Καθώς ο πληθωρισμός στην ΕΕ έφθασε στο 8,1%, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) με καθυστέρηση, σε σχέση με τη Αμερικανική (Federal Reserve), αποφάσισε με πρόσφατη ανακοίνωση να αυξήσει τα επιτόκιά της μέσα στο καλοκαίρι και να αφήσει ανοικτή την πιθανότητα για νέα αύξηση το φθινόπωρο με στόχο να περιορίσει τον πληθωρισμό. Σε συνδυασμό με τη διακοπή της αγοράς ομόλογων, αυτή η απόφαση οδήγησε στην αύξηση της απόδοσης (των επιτοκίων) των ομολόγων σε όλες τις χώρες της ευρωζώνης και ιδιαίτερα στις υπερχρεωμένες χώρες της περιφέρειας, στην Ελλάδα και στην Ιταλία.

Βεβαίως, η αύξηση των επιτοκίων στην ευρωζώνη θα διορθώσει την ισοτιμία ευρώ/δολαρίου (καθώς η υποτίμηση του ευρώ σε σχέση με το δολάριο συνέβαλε στην αύξηση των τιμών της ενέργειας στην Ευρώπη), αλλά ταυτόχρονα θα περιορίσει την ήδη «πληγωμένη» αναπτυξιακή δυναμική της ευρωπαϊκής οικονομίας, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ είναι εντελώς αβέβαιο αν θα τιθασεύσει τον πληθωρισμό, καθώς πρόκειται κυρίως για πληθωρισμό κόστους και λιγότερο για πληθωρισμό ζήτησης.

Αν ο πληθωρισμός μετά την αύξηση των επιτοκίων δεν υποχωρήσει και συνυπάρξει με αναιμική ανάπτυξη, εξαιτίας της μείωσης της κατανάλωσης, της πτώσης των χρηματιστηρίων και της μείωσης των επενδύσεων (λόγω της αύξησης του κόστους του χρήματος και της αβεβαιότητας των αποδόσεων), τότε μπορεί να επαναληφθεί το φαινόμενο του «στασιμοπληθωρισμού» της δεκαετίας του 1970, ιδίως αν διακοπεί η ροή φυσικού αερίου από τη Ρωσία και αν ο πληθωρισμός συνοδευτεί από αναπροσαρμογή των αμοιβών.

Ήδη, με πληθωρισμό το Μάιο 11,3% και επιτόκια αρκετά πάνω από 4% στα ελληνικά δεκαετή ομόλογα, το μέλλον της ελληνικής οικονομίας μοιάζει αβέβαιο. Πράγματι, η χώρα μας έχει υψηλότερο πληθωρισμό από τον μέσο όρο της ΕΕ (8,1%) και υψηλότερο επιτόκιο των δεκαετών ομολόγων, με αμέσως επόμενη την Ιταλία.

Η βασική αιτία του υψηλότερου πληθωρισμού είναι ότι στη χώρα μας υπάρχει δυσκολία περιορισμού των τιμών με δημοσιονομικά μέσα (μείωση φόρων κ.λπ.), όπως γίνεται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Ο «δημοσιονομικός χώρος» της Ελλάδας είναι πολύ στενότερος και δεν υπάρχει ευχέρεια δανεισμού με τα συνεχώς αυξανόμενα επιτόκια, όπως ήδη αναφέραμε, και με δημόσιο χρέος λίγο λιγότερο από 200% του ΑΕΠ. Επιπλέον, οι κρατικοί μηχανισμοί ελέγχου των τιμών έχουν αδρανήσει μετά από πολλά χρόνια σχεδόν μηδενικού πληθωρισμού στη χώρα μας, ενώ στην ελληνική αγορά δεν επικρατεί υψηλό επίπεδο ανταγωνισμού.

Είναι προφανές ότι η διαφορά πληθωρισμού μεταξύ Ελλάδας και μέσου όρου της ΕΕ, αν συνεχιστεί, θα περιορίσει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών, όπως συνέβη στη δεκαετία 2000 και αποτέλεσε τη σημαντικότερη αιτία που φθάσαμε στην οικονομική κρίση το 2010. Ήδη, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών το πρώτο τρίμηνο του 2022 διπλασιάστηκε σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2021 (6,2 δισ. έναντι 2,6 δισ.) και ο στόχος του ελλείμματος για το 2022 στο 4% του ΑΕΠ έναντι 7,4% το 2021, φαίνεται δυσπρόσιτος.

Η παύση αγοράς ομολόγων, όπου περιλαμβάνονταν και τα ελληνικά, παρότι δεν έχουν επενδυτική βαθμίδα και η αύξηση των επιτοκίων τους αύξησαν και τα επιτόκια χορηγήσεων των ελληνικών τραπεζών με αρνητικές συνέπειες για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Ωστόσο, υπάρχει πρόθεση από την ΕΚΤ να μην αφήσει εκτεθειμένα στις αγορές τα ελληνικά ομόλογα. Όμως μέχρι να δράσει, οι αγορές προχώρησαν σε αυξήσεις των επιτοκίων.

Ωστόσο, η περίπτωση να περιέλθει η ελληνική οικονομία σε κατάσταση «στασιμοπληθωρισμού» μοιάζει μάλλον απίθανη, αν συνεχιστεί η ακολουθούμενη οικονομική πολιτική, καθώς μέσα στο σημερινό κλίμα αβεβαιότητας υπάρχουν τουλάχιστον τρεις πολύ θετικές εξελίξεις, οι οποίες μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να αντισταθμίσουν την αρνητική προοπτική.

Η πρώτη θετική εξέλιξη είναι ότι το τρίμηνο του 2022 η αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ έφθασε στο 7% σε ετήσια βάση, ενώ ο μέσος όρος της ευρωζώνης δεν ξεπερνά στην ίδια περίοδο το 5,4%, και είναι ενδεικτική του δυναμισμού της ελληνικής οικονομίας, ειδικότερα όταν η αύξηση των επενδύσεων έφθασε στο 12,7%, παρά την αυξανόμενη αβεβαιότητα. Αυτή η εξέλιξη δείχνει ότι η πρόβλεψη για αύξηση του ΑΕΠ κατά 3,1% το 2022 και 2,5% το 2023 μάλλον θα επαληθευθεί (έναντι 2,8% και 2,1% αντιστοίχως στην ευρωζώνη). Βεβαίως, η αύξηση των εισαγωγών κατά 17,5% έναντι αύξησης 9,6% των εξαγωγών είναι ενδεικτική της συνεχιζόμενης δυσκολίας της εγχώριας παραγωγής να στηρίξει την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και είναι σαφώς ανησυχητική.

Η δεύτερη θετική εξέλιξη για την ελληνική οικονομία είναι η αναμενόμενη αύξηση του τουριστικού ρεύματος προς τη χώρα μας και μάλιστα από τις ΗΠΑ, κοντά στα επίπεδα του 2019. Αν η αύξηση του αριθμού των τουριστών συνοδευθεί και από αύξηση της δαπάνης κατά κεφαλήν, όπως δείχνει η προέλευσή τους, τότε οι εισπράξεις από τον τουρισμό και από τις συναφείς οικονομικές δραστηριότητες (εστίαση, ψυχαγωγία) μπορεί να ξεπεράσουν κάθε προσδοκία και να δώσουν σημαντική ώθηση στην ελληνική οικονομία. Αρκεί στην αυξημένη κατανάλωση των τουριστών να ανταποκριθεί η εγχώρια παραγωγή και να μην αυξηθούν οι εισαγωγές, όπως δυστυχώς συμβαίνει.

Η τρίτη θετική εξέλιξη είναι το γεγονός ότι η χώρα μας εξελίσσεται σε επενδυτικό προορισμό, όχι μόνο για τουριστικές εγκαταστάσεις που είναι σημαντικές, αλλά και για παραδοσιακές και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και για ψηφιακή τεχνολογία με την ενίσχυση των σημαντικών πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και από το νέο ΕΣΠΑ. Η χώρα μας έχει αρχίσει να θεωρείται προνομιακή αγορά για την επέκταση ξένων επιχειρήσεων στα Βαλκάνια και στη Μέση Ανατολή. Η σημασία της Ελλάδας ως μεσογειακής χώρας με σταθεροποιητικό ρόλο στη Μεσόγειο έχει αρχίσει να εκτιμάται από διεθνείς επιχειρηματικούς κύκλους. Είναι φανερό ότι η άρση της αβεβαιότητας σχετικά με το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία και η διατήρηση της ειρήνης στο Αιγαίο αποτελούν τις κρισιμότερες προϋποθέσεις για τη συνέχιση των θετικών εξελίξεων στην ελληνική οικονομία.

*καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, πρώην υπουργός

Το άρθρο Αβεβαιότητα στην ευρωπαϊκή και στην ελληνική οικονομία… Του Ναπολέοντος Μαραβέγια εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στην Ελλάδα πολλοί αναλυτές κατά καιρούς υποστηρίζουν, ότι οι δια δηλώσεων επιθέσεις εναντίον της χώρας μας, γίνονται από πλευράς Τούρκων αξιωματούχων, για εσωτερική κατανάλωση.

Η άποψη αυτή διαψεύδεται από τα γεγονότα, που στην ιστορική διαδρομή τους επιβεβαιώνουν, ότι η Άγκυρα κινείται με στρατηγικούς στόχους, που ξεκινούν από ακραίες και εξόφθαλμα παράλογες απαιτήσεις και στην πορεία του χρόνου, αυτές εκτός τόπου και χρόνου απόψεις μεταμορφώνονται, σε πρακτικές επί του πεδίου.

Ο συμβιβασμός της ανεξαρτησίας της Κύπρου που επιτεύχθηκε με τις συμφωνίες Λονδίνου – Ζυρίχης το 1960 με την υπό κηδεμονία κυριαρχία της Μεγαλονήσου δεν απέτρεψε το στρατηγικό σχέδιο της Άγκυρας να προωθήσει, στη συνέχεια να υλοποιήσει τα διχοτομικά της σχέδια το 1974.

Πλησιάζει σχεδόν μισός αιώνας από τα δραματικά γεγονότα του Ιουλίου – Αυγούστου του 1974 στην Κύπρο, που είχε σαν αποτέλεσμα την κατάληψη του 38% της Μεγαλονήσου και της βίαιης μετακίνησης Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων από τις πατρογονικές τους εστίες, προκειμένου να υλοποιηθεί το αφήγημα των δύο ξεχωριστών λαών.

Στην παγίδα των ατερμόνων συνομιλιών συνομιλιών έπεσαν όλα αυτά τα χρόνια που μεσολάβησαν οι Ελληνοκύπριοι, δίνοντας έτσι την ευκαιρία στην Άγκυρα να παγιοποιήσει τα τετελεσμένα και να φτάσει στον απώτερο στόχο της, που δεν ήταν εξ αρχής άλλος από την de facto διχοτόμηση της Κύπρου.

Όλα αυτά συνέβησαν επειδή η Ελληνική πλευρά στην περίοδο της χούντας δέχθηκε να αποσυρθεί η μεραρχία, αφήνοντας ανοχύρωτη την Μεγαλόνησο, όμηρο στις επεκτατικές ορέξεις της Τουρκίας. Και να σκεφθεί κανείς ότι οι Κούρδοι της Τουρκίας είναι αναλογικά πολύ περισσότεροι από τους Τ/Κ που ζούσαν το 1974 στην Κύπρο.

Σε αυτούς όχι ισότιμη μεταχείριση δεν δίνουν, αλλά ούτε το βασικό τους δικαίωμα να εκπροσωπούνται στην Βουλή. Φυλακίζουν την ηγεσία τους, δρομολογώντας παράλληλα διαδικασίες με νομικό μανδύα, προκειμένου να τεθεί εκτός νόμου το κόμμα των Κούρδων.

Δεν είναι όμως μόνο αυτές οι βάναυσες συμπεριφορές, που επιδεικνύουν οι εξ Ανατολών γείτονές μας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε τον ξεριζωμό των Ελλήνων από την Κωνσταντινούπολη, με τους διωγμούς που εξαπέλυσαν σε βάρος τους το 1955 και το 1963 αλλά και τον εξαναγκασμό σε αποχώρηση από την Ίμβρο και την Τένεδο των Ελλήνων, που με βάση διεθνείς συνθήκες όφειλαν να προστατεύσουν και να τους παράσχουν μιας μορφής αυτονομία.

Αντίθετα οι Τούρκοι χρησιμοποιούν τους Μουσουλμάνους της Θράκης, που ζουν σε καθεστώς απόλυτης ελευθερίας και ισοπολιτείας με τους χριστιανούς της περιοχής και επιχειρούν να τους εμφανίσουν ως δήθεν καταπιεσμένους. Το γεγονός ότι εκλέγουν βουλευτές στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, αποδεικνύει του λόγου το αληθές.

ΟΙ αξιώσεις στο Αιγαίο αν τις δει κανείς στην πορεία του χρόνου θα διαπιστώσει ότι επεκτείνονται καθημερινά, αρχής γενομένης από τα Ίμια. Μετά το γκριζάρισμα των δύο αυτών βραχονησίδων, που οι παλαιότεροι Τουρκικοί ναυτικοί χάρτες τους αναφέρουν ως Ίμια, για να τους μετονομάσουν αργότερα σε Καρντάκ, ακολούθησαν νέες προκλητικές ενέργειες.

Εγείρουν τώρα διεκδικήσεις σε άλλες βραχονησίδες με τον αριθμό τους να ποικίλει αναλόγως των ορέξεων του εκάστοτε πολιτικού της γείτονος, για να φτάσουμε στο δια ταύτα, που ήταν το 2021 οι επιστολές στον ΟΗΕ για τον αμυντικό εξοπλισμό 16 νησιών του Α. Αιγαίου και τέλος το κερασάκι του Τσαβούσογλου περί απώλειας της κυριαρχίας των νησιών αυτών, λόγω του αμυντικού εξοπλισμού τους.

Για τις δεκάδες των αποβατικών που βρίσκονται στα Μικρασιατικά παράλια και για την 4η Στρατιά που έχει αναπτυχθεί απέναντι από τα νησιά του Α. Αιγαίου δεν λέει κουβέντα η Άγκυρα. Είναι προφανές ότι η στρατηγική τους μακροχρόνια και ανεξάρτητη των προσώπων που ασκούν την εξουσία στην Τουρκία είναι ανάλογη με αυτήν που χρησιμοποίησαν στην Κύπρο το 1967.

Εν μέσω μιας τεχνητής κρίσης που είχε αφορμή τα γεγονότα στην Κοφίνου, πέτυχαν την απόσυρση της μεραρχίας από την Κύπρο προκειμένου να μείνει ανοχύρωτη έρμαιο στα επεκτατικά σχέδιά τους. Γι αυτό και ο Τσαβούσογλου προ ημερών έβαλε τα τσιράκια του να τον ρωτήσουν αν τίθεται θέμα κυριαρχίας των νησιών του Α. Αιγαίου για να απαντήσει καταφατικά.

Στους σχεδιασμούς αυτούς δεν είναι εκτός θέματος το προσφυγικό και οι στοχευμένες μαζικές μετακινήσεις ανδρικού κατά βάση νεανικού μουσουλμανικού πληθυσμού το 2015 προς τα ελληνικά νησιά του Α. Αιγαίου και το 2020 στον Έβρο.

Είχαν σχεδιάσει, η παρουσία τους να δημιουργήσει εσωτερικό πρόβλημα στην Ελλάδα, κάτι που αποφεύχθηκε παρά τις κάποιες μεμονωμένες αντιδράσεις που παρατηρήθηκαν. Στη συνέχεια αυτούς τους πληθυσμούς με την ρητορική του ευρύτερου θρησκευτικού αγώνα του Ισλάμ κατά της Δύσης και με την προστασία στην Ελλάδα θα τους είχαν ως εμπροσθοφυλακή στα επεκτατικά σχέδια τους.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που ερήμην της Ελλάδας συμφώνησε με το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες όρους που εγκλωβίζουν στα Ελληνικά νησιά τους μετανάστες, που σε συνεργασία με τους εμπόρους ανθρωπίνων ψυχών επιχειρούν να κάνουν γιουρούσι στη χώρα μας.

Αποτέλεσμα από την μια ο Σουλτάνος της Άγκυρας δεν δέχεται τις επαναπροωθήσεις όπως ορίζει η συμφωνία κι από την άλλη κλείνει το μάτι στους διακινητές, που φεύγουν με μεγάλα ποια σκάφη ανεξέλεγκτα από τα λιμάνια τους.

Η Ελλάδα προ αυτού του κινδύνου πέρα από τα εξοπλιστικά που προωθεί, έχει υποχρέωση, χωρίς άλλη καθυστέρηση, να καταστήσει επιχειρησιακά ενεργά όλα πτητικά μέσα που διαθέτει και να μην τα αφήνει καθηλωμένα στο έδαφος. Να επισπεύσει επίσης την προμήθεια των νέων τορπιλών των υποβρυχίων, που είναι ο φόβος και ο τρόμος του Ακάρ και της παρέας του, γιατί ο επεκτατικός γείτονάς μας δεν παίρνει από λόγια.

Μόνο μια συγκροτημένη χώρα κατά το πρότυπο του Ισραήλ, μπορεί να σταματήσει την επεκτατική δράση των Τούρκων και να επιβάλει με την ισχύ της, την διαρκή ειρήνη. Όλα τα άλλα είναι κουβέντες του αέρα…

Το άρθρο Η επεκτατική Τουρκία και η Ελληνική αντίδραση… Του Τάσου Παπαδόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Τον κίνδυνο ακραίων επιδημιολογικών φαινομένων με χιλιάδες κρούσματα σε ημερήσια βάση σταθμίζουν στο οικονομικό επιτελείο, με το δάχτυλο στη σκανδάλη για τη λήψη πρόσθετων μέτρων στήριξης, εφόσον χρειαστεί.

Καθώς η μετάλλαξη Όμικρον επελαύνει και ειδικοί δεν αποκλείουν ακόμα και 15.000-20.000 κρούσματα την ημέρα, η ανησυχία δεν εστιάζει στο ενδεχόμενο ενός νέου lockdown, όπως πολλοί θα φαντάζονταν, αλλά στο ενδεχόμενο μαζικής αναγκαστικής απουσίας των εργαζομένων από τις δουλειές τους, σε όποιο πόστο κι αν υπηρετούν.

Στο υπουργείο Οικονομικών ελπίζουν για το καλύτερο, αλλά δεν μπορούν παρά να προετοιμάζονται και για τα χειρότερα δυνατά σενάρια, στον βαθμό όπου επιβεβαιωθούν οι δραματικές εκτιμήσεις για τον ρυθμό αύξησης των κρουσμάτων της νέας μετάλλαξης, η οποία μπορεί να λάβει χαρακτήρα νέου εφιάλτη για την ελληνική αλλά και την παγκόσμια οικονομία.

Στους 22 μήνες της πανδημίας μέχρι σήμερα, τα κρούσματα όλων των μεταλλάξεων στην Ελλάδα διαμορφώνονται κοντά στο 1,1 εκατομμύριο. Στη νέα καλπάζουσα μετάλλαξη εκφράζονται φόβοι για το ενδεχόμενο να μετρήσουμε ακόμα και 2 εκατομμύρια κρούσματα μέσα σε διάστημα 2-3 μηνών. Αυτό είναι το σενάριο-εφιάλτης, το οποίο στον βαθμό όπου επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να σημάνει μια νέα μορφή ισχυρού σοκ.

«Η πανδημία στη νέα της μορφή αποτελεί ένα τεράστιο ερώτημα» σημειώνει αρμόδιος παράγοντας, για να συμπληρώσει πως « η πιο μεγάλη διαταραχή στην οικονομία μπορεί να προκύψει από το πλήθος των ανθρώπων που θα νοσήσουν».

Μια «πρόγευση» των διαταραχών νέου τύπου βίωσε η παγκόσμια κοινότητα το περασμένο εορταστικό Σαββατοκύριακο, όταν οι αεροπορικές εταιρείες προχώρησαν στην ακύρωση 6.300 πτήσεων σε όλο τον κόσμο, καθώς μεγάλος όγκος πιλότων και πληρωμάτων αναγκάστηκαν να μπουν σε καραντίνα μετά από έκθεση στον κορωνοϊό. Ακόμα και εάν τα συμπτώματα είναι ήπια και επί του παρόντος οι μελέτες προς αυτή την κατεύθυνση υποδεικνύουν, το γεγονός της εκθετικής αύξησης των κρουσμάτων αναγκάζει σε μαζική θέση ανθρώπων σε καραντίνα, προκειμένου να περιοριστεί η διάδοση στην κοινότητα.

Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται πως μπορεί να επιφέρει ουσιαστικές διαταραχές στην οικονομική δραστηριότητα, επηρεάζοντας ενδεχομένως κρίσιμες παραμέτρους της οικονομικής και κοινωνικής νέας καθημερινότητας, ακόμα και χωρίς την επιβολή περιοριστικών μέτρων με τη μορφή τοπικών ή ευρύτερων lockdown. Προβλήματα και στην εφοδιαστική αλυσίδα κάθε άλλο παρά μπορούν να αποκλειστούν, εξέλιξη η οποία αν προβληθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, ενδέχεται να επιφέρει νέες καθυστερήσεις στην ομαλοποίηση από τις διαταραχές των προηγούμενων κυμάτων της πανδημίας.

Το οικονομικό επιτελείο επί του παρόντος παρακολουθεί και καταγράφει με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις, χωρίς να προδικάζει αλλά και χωρίς να αποκλείει τίποτα. Αρμόδιες πηγές εκτιμούν πως σε διάστημα περίπου 7-10 ημερών θα υπάρχει η δυνατότητα σχηματισμού μιας σχετικά καθαρής εικόνας για τις νέες ανάγκες που θα προκύψουν σε οικονομικό επίπεδο και ειδικότερα εάν θα χρειαστεί και σε τι εύρος να ληφθούν νέα οικονομικά μέτρα στήριξης.

Στον προϋπολογισμό του 2022 έχει περιληφθεί ειδικό αποθεματικό Covid ύψους 1 δισ. ευρώ, ποσό το οποίο αν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις ουσιαστικών διαταραχών, κινδυνεύει να αποδειχθεί πολύ σύντομα ανεπαρκές για την κάλυψη των αναγκών, στρέφοντας και πάλι τους προβολείς στα ταμειακά διαθέσιμα.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Η μεγάλη απειλή της Ομικρον για την ελληνική οικονομία… Της Έλενας Λάσκαρη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι παρά τη συνεπή συμμετοχή της χώρας στους ευρωπαϊκούς οικονομικούς θεσμούς, η ελληνική οικονομία προσδιοριζόταν παγίως από σημαντική υστέρηση παραγωγικότητας. Απώτερη συνέπεια αυτού υπήρξε η μη διατηρησιμότητα των εκάστοτε περιόδων υψηλής ανάπτυξης, καθώς ανέκαθεν αυτές εδράστηκαν σε μεγάλο εξωτερικό δανεισμό. Παράλληλα, με τη χαμηλή παραγωγικότητα, ένας προβληματικός θεσμικός μετασχηματισμός έθρεψε για χρόνια την αδιαφάνεια, και αμφοτέρως συνέβαλαν πολλαπλασιαστικά στην εσωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας. Αναφορικά στο οικοσύστημα των επιχειρήσεων, δεν θα ήταν δυνατόν να μην επισημανθεί ότι η πλειοψηφία αυτών στην Ελλάδα, μικρών σε μέγεθος συντριπτικά, συνέχεται με την αγορά των μη διεθνώς εμπορεύσιμων υπηρεσιών και προϊόντων. Στη βάση αυτή, η αύξηση του αριθμού των μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων συνιστά βασική προϋπόθεση για την αύξηση της παραγωγικότητας και την ενίσχυση των εξαγωγών. Αναγκαία είναι επίσης και η ενδυνάμωση των μικρών επιχειρήσεων, μέσω μιας πιο πρόσφορης αλληλεπίδρασής τους με τις μεγάλες, προκειμένου να ενισχυθεί η συνολική εξωστρέφεια της οικονομίας. Την ίδια στιγμή, τα ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά της αυτοαπασχόλησης και της άτυπης οικονομίας στη χώρα συνιστούν ένα μόνιμο ιδιοσυγκρατικό μειονέκτημα.

Ένα πλέγμα 6 κεντρικών πολιτικών για τη βελτίωση τόσο της παραγωγικής δραστηριότητας των επιχειρήσεων, όσο και του θεσμικού πλαισίου που προσδιορίζει τις υποκείμενες οικονομικές λειτουργίες, θα μπορούσε να έχει ως εξής:

Μείωση των τριβών από φόρους και εισφορές στην εργασία, ήτοι επί παραδείγματι μείωση ασφαλιστικών εισφορών, εισφορών αλληλεγγύης, ενσωμάτωση εισοδημάτων σε ενιαία φορολογική κλίμακα κ.λπ.

Υλοποίηση προγραμμάτων ενίσχυσης μικρομεσαίων επιχειρήσεων για την πρόσβασή τους σε χρηματοδότηση επενδύσεων που αφορούν σε ψηφιακή αναβάθμιση, νέες τεχνολογίες και νέες μεθόδους παραγωγής. Αύξηση δημοσιονομικών δαπανών για έρευνα – ανάπτυξη και μείωση του κόστους παραγωγής μέσω ευνοϊκότερης φορολογικής μεταχείρισης αποσβέσεων για επενδύσεις, κυρίως σε πάγιο εξοπλισμό και καινοτομία. Απλοποίηση του πολύπλοκου φορολογικού κώδικα, με ελαχιστοποίηση των εξαιρέσεων, ώστε να αποκλείεται κάθε μηχανισμός φοροδιαφυγής και σκιώδους οικονομικής δραστηριότητας.

Ανάπτυξη καθολικού πλαισίου εφαρμογής ηλεκτρονικών πληρωμών σε πραγματικό χρόνο, στο σύνολο των κλάδων της οικονομίας.

Ενίσχυση των ειδικών τμημάτων στα δικαστήρια για οικονομικές υποθέσεις υψηλής εξειδίκευσης, με ταυτόχρονη διεύρυνση των μηχανισμών εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών. Σε επίπεδο παρούσας κατάστασης, οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Ε.Ε. για την περίοδο 2021-23 επιβεβαιώνουν μια δυναμική ανάκαμψης για την ελληνική οικονομία. Ετσι, για το 2021, προβλέπεται για τη χώρα ρυθμός ανάπτυξης 7,1%, ήτοι ο δεύτερος μεγαλύτερος στην Ευρωζώνη (Μ.Ο. 5%) και σημαντικά αυξημένος συγκριτικά με τις εαρινές προβλέψεις. Επίσης, με βάση τις εκτιμήσεις, παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αναμένεται να κινηθεί στα επίπεδα του 2010, προς το τέλος του 2022 οι τιμές θα εξομαλυνθούν σε τιμές προ κρίσης. Περαιτέρω, ο αριθμός των επιχειρήσεων που έχουν δανειοδοτηθεί μέσω ΤΕΠΙΧ και εγγυοδοτικών προγραμμάτων, προσεγγίζει τις 40.000, με συνέπεια ένας ευρύτερος νέος στόχος χρηματοδότησης 100.000 επιχειρήσεων από τράπεζες και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς να είναι ρεαλιστικός. Η συνδρομή της πολιτείας στην κατεύθυνση αυτή είναι κρίσιμη, ως εκφράζεται για παράδειγμα με το νομοσχέδιο κινήτρων συγχώνευσης μικρομεσαίων επιχειρήσεων, προκειμένου να διευρύνεται το πιθανοτικό φάσμα ικανότητας χρηματοδότησής τους. Τέλος, στη σωστή κατεύθυνση βρίσκονται οι ρυθμίσεις δανείων ύψους 32 δισ. ευρώ που διενήργησαν οι ελληνικές τράπεζες, από τον Ιούλιο του 2019 μέχρι σήμερα. Επιπλέον, η στρατηγική πρόωρης αποπληρωμής δανείων ύψους 6,8 δισ. ευρώ προς ΔΝΤ και χώρες της Ευρωζώνης, είναι επίσης ορθή, καθώς θα βελτιώσει το προφίλ βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους και θα αποφέρει ένα όφελος άνω των 200 εκατ. ευρώ για το ελληνικό Δημόσιο. Στο μέλλον, κεντρικός στόχος και τελικός παρονομαστής για τη χώρα προσήκει να είναι η συστηματική αύξηση του πραγματικού κατά κεφαλήν εισοδήματος, ώστε στη μακρά προθεσμία αυτό να συγκλίνει με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Μια στοχοθεσία που για δεκαετίες έχει εγκατασταθεί ως ανέφικτη και μη ρεαλιστική.

*καθηγητής στην ESSCA Grande École

Το άρθρο Ελληνική οικονομία και επιχειρήσεις: η επόμενη ημέρα… Του Παναγιώτη Ι. Ξυδώνα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Oπως επισημαίνει ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων(ΣΕΒΤ),οι επιχειρήσεις του κλάδου επενδύουν σε καινοτόμες και βιώσιμες μεθόδους παραγωγής, αναγνωρίζοντας τις νέες διατροφικές ανάγκες των καταναλωτών και τις σύγχρονες κοινωνικές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Αναπτύσσουν πρωτοβουλίες και εθελοντικές δεσμεύσεις που ανταποκρίνονται στα ζητούμενα της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο ένα δίκαιο, υγιές και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων. Ένα από τα κύρια ζητήματα που τίθενται στη Στρατηγική και το οποίο αποτελεί προτεραιότητα της Βιομηχανίας Τροφίμων, είναι η Ανασύνθεση των τροφίμων. Αφορά στη σταδιακή μείωση των επιπέδων πρόσθετων σακχάρων, κορεσμένων λιπαρών, αλατιού και ενεργειακής αξίας στα προϊόντα διατροφής.

Στο πλαίσιο αυτό και με γνώμονα τη μετάβαση σε πιο ισορροπημένες και υγιεινές διατροφικές συνήθειες, ο ΣΕΒΤ ανανέωσε την έρευνα που ξεκίνησε το 2018, που αποτυπώνει τις δράσεις που έχουν αναλάβει τα τελευταία χρόνια οι βιομηχανίες του κλάδου για την Ανασύνθεση των προϊόντων τους, καθώς και για την ανάπτυξη νέων προϊόντων, τα οποία αποτελούν υγιεινότερες επιλογές.

Από τα αποτελέσματα, αναδεικνύεται για μια ακόμη φορά η συνεχής προσπάθεια των επιχειρήσεων να βελτιστοποιήσουν, κατά το δυνατό, τα προϊόντα διατροφής, σύμφωνα με τους παραπάνω άξονες, χωρίς συμβιβασμούς στη γεύση τους. Πιο έντονη όμως καταγράφεται η τάση για ανάπτυξη νέων διατροφικών προτάσεων, με πιο υγιεινά χαρακτηριστικά, προκειμένου να ανταποκριθούν στις νέες τάσεις και στο αυξημένο ενδιαφέρον για πιο υγιεινές επιλογές.

Ο Πρόεδρος του ΣΕΒΤ, κ. Ευάγγελος Καλούσης, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής, αναφέρει: «Σε μία εποχή που οι καταναλωτές αξιολογούν συνειδητά την ποιότητα, τη διατροφική αξία αλλά και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των προϊόντων που επιλέγουν, η Ελληνική Βιομηχανία Τροφίμων & Ποτών στέκεται αντάξια των προσδοκιών τους και αποτελεί τον θεματοφύλακα της διατροφής τους».

Το άρθρο Ελληνική Βιομηχανία Τροφίμων & Ποτών: θεματοφύλακας της υγιεινής διατροφής εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Μεγαλύτερη ύφεση από όσο είχε αρχικά εκτιμηθεί, αλλά που παρέμεινε όμως σε μονοψήφια ποσοστά, ανακοίνωσε για το 2020 η Ελληνική Στατιστική Αρχή. Ωστόσο η σύγκριση του ΑΕΠ φέτος με χαμηλότερο ΑΕΠ πέρυσι, μπορεί να οδηγήσει σε ακόμα υψηλότερο ρυθμό Ανάπτυξης το 2021, πολύ πάνω από το 6,1% που έχει ήδη περιληφθεί στο προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού.

Με βάση την 2η εκτίμηση της ΕΛΣΤΑΤ (η 1η είχε ανακοινωθεί τον Μάρτιο του 2021), αναθεωρείται η μεταβολή του ΑΕΠ για όλα τα χρόνια από το 2012 μέχρι και το 2020, έχοντας ενσωματώσει και νεώτερα στατιστικά δεδομένα. Επιβεβαιώνεται και πάλι όμως ότι το 2014 η οικονομία είχε επιστρέψει σε Ανάπτυξη.

Και συγκεκριμένα:

Σε όρους όγκου το έτος 2020 το ΑΕΠ μειώθηκε 9,0% σε σχέση με το 2019, έναντι μείωσης 8,2% που είχε ανακοινωθεί στην πρώτη εκτίμηση, τον Μάρτιο 2021.

Τα έτη 2017-2019 καταγράφηκε ανάπτυξη, που δεν ξεπέρασε ποτέ το 2% (1,1% το 2017, στο 2018

Τη διετία 2015-2016 η χώρα είχε ύφεση 0,2% και 0,5%

Το 2014 είχε ανακοπεί η ύφεση των ετών 2011-2013 και καταγράφηκε σταθεροποίηση και ανάπτυξη 0,5%.

Από την ΕΛΣΤΑΤ διευκρινίζεται ότι για το 2020 η αναθεώρηση των στοιχείων των Ετήσιων Εθνικών Λογαριασμών έγινε στη βάση της αξιοποίησης νέων και επικαιροποιημένων στοιχείων από διάφορες πηγές. Η πρώτη εκτίμηση τον Μάρτιο 2021, που ανακοινωθεί με το Δελτίο Τύπου στις 5/3/2021, προέκυψε από το άθροισμα των αποτελεσμάτων των τριμήνων του έτους 2020 (μη εποχικά διορθωμένων).

Με τα νέα δεδομένα:

Η τελική καταναλωτική δαπάνη του έτους 2020 σε όρους όγκου παρουσίασε μείωση κατά 5,5% σε σχέση με το έτος 2019, έναντι μείωσης 3,4% που είχε ανακοινωθεί στην πρώτη εκτίμηση, τον Μάρτιο 2021.

Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών του έτους 2020 σε όρους όγκου παρουσίασαν μείωση κατά 7,6% σε σχέση με το έτος 2019, έναντι μείωσης 6,8% που είχε ανακοινωθεί στην πρώτη εκτίμηση, τον Μάρτιο 2021.

Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών του έτους 2020 σε όρους όγκου παρουσίασαν μείωση κατά 21,5% σε σχέση με το έτος 2019, έναντι μείωσης κατά 21,7% που είχε ανακοινωθεί και στην πρώτη εκτίμηση, τον Μάρτιο 2021.

Σε τρέχουσες τιμές πάντως, με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) του έτους 2020 παρουσίασε μείωση κατά 9,8% σε σχέση με το έτος 2019, έναντι μείωσης 9,6% που είχε ανακοινωθεί στην πρώτη εκτίμηση, τον Μάρτιο 2021. Παραμένει δηλαδή σε κάθε περίπτωση μονοψήφια η μείωση.

Η τελική καταναλωτική δαπάνη του έτους 2020 σε τρέχουσες τιμές παρουσίασε μείωση κατά 6,2% σε σχέση με το έτος 2019, έναντι μείωσης 4,4% που είχε ανακοινωθεί στην πρώτη εκτίμηση, τον Μάρτιο 2021.

Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών του έτους 2020 σε τρέχουσες τιμές παρουσίασαν μείωση κατά 14,7% σε σχέση με το έτος 2019, έναντι μείωσης 14,6% που είχε ανακοινωθεί στην πρώτη εκτίμηση, τον Μάρτιο 2021.

Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών του έτους 2020 σε τρέχουσες τιμές παρουσίασαν μείωση κατά 28,1% σε σχέση με το έτος 2019, έναντι της ίδιας μείωσης 28,1% που είχε ανακοινωθεί στην πρώτη εκτίμηση, τον Μάρτιο 2021.

Επιπλέον, στο πλαίσιο του κύκλου επαλήθευσης για το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα (ΑΕΕ) συνεχίζονται οι εργασίες περαιτέρω βελτίωσης των πηγών και μεθόδων εκτίμησης των στοιχείων εθνικών λογαριασμών. Η διαδικασία του κύκλου επαλήθευσης του ΑΕΕ (GNI verification cycle) πραγματοποιείται από την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat) σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/516 για την εναρμόνιση του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος σε αγοραίες τιμές.

Το άρθρο ΕΛΣΤΑΤ: Το 9% έφτασε η ύφεση της ελληνικής οικονομίας το 2020 εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η Xiaomi απέσπασε το 2ο τρίμηνο μερίδιο 51% της ελληνικής αγοράς, με τη Samsung στο 22% και τις TCL, Apple και realme να έπονται

Η κινητικότητα της εγχώριας αγοράς αποτυπώνεται και στα μερίδια των κατασκευαστών. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Canalys, η κινεζική Xiaomi απέσπασε τη μερίδα του λέοντος της ελληνικής αγοράς smartphones με ένα εντυπωσιακό μερίδιο 51% και τις πωλήσεις της να καταγράφουν υψηλές πτήσεις, αυξανόμενες κατά 113% σε ετήσια βάση.

Τη δεύτερη θέση μεταξύ των κατασκευαστών με τις καλύτερες επιδόσεις στην ελληνική αγορά, το εξεταζόμενο διάστημα του 2021, κατέλαβε η Samsung με μερίδιο αγοράς 22% και αύξηση πωλήσεων 11% μέσα σε έναν χρόνο.

Στην ίδια λίστα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Canalys, που δημοσιοποίησε χθες σε ενημερωτική συνάντηση με δημοσιογράφους η Xiaomi, ακολουθεί η TCL, με μερίδιο της αγοράς 11%. Η τελευταία έκανε ρεκόρ ανόδου σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, με τις πωλήσεις να διευρύνονται σε ποσοστό 1.430%.

Οι κατασκευαστές
Την πρώτη πεντάδα των πιο ισχυρών κατασκευαστών στην ελληνική αγορά smartphones συμπλήρωσαν η Apple με μερίδιο 6% και αύξηση πωλήσεων κατά 21%, και η realme με μερίδιο 4%.

Πάντως, όπως παρατηρούν παράγοντες της αγοράς, τα μερίδια αυτά θα αλλάξουν, προϊόντος του χρόνου, αφού πολλές από τις εταιρείες του κορυφαίου “top 5” παρουσιάζουν τα νέα μοντέλα τους, τα οποία θα ρίξουν – κυρίως – στη μάχη των εορταστικών αγορών.

Ανοδική και η πορεία της παγκόσμιας αγοράς
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η αγορά smartphones επιδεικνύει, επίσης, έντονη κινητικότητα. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του έντονου ανταγωνισμού είναι, για παράδειγμα, η άνοδος της Xiaomi, η οποία καταλαμβάνει πλέον τη δεύτερη θέση μεταξύ του κορυφαίου “top 5” με τους πιο ισχυρούς κατασκευαστές της διεθνούς αγοράς, μετά από την έχουσα τα πρωτεία Samsung.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της IDC, στο 2ο τρίμηνο του 2021 η Samsung παρέμεινε στην κορυφή της κατάταξης με ένα μερίδιο 18,8% (από 19,3% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2020). Από την πλευρά της, η Xiaomi απέσπασε το ίδιο διάστημα μερίδιο 16,9% των παγκοσμίων πωλήσεων (από 10,3% έναν χρόνο νωρίτερα).

Την τρίτη θέση παγκοσμίως κατέχει η Apple με μερίδιο 14,1% (από 13,6% την αντίστοιχη περσινή περίοδο). Την πεντάδα συμπληρώνουν οι Oppo με 10,5% (από 8,7% έναν χρόνο νωρίτερα) και η vivo με 10,1% (από 8,6% το 2ο τρίμηνο του 2020). Η Huawei, πάντως, έχει χάσει σημαντικό έδαφος λόγω των αμερικανικών κυρώσεων και της έλλειψης πρόσβασης στις υπηρεσίες της Google, που αποτελεί σημαντικό εμπόδιο όσον αφορά στις πωλήσεις της σε πολλές αγορές.

Πηγή: sepe.gr

Το άρθρο Αυξάνονται οι πωλήσεις στην ελληνική αγορά smartphones εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα η ελληνική αγροτική οικονομία φαίνεται να υφίσταται λιγότερες απώλειες από την πανδημία σε σύγκριση με άλλους τομείς και κλάδους της ελληνικής οικονομίας. Παρά το γεγονός ότι η εστίαση και η διανομή τροφίμων βρίσκονται στο «μάτι του κυκλώνα», η παραγωγή των αγροτικών προϊόντων και των τροφίμων δεν μειώθηκε.

Η κατανάλωση των νοικοκυριών στράφηκε σε κάποιο βαθμό από τα εστιατόρια προς το φαγητό στο σπίτι και συνεπώς στα καταστήματα τροφίμων. Βεβαίως, η μεγάλη μείωση των ξένων τουριστών που επισκέφθηκαν τη χώρα μας το 2020 είχε σημαντική αρνητική συνέπεια στην εστίαση και συνεπώς σημειώθηκε μείωση της ζήτησης αγροδιατροφικών προϊόντων από τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια. Γενικότερα, η μείωση της εγχώριας κατανάλωσης, αφενός μείωσε τις εισαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων και αφετέρου έστρεψε την εγχώρια παραγωγή προς τις εξαγωγές με θετικό αποτέλεσμα την ισοσκέλιση του εμπορικού ισοζυγίου αγροδιατροφικών προϊόντων το 2020 για πρώτη φορά μετά την ένταξή μας στην ΕΕ (1981).

Η αγροτική Οικονομία της χώρας μας είχε ήδη υποστεί τις συνέπειες της δεκαετούς σχεδόν οικονομικής κρίσης, τόσο στο επίπεδο του όγκου παραγωγής όσο και των εισοδημάτων των αγροτών που παρέμειναν σε στασιμότητα. Στο επίπεδο των επενδύσεων, το ύψος του ακαθάριστου σχηματισμού κεφαλαίου στον αγροτικό τομέα, όχι μόνο δεν αυξήθηκε, αλλά μειώθηκε κατά 10% στην περίοδο της κρίσης 2009-2016. Αυτή η εξέλιξη υπονόμευσε την παραγωγική ικανότητα της ελληνικής γεωργίας για το μέλλον. Λίγες εκμεταλλεύσεις κατόρθωσαν να πραγματοποιήσουν τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεών τους, καθώς οι ακαθάριστες επενδύσεις φθάνουν μόνο στο 16% του αγροτικού ΑΕΠ έναντι 35% στον μ.ό. της ΕΕ27.

Είναι συνεπώς αναμενόμενο, αύξηση παραγωγικότητας μηδενική στα χρόνια της κρίσης (2009-2016) έναντι αύξησης κατά 2,5% ετησίως στην ΕΕ28. Έτσι τα εισοδήματα των ελλήνων αγροτών εξαρτώνται κατά κύριο λόγο από τις ενισχύσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Πράγματι, οι ενισχύσεις αυτές ως ποσοστό του αγροτικού ΑΕΠ έφθασαν στο 40% περίπου (έναντι 30% στον μ.ό. της ΕΕ) και διατήρησαν το αγροτικό εισόδημα χωρίς απώλειες στην κρίσιμη περίοδο.

Όμως, μόνο η αύξηση της παραγωγικότητας εξασφαλίζει εισοδήματα στους αγρότες, χωρίς να εξαρτώνται υπέρμετρα από τις ευρωπαϊκές ενισχύσεις. Εξάλλου, Οι ενισχύσεις αυτές είναι μειωμένες στην περίοδο 2021-2027 και μπορεί να περικοπούν στο μέλλον μέχρι και 40%, όταν ισχύσει η «εξωτερική σύγκλιση» δηλαδή η αναλογική κατανομή των άμεσων ενισχύσεων της ΚΑΠ μεταξύ των χωρών-μελών της ΕΕ.

Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έχει αντιληφθεί την ανάγκη να υπάρξει μία μεγάλη προσπάθεια από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς και βέβαια από τους ίδιους τους αγρότες για την παραγωγική αναβάθμιση της ελληνικής αγροτικής οικονομίας, ξεκινώντας από τη βελτίωση του ανθρώπινου κεφαλαίου, μέσω της επαγγελματικής εκπαίδευσης – μόνο 3% των αγροτών μας διαθέτει τέτοια εκπαίδευση – και την ενίσχυση των επενδύσεων.

Απαιτούνται παρεμβάσεις με την ενίσχυση της ΚΑΠ και του Ταμείου Ανάκαμψης για τη μείωση του κόστους παραγωγής, την κατάρτιση των αγροτών σε καινοτομικές και περιβαλλοντικά φιλικές μεθόδους παραγωγής, την ορθολογική διαχείριση των εκμεταλλεύσεων με χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας, την αναβάθμιση των μηχανισμών συμβουλευτικής στήριξης των αγροτών, την ενίσχυση των επιχειρηματικών ατομικών και συλλογικών πρωτοβουλιών (ομάδων παραγωγών και συνεταιρισμών) και την ανάπτυξη των πιο δυναμικών κλάδων του ελληνικού αγροδιατροφικού τομέα, ακολουθώντας τις τάσεις της εγχώριας και της διεθνούς αγοράς.

*καθηγητής Ευρωπαϊκής Οικονομίας στο ΕΚΠΑ, πρώην υπηρεσιακός υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης& Τροφίμων και εκλεγμένος επίκουρος καθηγητής Οικονομίας στο ΕΚΠΑ

Το άρθρο Η επόμενη μέρα της ελληνικής αγροτικής Οικονομίας… Tων Ναπολέοντα Μαραβέγια και Γιάννη Δούκα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο Πρωθυπουργός, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος συμμετείχε στο τραπέζι συζήτησης. Στη συζήτηση έλαβαν μέρος ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Νίκος Βέττας, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Chipita και Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. του ΣΕΒ, κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ο Καθηγητής Πολιτκής Επιστήμης του Πανεπιστήμιου της Οξφόρδης, κ. Στάθης Καλύβας, και ο Επίτιμος Πρόεδρος του ΙΟΒΕ, κ. Ραφαήλ Μωυσής. Τη συζήτηση συντόνισε ο Γενικός Διευθυντής του ομίλου Economia, κ. Αντώνης Παπαγιαννίδης.

Σταθμός η ίδρυση του ΙΟΒΕ

Η εκδήλωση ξεκίνησε με χαιρετισμό του Προέδρου του ΙΟΒΕ, κ. Παναγιώτη Θωμόπουλου, που υπογράμμισε ότι σκοπός της εκδήλωσης «είναι να αποτίσει έναν ελάχιστο φόρο τιμής στον ένα από τους δύο γεννήτορες του ΙΟΒΕ, τον Θεόδωρο Παπαλεξόπουλο». Σημείωσε ότι «ο Θεόδωρος Παπαλεξόπουλος με τις ιδέες του και τις δημιουργικές προσεγγίσεις του σε μείζονα θέματα της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, επηρέασε καθοριστικά τους προσανατολισμούς τόσο του ΙΟΒΕ όσο και αυτών που είχαν την τύχη να εργαστούν δίπλα του και να συνεργαστούν μαζί του. Το ΙΟΒΕ ιδρύθηκε από τον Θεόδωρο Παπαλεξόπουλο και τον Δημήτρη Μαρινόπουλο το 1975, με τη φιλοδοξία να προωθεί την ανεξάρτητη επιστημονική έρευνα για τα τρέχοντα και αναδυόμενα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, να παρέχει αντικειμενική πληροφόρηση και να διατυπώνει προτάσεις οι οποίες είναι χρήσιμες στη διαμόρφωση της πολιτικής».

«Σπουδαίος επιχειρηματίας, σπουδαίος Ελληνας»

Ο Πρωθυπουργός, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, στη συζήτηση που ακολούθησε, χαρακτήρισε τον Θεόδωρο Παπαλεξόπουλο ως «έναν σπουδαίο επιχειρηματία, έναν σπουδαίο Έλληνα». «Χαίρομαι ιδιαίτερα», τόνισε ο Πρωθυπουργός, «διότι η εκδήλωση αυτή γίνεται υπό την αιγίδα του ΙΟΒΕ, το οποίο ίδρυσε ο Θεόδωρος Παπαλεξόπουλος, με σκοπό ακριβώς να εμποτίσει τον δημόσιο διάλογο με τη λογική των εφαρμοσμένων πολιτικών που στηρίζονται σε πραγματικά στοιχεία. Και για να μπορέσουμε να έχουμε έναν ουσιαστικό διάλογο και να διαφωνούμε επί πολιτικών, πρέπει αυτός ο διάλογος να στηρίζεται πάνω σε κάποιες βασικές παραδοχές. Βασικές παραδοχές του ορθού λόγου, της μη αμφισβήτησης των στοιχείων. Έχουμε όλοι δικαίωμα στην άποψή μας αλλά δεν έχουμε δικαίωμα στα δικά μας στοιχεία».

Ο Πρωθυπουργός σημείωσε ότι ο Θ. Παπαλεξόπουλος «μπορούσε να υπερβεί τις διαχωριστικές γραμμές, ίσως γιατί είχε μια πολύ πιο ολιστική αντίληψη για την επιχειρηματικότητα – και αυτή θα έλεγα μπροστά από την εποχή της – και δεν ήταν το μόνο του μέλημα η ευημερία των μετόχων. Έβλεπε κάτι μεγαλύτερο πίσω από την επιχειρηματική δραστηριότητα της εταιρείας του και πίσω από τον ρόλο του ως σημαντικού επιχειρηματία, άρα και ανθρώπου που είχε ευθύνη στην άρθρωση του δημόσιου λόγου για το καλό της ελληνικής επιχειρηματικότητας συνολικά».

«Τον ενδιέφερε η προκοπή της βιομηχανίας»

Ο Επίτιμος Πρόεδρος του ΙΟΒΕ, κ. Ραφαήλ Μωυσής μιλώντας για τον εκλιπόντα σημείωσε ότι «κάθε σπόρος που έσπειρε φύτρωσε και κάθε δέντρο που μπόλιασε έβγαλε καρπούς». «Είναι αξιοπρόσεκτο», σημείωσε ο κ. Μωυσής, «ότι ασχολήθηκε με τόσα πολλά πράγματα που δείχνει ότι δεν τον ενδιέφερε η προκοπή της βιομηχανίας, η προκοπή της βιομηχανικής έρευνας, η προκοπή της παιδείας ή του πολίτη, αλλά, είχε πόνο για την Ελλάδα και την προκοπή της Ελλάδας. Συνήθως άνθρωποι που έχουν αυτή τη μεγάλη επιθυμία πολιτεύονται. Ο Παπαλεξόπουλος ήταν μια περίπτωση που μπόρεσε να εκφράσει, να εκδηλώσει αυτή την επιθυμία χωρίς ποτέ του να πολιτευτεί. Και νομίζω ότι είναι ένα παράδειγμα που αξίζει να το κουβεντιάσουμε».

Ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Νίκος Βέττας, υπογράμμισε ότι ο Θεόδωρος Παπαλεξόπουλος ήταν ένας άνθρωπος με ισχυρό δημόσιο λόγο: «Να σκεφτούμε λίγο τι θέλουμε να κάνουμε, να το σκεφτούμε σοβαρά, αλλά μετά να το κάνουμε ξεκινώντας από αύριο. Τον ενοχλούσε το ότι να αποφασίσουμε πως χρειάζεται να κάνουμε κάτι δεν σημαίνει να το κάνουμε μετά από 5 ή 15 χρόνια. Και αυτό ήταν στοιχείο της προσωπικότητάς του και το οποίο προσπαθούσε να εμποτίσει στους τριγύρω του. Η επιχειρηματικότητα μπορεί να είναι πολλών λογιών, μπορεί να είναι «κλειστή» , μπορεί να είναι «ανοιχτή». Και η χώρα μας πέρασε από τέτοια σταυροδρόμια, ένα από αυτά ήταν το σταυροδρόμι της εισόδου στην ΕΟΚ, όπου η ελληνική επιχειρηματικότητα έπρεπε να πάρει αποφάσεις: θα ανοιχτώ σε πιο δύσκολες θάλασσες και θα μάθω να κολυμπάω ή θα παραμένω κλειστή προσπαθώντας να πάρω εγχώριο πρόσοδο. Ο Παπαλεξόπουλος ήταν από αυτούς, που το εμπότισαν και στο ΙΟΒΕ από την ίδρυσή του, πήρε θέση υπέρ της ανοιχτής οικονομίας και κοινωνίας, θέση που πιστεύω πως ήταν σωστή, εκτός από οικονομικούς και για εθνικούς και κοινωνικούς λόγους».

«Βοήθησε στην ανάδειξη νέων επιχειρηματιών»

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Chipita και Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. του ΣΕΒ, κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος, στάθηκε ιδιαίτερα στο «πόσο ήθελε να βοηθήσει να αναδειχθούν νέοι επιχειρηματίες στην Ελλάδα, είτε μέσω της Λέσχης Επιχειρηματικότητας είτε μέσα από διάφορες άλλες ενέργειες». Ο κ. Θεοδωρόπουλος σημείωσε ακόμα ότι η σταθερότητα και η ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων, κάτι στο οποίο έδινε μεγάλη βαρύτητα ο Θ. Παπαλεξόπουλος, δεν είναι αντιφατικές έννοιες μεταξύ τους: «Το θέμα είναι να μελετά κανείς γρήγορα τα δεδομένα, να παίρνει γρήγορα απόφαση, με καλή όμως μελέτη, και να προβαίνει γρήγορα στην πραγματοποίηση των αναγκαίων βημάτων. Δεν είναι μεταξύ τους αντιφατικές οι έννοιες αυτές. Και ειδικά σε έναν σύγχρονο κόσμο που τα πάντα κινούνται πια με ταχύτητες υπερβολικές, το να θέλουμε τη σταθερότητα, μόνο, και αργούς ρυθμούς, δεν θα μας οδηγήσει πουθενά, αλλά, και από την άλλη πλευρά, ταχύτητα χωρίς σκέψη, χωρίς μελέτη, χωρίς σταθερότητα πάλι δε θα οδηγήσει πουθενά. Αυτές είναι συμπληρωματικές έννοιες και μεταξύ τους απολύτως απαραίτητες στον κόσμο του σήμερα και του αύριο, να συνυπάρχουν μέσα στις οντότητες είτε είναι επιχειρηματικές, είτε ανθρώπινες, είτε οτιδήποτε».

Ο Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστήμιου της Οξφόρδης, κ. Στάθης Καλύβας, σημείωσε πως «αν κοιτάξει κανείς την ιστορία της Ελλάδας διαχρονικά, έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο, εκτός πολιτικής, για την προκοπή της Ελλάδας άνθρωποι από τον χώρο της επιχειρηματικότητας. Αυτό συμβαίνει πριν την ανεξαρτησία της Ελλάδας, συμβαίνει στη διάρκεια της ανεξαρτησίας, συμβαίνει στον 19ο αιώνα και συνεχίζεται. Το στοιχείο που χαρακτηρίζει τους ανθρώπους αυτούς είναι ότι βρίσκονται εκτός Ελλάδας, είτε είναι άνθρωποι του εμπορίου και της χρηματοπιστωτικής οικονομίας που πετυχαίνουν στο εξωτερικό, γίνονται εθνικοί ευεργέτες, επηρεάζουν την πορεία της χώρας, είτε είναι άνθρωποι της ναυτιλίας, που δεν έχει βάση στη χώρα. Ο Παπαλεξόπουλος ήταν ένας άνθρωπος που για ένα μικρό χρονικό διάστημα εκπροσώπησε τη βιομηχανία που ήταν εγχώρια, που για 30 περίπου χρόνια, μεταξύ του 1950-1980 έπαιξε έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην Ελλάδα και μετά έπαψε να παίζει».

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο ΙΟΒΕ – Εκδήλωση για τη «σπορά» του Θ. Παπαλεξόπουλου στην ελληνική επιχειρηματικότητα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σε λίγους μήνες συμπληρώνουμε 2 χρόνια από το ξέσπασμα της μεγαλύτερης υγειονομικής κρίσης των τελευταίων 100 ετών, της πανδημίας του COVID-19, η οποία γρήγορα εξελίχθηκε σε παγκόσμια οικονομική κρίση, με άμεσο αρνητικό αντίκτυπο και στην ελληνική οικονομία.

«Κάθε κρίση κρύβει και μια ευκαιρία» είναι μια φράση που συχνά ακούμε σε περιόδους κρίσεων. Το σημαντικό βέβαια δεν είναι απλά να ελπίζεις ότι η κρίση θα γεννήσει ευκαιρίες, αλλά να δημιουργήσεις τις συνθήκες και τις προϋποθέσεις που θα επιτρέψουν την εκμετάλλευση των ευκαιριών και τη γρήγορη έξοδο από την κρίση.

Η ελληνική οικονομία έχει μπροστά της μια τέτοια μεγάλη ευκαιρία και το κατάλληλο εργαλείο για να οδηγηθεί σε έναν κύκλο ταχείας και διατηρήσιμης ανάπτυξης, με σημαντική αύξηση των επενδύσεων, βελτίωση της παραγωγικότητας, ενίσχυση της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής. Αυτό είναι το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), το ειδικό αναπτυξιακό εργαλείο που σχεδιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αντιμετώπιση των δυσμενών επιπτώσεων και συνεπειών της κρίσης του COVID-19 στην Ενωση μέσω ενός εκτεταμένου πλαισίου επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων.

Η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης που συνέταξε ένα πλήρες και εμπεριστατωμένο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το «Ελλάδα 2.0», το οποίο εγκρίθηκε επίσημα τον περασμένο Ιούνιο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το «Ελλάδα 2.0» διαθέτει ένα τεράστιο για τα ελληνικά δεδομένα ύψος πόρων που ανέρχεται σε 31 δισ. ευρώ, με την Ελλάδα να αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους αποδέκτες κεφαλαίων του Ταμείου Ανάκαμψης στην ευρωζώνη.

Η χώρα μας έχει μια μοναδική ευκαιρία να αντλήσει τα μέγιστα οφέλη από την αξιοποίησή του, αλλάζοντας το «επιχειρηματικό μοντέλο» της χώρας μας. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης αντιστοιχούν σε άνω του 15% του προ κρίσης ΑΕΠ (2019). Το ποσό αυτό αναμένεται να μοχλευθεί με τραπεζικά και ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια για να χρηματοδοτήσει συνολικές επενδύσεις περί τα 60 δισ. ευρώ μέχρι το 2026.

Τα 31 δισ. ευρώ πόρων του Ταμείου συνίστανται από 18 δισ. ευρώ που θα δοθούν με τη μορφή επιδοτήσεων και περίπου 13 δισ. ευρώ τα οποία θα δοθούν ως δάνεια με εξαιρετικά χαμηλό επιτόκιο, το οποίο αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 0,25% και 0,5% ετησίως. Προκειμένου να μπορεί να χρηματοδοτηθεί ένα έργο από το Ταμείο, θα πρέπει να συμβάλει στους στόχους ενός ή περισσότερων από τους πυλώνες του.

Αυτοί είναι η πράσινη μετάβαση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η απασχόληση και κοινωνική συνοχή, οι ιδιωτικές επενδύσεις και εν γένει ο μετασχηματισμός της οικονομικής δραστηριότητας μέσω υποδομών για το σκέλος των επιδοτήσεων, ενώ για το σκέλος των δανείων αυτοί είναι η πράσινη μετάβαση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η καινοτομία – έρευνα και ανάπτυξη, η εξωστρέφεια και η αύξηση μεγέθους των επιχειρήσεων μέσω εξαγορών, συγχωνεύσεων και συνεργασιών.

Το μεγαλύτερο μέρος των επιδοτήσεων του Ταμείου θα χρηματοδοτήσει επενδύσεις του δημόσιου τομέα, με σημαντικά όμως πολλαπλασιαστικά οφέλη για τον ιδιωτικό τομέα. Επιπλέον, σειρά από μικρότερου προϋπολογισμού προσκλήσεις επιδοτήσεων θα αφορούν και τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, όπως ενδεικτικά το «Εξοικονομώ Επιχειρώντας» και ο «Ψηφιακός μετασχηματισμός μικρομεσαίων επιχειρήσεων», που περιλαμβάνουν δράσεις ενεργειακής και ψηφιακής αναβάθμισης εγκαταστάσεων και εξοπλισμού.

Στο σκέλος των δανείων, τα χαμηλότοκα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης θα διοχετευθούν μέσω του τραπεζικού συστήματος και θα συνοδεύονται από συγχρηματοδότηση από τις εμπορικές τράπεζες. Μια ενδεικτική δομή χρηματοδότησης αναμένεται να απαρτίζεται από 50% δάνειο Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, 30% δάνειο συγχρηματοδότησης από εμπορική τράπεζα (co-financing) και 20% ιδία συμμετοχή του φορέα της επένδυσης.

Βάσει του προϋπολογισμού και των δράσεών του, εκτιμάται ότι το Ταμείο θα αυξήσει κατά 30% τουλάχιστον τον μακροχρόνιο ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας και θα οδηγήσει τις επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου σε επίπεδα συμβατά με τον μ.ό. της ΕΕ έως το 2026-2 με βασικούς κλάδους έμφασης:

l Ενέργεια – με εκτιμώμενες ανάγκες για επενδύσεις της τάξης των €50 δισ. την επόμενη 10ετία, το ΤΑΑ αναμένεται να στηρίξει την ενεργειακή μετάβαση σε ένα πιο πράσινο πρότυπο, καθώς η σφοδρότητα της κλιματικής αλλαγής επιβάλλει άμεσες λύσεις.

l Πληροφορική – αναμφισβήτητα είναι ο κλάδος της επόμενης ημέρας, με πολύ μεγάλο χώρο για αποδοτικές επενδύσεις στην Ελλάδα, καθώς η υστέρηση της χώρας μας είναι σημαντική τόσο όσον αφορά το μέγεθος του κλάδου πληροφορικής (3% του ΑΕΠ στην Ελλάδα έναντι 5% στην ΕΕ) όσο και το επίπεδο ψηφιακής ετοιμότητας των ελληνικών επιχειρήσεων.

l Bιομηχανία – μας εξέπληξε θετικά στην κρίση της πανδημίας και απέδειξε ότι έχει όλα τα εχέγγυα να κερδίσει μερίδια στις διεθνείς αγορές και να αυξήσει τις εξαγωγές μας κατά €10-15 δισ. έως το 2026.

l Τουρισμός – περαιτέρω ανάπτυξη και στροφή προς ένα βιώσιμο πρότυπο τουρισμού υψηλής προστιθέμενης αξίας.

l Κατασκευές – αναμένεται η συνεισφορά της κατασκευής υποδομών στην οικονομία να επανέλθει ύστερα από σχεδόν μια 20ετία κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Πάρα ταύτα, σημειώνεται ότι σχεδόν όλοι οι κλάδοι της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να αυξήσουν τον κύκλο εργασιών τους λόγω άμεσης ή έμμεσης επίδρασης του Ταμείου, με το μεγαλύτερο όφελος να αποκομίζουν φυσικά όσες επιχειρήσεις κινηθούν έγκαιρα και καταφέρουν να ευθυγραμμίσουν τα επενδυτικά τους σχέδια με τις προτεραιότητες του Ταμείου.

Στην προσπάθεια αυτή οι επιχειρήσεις θα έχουν πολύτιμο αρωγό τους τις τράπεζες. Σε αυτό το πλαίσιο η Εθνική Τράπεζα είναι ήδη έτοιμη να παρέχει ταχύτητα στην έγκριση και υλοποίηση μέσω ειδικών διαδικασιών, γνώση ως προς την αποτελεσματική αξιοποίηση του Ταμείου και των περιφερειακών δράσεων μέσω εξειδικευμένης ομάδας συμβούλων πελατείας και εν γένει κάλυψη του συνόλου των χρηματοδοτικών και μη χρηματοδοτικών αναγκών των πελατών μέσω ενός ολοκληρωμένου πλαισίου λύσεων, του «ΕΘΝΙΚΗ 2.0».

*Ο κ. Βασίλης Καραμούζης είναι γενικός διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας.

Πηγή: tovima.gr

Το άρθρο Οι νέες δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας… Του Βασίλη Καραμούζη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.