Στη χώρα μας υπάρχει εδώ και καιρό μια νέα πραγματικότητα που η κοινωνία φαίνεται να έχει αποδεχθεί αγόγγυστα. Κανένας δεν φαίνεται να συγκινεί πια η θλιβερή στατιστική που μας συνοδεύει σαν καθημερινή συνήθεια τους τελευταίους 20 μήνες… τόσα κρούσματα, τόσοι στη ΜΕΘ, τόσοι θάνατοι (στις 30/9 είχαμε 2.232 κρούσματα, 326 διασωληνωμένους, 33 νεκρούς). Σαν να μη μας αφορά πια. Εκτός βέβαια αν κάποιος από αυτούς τους αριθμούς αντιπροσωπεύει έναν δικό μας άνθρωπο, ή εμάς, οπότε η άχρωμη στατιστική μετατρέπεται αίφνης σε προσωπική τραγωδία.

Αντίθετα, μεγάλη μερίδα της κοινωνίας συζητά με πάθος το θέμα των ατομικών ελευθεριών και προβαίνει σε εμβριθείς αναλύσεις περί του κακού της υποχρεωτικότητας του εμβολιασμού. Πολύτιμος χρόνος αναλώνεται στα επιχειρήματα, τις ιδιαιτερότητες και τα δικαιώματα αυτών που αρνούνται να εμβολιαστούν. Αφήνονται ανενόχλητοι να κάνουν πολύ θόρυβο και να παρασύρουν και πολλούς άλλους. Η σιωπηλή πλειοψηφία των εμβολιασμένων δεν μπορεί να κάνει κάτι, αλλά ακόμα και η κυβέρνηση που μπορεί, φαίνεται να μη θέλει στην ουσία να τους δυσαρεστήσει. Συνεχίζει να μιλάει για πειθώ όταν ο ρυθμός νέων εμβολιασμών είναι σταθερά εδώ και δύο μήνες κάτω από τις 10.000 ημερησίως. Οι «γκουρού» των αντιεμβολιαστών στην Ελλάδα (ένας από τους οποίους δυστυχώς προέρχεται από το δικό μου συνάφι, των πανεπιστημιακών φαρμακολόγων) έχουν παίξει με επιτυχία το χαρτί του φόβου, με αποτέλεσμα περίπου ο ένας στους τρεις ενήλικες να μην έχει εμβολιαστεί. Διαφαίνεται ότι τελικά οι αντιεμβολιαστές καταφέρνουν να κερδίσουν τη μάχη, να επιβάλουν αυτό που από την αρχή ουσιαστικά επιδιώκουν: το δικαίωμά τους στον θάνατο. Η ανεκτική κοινωνία μας δεν μοιάζει να έχει αντίρρηση, δεν προσπαθεί να προβάλει κάποια ουσιαστική αντίδραση.

Υπάρχει όμως μια παράμετρος, αναμφίβολα η πιο σημαντική, που ξεχνάμε σε αυτή τη συζήτηση. Δικαιώματα, εκτός από τους αντιεμβολιαστές, έχουν και οι «εμβολιαστές», η σιωπηλή πλειοψηφία των μελών αυτής της κοινωνίας που αντιλήφθηκαν από την αρχή το μέγεθος της απειλής που συνιστά ο SARS-CoV-2, τήρησαν τα μέτρα όσο καλύτερα μπορούσαν, ακολούθησαν τις οδηγίες, και συνεχίζουν να το κάνουν. Έτρεξαν να εμβολιαστούν όταν το θείο αυτό δώρο της επιστήμης τους προσφέρθηκε απλόχερα. Εξακολουθούν να προσέχουν, να τηρούν μέτρα και κανόνες, εξετάζουν σοβαρά την αναγκαιότητα να κάνουν την τρίτη ενισχυτική δόση, ανησυχούν για τα μικρά παιδιά τους που δεν μπορούν ακόμα να εμβολιαστούν, κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν. Παρ’ όλα αυτά, βλέπουν ότι η χώρα μας εξακολουθεί να πληρώνει ακριβό καθημερινό φόρο αίματος στον κορωνοΐό, ενώ συγκρίσιμες σε μέγεθος και κοινωνικές συνθήκες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες στην πρώτη φάση της πανδημίας τα πήγαν πολύ χειρότερα από εμάς, έχουν τώρα ελάχιστους ή καθόλου θανάτους και σχεδόν κανονικές ζωές, και αναρωτιούνται γιατί.

Η χαλαρότητά μας απέναντι στους αντιεμβολιαστές είναι ένα σοβαρό σφάλμα που έχει συνεχές υγειονομικό, κοινωνικό, εκπαιδευτικό, αλλά και πολιτικό κόστος. Ελπίζω η κυβέρνηση να το αντιληφθεί αυτό έστω και τώρα και να ανεβάσει την πίεση προς τους αντιεμβολιαστές που παίζουν με τη ζωή – όχι μόνο τη δική τους αλλά και τη δική μας – όσο είναι ακόμα είναι καιρός. Οι ανοσοκατεσταλμένοι που δεν κάνουν επαρκή ανοσολογική απόκριση παρά τον εμβολιασμό τους και κινδυνεύουν να μολυνθούν και να πεθάνουν γιατί διατηρείται μεγάλο ιϊκό φορτίο στην κοινωνία μας λόγω των πολλών μη εμβολιασμένων, αλλά και τα μικρά παιδιά που θα νοσήσουν σοβαρά με άγνωστες μακροπρόθεσμες συνέπειες καθώς δεν μπορούν να εμβολιαστούν, είναι τα αθώα θύματα αυτής της ιστορίας. Όλοι μας έχουμε χρέος να τους προστατεύσουμε, να ανασκουμπωθούμε και να αναλάβουμε τις ευθύνες μας απέναντί τους.

*καθηγητής Φαρμακολογίας, Φαρμακογονιδιωματικής και Ιατρικής Ακριβείας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

Το άρθρο Τα δικαιώματα των εμβολιασμένων… Του Ευάγγελου Μανωλόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η ανάπτυξη και η έγκριση εμβολίων mRNA κατά του SARS-COV-2 μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο από την εμφάνιση της πανδημίας Covid-19 κατέδειξε το τεράστιο δυναμικό της τεχνολογίας mRNA. Τα εμβόλια Covid-19 mRNA αναπτύχθηκαν ταχέως και αγγίζουν πολύ υψηλά ποσοστά αποτελεσματικότητας που σπάνια έχουμε δει σε εμβόλια που έχουν παραχθεί με τις καθιερωμένες τεχνολογίες. Επίσης γίνεται όλο και περισσότερο σαφές ότι έχουν ένα άριστο προφίλ ασφάλειας, πιθανόν καλύτερο από αυτό των συμβατικών εμβολίων. Και βέβαια πρέπει : να θυμόμαστε ότι, παρότι εμβόλια γενετικού υλικού, δεν έχουν καμία αλληλεπίδραση με το γενετικό υλικό των δικών μας κυττάρων γιατί απλούστατα δεν φτάνουν ποτέ στην περιοχή όπου αυτό φυλάσσεται, τον κυτταρικό πυρήνα.

Τα εμβόλια mRNA δεν εμφανίστηκαν από το πουθενά. Στηρίχθηκαν στην αξιοποίηση μιας πλούσιας δεξαμενή πειραματικών, κλινικών, κατασκευαστικών αλλά και ρυθμιστικών δεδομένων που αθροίστηκαν τις τρεις τελευταίες δεκαετίες. Η πρώτη αναφορά μελέτης σε πειραματόζωα με χρήση της τεχνολογίας mRNA δημοσιεύτηκε το 1990 για τον σχεδιασμό και την κλινική ανάπτυξη θεραπευτικών εμβολίων κατά του καρκίνου. Στην πορεία έγιναν αντιληπτές από κάποιους φωτισμένους επιστήμονες οι δυνατότητες που παρέχει η τεχνολογία αυτή για την ανάπτυξη εμβολίων για λοιμώδη νοσήματα. Με τη σειρά τους, οι γνώσεις που αποκτήθηκαν τους τελευταίους 12 μήνες μέσα από τη διαδικασία προώθησης του mRNA για πρώτη φορά σε όλα τα στάδια κλινικής ανάπτυξης και μετατροπής του σε ένα εμπορικό προϊόν θα τροφοδοτήσουν τώρα ανάλογες εξελίξεις στη θεραπεία κατά του καρκίνου.

Η ομορφιά της τεχνολογίας mRNA είναι η μεγάλη ευελιξία της. Με τροποποίηση δομικών στοιχείων του συνθετικού mRNA, υπάρχει η δυνατότητα προσαρμογής μιας ποικιλίας χαρακτηριστικών που περιλαμβάνουν στόχευση σε καθορισμένα κύτταρα, διάρκεια έκφρασης και ανοσολογικά αποτελέσματα. Αυτές οι δυνατότητες επεκτείνουν το πεδίο εφαρμογών των mRNA πέρα από τον θεραπευτικό εμβολιασμό στον καρκίνο ή σε λοιμώξεις όπως ο κορωνοϊός. Η τεχνολογία mRNA χρησιμοποιείται τώρα για μια ποικιλία ανοσοθεραπευτικών προσεγγίσεων, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης των ανοσοκυττάρων με υποδοχείς αντιγόνου και της παραγωγής μέσα στα κύτταρα του οργανισμού του ασθενούς θεραπευτικών πρωτεϊνών όπως αντισωμάτων ή ανοσοδιαμορφωτών. Οι ανοσοδιαμορφωτές που βασίζονται σε mRNA έχουν ήδη εισέλθει σε κλινικές δοκιμές. Επίσης, η ένεση μέσα στον καρκινικό όγκο mRNA που κωδικοποιούν κυτοκίνες ή παραγόντων που διευκολύνουν την ογκολυτική δράση των μορίων αυτών φάνηκε ότι είναι εφικτή και μπορεί να επάγει αντικαρκινικές ανοσοαποκρίσεις.

Το συνθετικό, εξωγενώς χορηγούμενο mRNA αναμένεται να γίνει . ένας από τους κύριους πυλώνες της ανάπτυξης αντικαρκινικών φαρμάκων. Πολλές κλινικές μελέτες είναι σε εξέλιξη και η πρώτη έγκριση ενός θεραπευτικού mRNA κατά του καρκίνου είναι πλέον θέμα χρόνου. Όμως, τα εμβόλια και ο καρκίνος είναι μόνο η αρχή. Οι δυνατότητες αυτής της τεχνολογίας θεωρητικά μπορούν να δώσουν πρωτοπόρες θεραπευτικές λύσεις σε πολλές άλλες παθήσεις όπου υπάρχει θεραπευτικό έλλειμμα. Η αρχή έγινε με τα εμβόλια και το μέλλον αναμένεται να είναι λαμπρό. Όταν ο κορωνοϊός και η φρικτή νόσος που προκαλεί θα αποτελούν μια κακή ανάμνηση για την ανθρωπότητα, θα λέμε ότι όλη αυτή η ιστορία μας άφησε τουλάχιστον και κάτι καλό. Επιτάχυνε την ενσωμάτωση της τεχνολογίας mRNA στη θεραπευτική μάς φαρέτρα και κατέδειξε τις τεράστιες δυνατότητές της, προς όφελος εκατομμυρίων ανθρώπων.

*καθηγητής Φαρμακολογίας, Φαρμακογονιδιωματικής και Ιατρικής Ακριβείας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακολογίας

Το άρθρο Θα λέμε ότι ο Covid μάς άφησε τουλάχιστον και κάτι καλό… Του Ευάγγελου Μανωλόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.