Αν και, συνολικά, το ΑΕΠ του δεύτερου τριμήνου της Ευρωζώνης σημείωσε μια προς τα πάνω έκπληξη (0,7% σε τριμηνιαία βάση έναντι της συναινετικής εκτίμησης του Reuters για 0,2%), οι προοπτικές παραμένουν ζοφερές. Ανάμεσα σε δύο διασταυρούμενα πυρά, από τη μια με το επιδεινούμενο σοκ στον ενεργειακό εφοδιασμό και από την άλλη με τη σύσφιγξη των συνθηκών δανεισμού σε όλο τον κόσμο, εξακολουθούμε να προβλέπουμε ότι η Ευρωζώνη θα περιπέσει σε ύφεση το δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους. Μετά δύο καλοκαίρια ταξιδιωτικής αναταραχής που σχετίζονται με την πανδημία του κορωνοϊού, το 2022 οι τουρίστες ανυπομονούσαν να επιστρέψουν στους αγαπημένους τους προορισμούς. Η τόνωση των ταξιδιωτικών υπηρεσιών στη Γαλλία βοήθησε στην άνοδο του ΑΕΠ κατά 0,5% σε τριμηνιαία βάση το δεύτερο τρίμηνο, υπερβαίνοντας την εκτίμησή μας για 0,2%, και υπεραντιστάθμισε την πτώση του 0,2% του πρώτου τριμήνου. Τόσο το ΑΕΠ της Ισπανίας (1,1% σε τριμηνιαία βάση το δεύτερο τρίμηνο, μετά το 0,2% κατά το πρώτο τρίμηνο) όσο και της Ιταλίας (1,0% μετά το 0,1%) επιταχύνθηκαν σημαντικά. Η Ισπανία, ενώ υστερεί σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωζώνη στην ανάκαμψη από την ύφεση του κορωνοϊού, επωφελήθηκε από τα σταθερά κέρδη στην εγχώρια κατανάλωση και τις επενδύσεις. Η εικόνα φαίνεται λιγότερο ρόδινη στο ψυχρότερο βόρειο τμήμα της Ευρώπης, το οποίο εξαρτάται περισσότερο από τη βιομηχανική παραγωγή και τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου. Το πραγματικό γερμανικό ΑΕΠ διαμορφώθηκε σταθερά στο 0,0% σε τριμηνιαία βάση το δεύτερο τρίμηνο, δείχνοντας επιβράδυση από το ανοδικά αναθεωρημένο 0,8% το πρώτο τρίμηνο.

Πάντως, η Ευρωζώνη θα έρθει αντιμέτωπη με έναν δύσκολο χειμώνα. Ακόμη και με την κινητοποίηση της Ε.Ε. να μειώσει την κατανάλωση φυσικού αερίου προκειμένου να αυξήσει τα επίπεδα αποθήκευσης προς τον χειμώνα, η απόφαση της Μόσχας να μειώσει δραματικά τον εφοδιασμό της υπογραμμίζει τον σοβαρό κίνδυνο ελλείψεων ενέργειας κατά τους κρύους μήνες, που θα μπορούσαν να αναγκάσουν τα εργοστάσια να σταματήσουν την παραγωγή για να έχουν οι άνθρωποι τη δυνατότητα να ζεστάνουν τα σπίτια τους.

* Οικονομολόγοι της Berenberg Bank.

Πηγή: kathimerini.gr

Το άρθρο Ευρωζώνη: Μια αναλαμπή πριν από την ύφεση… Των ΧΟΛΓΚΕΡ ΣΜΙΕΝΤΙΝΓΚ, ΚΑΛΟΥΜ ΠΙΚΕΡΙΝΓΚ, ΣΑΛΟΜΟΝ ΦΙΝΤΛΕΡ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το χρέος χθες (Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος και Ισπανική Γρίπη), το χρέος ακόμα και σήμερα (Πανδημία του Covid)… Οι αιτίες είναι διαφορετικές αλλά τα κακά – και οι λέξεις – είναι τα ίδια.

Προφανώς, η ανθρώπινη τραγωδία που προκλήθηκε από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και την ισπανική γρίπη δεν είναι ανάλογη με αυτή που βιώνουμε σήμερα με την πανδημία του Covid.

Αλλά οι οικονομικές συνέπειες αντηχούν παράξενα.

Τα κράτη βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή. Χρηματοδότησαν τη διάσωση της οικονομίας σήμερα. Στην Ευρώπη και τις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες, το «όποιο και αν είναι το κόστος» για την περίοδο 2020-2021 έχει ενεργοποιηθεί από ένα καλά εδραιωμένο δίδυμο κυβερνήσεων και κεντρικών τραπεζών. Οι πρώτοι δαπάνησαν πολλά χωρίς να υπολογίζουμε (μερική απασχόληση, διάφορες ενισχύσεις σε επιχειρήσεις, εγγυημένα δάνεια, … ) εκδίδοντας μεγάλο αριθμό τίτλων, τα οποία αγοράστηκαν άμεσα ή έμμεσα από κεντρικές τράπεζες. Σε διάστημα ενός έτους, ο ισολογισμός της ΕΚΤ διογκώθηκε κατά σχεδόν 1000 δισεκατομμύρια ευρώ.

Σε ότι αφορά τη Γαλλία, το συνολικό δημόσιο χρέος αυξήθηκε σημαντικά. Στο τέλος του 2020 έφτασε σχεδόν στο 120% του ΑΕΠ. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, το έλλειμμα μέσα στους λογαριασμούς του κράτους αντιπροσώπευε κάθε χρόνο μεταξύ 30% και 40% του ΑΕΠ και, όταν η ανακωχή υπογράφθηκε, το δημόσιο χρέος άγγιξε το 200% του ΑΕΠ.

Το χρέος των κρατών στη ζώνη του ευρώ αυξήθηκε σημαντικά το 2021 λόγω της υγειονομικής κρίσης. Σύμφωνα με τη Eurostat, το σωρευτικό δημόσιο χρέος των 19 χωρών αυξήθηκε κατά 1,24 δις. ευρώ πέρυσι και έφτασε τα 11,1 δις. ευρώ το οποίο αντιπροσωπεύει το 98% του ΑΕΠ έναντι 83,9% το 2019. Σύμφωνα με μελέτη του Euler Hermes, η Γαλλία και η Ισπανία θα μπορούσαν να χρειαστούν πάνω από εξήντα χρόνια για να διαγράψουν το χρέος του Covid. Η Ιταλία και ιδιαίτερα η Γερμανία θα χρειαζόταν πολύ λιγότερο χρόνο. Το θέμα του χρέους θα βρίσκεται στο επίκεντρο των επόμενων εκλογών στη Γαλλία και τη Γερμανία. Προφανώς, ο υπολογισμός είναι καθαρά θεωρητικός. Αποκαλύπτει όμως ότι το δημόσιο χρέος δύσκολα θα μειωθεί. Ακόμη και αν είχαν γίνει πιο προληπτικές ενέργειες από τις κυβερνήσεις, το χρέος της γαλλικής Covid θα χρειαζόταν 34 χρόνια για να απορροφηθεί, σύμφωνα με τη μελέτη του Euler Hermes.

Γενικά, ο Covid θα αφήσει ίχνη, το δημόσιο χρέος της ευρωζώνης θα έχει αυξηθεί κατά 17 μονάδες του ΑΕΠ, ήτοι 2000 δις. ευρώ σε μόλις δύο χρόνια. Από τα 19 κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ, επτά χώρες που αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ήμισυ του ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ έχουν λόγο χρέους κοντά ή πάνω από το 120% του ΑΕΠ, ενώ οκτώ άλλες χώρες έχουν δημόσιο χρέος κοντά στο 60% του ΑΕΠ.

Συμπερασματικά, η Ευρώπη είναι στην αρχή μιας νέας κρίσης δημόσιου χρέους όπως αυτή της περιόδου 2010-2012 που τότε απειλούσε την επιβίωση του ευρώ; Προφανώς, τα θεσμικά όργανα της Ευρωζώνης είναι πιο σταθερά. Μένει να δούμε αν έχουμε διδαχθεί από την ιστορία.

* Καθηγητής Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης, Ακαδημαϊκός, Βασιλική Ακαδημία Οικονομικών & Χρηματοοικονομικών, Βασιλική Ευρωπαϊκή Ακαδημία των Διδακτόρων, Επίτιμος Δρ. ΑΠΘ, Πολυτεχνείο Κρήτης & Audencia Business School, France

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Ευρωζώνη – Το χρέος χθες, το χρέος σήμερα… Του Κωνσταντίνου Ζοπουνίδη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σύμφωνα με την έρευνα του Ευρωβαρόμετρου και τα αποτελέσματα μιας ξεχωριστής ανοικτής δημόσιας διαβούλευσης, όλο και περισσότεροι πολίτες υποστηρίζουν τους κανόνες στρογγυλοποίησης και την κατάργηση των κερμάτων του ενός και των δύο λεπτών του ευρώ. Το Ευρωβαρόμετρο δείχνει ότι το 67% του κοινού τάσσεται υπέρ της κατάργησης των κερμάτων του ενός και των δύο λεπτών του ευρώ μέσω της υποχρεωτικής στρογγυλοποίησης (προς τα πάνω ή προς τα κάτω) στα πλησιέστερα πέντε λεπτά του τελικού ποσού των αγορών. Αυτό υποστηρίζει η πλειοψηφία και στα 19 κράτη μέλη της ευρωζώνης. Από την περίληψη της ανοικτής δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με τους κανόνες στρογγυλοποίησης προκύπτει ότι το 72% όσων απάντησαν δεν θεωρούν χρήσιμα τα κέρματα του ενός και των δύο λεπτών του ευρώ και το 71% θεωρεί ότι θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες στρογγυλοποίησης στα πλησιέστερα πέντε λεπτά του ευρώ. Η πλειονότητα όσων απάντησαν θεωρεί ότι οι κανόνες στρογγυλοποίησης θα πρέπει να είναι υποχρεωτικοί (71%) και εναρμονισμένοι στη ζώνη του ευρώ (77%).

Η δημόσια διαβούλευση διήρκεσε 15 εβδομάδες, από τις 28 Σεπτεμβρίου 2020 έως τις 11 Ιανουαρίου 2021 και συγκέντρωσε 17.033 απαντήσεις. Η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου είναι διαθέσιμη εδώ. Τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με τους κανόνες στρογγυλοποίησης είναι διαθέσιμα εδώ.

Πηγή: ec.europa.eu

Το άρθρο Πρωτοφανή στήριξη στο ευρώ δείχνει το Ευρωβαρόμετρο – Υπέρ της κατάργησης των κερμάτων του 1 και των 2 λεπτών του ευρώ το 67% των ερωτηθέντων εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το άρθρο Μεγάλες διαφορές στη πτώση του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο νέος Ιρλανδός πρόεδρος του Eurogroup Πασκάλ Ντόναχιου οφείλει να συμβάλει εμπράκτως στη γεφύρωση των διαφορών που χωρίζουν τον Βορρά από τον Νότο της Ευρωζώνης και στην προώθηση της εκκρεμούς, εδώ και δεκαετίες, οικονομικής ένωσης.

Ο Ιρλανδός Πασκάλ Ντόναχιου εξελέγη από το Eurogroup της 9ης Ιουλίου νέος πρόεδρός του. Κέρδισε με δέκα ψήφους έναντι εννέα την Ισπανίδα Νάντια Καλβίνιο, την οποία υποστήριξαν η Ελλάδα και οκτώ ακόμη χώρες που αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% του πληθυσμού και του ΑΕΠ της Ευρωζώνης.
Σήμερα, η αντιμετώπιση της πρωτόγνωρης κρίσης που προκάλεσε η πανδημία είναι η πρώτη και μεγάλη προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Τα αναγκαία επόμενα βήματα προς την ολοκλήρωση της Ευρωζώνης δεν βρίσκονται πλέον στο προσκήνιο. Σε λίγους μήνες, ιδίως μετά την οριστική έγκριση, μέσω του θεσμικού τριλόγου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – Συμβουλίου – Επιτροπής, του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου – ΠΔΠ 2021-2027, ύψους 1.074 δισ. ευρώ, και του Ταμείου Ανάκαμψης 750 δισ. ευρώ, που ενέκρινε κατ’ αρχάς το ιστορικό τετραήμερο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17-21 Ιουλίου (έπειτα από συνολικά 90 ώρες διαπραγμάτευσης), εκτιμούμε ότι η εκκρεμής εμβάθυνση της Ευρωζώνης θα τεθεί και πάλι στο επίκεντρο των εξελίξεων. Ο νέος Ιρλανδός πρόεδρος του Eurogroup οφείλει να ανταποκριθεί στις προκλήσεις αυτές και να συμβάλει εμπράκτως στη γεφύρωση των διαφορών που χωρίζουν τον Βορρά από τον Νότο της Ευρωζώνης και στην προώθηση της εκκρεμούς, εδώ και δεκαετίες, οικονομικής ένωσης.

Ηδη από το 1970 η έκθεση Werner πρότεινε τη σταδιακή δημιουργία μιας ολοκληρωμένης πολιτικής, οικονομικής και νομισματικής ένωσης από τα έξι ιδρυτικά μέλη της ΕΟΚ, σε βάθος μιας έως δύο δεκαετιών. H έκθεση Delors του 1989 πρότεινε τη δημιουργία ευθύς εξαρχής μιας αρκετά προωθημένης οικονομικής και νομισματικής ένωσης – ΟΝΕ και την πλήρη ολοκλήρωσή της σε τρία στάδια, και με σφιχτό χρονοδιάγραμμα. Oμως, η Συνθήκη του Μάαστριχτ του 1992 και η δημιουργία του ευρώ το 1999 προώθησαν μόνον τη νομισματική ένωση και όχι την ΟΝΕ και το σύνολο των προτάσεων της έκθεσης Delors. Ετσι, το ευρώ και η Ευρωζώνη βρέθηκαν ανοχύρωτοι στην εξαγόμενη από τις ΗΠΑ κρίση του 2008, την οποία ακολούθησε η κρίση του ευρώ στα 2010-2013.

Στην κορύφωση της κρίσης του ευρώ, στα μέσα του 2012, η έκθεση τεσσάρων προέδρων της Ε.Ε. –Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Επιτροπής, ΕΚΤ και Eurogroup– πρότεινε άμεσα μέτρα προς την εμβάθυνση της ΟΝΕ. Αυτά περιλάμβαναν την τραπεζική ένωση, με κοινή εποπτεία όλων των τραπεζών από την ΕΚΤ, κοινή διαδικασία και ενιαίο ταμείο εξυγίανσης των τραπεζών, και κοινό ταμείο εγγύησης των καταθέσεων μέχρι 100.000 ευρώ. Επίσης, πέραν των μέτρων διασφάλισης της δημοσιονομικής πειθαρχίας, η έκθεση πρότεινε κοινή δημοσιονομική πολιτική και προϋπολογισμό της Ευρωζώνης, για τη σταθεροποίηση και τη στήριξη των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων σε κράτη-μέλη που πλήττονται από ασύμμετρες κρίσεις. Η έκθεση θεώρησε την έκδοση ευρωομολόγου ως απαραίτητο βήμα προς την κοινή δημοσιονομική πολιτική της Ευρωζώνης.

Τον Ιούνιο του 2015 παρουσιάστηκε η έκθεση των πέντε προέδρων της Ε.Ε. για την ολοκλήρωση της ΟΝΕ, περιλαμβάνοντας τώρα και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Επί της ουσίας, η έκθεση περιλαμβάνει σχεδόν όλες τις προτάσεις της έκθεσης των τεσσάρων προέδρων, οργανωμένες σε τέσσερις άξονες: α) τραπεζική ένωση και ένωση κεφαλαιαγορών, β) δημοσιονομική ένωση, γ) οικονομική ένωση, δ) θεσμικές μεταρρυθμίσεις και ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμοποίησης της Ευρωζώνης. Η έκθεση των πέντε πρόεδρων προτείνει και οδικό χάρτη με νομοθετικές προτάσεις και χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους, χρονοδιάγραμμα που σαφώς δεν έχει τηρηθεί έως τώρα, ιδίως από το Eurogroup.

Παράλληλα, η ΕΚΤ καλεί εδώ και καιρό τις εθνικές κυβερνήσεις να πάψουν να αφήνουν σκοπίμως όλο το βάρος άσκησης της οικονομικής πολιτικής της Ευρωζώνης στην ίδια και στη νομισματική πολιτική της, τονίζοντας ότι αυτή η τακτική έχει εξαντλήσει τα όριά της και ζητώντας την καθιέρωση κοινής δημοσιονομικής πολιτικής. Δυστυχώς, όμως, η Ευρωζώνη στερείται πάντοτε των δικών της αυτόματων σταθεροποιητών και μέσων για άσκηση αντικυκλικής πολιτικής, όταν αυτή χρειάζεται, είτε στο επίπεδο της Ευρωζώνης είτε για μεμονωμένα κράτη-μέλη.

Τα επόμενα βήματα προς την ολοκλήρωση της ΟΝΕ θα είναι προφανώς σταδιακά. Ενα σημαντικό πακέτο νομοθετικών προτάσεων της Επιτροπής, που στηρίζονται στις Συνθήκες λειτουργίας της Ε.Ε. όπως ισχύουν σήμερα, βρίσκεται σε εκκρεμότητα στο Eurogroup από το τέλος του 2017 ή και νωρίτερα. Η επικαιροποίηση και έγκριση αυτού του νομοθετικού πακέτου στους επόμενους μήνες θα σήμαινε ήδη μια ουσιαστική αναβάθμιση της Ευρωζώνης. Οι προτάσεις αυτές αφορούν:

α) Την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης, περιλαμβανομένων και του δημοσιονομικού «διχτυού ασφαλείας» ύψους 60 δισ., παρεχομένου από τον ΕΜΣ προς το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης των τραπεζών, της ενιαίας εγγύησης των καταθέσεων μέχρι 100.000 ευρώ, καθώς και της ολοκλήρωσης της ενιαίας κεφαλαιαγοράς.

β) Εναν ειδικό προϋπολογισμό της Ευρωζώνης για τη σταθεροποίηση των δημοσίων επενδύσεων σε περιόδους κρίσης, τη σύγκλιση και την ανταγωνιστικότητα των κρατών-μελών.

γ) Την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ.

δ) Σημαντικές θεσμικές μεταρρυθμίσεις, και ιδίως:

Την καθιέρωση της θέσης του Ευρωπαίου υπουργού Οικονομικών, που θα είναι αντιπρόεδρος της Επιτροπής και πρόεδρος του Eurogroup, και την ταυτόχρονη ενσωμάτωση του Eurogroup στην έννομη τάξη και στο θεσμικό σύστημα της Ε.Ε., που περιλαμβάνει λογοδοσία και κοινοβουλευτικό έλεγχο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Υπενθυμίζουμε εδώ ότι και σήμερα το Eurogroup, το οποίο διοικεί την ΟΝΕ και το ευρώ, λειτουργεί ως πλήρως διακυβερνητικό όργανο, που δεν υπόκειται στο νομικό και θεσμικό σύστημα της Ε.Ε.

Τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου και την ενσωμάτωση σε αυτό του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, ο οποίος, από διακυβερνητικός οργανισμός που είναι σήμερα, θα πρέπει να ενσωματωθεί πλήρως στο θεσμικό και νομικό σύστημα της Ε.Ε.

Η άμεση εμβάθυνση της ΟΝΕ είναι απαραίτητη για να μπορέσει να προσφέρει το ευρώ ως δημόσιο αγαθό κοινό σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης και επωφελές για όλους τους πολίτες, βελτιωμένη και γενικευμένη νομισματική σταθερότητα και σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος όλης της Ευρωζώνης. Η προώθηση της οικονομικής ένωσης θα συμβάλλει και στην πιο συστηματική και οριζόντια χρηματοδότηση της απασχόλησης και της βιώσιμης ανάπτυξης της οικονομίας και των επιχειρήσεων σε όλα τα κράτη-μέλη και σε όλες τις φάσεις του οικονομικού κύκλου.

Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να εξασφαλίσει αυτομάτως την ευημερία της απλώς και μόνον χάρις σε ένα ισχυρότερο και καλύτερο δημόσιο αγαθό, το βελτιωμένο ευρώ. Ο μετασχηματισμός του παραγωγικού μοντέλου της χώρας, με έμφαση στην ουσιαστική ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, στην ενίσχυση της μεταποίησης, της καινοτομίας των εξαγωγών αγαθών, στις μεταρρυθμίσεις και στην ψηφιοποίηση του ευρύτερου δημοσίου τομέα, στην αναβάθμιση της παιδείας και της συνεχιζόμενης κατάρτισης, ώστε να αποκτούν συνεχώς οι πολίτες και η νέα γενιά τις απαιτούμενες δεξιότητες και γνώσεις, όλα αυτά είναι δική μας δουλειά και ευθύνη. Ουδέποτε θα αποκτήσει η Ε.Ε. αρμοδιότητες και εξουσίες που θα της επιτρέπουν να επιτύχει τους στόχους αυτούς στην Ελλάδα για δικό μας λογαριασμό.

Η βοήθεια της Ε.Ε. είναι απαραίτητη και σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις θα είναι ιστορικά πρωτοφανής, φθάνοντας συνολικά ποσά επιχορηγήσεων της τάξεως των 55-60 δισ. ευρώ, και συνολικά ποσά ευνοϊκών δανείων, κυρίως από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, της τάξεως των 25-30 δισ. ευρώ στην επόμενη δεκαετία. Δεν θα πρέπει με οποιονδήποτε τρόπο να σπαταλήσουμε αυτή την τεράστια ευκαιρία που ανοίγεται μπροστά μας. Η πρόκληση του στρατηγικού σχεδιασμού και προγραμματισμού για την αξιοποίηση της ιστορικής αυτής ευκαιρίας αντιμετωπίζεται ήδη από πολλές υπάρχουσες και τρέχουσες τομεακές αλλά και οριζόντιες μελέτες, ενώ σημαντικό ρόλο θα παίξει η οριζόντια έκθεση και τελική πρόταση της επιτροπής με επικεφαλής τον νομπελίστα Χριστόφορο Πισσαρίδη.

Ομως, η πρόκληση της επιτυχούς και έγκαιρης υλοποίησης, στην επόμενη δεκαετία, του στρατηγικού σχεδιασμού και προγραμματισμού που θα εγκριθεί τελικά από την Ε.Ε. και θα συμφωνηθεί με την Ελλάδα θα είναι πολύ μεγαλύτερη και πολύ πιο δύσκολη. Στη φάση της υλοποίησης, δημόσιος και ιδιωτικός τομέας θα πρέπει να αναμετρηθούν οριστικά και με επιτυχία με όλους τους παραδοσιακούς δαίμονές τους, που ιστορικά ταλανίζουν τη χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες.

Ας έχουμε πλέον κατά νου τι καλύτερο μπορούμε να κάνουμε ώστε να μπούμε μια για πάντα στον δρόμο της βιώσιμης ανάπτυξης και να δώσουμε σε λίγα χρόνια μια αποστομωτική και τεκμηριωμένη απάντηση στη σταθερή κριτική των κυβερνήσεων της Ολλανδίας και των υπόλοιπων «φειδωλών» χωρών προς τον Νότο της Ε.Ε. Υποστηρίζουν, λοιπόν, οι «φειδωλοί» ότι στην πράξη ο στόχος της πραγματικής σύγκλισης των χωρών του Νότου της Ε.Ε. απέτυχε, παρά τα 40 χρόνια σημαντικής χρηματοδότησής τους από την πολιτική συνοχής της Ε.Ε., ώστε να μπουν στον δρόμο της βιώσιμης ανάπτυξης και να μην έχουν πλέον ανάγκη από τις μαζικές ενισχύσεις της Ε.Ε. Αντιθέτως, υποστηρίζουν οι «φειδωλοί», οδηγηθήκαμε σήμερα, μετά 40 χρόνια ενισχύσεων από την Ε.Ε., στη σταθερή εξάρτηση των χωρών του Νότου από τα κονδύλια της Ε.Ε., για να μπορέσουν να επιβιώσουν όπως όπως μέσα στην Ε.Ε. και στην ενιαία αγορά της.

*πρώην στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επιστημονικός συνεργάτης του Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών Dusan Sidjanski στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης.

Το άρθρο Η άμεση εμβάθυνση της Ευρωζώνης είναι μονόδρομος εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το άρθρο Βελτίωση του οικονομικού κλίματος στην Ευρωζώνη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το άρθρο Ναδίρ επταετίας αναμένεται στην οικονομία της ευρωζώνης εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που δημοσιεύτηκε δείχνει ότι η στήριξη του ευρώ μεταξύ των πολιτών των κρατών-μελών της Ευρωζώνης βρίσκεται σε πρωτοφανές υψηλό επίπεδο για δεύτερο κατά σειρά έτος.

Η έρευνα αποκαλύπτει ότι το 74% των πολιτών της ευρωζώνης δηλώνουν ότι το ευρώ είναι θετικό για την ΕΕ στο σύνολό της. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο αφότου τέθηκε αυτή η ερώτηση για πρώτη φορά το 2010, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Κομισιόν.

Σχεδόν τα δύο τρίτα των πολιτών (64%) πιστεύουν ότι η ύπαρξη του ευρώ είναι κάτι καλό για τη χώρα τους. Η τάση από το 2002 δείχνει ότι το ποσοστό των ερωτηθέντων που πιστεύουν ότι το ευρώ είναι κάτι καλό για τη χώρα τους αυξάνεται σταθερά κάθε χρόνο από το 2007. Έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από ποτέ το 2017, όταν αυξήθηκε κατά οκτώ ποσοστιαίες μονάδες από το 2016, και διατηρήθηκε σε αυτό το επίπεδο το τρέχον έτος.

Το 27% των πολιτών δηλώνει ότι το ευρώ τούς κάνει να αισθάνονται περισσότερο Ευρωπαίοι από ό,τι στο παρελθόν. Μολονότι εξακολουθεί να αποτελεί την άποψη της μειοψηφίας, πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό από το 2007. Το 69% των πολιτών πιστεύει ότι θα πρέπει να υπάρξει μεγαλύτερος συντονισμός της οικονομικής πολιτικής μεταξύ των κρατών μελών της ευρωζώνης. Τούτο αντιπροσωπεύει αύξηση κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες επί του αριθμού του 2017.

Πάνω από τα τρία τέταρτα των πολιτών (78%) συμφωνούν ότι υπάρχει ανάγκη για σημαντικές μεταρρυθμίσεις, προκειμένου να βελτιωθούν οι οικονομικές επιδόσεις.

Η Επιτροπή διενεργεί τακτικά έρευνες για τη μέτρηση της γενικής αντίληψης σχετικά με το ευρώ ανάμεσα στους πολίτες που ζουν στα κράτη-μέλη της ευρωζώνης. Αυτή είναι η δέκατη έβδομη παρόμοια έρευνα από το 2002.

Πηγή : EurActiv.gr

Το άρθρο Σε πρωτοφανές επίπεδο η στήριξη του ευρώ από τους πολίτες της ευρωζώνης εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο Γάλλος πρόεδρος πιέζει για μεγαλύτερη δημοσιονομική ενοποίηση μεταξύ των 19 κρατών που τώρα χρησιμοποιούν το ευρώ ως τρόπο να αντιμετωπιστούν κάποια τουλάχιστον από αυτά τα προβλήματα. Με τη Γερμανία να δείχνει πως είναι ανοικτή στις εκκλήσεις Μακρόν, τα πολιτικά άστρα μπορεί να έρχονται σε ευθυγράμμιση προκειμένου να αναμορφώσουν το ευρώ, κάνοντας έτσι επανεκκίνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το Bloomberg παρουσιάζει ορισμένες από τις προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι, αλλά και τα εμπόδια για την υιοθέτησή τους:

Κοινός προϋπολογισμός ευρωζώνης

Ο κ. Μακρόν έχει προτείνει τη δημιουργία προϋπολογισμού της ευρωζώνης, με στόχο να βοηθήσει στη χρηματοδότηση επενδύσεων ώστε να ενισχυθεί η ανάπτυξη, να παρασχεθεί έκτακτη οικονομική βοήθεια και να γίνει αποδοτικότερη η αντίδραση του μπλοκ σε οικονομικές κρίσεις. Αν και τα κράτη θα εξακολουθήσουν να έχουν τη διακριτική ευχέρεια σε ότι αφορά τους προϋπολογισμούς τους, ωστόσο αυτή η κοινή πηγή πόρων θα μπορούσε να αποτελέσει πλεονέκτημα σε περιόδους χρηματοοικονομικών αναταραχών και θα μείωνε την εξάρτηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για την τόνωση της οικονομίας της ευρωζώνης. Η πρόσβαση σε αυτόν τον προϋπολογισμό θα εξαρτώνταν από την τήρηση των κανόνων του μπλοκ από τα κράτη-μέλη.

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ έχει πει πως είναι ανοικτή στην ιδέα αυτή. «Προσωπικά πάντα έλεγα: εξαρτάται από το πώς», είπε σε συνέντευξη Τύπου στο Παρίσι στις 13 Ιουλίου. «Δεν έχω τίποτα εναντίον ενός προϋπολογισμού ευρωζώνης. Είχα προτείνει το 2012 έναν μικρότερο προϋπολογισμό ευρωζώνης και απέτυχα παταγωδώς».b«Χαίρομαι ιδιαίτερα που η ιδέα αυτή επανέρχεται», είπε.

Ενιαίος υπουργός Οικονομικών

Ο κ. Μακρόν έχει επίσης προτείνει τη δημιουργία ρόλου για έναν υπουργό Οικονομικών της ευρωζώνης, ιδέα που από καιρό στηρίζει ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Αυτός που θα αναλάμβανε, θα ήταν υπεύθυνος για έναν προϋπολογισμό και θα μπορούσε να ενεργήσει υπό την εποπτεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο κ. Σόιμπλε έχει πει πως μια τέτοια αλλαγή θα απαιτούσε προσαρμογή των Συνθηκών της ΕΕ, κάτι που δεν είναι ρεαλιστικό αυτή τη στιγμή.

Ποιες χώρες στηρίζουν αυτά τα σχέδια;

Οι προτάσεις για κοινό προϋπολογισμό και υπουργό Οικονομικών έχουν τη στήριξη χωρών όπως η Ισπανία και η Ιταλία, που έχουν πει πως τέτοια βήματα είναι σημαντικά προκειμένου να ενισχυθεί το μπλοκ και να προστατευθεί από μελλοντικές κρίσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης στηρίξει την ιδέα αυτή.

Η μέχρι στιγμής πρόοδος

Το ευρώ πέρασε μια δύσκολη δεκαετία. Από την έναρξη της Ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, πέντε από τα μέλη του μπλοκ έπρεπε να διασωθούν και η Ελλάδα παραλίγο να φύγει από την ευρωζώνη το 2015 εν μέσω οικονομικής κακοδιαχείρισης, πολιτικής των άκρων και ενός διογκούμενου ελλείμματος. Από το αποκορύφωμα της αναταραχής όμως, πολλές βασικές δομικές αδυναμίες έχουν διευθετηθεί, κυρίως μέσω της δημιουργίας μια τραπεζικής ένωσης: ενός σετ νέων δομών και κανονισμών που συγκέντρωναν την εποπτεία και το πλαίσιο εκκαθάρισης για τις μεγαλύτερες τράπεζες της ευρωζώνης. Και ενώ οι κανόνες για τους προϋπολογισμούς έχουν επίσης ενισχυθεί, ωστόσο οι πιο αμφιλεγόμενες μεταρρυθμίσεις έχουν μπει σε δεύτερη μοίρα, ελλείψει πολιτικής βούλησης.

Διαμοιρασμός του χρέους

Ίσως η πιο αμφιλεγόμενη πρόταση είναι η έκδοση χρέους που θα είναι εγγυημένο από τις χώρες της ευρωζώνης, μια ιδέα που έχει απορρίψει ο κ. Σόιμπλε διότι θα έθετε σε υπερβολικά μεγάλο ρίσκο τους φορολογούμενους. Σε μια προσπάθεια να αμβλύνει τις αντιρρήσεις, η Κομισιόν έριξε την ιδέα της δημιουργίας των Ευρωπαϊκών Ασφαλών Τίτλων, ενός χρηματοοικονομικού εργαλείου που θα συγκέντρωνε τα κρατικά χρέη όλων των χωρών της ευρωζώνης ώστε να μπορέσουν να πωληθούν σε επενδυτές ως ένα προϊόν.

Ένα Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο

Μια ιδέα που στηρίζουν οι μεγάλες χώρες της ευρωζώνης, περιλαμβανομένης της Γερμανίας, είναι να μετατραπεί ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας σε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο, δίνοντάς του μεγαλύτερες εξουσίες ως προς τη δημοσιονομική εποπτεία και μεγαλύτερο λόγο στα μελλοντικά προγράμματα διάσωσης. Αυτό θα επέτρεπε στο Ταμείο να παρακολουθεί τα οικονομικά των χωρών που αντιμετωπίζουν πρόβλημα και να επιβλέπει μελλοντικές διασώσεις, κίνηση που θα μπορούσε να αφαιρέσει κάποιες εξουσίες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία είναι υπεύθυνη για τη δημοσιονομική εποπτεία. Η αύξηση των εξουσιών του ESM θα έδινε επίσης μεγαλύτερες εξουσίες και στο διοικητικό συμβούλιο του Ταμείου –δηλαδή τους υπουργούς οικονομικών της ευρωζώνης. Η Γερμανία τάσσεται υπέρ, πιέζοντας για ενίσχυση του ρόλου του ταμείου, ενώ η Κομισιόν πιθανότατα θα προτιμούσε να διατηρήσει όσο το δυνατόν περισσότερες εξουσίες της συγκεντρωμένες στις Βρυξέλλες.

Η ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης

Πολλοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν πως οι πιο κρίσιμες μεταρρυθμίσεις είναι στον τομέα των χρηματοοικονομικών ρυθμίσεων. Αυτό πρωτίστως σημαίνει την ολοκλήρωση του επωνομαζόμενου τρίτου πυλώνα της τραπεζικής ένωσης: ενός πλαισίου κοινών εγγυήσεων καταθέσεων. Η Γερμανία μέχρι στιγμής αντιστέκεται, ανησυχώντας πως οι φορολογούμενοί της μπορεί να καταλήξουν να είναι υπεύθυνοι για προβλήματα που υπάρχουν στους τραπεζικούς ισολογισμούς άλλων χωρών. Αντ’ αυτού, το Βερολίνο επιδιώκει τη μείωση του ρίσκου μεταξύ των κρατών-μελών μέσω του περιορισμού της έκθεσης των τραπεζών στο κρατικό χρέος. Όμως αυτή η ιδέα έχει λίγους υποστηρικτές (τη Φινλανδία και την Ολλανδία) και βρίσκει σθεναρή αντίσταση από άλλες χώρες όπως η Ιταλία. Τα κράτη προσπαθούν επίσης να ολοκληρώσουν την ίδρυση ενός κοινού οικονομικού «μαξιλαριού» στον ενιαίο μηχανισμό εκκαθάρισης, μια οντότητα που σχεδιάστηκε ώστε να  επωμίζεται το κόστος της εκκαθάρισης προβληματικών τραπεζών. Αν και η Κομισιόν και χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία πιέζουν ώστε ο ESM να προσφέρει γραμμή πίστωσης για το «μαξιλάρι» αυτό, η Γερμανία αντιτίθεται σθεναρά.

Ποιες είναι οι πιθανότητες συμβιβασμού;

Η κ. Μέρκελ έχει αναγνωρίσει δημοσίως την ανάγκη να γίνουν βήματα προς μια μεγαλύτερη ενοποίηση. Αν και είναι εξαιρετικά απίθανο η όποια κίνηση να γίνει πριν τις Γερμανικές εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου, οι συζητήσεις για τα θέματα αυτά θα μπορούσαν να σημειώσουν πρόοδο σύντομα μετά τον σχηματισμό Γερμανικής κυβέρνησης –υποθέτοντας πως ο κυβερνητικός συνασπισμός θα είναι πρόθυμος. Αν και το Βερολίνο εξακολουθεί να έχει επιφυλάξεις, η εκλογή Μακρόν έχει βοηθήσει ώστε να κινητοποιηθεί η Γερμανική κυβέρνηση σε ορισμένους τομείς που μέχρι πρόσφατα παρέμενε ανένδοτη.

Ο βασικός αντίπαλος της καγκελαρίου, ο ηγέτης των Σοσιαλδημοκρατών, Μάρτιν Σουλτς, είναι πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τον ενδιέφερε η μεγαλύτερη ενοποίηση της ΕΕ και πιθανότατα θα βοηθούσε στις πρωτοβουλίες του Μακρόν. Και μια νίκη της Μέρκελ θα έδινε νέα δυναμική στην ήδη ανανεωμένη Γαλλο-Γερμανική δυναμική, επιτρέποντας στα δυο βασικά μέλη της ευρωζώνης να αναλάβουν περισσότερες πρωτοβουλίες, ιδιαίτερα σε λιγότερο αμφιλεγόμενες εκκρεμείς μεταρρυθμίσεις. Άλλωστε, ακόμα και αν οι δυο πλευρές δεν συμφωνούν σε όλα τα ανοικτά ζητήματα, συμφωνούν πως μια ισχυρότερη ευρωζώνη θα είναι καλύτερα εξοπλισμένη ώστε να αντιμετωπίσει την επόμενη οικονομική ή πολιτική κρίση.

Το άρθρο Οι προτάσεις για επανεκκίνηση της ευρωζώνης εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της αποζημίωσης ανά εργαζόμενο ήταν 1,2% το πρώτο τρίμηνο του 2017, ενώ το τέταρτο τρίμηνο του 2016 είχε διαμορφωθεί στο 1,4%. Σε κάθε περίπτωση, ο ρυθμός αύξησης της αποζημίωσης ανά εργαζόμενο παραμένει πολύ χαμηλότερος από τον μέσο όρο του 1999, που ήταν 2,1%. Κατά την ΕΚΤ, παράγοντες που εμποδίζουν την ταχύτερη αύξηση των μισθών είναι η ύπαρξη υψηλής ανεργίας, ο αδύναμος ρυθμός αύξησης της παραγωγικότητας και η επίπτωση από την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας ορισμένων χωρών κατά τη διάρκεια της κρίσης.

Επιπρόσθετος παράγοντας είναι, κατά την ΕΚΤ, το περιβάλλον χαμηλού πληθωρισμού που υπήρχε τα τελευταία χρόνια και το οποίο επηρεάζει τους επίσημους και ανεπίσημους μηχανισμούς σύνδεσης του πληθωρισμού με τις αμοιβές. Παράλληλα, η τιμή των καταναλωτικών προϊόντων εξακολουθεί να είναι χαμηλή, διότι η αύξησή τους, παγκοσμίως, δεν έχει περάσει στις τιμές στην Ευρωζώνη, κάτι που πιθανότατα θα ενισχυθεί, εξαιτίας της σημαντικής ανατίμησης του ευρώ τους τελευταίους μήνες. Τον Ιούλιο, ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης διαμορφώθηκε στο 1,3%, δηλαδή πολύ χαμηλότερα από τον στόχο της ΕΚΤ για μεσοπρόθεσμο πληθωρισμό 2%, ενώ οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρωζώνης ετοιμάζονται να συγκρουστούν για το μέλλον του προγράμματος αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ πιθανότατα τον Οκτώβριο.

Το άρθρο Χαμηλός ο ρυθμός αύξησης των μισθών στην Ευρωζώνη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.