medasset και άλλες.

Βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη αποτελέσματος όμως είναι η συνεργασία των δομών της κοινωνίας πολιτών όχι μόνο σε εθνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό και πλανητικό επίπεδο, ώστε οι προτεινόμενες ρυθμίσεις να έχουν γενικευμένη ισχύ και πλανητικό εύρος, διότι η κλιματική κρίση προκαλείται από το σύνολο των κρατών της παγκόσμιας κοινότητας.

Επίσης είναι απαραίτητη η συστηματική ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των πολιτών του πλανήτη για την ζωτικής σημασίας ανάγκη να γίνουν βαθιές τομές και αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας των κοινωνιών, οι οποίες θα επηρεάσουν την ζωή τους.

Αυτό παραπέμπει και στην ανάγκη οικοδόμησης ενός συστήματος κοινωνικών αξιών, το οποίο υπηρετεί το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον με σημείο αναφοράς την βιωσιμότητα της ανθρώπινης οντότητας και της βιοποικιλότητας και την ευημερία χωρίς ανισότητες μεταξύ των κοινωνιών και των πολιτών τους.

Το κακώς εννοούμενο εθνικό συμφέρον, που υπηρετεί σκοπιμότητες χωρίς ηθικό φορτίο, είναι επικίνδυνο για την ειρήνη και απάνθρωπο. Το επιβεβαιώνει η ακολουθούμενη πρακτική από την πολιτική ηγεσία της Τουρκίας. Σύμφωνα με την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (Έκθεση για το εμπόριο ανθρώπων το 2021) η Τουρκία παρείχε πολυδιάστατη υποστήριξη στην Μεραρχία Saltan-Murad, η οποία εκπαίδευε και χρησιμοποιούσε παιδιά ως στρατιώτες κατά των Κούρδων.

Όταν το ειδικό βάρος και ο προσανατολισμός των στόχων στη σχέση, που δημιουργείται, μεταξύ της διαχείρισης εξουσίας και του πολιτικού της φορτίου δεν στηρίζονται σε κοινωνικές αξίες αλλά στη λογική του συστημικού πραγματισμού, ενώ αποστασιοποιούνται από τα όρια των κοινωνικών και φυσικών ισορροπιών σε πλανητικό επίπεδο και δεν προπορεύονται της δυναμικής της εξέλιξης με την αξιοποίηση των αναγκαίων επιστημονικών εργαλείων, τότε η πολιτική παύει να είναι λειτουργική, ενώ παράλληλα χάνει και την ηθική νομιμοποίηση της.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Διαχείριση εξουσίας και πολιτική… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.