Παρότι επί του παρόντος η πολιτική διεύρυνσης της ΕΕ φαίνεται να ανακτά δυναμική, η Τουρκία χάνει αυτή την ευκαιρία λόγω έλλειψης δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων, καταλήγει η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε έκθεση που εγκρίθηκε την Τετάρτη.

Παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις της τουρκικής κυβέρνησης περί δέσμευσής της για ένταξη στην ΕΕ, βασικές ελλείψεις που επηρεάζουν την ενταξιακή διαδικασία παραμένουν ανεπίλυτες, αναφέρει η έκθεση. Οι ευρωβουλευτές καλούν την τουρκική κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τις συνεχιζόμενες ελλείψεις στους τομείς του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών προτύπων, της ελευθερίας του Τύπου και άλλων θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και να σεβαστεί τις σχέσεις καλής γειτονίας και το διεθνές δίκαιο. Τονίζουν, ειδικότερα, την ανάγκη να ενισχυθεί η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, να διαφυλαχθεί η ελευθερία της έκφρασης, να προστατευθούν οι δημοσιογράφοι και τα δικαιώματα των τοπικών αρχών, καθώς και να τερματιστούν οι πολιτικά υποκινούμενες δίκες.

Η έκθεση επικρίνει επίσης την περιορισμένη αντίδραση άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ και πολλών κρατών μελών σε αυτές τις εξελίξεις, προτρέποντάς τα να υιοθετήσουν πιο δυναμική στάση για την προάσπιση των δημοκρατικών προτύπων και του κράτους δικαίου στην Τουρκία.

Στρατηγική και γεωπολιτική σημασία

Μολονότι η ενταξιακή διαδικασία βρίσκεται σε στασιμότητα από το 2018, η Τουρκία παραμένει χώρα στρατηγικής και γεωπολιτικής σημασίας και σύμμαχος στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, τονίζουν οι ευρωβουλευτές. Επισημαίνοντας την αυξανόμενη παρουσία και επιρροή της σε τομείς ζωτικής σημασίας για τη διεθνή ασφάλεια και τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ, όπως η περιοχή του Εύξεινου Πόντου, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας, του Νότιου Καυκάσου και της Μέσης Ανατολής, η έκθεση τονίζει τη σημασία της ενίσχυσης της συνεργασίας ΕΕ – Τουρκίας σε θέματα περιφερειακής ασφάλειας, ιδίως υπό το πρίσμα ενός μεταβαλλόμενου γεωπολιτικού τοπίου.

Επιπλέον, η έκθεση εξετάζει τις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας πέραν της διαδικασίας προσχώρησης σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, επαναλαμβάνοντας την έκκλησή της για την επανέναρξη όλων των σχετικών διαλόγων υψηλού επιπέδου και τη θέσπιση διαρθρωμένων διαλόγων σχετικά με την τομεακή συνεργασία για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων. Οι ευρωβουλευτές ζητούν επίσης τον εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης και τονίζουν τη σημασία της συμμόρφωσης της Τουρκίας με τα εκκρεμή κριτήρια αξιολόγησης για την επανέναρξη της διαδικασίας ελευθέρωσης του καθεστώτος θεωρήσεων (βίζα). Η έκθεση καλεί επίσης την ΕΕ και τα κράτη μέλη να διατηρήσουν και, όπου είναι δυνατόν, να αυξήσουν τη χρηματοδοτική βοήθεια, ενισχύοντας τη στήριξη προς την τουρκική κοινωνία των πολιτών και προσφυγικές οργανώσεις.

Σεβασμός του διεθνούς δικαίου

Η έκθεση εκφράζει υποστήριξη για τον διάλογο Ελλάδας – Τουρκίας, όπως την σύνοδο κορυφής Μητσοτάκη-Ερντογάν του Φεβρουαρίου 2026, ως βήμα προς την αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο, καταδικάζοντας τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις της ελληνικής κυριαρχίας, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής κατάχρησης του συστήματος NAVTEX, των παραβιάσεων της ελληνικής ΑΟΖ και της παρεμπόδισης κρίσιμων ενεργειακών έργων της ΕΕ, όπως το καλώδιο Great Sea Interconnector και ο αγωγός EastMed. Επιπλέον, απορρίπτει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και καλεί την Τουρκία να σεβαστεί πλήρως το διεθνές δίκαιο και την UNCLOS, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος οριοθέτησης ΑΟΖ, ζητώντας την απόσυρση της άκυρης συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης, που παραβιάζει τα δικαιώματα τρίτων κρατών. Υπογραμμίζει ότι μια μη επιθετική και συνεργατική στάση από την Τουρκία είναι αναγκαία για την σταθερότητα της περιοχής και την επίλυση των διαφορών με βάση το διεθνές δίκαιο.

Το κείμενο επαναβεβαιώνει τη θέση του Κοινοβουλίου ότι η μόνη λύση στο κυπριακό πρόβλημα είναι μια δίκαιη, συνολική, βιώσιμη και δημοκρατική διευθέτηση, εντός του συμφωνηθέντος πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, στη βάση μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας με ενιαία διεθνή νομική προσωπικότητα, ενιαία κυριαρχία, ενιαία ιθαγένεια και πολιτική ισότητα, όπως ορίζεται στις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, στους συμφωνηθέντες τομείς σύγκλισης και στο πλαίσιο του ΓΓ του ΟΗΕ, καθώς και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές και αξίες της ΕΕ. Χαιρετίζει τις πρόσφατες πρωτοβουλίες για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, συμπεριλαμβανομένων των άτυπων συναντήσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ το 2025-2026, καθώς και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Ταυτόχρονα, καταδικάζει τις μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας, όπως η παράνομη εγκατάσταση κατοίκων στα Βαρώσια και ο σφετερισμός περιουσιών Ελληνοκυπρίων, ενώ ζητεί την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί και τον σεβασμό της Πράσινης Γραμμής. Τέλος, υπογραμμίζει ότι η προοπτική στενότερης συνεργασίας ΕΕ – Τουρκίας εξαρτάται από την πλήρη συμμόρφωση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και την εποικοδομητική συμβολή της Άγκυρας στην επίλυση του κυπριακού, συμπεριλαμβανομένης της αποστρατιωτικοποίησης και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Οι ευρωβουλευτές καλούν την Τουρκία να σεβαστεί τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), συμπεριλαμβανομένης αυτής για τις δολοφονίες των Τάσσου Ησαάκ και Σολωμού Σολωμού, καθώς και να εκτελέσει τα διεθνή εντάλματα σύλληψης κατά των υπόπτων. Επιπλέον, τονίζουν την ανάγκη τήρησης των συστάσεων της Επιτροπής της Βενετίας, ιδιαίτερα όσον αφορά τις μειονότητες, όπως ο ελληνορθόδοξος πληθυσμός της Ίμβρου και της Τενέδου, καθώς και τον σεβασμό προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, με αναγνώριση της νομικής του προσωπικότητας και του τίτλου του Οικουμενικού Πατριάρχη. Εκφράζουν βαθιά ανησυχία για την έλλειψη προστασίας μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς, όπως η Αγία Σοφία και η Μονή Παναγίας Σουμελά, καθώς και για τις πράξεις βανδαλισμού εναντίον μειονοτικών χώρων λατρείας, ζητώντας την άμεση εφαρμογή των αποφάσεων της UNESCO. Τονίζεται, τέλος, η ανάγκη σεβασμού των δικαιωμάτων των εγκλωβισμένων Ελληνοκυπρίων και της ελεύθερης πρόσβασης σε θρησκευτικούς χώρους, σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Τουρκίας.

Δηλώση

Ο εισηγητής Sancho Nachez Amor (Σοσιαλιστές, Ισπανία) δήλωσε: «Παρά το γεγονός ότι δεν βλέπουμε κανένα λόγο για την επανέναρξη της διαδικασίας προσχώρησης, δεδομένης της επιδείνωσης των δημοκρατικών προτύπων και της αυξανόμενης καταστολής της αντιπολίτευσης και των επικριτικών φωνών, υπάρχει μια ευκαιρία να σημειωθεί πρόοδος στο υπόλοιπο της διμερούς τομεακής ατζέντας. Η στενότερη συνεργασία στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής είναι ουσιαστικής σημασίας για την επίτευξη περαιτέρω προόδου στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας. Ελπίζουμε επίσης να σημειωθεί πρόοδος στην εν εξελίξει πρωτοβουλία ‘Τουρκία χωρίς τρομοκρατία’, αλλά αυτό απαιτεί αποφασιστικότητα και προθυμία να αναληφθεί κάποιο ρίσκο.»

Η έκθεση της επιτροπής εγκρίθηκε με 44 ψήφους υπέρ και 10 κατά και 17 αποχές.

Επόμενα βήματα

Η έκθεση θα υποβληθεί προς ψήφιση σε προσεχή σύνοδο της ολομέλειας του Κοινοβουλίου.

Πηγή: europarl.europa.eu

Σε ψήφισμα που εγκρίθηκε την Πέμπτη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταδικάζει απερίφραστα τις «απερίσκεπτες και κλιμακούμενες ενέργειες της Ρωσίας» που παραβιάζουν τον εναέριο χώρο κρατών μελών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και συγκεκριμένα της Πολωνίας, της Εσθονίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας και της Ρουμανίας. Καταγγέλλουν επίσης τις εσκεμμένες υπερπτήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) σε υποδομές ζωτικής σημασίας στη Δανία, τη Σουηδία και τη Νορβηγία. Οι ενέργειες αυτές είναι μέρος του «συστηματικού στρατιωτικού και υβριδικού πολέμου και των προκλήσεων της Ρωσίας κατά της ΕΕ και των κρατών μελών της», δηλώνουν οι ευρωβουλευτές, τονίζοντας ότι η Ρωσία φέρει πλήρη και αδιαμφισβήτητη ευθύνη για τις ενέργειες στους εναέριους χώρους της Πολωνίας, της Εσθονίας και της Ρουμανίας.

Το Κοινοβούλιο ενθαρρύνει κάθε πρωτοβουλία που επιτρέπει στην ΕΕ και τα κράτη μέλη της να αναλάβουν «συντονισμένη, κοινή και αναλογική δράση κατά όλων των παραβιάσεων του εναέριου χώρου τους, συμπεριλαμβανομένης της κατάρριψης αεροπορικών απειλών». Χαιρετίζει την πρωτοβουλία της ΕΕ για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (γνωστή ως «Drone Wall») και για το Παρατηρητήριο Ανατολικών Συνόρων, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη να εξασφαλιστεί ολοκληρωμένη κάλυψη όλων των κρατών μελών που αντιμετωπίζουν άμεσες προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας κατά μήκος της νότιας πτέρυγας της ΕΕ. Θεωρεί ότι το φάσμα των δολιοφθορών και των υβριδικών δραστηριοτήτων της Ρωσίας κατά της ΕΕ ισοδυναμεί με κρατικά χρηματοδοτούμενη τρομοκρατία, ακόμη και αν δεν πληροί τα κριτήρια για να χαρακτηριστεί ένοπλη επίθεση.

Η ΕΕ πρέπει να δείξει αποφασιστικότητα, λένε οι ευρωβουλευτές

Η ΕΕ πρέπει να δείξει αποφασιστικότητα και να δώσει το μήνυμα ότι οποιαδήποτε τρίτη χώρα επιχειρήσει να παραβιάσει την κυριαρχία των κρατών μελών θα αντιμετωπίσει αμέσως αντίποινα, αναφέρει το ψήφισμα. Οι ευρωβουλευτές καλούν επίσης το Συμβούλιο και την Επιτροπή να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα και τον αντίκτυπο των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ώστε να υποσκαφθεί οριστικά η ικανότητα της χώρας να συνεχίσει τον βάναυσο επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Τα τιμωρητικά μέτρα θα πρέπει να επεκταθούν σε όλα τα κράτη που διευκολύνουν τη Ρωσία, όπως η Λευκορωσία, το Ιράν και η Βόρεια Κορέα, ενώ θα πρέπει επίσης να επιβληθούν κυρώσεις κατά κινεζικών οντοτήτων που προμηθεύουν αγαθά «διπλής χρήσης» και στρατιωτικά είδη, τα οποία είναι απαραίτητα για την κατασκευή μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων.

Ισχυρός ευρωπαϊκός πυλώνας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ

Ζητώντας ενισχυμένο συντονισμό, ενότητα και αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών, των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των δομών του ΝΑΤΟ, το Κοινοβούλιο επιμένει στην επείγουσα ανάγκη γίνουν βήματα για μια πραγματική Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση, αξιοποιώντας και προχωρώντας πέρα από τα υφιστάμενα πλαίσια, όπως η Λευκή Βίβλος για την ευρωπαϊκή άμυνα και ετοιμότητα για το 2030. Η πρόοδος αυτή θα πρέπει να συμβαδίζει με επαρκή χρηματοδότηση στο πλαίσιο του τρέχοντος και του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ, τονίζοντας την ανάγκη αφενός για ισχυρότερο συντονισμό πολιτικοστρατιωτικού εναέριου χώρου, αφενός για καλύτερο εξοπλισμό των αστυνομικών δυνάμεων και των πολιτικών αρχών με μέσα για τον εντοπισμό και την άμυνα κατά μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Το Κοινοβούλιο καλεί επίσης την ΕΕ και τα κράτη μέλη να εφοδιάσουν τις αρχές με μέσα για την αναχαίτιση drones σε εγκαταστάσεις υποδομών ζωτικής σημασίας, όπως αερολιμένες και σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Διδάγματα από την Ουκρανία

Το ψήφισμα ζητεί ουσιαστική ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας με την Ουκρανία, ιδίως όσον αφορά τόσο την τεχνολογία μη επανδρωμένων αερσοκαφών όσο και τα αντίμετρα, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης της βιομηχανικής συνεργασίας. Καλεί επίσης τους συννομοθέτες της ΕΕ να οριστικοποιήσουν ταχέως τη νομοθεσία σχετικά με το ευρωπαϊκό βιομηχανικό πρόγραμμα στον τομέα της άμυνας (EDIP) το οποίο θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί, από κοινού με τη «Δράση για την ασφάλεια της Ευρώπης» (SAFE), για τη δέσμευση χρηματοδοτικών πόρων για την άντληση διδαγμάτων από την Ουκρανία και τη στήριξη της πολεμικής της προσπάθειας με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Το ψήφισμα εγκρίθηκε με 469 ψήφους υπέρ, 97 κατά και 38 αποχές.

Πηγή: europarl.europa.eu

Αν η τουρκική κυβέρνηση δεν αλλάξει δραστικά την πορεία της, η διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ δεν μπορεί να συνεχιστεί υπό τις παρούσες συνθήκες, αναφέρουν οι ευρωβουλευτές σε έκθεση που εγκρίθηκε την Τετάρτη με 434 ψήφους υπέρ, 18 κατά και 152 αποχές.

Παροτρύνοντας την τουρκική κυβέρνηση, αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη να άρουν το σημερινό αδιέξοδο και να προχωρήσουν προς μια στενότερη εταιρική σχέση, οι ευρωβουλευτές συνιστούν την εξεύρεση ενός παράλληλου και ρεαλιστικού πλαισίου για τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας και καλούν την Επιτροπή να διερευνήσει τις πιθανές μορφές που θα μπορούσε να πάρει αυτό.

Οι ευρωβουλευτές επιβεβαιώνουν ότι η Τουρκία παραμένει υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ, σύμμαχος στο ΝΑΤΟ και βασικός εταίρος στους τομείς της ασφάλειας, των εμπορικών και οικονομικών σχέσεων και της μετανάστευσης, τονίζοντας ότι από την χώρα αναμένεται να σέβεται τις δημοκρατικές αξίες, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και να συμμορφώνεται με τους νόμους, τις αρχές και τις υποχρεώσεις της ΕΕ.

Καμία σύνδεση μεταξύ των διαδικασιών ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ και της Τουρκίας στην ΕΕ

Το Κοινοβούλιο καλεί την Τουρκία να επικυρώσει την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση και υπογραμμίζει ότι η διαδικασία προσχώρησης μιας χώρας στο ΝΑΤΟ δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να συνδεθεί με τη διαδικασία προσχώρησης μιας άλλης στην ΕΕ. Η πρόοδος κάθε χώρας στην ενταξιακή της πορεία στην ΕΕ εξακολουθεί να βασίζεται στις δικές της επιδόσεις, τονίζει το ΕΚ.

Η έκθεση χαιρετίζει την ψήφο της Τουρκίας υπέρ της καταδίκης του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και την προσήλωσή της στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας, εκφράζοντας τη λύπη του Κοινοβουλίου για το γεγονός ότι η Τουρκία δεν υποστηρίζει κυρώσεις εκτός του πλαισίου του ΟΗΕ. Το ποσοστό ευθυγράμμισης της χώρας με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ έχει υποχωρήσει σε ιστορικό χαμηλό (7%), το οποίο είναι μακράν το χαμηλότερο μεταξύ όλων των χωρών της διεύρυνσης. 

Καταδίκη των ενεργειών στην Πύλα και κάλεσμα για σεβασμό των διεθνών υποχρεώσεων της Τουρκίας σχετικά με τις μειονότητες

Το Κοινοβούλιο καταδικάζει την έναρξη παράνομων κατασκευαστικών εργασιών από τις τουρκικές κατοχικές δυνάμεις εντός της ζώνης ασφαλείας κοντά στο δικοινοτικό χωριό Πύλα/Pile στην Κύπρο, καθώς και τις επιθέσεις κατά ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ και τις ζημίες σε οχήματα του ΟΗΕ στις 18 Αυγούστου 2023. Οι ευρωβουλευτές παροτρύνουν την Τουρκία και την τουρκοκυπριακή ηγεσία να σταματήσουν και να αναστρέψουν όλες αυτές τις μονομερείς δραστηριότητες και να αποφύγουν τυχόν περαιτέρω ενέργειες και προκλήσεις που δεν ευνοούν την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Στην έκθεση σημειώνεται επίσης ότι δεν έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, συμπεριλαμβανομένων αυτών στην Ίμβρο και στην Τένεδο. Το Κοινοβούλιο καλεί τις τουρκικές αρχές να σεβαστούν πλήρως τον ιστορικό και πολιτιστικό χαρακτήρα των πολιτιστικών και θρησκευτικών μνημείων, σημειώνοντας με ανησυχία τις πρόσφατες εξελίξεις όσον αφορά το μνημείο της Αγίας Σοφίας και το Μουσείο της Χώρας. Αναφορά γίνεται επίσης στην επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, στην ανάγκη σεβασμού και αναγνώρισης του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αλλά και στην προστασία μειονοτήτων από ρητορική μίσους και θρησκευτικών χώρων από βανδαλισμό.

Δέσμευση της ΕΕ για τη στήριξη των προσφύγων και των προσπαθειών ανοικοδόμησης μετά τον σεισμό

Οι ευρωβουλευτές επαινούν τις προσπάθειες της Τουρκίας να συνεχίσει να φιλοξενεί τον μεγαλύτερο προσφυγικό πληθυσμό στον κόσμο, ο οποίος αριθμεί σχεδόν τέσσερα εκατομμύρια ανθρώπους. Χαιρετίζουν το γεγονός ότι η ΕΕ εξακολουθεί να παρέχει χρηματοδότηση για τους πρόσφυγες και τις κοινότητες υποδοχής στην Τουρκία, και είναι αποφασισμένοι να διατηρήσει τη χρηματοδότηση αυτή στο μέλλον.

Εκφράζοντας τα εγκάρδια συλλυπητήριά τους στις οικογένειες των θυμάτων των καταστροφικών σεισμών της 6ης Φεβρουαρίου 2023, οι ευρωβουλευτές δηλώνουν ότι η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να ανταποκρίνεται στις ανθρωπιστικές ανάγκες και τις προσπάθειες ανοικοδόμησης. Υπογραμμίζουν ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη θα μπορούσε να οδηγήσει σε απτή βελτίωση των σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας..

Δηλώσεις

Ο εισηγητής Nacho Sánchez Amor (Σοσιαλιστές, Ισπανία) δήλωσε: «Είδαμε πρόσφατα ένα ανανεωμένο ενδιαφέρον από την τουρκική κυβέρνηση για την αναζωογόνηση της διαδικασίας ένταξης στην ΕΕ. Αυτό δεν θα συμβεί ως αποτέλεσμα γεωπολιτικών διαπραγματεύσεων, αλλά όταν οι τουρκικές αρχές δείξουν πραγματικό ενδιαφέρον να σταματήσουν τη συνεχή οπισθοδρόμηση των θεμελιωδών ελευθεριών και του κράτους δικαίου. Εάν η τουρκική κυβέρνηση θέλει πραγματικά να αναζωογονήσει την πορεία της προς την ΕΕ, θα πρέπει να το δείξει με συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις και δράσεις, όχι με δηλώσεις».

Σχετικές πληροφορίες

Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας έχουν ουσιαστικά σταματήσει από το 2018, λόγω της επιδείνωσης του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας στη χώρα.

Πηγή: europarl.europa.eu

Για να σηματοδοτήσουν την ιδιαίτερη αυτή μέρα, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των αποστολών και των αντιπροσωπειών της ΕΕ σε ολόκληρο τον κόσμο, θα διοργανώσουν ποικίλες διαδικτυακές και επιτόπιες δραστηριότητες, δίνοντας στους πολίτες την ευκαιρία να ανακαλύψουν και να βιώσουν τη σημασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτόν τον Μάιο, η Ημέρα της Ευρώπης θα φέρει κοντά τους πολίτες για να μάθουν περισσότερα σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους η ΕΕ στηρίζει την ειρήνη, την ασφάλεια και τη δημοκρατία, με την αποφασιστικότητά της απέναντι στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας αλλά και άλλες συγκρούσεις παγκοσμίως. Η Ημέρα της Ευρώπης 2023 θα δώσει επίσης στους επισκέπτες τη δυνατότητα να εξοικειωθούν καλύτερα με τις προσπάθειες της ΕΕ να οικοδομήσει μια Ευρώπη πράσινη, ψηφιακή και ανταγωνιστική, δίκαιη και με δεξιότητες, καθώς και ισχυρή, ανθεκτική και ασφαλή. Φέτος, θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στο Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων 2023, το οποίο εκκινεί στις 9 Μαΐου.

Ανήμερα της Ημέρας της Ευρώπης, καθώς και τις μέρες πριν και μετά, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα διοργανώσουν κατά τόπους ποικίλες διαδραστικές δραστηριότητες στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Παράλληλα, οι πολίτες της ΕΕ θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ στις Βρυξέλλες, το Λουξεμβούργο και το Στρασβούργο:

• Σάββατο 6 Μαΐου: Στις Βρυξέλλες, οι πολίτες θα μπορούν να επισκεφθούν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα δραστηριοτήτων διατίθενται εδώ.
• Τρίτη 9 Μαΐου: Οι πολίτες θα μπορούν να επισκεφθούν το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τοΕυρωπαϊκό χωριό στην πόλη του Λουξεμβούργου, το οποίο θα δημιουργήσει η αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από κοινού με τις εθνικές αρχές, τις πρεσβείες των κρατών μελών, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ που εδρεύουν στο Λουξεμβούργο και την κοινωνία των πολιτών. Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες εδώ.
• Σάββατο 13 Μαΐου: Οι πολίτες θα μπορούν να επισκεφθούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο και να δουν από κοντά την έδρα του μεγαλύτερου δημοκρατικού σώματος της Ευρώπης. Περισσότερες λεπτομέρειες είναι διαθέσιμες εδώ.

Στις 9 Μαΐου, η ΕΕ θα φιλοξενήσει επίσης το φεστιβάλ για το Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων. Το φεστιβάλ θα συνδεθεί με πολλές άλλες δραστηριότητες που θα θέσουν στο επίκεντρο τις δεξιότητες σε διάφορα μέρη της Ευρώπης. Στον ειδικό ιστότοπο του Ευρωπαϊκού Έτους Δεξιοτήτων (EYS) μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων, καθώς και περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις τοπικές δραστηριότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Και στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, μαζί με τους εταίρους και τα δίκτυά τους, θα γιορτάσουν την Ημέρα της Ευρώπης με μια σειρά ευχάριστων, ενημερωτικών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων. Οι αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε στενή συνεργασία με τα Γραφεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τα Κέντρα Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Europe Direct και άλλους εθνικούς και περιφερειακούς εταίρους, σχεδιάζουν διάφορες δράσεις για τον εορτασμό της ημέρας, όπως ψυχαγωγικές δραστηριότητες και κουίζ, φεστιβάλ, αθλητικές δραστηριότητες, πολιτιστικές εκδηλώσεις και συζητήσεις, καθώς και δραστηριότητες προβολής και εκστρατείες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Επιπλέον, οι αποστολές της ΕΕ θα γιορτάσουν την Ημέρα της Ευρώπης σε ολόκληρο τον κόσμο και θα αναδείξουν την ευρωπαϊκή ενότητα και αλληλεγγύη.

Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις δραστηριότητες της ΕΕ για την Ημέρα της Ευρώπης 2023, επισκεφθείτε τη διοργανική ιστοσελίδα για την Ημέρα της Ευρώπης.

Πηγή: europarl.europa.eu

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής τους στην Κύπρο, οι ευρωβουλευτές συναντήθηκαν με την υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Νατάσα Πηλείδου, άλλους κυβερνητικούς αξιωματούχους και μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων που συμμετείχαν σε σχετικές επιτροπές, για να συζητήσουν το ισχύον νομικό πλαίσιο. Συνομίλησαν επίσης με νομικούς εμπειρογνώμονες, εκπροσώπους ΜΚΟ και δημοσιογράφους, οι οποίοι υπέβαλαν στην αντιπροσωπεία της επιτροπής του ΕΚ έγγραφα σχετικά με την παρακολούθηση και τη διαφθορά.

Στην Ελλάδα, συναντήθηκαν με ερευνητές δημοσιογράφους που εργάζονται για την αποκάλυψη περιπτώσεων κατάχρησης κατασκοπευτικού λογισμικού, βουλευτές από τις παρατάξεις της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης, οι οποίοι συμμετείχαν στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής για την παράνομη παρακολούθηση του ηγέτη του κόμματος της αντιπολίτευσης ΠΑΣΟΚ και ευρωβουλευτή Νίκου Ανδρουλάκη (Σοσιαλιστές, Ελλάδα). Σε συνάντηση με τον υπουργό Επικρατείας Γεώργιο Γεραπετρίτη, οι ευρωβουλευτές συζήτησαν επίσης ιδιαίτερα προβεβλημένες υποθέσεις παρακολούθησης και το ευρύτερο πλαίσιο της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης και του κράτους δικαίου στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης συναντήθηκαν επίσης με τον δημοσιογράφο Θανάση Κουκάκη και άλλα εξέχοντα άτομα που στοχοποιήθηκαν με κατασκοπευτικό λογισμικό, τον πρόεδρο της ελληνικής αρχής προστασίας δεδομένων ΑΔΑΕ Χρήστος Ράμμο, καθώς και ΜΚΟ και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Μετά την επίσκεψη, ο πρόεδρος της επιτροπής Jeroen Lenaers (ΕΛΚ, Ολλανδία) δήλωσε: «Κατά τη διάρκεια των συναντήσεών μας στην Κύπρο και την Ελλάδα είχαμε πολλές εποικοδομητικές ανταλλαγές απόψεων με εκπροσώπους της κυβέρνησης, δημοσιογράφους και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών. Δεν εντοπίσαμε σαφείς ενδείξεις διαφθοράς ή το είδος αυταρχικών πρακτικών που παρατηρούμε στην Πολωνία ή, σύμφωνα με δημοσιεύματα, και στην Ουγγαρία, χρειάζεται όμως να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια προκειμένου να εξασφαλισθεί η διαφάνεια. Τυχόν καταγγελίες για κατάχρηση της πρακτικής της παρακολούθησης πρέπει να διερευνώνται ενδελεχώς και θα πρέπει να θεσπιστούν οι απαραίτητες δικλείδες ασφαλείας. Είμαι ικανοποιημένος για το γεγονός ότι, εν αντιθέσει με αυτά που συμβαίνουν σε άλλες χώρες, οι κυβερνήσεις Κύπρου και Ελλάδας συνεργάστηκαν ενεργά με τα μέλη της επιτροπής μας και απάντησαν στις ερωτήσεις μας. Μας ενημέρωσαν επίσης για τις προτάσεις τους για μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών της Κύπρου, της Ελλάδας και της ΕΕ, οι οποίες θα αποτελέσουν αντικείμενο δημόσιας διαβούλευσης κατά τους επόμενους μήνες. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές αναμένεται να βελτιώσουν τη διαφάνεια και την επιβολή της ισχύουσας νομοθεσίας και να διασφαλίσουν την κατάλληλη δικαστική εποπτεία της χρήσης της παρακολούθησης. Αναμένουμε την ψήφιση στοχευμένης νομοθεσίας και των σχετικών πολιτικών με ανυπομονησία»

Η εισηγήτρια Sophie in’t Veld (Renew, Ολλανδία) δήλωσε: «Μετά την τετραήμερη παραμονή μας σε Κύπρο και Ελλάδα, αναχωρούμε με ίσως περισσότερα ερωτήματα από αυτά που είχαμε όταν φτάσαμε. Ακούσαμε ανησυχητικές αναφορές δημοσιογράφων που αισθάνονται ότι δεν είναι ασφαλείς όταν γράφουν γύρω από σημαντικά θέματα, ότι η ανεξάρτητη αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων δέχεται πιέσεις και ότι η εθνική ασφάλεια χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για κατάχρηση και παρακολούθηση κατασκοπευτικού λογισμικού. Φαίνεται ότι οι εταιρείες κατασκοπευτικού λογισμικού έχουν δημιουργήσει έναν τρομακτικό ιστό διασυνδέσεων που μπορεί να φτάνει μέχρι και στις δημόσιες αρχές, παρόλο που η νομοθεσία της ΕΕ για τα μητρώα πραγματικών δικαιούχων σχεδιάστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να δημοσιοποιούνται αυτού του είδους οι πληροφορίες. Η ΕΕ χρειάζεται σαφείς κανόνες για τον περιορισμό της χρήσης των υπηρεσιών εθνικής ασφάλειας για παρακολουθήσεις, που θα διασφαλίζουν κατάλληλη δικαστική εποπτεία και ένα υγιές και πλουραλιστικό περιβάλλον στα μέσα ενημέρωσης».

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στο τέλος της αποστολής εδώ.

Η αντιπροσωπεία των βουλευτών του ΕΚ απαρτιζόταν από τους εξής ευρωβουλευτές:

Jeroen LENAERS (πρόεδρος της PEGA και επικεφαλής της αντιπροσωπείας / ΕΛΚ, Ολλανδία)

Sophiess IN ‘T VELD (εισηγήτρια για την έκθεση της PEGA / Renew, Ολλανδία)

Sylvie GUILLAUME (Σοσιαλιστές, Γαλλία)

Juan Ignacio ZOIDO ÁLVAREZ (ΕΛΚ, Ισπανία)

Ελισσάβετ ΒΟΖΕΜΠΕΡΓΚ-ΒΡΥΩΝΙΔΗ (ΕΛΚ, Ελλάδα)

Thijs REUTEN (Σοσιαλιστές, Ολλανδία)

Róża THUN UND HOHENSTEIN (Renew, Πολωνία)

Saskia BRICMONT (Πράσινοι, Βέλγιο)

Στέλιος ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ (Αριστερά, Ελλάδα)

Laura FERRARA (μη εγγεγραμμένοι ευρωβουλευτές, Ιταλία)

Lídia PEREIRA (ΕΛΚ, Πορτογαλία)

Πηγή: europarl.europa.eu

Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola ανακοίνωσε το απόγευμα της Τετάρτης στην αίθουσα ολομέλειας του Στρασβούργου την απόφαση της Διάσκεψης των Προέδρων του Κοινοβουλίου (δηλ. της Προέδρου και των επικεφαλής των πολιτικών ομάδων).

«Το βραβείο αυτό είναι για τους Ουκρανούς που αγωνίζονται στο πεδίο της μάχης. Για όσους αναγκάστηκαν να διαφύγουν. Για όσους έχασαν συγγενείς και φίλους. Για όλους όσοι υπερασπίζονται και αγωνίζονται για αυτά που πιστεύουν. Γνωρίζω ότι ο γενναίος λαός της Ουκρανίας δεν θα εγκαταλείψει τον αγώνα, και το ίδιο θα κάνουμε και εμείς.»

Η απρόκλητη επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας συνεπάγεται τεράστιο κόστος για τον ουκρανικό λαό. Οι Ουκρανοί δεν αγωνίζονται μόνο για να προστατεύσουν τα σπίτια τους, την κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική τους ακεραιότητα, αλλά υπερασπίζονται επίσης την ελευθερία, τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τις ευρωπαϊκές αξίες στα πεδία μάχης «αντιμέτωποι με ένα βάναυσο καθεστώς που επιδιώκει να υπονομεύσει τη δημοκρατία μας, να αποδυναμώσει και να διχάσει την Ένωσή μας», δηλώνουν οι ευρωβουλευτές.

Η βράβευση αυτή αναδεικνύει τον αγώνα του προέδρου της Ουκρανίας Volodymyr Zelenskyy και όλων των Ουκρανών, των εκπροσώπων των πρωτοβουλιών της κοινωνίας των πολιτών και των κρατικών και δημόσιων οργανισμών – συμπεριλαμβανομένων των κρατικών υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης, της Yulia Pajevska (ιδρύτριας της ιατρικής μονάδας εκκένωσης «Άγγελοι της Τάιρα»), της Oleksandra Matviychuk (δικηγόρου για τα ανθρώπινα δικαιώματα και προέδρου της οργάνωσης «Center for Civil Liberties»), του κινήματος «Yellow Ribbon Civil Resistance Movement», και του Ivan Fedorov (δημάρχου της Μελιτόπολης, η οποία βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή).

Η απονομή θα πραγματοποιηθεί στις 14 Δεκεμβρίου στο Στρασβούργο. Διαβάστε περισσότερα για τους άλλους φιναλίστ του φετινού Βραβείου Ζαχάρωφ εδώ.

Σχετικές πληροφορίες

Το Βραβείο Ζαχάρωφ για την Ελευθερία της Σκέψης απονέμεται σε ετήσια βάση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το βραβείο θεσπίστηκε το 1988 προς τιμήν των ατόμων και οργανώσεων που υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες. Πήρε το όνομά του από το Σοβιετικό φυσικό επιστήμονα και πολιτικό αντιφρονούντα Αντρέι Ζαχάρωφ και συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 50.000 ευρώ.

Πέρυσι, το Κοινοβούλιο απένειμε το βραβείο στον Ρώσο πολιτικό της αντιπολίτευσης και ακτιβιστή κατά της διαφθοράς Alexei Navalny.

Πηγή: europarl.europa.eu

Η έλλειψη αποφασιστικής δράσης της ΕΕ έχει συμβάλει στην εμφάνιση ενός «υβριδικού καθεστώτος εκλογικής απολυταρχίας», δηλαδή ενός πολιτειακού συστήματος στο οποίο διεξάγονται εκλογές βάσει συντάγματος, αλλά απουσιάζει ο σεβασμός των δημοκρατικών κανόνων και προτύπων, τονίζουν οι ευρωβουλευτές.

Η έκθεση που εγκρίθηκε την Πέμπτη, με 433 ψήφους υπέρ, 123 κατά και 28 αποχές, επικαιροποιεί αυτήν με την οποία το Κοινοβούλιο ενεργοποίησε τη διαδικασία του άρθρου 7 το 2018, πραγματοποιώντας μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση των εξελίξεων στους 12 προβληματικούς τομείς που έχει αναδείξει το ΕΚ στο παρελθόν. Με τον τρόπο αυτό, γίνεται φανερός ο τρόπος με τον οποίο οι αξίες που κατοχυρώνονται στο άρθρο 2 των Συνθηκών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της δημοκρατίας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, επιδεινώθηκαν περαιτέρω στην Ουγγαρία από το 2018, μέσω των «εσκεμμένων και συστηματικών προσπαθειών της κυβέρνησης», και επιδεινώθηκαν από την αδράνεια της ΕΕ.

Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να δράσουν, αλλά και λογοδοτήσουν αν χρειαστεί

Το Κοινοβούλιο εκφράζει τη λύπη του για την αδυναμία του Συμβουλίου να σημειώσει ουσιαστική πρόοδο όσον αφορά την αντιμετώπιση της οπισθοδρόμησης της δημοκρατίας. Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι το άρθρο 7(1) δεν απαιτεί ομοφωνία μεταξύ των κρατών μελών για τον εντοπισμό σαφούς κινδύνου σοβαρής παραβίασης των αξιών της ΕΕ, ούτε για την έκδοση συγκεκριμένων συστάσεων και προθεσμιών. Υποστηρίζουν ως εκ τούτου ότι οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση στην εφαρμογή των κανόνων του άρθρου 7 για την προστασία των αξιών της ΕΕ στην Ουγγαρία θα ισοδυναμούσε με παραβίαση της αρχής του κράτους δικαίου από το ίδιο το Συμβούλιο.

Το Κοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή να αξιοποιήσει πλήρως όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της και, ειδικότερα, τον κανονισμό για τους τη δημοσιονομική αιρεσιμότητα. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές αξίες απειλούνται ιδιαίτερα από τον ρωσικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας και τις ενέργειές της κατά της ΕΕ, καλούν επίσης την Επιτροπή:

• να μην εγκρίνει το ουγγρικό σχέδιο ανάκμψης έως ότου η Ουγγαρία συμμορφωθεί πλήρως με όλες τις σχετικές συστάσεις του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και εφαρμόσει όλες τις σχετικές αποφάσεις του Δικαστηρίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
• να αποκλείσει από τη χρηματοδότηση εκείνα τα προγράμματα συνοχής που συμβάλλουν στην κατάχρηση κονδυλίων της ΕΕ ή σε παραβιάσεις του κράτους δικαίου
• να εφαρμόσει αυστηρότερα τον κανονισμό περί κοινών διατάξεων και τον δημοσιονομικό κανονισμό, για την αντιμετώπιση τυχόν κατάχρησης κονδυλίων της ΕΕ με πολιτικά κίνητρα.

Η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, η διαφθορά και οι ανθρώπινες ελευθερίες συνεχίζουν να προβληματίζουν

Τέσσερα χρόνια μετά την έκθεση που ξεκίνησε τη διαδικασία του άρθρου 7, οι ευρωβουλευτές εξακολουθούν να ανησυχούν για διάφορους τομείς πολιτικής που αφορούν τη δημοκρατία και τα θεμελιώδη δικαιώματα στην Ουγγαρία. Μεταξύ αυτών είναι η λειτουργία του συνταγματικού και εκλογικού συστήματος, η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, η διαφθορά και οι συγκρούσεις συμφερόντων, όπως και η ελευθερία της έκφρασης, συμπεριλαμβανομένης της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης. Η ακαδημαϊκή ελευθερία, η θρησκευτική ελευθερία, η ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, το δικαίωμα ίσης μεταχείρισης, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ+, των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, καθώς και των μεταναστών, των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων, προβληματίζουν επίσης το Κοινοβούλιο.

Δηλώσεις

Η Gwendoline Delbos-Corfield (Πράσινοι, Γαλλία), εισηγήτρια του Κοινοβουλίου για την κατάσταση στην Ουγγαρία, δήλωσε τα εξής: «Τα συμπεράσματα της παρούσας έκθεσης είναι σαφή και αμετάκλητα: η Ουγγαρία δεν είναι πλέον δημοκρατία. Ήταν πιο επείγον από ποτέ το Κοινοβούλιο να λάβει αυτή τη στάση, λαμβάνοντας υπόψη τον ανησυχητικό ρυθμό με τον οποίο το κράτος δικαίου οπισθοχωρεί στην Ουγγαρία. Πέρα από την αναγνώριση της αυταρχικής στρατηγικής του κυβερνώντος κόμματος Fidesz, η ευρέια πλειοψηφία των ευρωβουλευτών που υποστηρίζουν αυτή τη θέση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι άνευ προηγουμένου. Αυτό θα πρέπει να αφυπνίσει το Συμβούλιο και την Επιτροπή.»

Πηγή: europarl.europa.eu

Στο σχέδιο έκθεσης που εγκρίθηκε την Πέμπτη από την επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του ΕΚ με 54 ψήφους υπέρ, 7 κατά και 13 αποχές, οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι, παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις της Τουρκίας σχετικά με τον στόχο της προσχώρησης στην ΕΕ, τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται συνεχής οπισθοδρόμηση όσον αφορά τις σχετικές δεσμεύσεις της.

Σύμφωνα με το κείμενο, πρόσφατα σημειώθηκε μικρή βελτίωση στις συνολικές σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας,. Ειδικότερα, οι ευρωβουλευτές εκφράζουν την ικανοποίησή τους για τους πρόσφατους διαλόγους υψηλού επιπέδου και ζητούν να συνεχιστεί ο πολιτικός διάλογος υψηλού επιπέδου που έχει ανασταλεί, όπως και ορισμένοι άλλοι τομεακοί διάλογοι. Ωστόσο, αυτή η ενισχυμένη συνεργασία δυστυχώς έχει συνυπάρξει με συχνές συγκρούσεις, καθώς οι σχέσεις της Τουρκίας με τα γειτονικά της κράτη μέλη της ΕΕ παραμένουν δύσκολες, τονίζουν οι ευρωβουλευτές.

Το κείμενο επισημαίνει επίσης τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία. Εκφράζει ακόμη τη λύπη του ΕΚ για τη διαρκή νομική και διοικητική πίεση που ασκεί η τουρκική κυβέρνηση στην κοινωνία των πολιτών και τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τους δικηγόρους και τους δημοσιογράφους, καλώντας την Επιτροπή να παράσχει, μέσω των προβλεπόμενων χρηματοδοτικών προγραμμάτων, επαρκή στήριξη προς τις προσπάθειες υπέρ της δημοκρατίας στην Τουρκία.

Καταδίκη της προκλητικής συμπεριφοράς προς Ελλάδα και Κύπρο

Οι ευρωβουλευτές εκφράζουν, τη λύπη τους για τις πρόσφατες δηλώσεις των τουρκικών αρχών που αμφισβητούν την κυριαρχία της Ελλάδας σε ορισμένα από τα νησιά της ως αντιπαραγωγικές και αντίθετες προς τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης. Επαναλαμβάνοντας την έκκληση προς όλες τις πλευρές να υπάρξει ειλικρινής συλλογική προσπάθεια διαπραγμάτευσης για τα όρια των ΑΟΖ και των υφαλοκρηπίδων στην περιοχή στη βάση της καλής πίστης και των διεθνών κανόνων, καταδικάζουν την παρενόχληση ερευνητικών σκαφών εντός της Κυπριακής ΑΟΖ, καθώς και τις παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, συμπεριλαμβανομένων των υπερπτήσεων. Χαιρετίζουν την συνεισφορά της Τουρκίας στην διασφάλιση επάρκειας εφοδιασμού φυσικού αερίου μέσω της διασύνδεσης των αγωγών «Trans-Anatolian Pipeline (TANAP)» και «Trans Adriatic Pipeline (TAP)» και επαναλαμβάνουν τη στήριξή τους για την πρόταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για μια πολυμερή διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο, τονίζοντας ότι η Πράσινη Συμφωνία παρέχει σημαντικές ευκαιρίες για την επίτευξη συνεργατικών, βιώσιμων και χωρίς αποκλεισμούς ενεργειακών λύσεων.

Επιπροσθέτως, οι ευρωβουλευτές εκφράζουν τη λύπη τους για το γεγονός ότι το κυπριακό πρόβλημα παραμένει ανεπίλυτο και επαναλαμβάνουν σθεναρά ότι μια λύση σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και εντός του διεθνούς νομικού πλαισίου είναι η μόνη βιώσιμη λύση. Καλούν να εγκαταλείψει την απαράδεκτη πρότασή της για μια «λύση δύο κρατών» και να απόσχει από τυχόν μονομερείς ενέργειες που παγιώνουν επί τόπου τη διαίρεση της νήσου, όπως και από ενέργειες που αλλοιώνουν τη δημογραφική της ισορροπία. Καταδικάζουν ακόμη τη στάση της όσον αφορά τη συνέχιση της παραβίασης των ψηφισμάτων του ΣΑ του ΟΗΕ για την μεταβίβαση των Βαρωσίων στους νόμιμους κατοίκους τους. Καλούν την Τουρκία να δώσει στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα τον απαραίτητο χώρο για να δράσει σύμφωνα με το ρόλο της ως νόμιμη κοινότητα στη νήσο και καλούν την Επιτροπή να αυξήσει τις προσπάθειές της για την επαφή με την κοινότητα αυτή, υπενθυμίζοντας ότι η θέση της είναι στην ΕΕ.

Σημαντική η σταθερή συνεργασία ΕΕ – Τουρκίας στην εξωτερική πολιτική και ασφάλεια

Χαιρετίζοντας την διάθεση της Τουρκίας να ενεργήσει ως διαμεσολαβητής για τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι ευρωβουλευτές τονίζουν τη ζωτική σημασία της ισχυρής συνεργασίας ΕΕ – Τουρκίας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας κατά την δύσκολη τρέχουσα συγκυρία και εκφράζουν ικανοποίηση για την εν προκειμένω σταθερή ευθυγράμμιση της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Η έκθεση εξαίρει τις προσπάθειες που καταβάλλει η Τουρκία για την αποτελεσματική φιλοξενία του μεγαλύτερου αριθμού προσφύγων στον κόσμο, χαιρετίζει τη συνεχιζόμενη παροχή ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για τους πρόσφυγες και τις δομές υποδοχής στην χώρα και εκφράζει τη δέσμευσή η στήριξη αυτή να διατηρηθεί στο μέλλον.

Οι ευρωβουλευτές στηρίζουν επίσης την πρόταση της Επιτροπής να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για την αναβάθμιση μιας αμοιβαία επωφελούς τελωνειακής ένωσης, προειδοποιώντας, ωστόσο, ότι το Κοινοβούλιο θα υποστηρίξει μια τυχόν τελική συμφωνία μόνο όταν πληρούνται οι αναγκαίες δημοκρατικές προϋποθέσεις όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες, τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και τις σχέσεις καλής γειτονίας. Καταλήγουν δε ότι, στο παρόν στάδιο, δεν υπάρχουν επιχειρήματα για να αλλάξει η θέση του ΕΚ, το οποίο ζητά την επίσημη αναστολή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία, οι οποίες ουσιαστικά έχουν έρθει σε τέλμα από το 2018. Με την απόφασή της να διαψεύσει ανοιχτά τις δεσμευτικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε σχέση με την υπόθεση του Osman Kavala και άλλων, η τουρκική κυβέρνηση έχει διαψεύσει τις οποιεσδήποτε προσδοκίες για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.

Δηλώσεις

Ο εισηγητής Nacho Sánchez Amor (Σοσιαλιστές, Ισπανία) δήλωσε: «Η έκθεση αυτή αναδεικνύει την κραυγαλέα αντίθεση μεταξύ της σχετικής βελτίωσης των επαφών ΕΕ -Τουρκίας τους τελευταίους μήνες από τη μία, και την καταστροφική κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου που συνεχίζουν να επιδεινώνονται από την άλλη, όπως δείχνει η πρόσφατη απόφαση στην υπόθεση Kavala. Η θέση της Τουρκίας σε κρίσιμης σημασίας γεωπολιτικά ζητήματα δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την περαιτέρω εμβάθυνση των απολυταρχικών τάσεων εντός της χώρας.»

Επόμενα βήματα

Το σχέδιο έκθεσης θα κατατεθεί προς ψηφοφορία στην ολομέλεια του Κοινοβουλίου σε μία από τις επόμενες συνόδους.

Πηγή: europarl.europa.eu