Το άρθρο Εποχή Mεγάλων Aνατροπών… Του Γιάννη Μήτσιου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Εκατόν δέκα χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου του μεγαλύτερου στην ιστορία της ανθρωπότητας μέχρι τότε. Ήταν 28 Ιουλίου του 1914 όταν η Αυστροουγγαρία κήρυξε τον πόλεμο στη Σερβία. Είχε προηγηθεί η δολοφονία του Αρχιδούκα του αυστρoουγγρικού θρόνου Φερδινάνδου και της συζύγου του ένα μήνα νωρίτερα στο Σεράγεβο.

Η Αυστροουγγαρία κατηγόρησε τη Σερβία και οι αλληλένδετες συμμαχίες ενέπλεξαν τις δυνάμεις σε μια σειρά από διπλωματικές ανταλλαγές, γνωστές και ως “Κρίση του Ιουλίου”. Η Ρωσία υπερασπίστηκε τη Σερβία και στις 4 Αυγούστου, η σύγκρουση είχε επεκταθεί για να συμπεριλάβει τη Γερμανία, τη Γαλλία και τη Βρετανία, μαζί με τις αντίστοιχες αποικίες τους. Τον Νοέμβριο, η Οθωμανική Αυτοκρατορία, η Γερμανία και η Αυστρία σχημάτισαν τις Κεντρικές δυνάμεις, ενώ τον Απρίλιο του 1915 η Ιταλία προσχώρησε στις Συμμαχικές Δυνάμεις της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ρωσίας και της Σερβίας.

Ήταν ένας πόλεμος μεταξύ κυρίως ευρωπαϊκών δυνάμεων που στην πορεία πήρε παγκόσμια διάσταση με θύματα δέκα εκατομμύρια νεκρούς στρατιώτες και άλλα τόσα πολίτες. Άφησε πίσω του τρείς διαλυμένες αυτοκρατορίες (Ρωσική, Αυστροουγγρική, Οθωμανική), την Οκτωβριανή Επανάσταση και την ισπανική γρίπη που πρόσθεσαν εκατομμύρια ακόμη θυμάτων σε όλη την Ευρώπη. Ένας νέος κόσμος γεννήθηκε και μια νέα διεθνής τάξη που προσπάθησε ανεπιτυχώς να ισορροπήσει στα χρόνια του Μεσοπολέμου που ακολούθησε.

Η Ελλάδα βίωσε εκείνη την περίοδο λόγω γεωγραφίας και πολιτικών σχεδιασμών διχασμό, επέκταση συνόρων αλλά έκλεισε με την Μικρασιατική τραγωδία. Η μοίρα των μικρών χωρών σε παγκόσμιες αναμετρήσεις.

Εκατόν δέκα χρόνια, μετά βρισκόμαστε σήμερα σε μια αντίστοιχη διεθνή ρευστή κατάσταση συμμαχιών, τοπικών συγκρούσεων που μπορεί να πάρουν παγκόσμιες διαστάσεις και ένα γεωπολιτικό περιβάλλον που προμηνύει μια νέα παγκόσμια τάξη να αναδύεται. Το 1914 είχαμε την «κρίση του Ιουλίου» και ο μήνας που πέρασε μπορεί να είναι ο αντίστοιχος του 2024. Και την είδαμε σε ένα μήνα. Από την δολοφονική απόπειρα στον υποψήφιο αμερικανό πρόεδρο Τραμπ, την απόσυρση του αμερικανού προέδρου Μπάιντεν από την κούρσα των προεδρικών εκλογών, τον εορτασμό ή μνημόσυνο των 75 χρόνων του ΝΑΤΟ, την αγωνία της Ουκρανίας στην επέλαση των Ρώσων και την αδυναμία της Δύσης (ΕΕ και ΗΠΑ) στην πλήρη ανατροπή επί του πεδίου αλλά κυρίως την δολοφονία του ηγέτη της Χαμάς στην καρδιά της πρωτεύουσας του Ιράν που είναι πιθανόν να φέρει κατακλυσμιαίες συνέπειες στη Μ. Ανατολή.

Ενας πλανήτης λοιπόν σε αναβρασμό με νέες συμμαχίες που διαμορφώνονται και κλείνουν λές και είναι έτοιμοι για την μεγάλη αναμέτρηση, που δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα αποφευχθεί στο τέλος.

Από τη μια το αγγλοσαξονικό στρατόπεδο (ΗΠΑ, ΕΕ, Ισραήλ, Αγγλία Καναδάς, Αυστραλία, Ιαπωνία και σύμμαχοί του) και από την άλλη οι δυνάμεις της Ανατολής (Κίνα, Ρωσία, Ιράν με τους δικούς τους συμμάχους) και εκείνοι που είναι έτοιμοι να «ανέβουν» στο άρμα της μιας ή της άλλης συμμαχίας όπως πχ η Τουρκία, Βραζιλία, Ινδία, κ. α, αν τελικά οδηγηθούμε σε παγκόσμια αναμέτρηση που θα σημάνει ίσως και το τέλος της ανθρωπότητας. Το 1914 δεν υπήρχαν πυρηνικά.

Όπως και τότε έτσι και σήμερα ο γεωπολιτικός και οικονομικός ανταγωνισμός των Μεγάλων Δυνάμεων, η τεχνολογία και η βιομηχανική ανάπτυξη οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε σύγκρουση. Η ηγεμονία των ΗΠΑ και του δυτικού κόσμου είναι πλέον σε αποδρομή-παρακμή μια και βρίσκονται αντιμέτωποι με εσωτερικές προκλήσεις, οικονομικό ανταγωνισμό, γεωγραφική υπερεξάπλωση και πίεση από τις ανερχόμενες δυνάμεις της Ανατολής και του παγκόσμιου νότου. Η ανάδυση μιας νεας παγκόσμιας τάξης δύσκολα θα είναι ειρηνική όσο θα το θέλαμε ή το φανταζόμαστε. Στην παγκόσμια ιστορία δυστυχώς η βία είναι η μαμή της ιστορίας.

Όσο για μας εδώ στην Ελλάδα θα κληθούμε από την ιστορική συγκυρία να πάρουμε θέση (ήδη έχουμε πάρει) και μακάρι να μην πληρώσουμε βαρύ τίμημα σε όποια μελλοντική αναμέτρηση προκύψει.

Τελικά ποιος είπε ότι τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις….

*πολιτικός επιστήμονας-διεθνολόγος

Το άρθρο 1914- 2024. Από τον Α΄ΠΠ στον Γ΄ΠΠ;… Του Γιάννη Μήτσιου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η χρονιά που μόλις ανέτειλε έχει χαρακτηριστεί ως χρονιά γρίφος, επικίνδυνη, ανατρεπτική, απρόβλεπτη και αβέβαιη. Αναμφίβολα η κληρονομιά του 2023 και η δυναμική αλλαγών που έχουν δημιουργηθεί διεθνώς μέσα από πολλά μέτωπα θα την κάνουν μια πολύ ενδιαφέρουσα χρονιά και ίσως το 2024 να αποτελέσει ένα σημείο καμπής στην παγκόσμια ιστορία.

Οι κινέζοι έχουν μια ευχή και κατάρα με το «να ζεις σε ενδιαφέροντες καιρούς» και φαίνεται ότι ζούμε σε τέτοιους καιρούς.

Καταρχάς τη νεα χρονιά ο μισός πλανήτης θα ζήσει σε προεκλογικούς ρυθμούς αφού θα έχουμε εκλογές σε πενήντα χώρες με πάνω από 3.8 δις ψηφοφόρους, με ότι αυτό συνεπάγεται για την σταθερότητα και την εύθραυστη ισορροπία της παρούσας διεθνούς κατάστασης. Οι προεδρικές εκλογές στην Αμερική θα έχουν τη μέγιστη βαρύτητα αφού μια νέα πολύ πιθανή εκλογή Τραμπ, από μόνη της μπορεί να αντρέψει πολλά τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ αλλά και διεθνώς. Αλλά μέχρι το Νοέμβριο του 24 πολλά θα εξαρτηθούν και από τις εξελίξεις στο Ουκρανικό, τη Μέση Ανατολή και από άλλα απρόβλεπτα γεγονότα που μπορεί να συμβούν. Εξάλλου ποιος πρόβλεψε ότι τους τελευταίους μήνες της χρονιάς που έφυγε την κρίση στη Γάζα; Μια ήττα της Ουκρανίας πάντως θα αποτελέσει στρατηγική ήττα και για την Δύση με ότι αυτό θα σημαίνει για την συνοχή της αλλά και για την αντίδραση της ρισκάροντας ή μη, μια ευθεία πολεμική αντιπαράθεση με τη Ρωσία.

Η Ευρώπη έχει ευρωεκλογές τον Ιούνιο, με την επέλαση των αντισυστημικών, ευρωσκεπτικιστικών και πατριωτικών κομμάτων να είναι προ των πυλών. Αν τα προγνωστικά επαληθευθουν οι δυνάμεις αυτές θα είναι η τρίτη ομάδα στο ευρωκοινοβούλιο με μεγάλη και αποφασιστική επιρροή στη λειτουργία του.Οι ευρωεκλογές θα αποτελέσουν και τον προπομπό για μελλοντικές ανατροπές στις εκλογές των κρατών μελών της ΕΕ κυρίως σε Γαλλία και Γερμανία αλλά και στην Αυστρία στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Η ανασφάλεια των ευρωπαίων πολιτών για το βιοτικό τους επίπεδο, ο φόβος και η κρίση εμπιστοσύνης και των προσδοκιών τους από τους θεσμούς και τα συστημικά πολιτικά κόμματα μπορούν να προκαλέσουν δυνητικά πολιτική αποσταθεροποίηση.

Στη Ρωσία μια νέα θητεία αναμένει τον πρόεδρο Πούτιν στις εκλογές του Μαρτίου ενώ και το Ηνωμένο Βασίλειο θα οδεύσει τέλος το χρόνου σε εκλογές με τους Εργατικούς στην εξουσία.
Στην Ασία οι εκλογές στην Ταϊβαν θα επιταχύνουν την αντίδραση της Κίνας, εκλογές έχουν η Ινδία και η Ινδονησία και το Ιράν το Μάρτιο, αν δεν αποφευχθεί οριστικά ένας ευρύτερος πόλεμος στην Μέση Ανατολή.

Κύρια ζητήματα πολιτικής που κυριαρχούν και θα κυριαρχήσουν και την επόμενη χρονιά αποτελούν το μεταναστευτικό (κυρίως για ΗΠΑ και ΕΕ), η κλιματική αλλαγή και οι φυσικές καταστροφές όπως επίσης και η σταδιακή αύξηση της γεωπολιτικής και οικονομικής επιρροής της Κίνας ( BRICS, νέος δρόμος του μεταξιού) όπου οι ΗΠΑ χάνουν σταδιακά αξιοπιστία και αποδοχή. Στην ομάδα των χωρων BRICS εντάσσονται από 1/1/24 η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Εμιράτα, το Ιράν, η Αίγυπτος και η Αιθιοπία. Η ομάδα των χωρών BRICS πλέον αντιπροωπεύει το 30% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το 43% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.

Η χώρα μας που θα γιορτάζει το καλοκαίρι τα πενήντα χρόνια από τη μεταπολίτευση θα βρεθεί αντιμέτωπη με τις επιπτώσεις των ευρωκλογών κυρίως στις μεγάλες χώρες της ΕΕ, την εξέλιξη του Ουκρανικού, την αστάθεια στα Βαλκάνια, την απρόβλεπτη Τουρκία μέσα σε αυτό τον κυκεώνα των ανακατατάξεων, τις εξελίξεις στην Μ. Ανατολή και την ενδεχόμενη εκλογή Τραμπ. Η μέχρι τώρα ταύτιση και συμπόρευση με τις πολιτικές της ΕΕ και των ΗΠΑ στα διεθνή γεγονότα και η πολιτική «της σωστής πλευράς της ιστορίας», δεν θα συνεχίζεται επάπειρον αφού οι ομοιδεάτες και ιδεολογικοί ξένοι σύμμαχοι ή θα περιοριστούν ή θα φύγουν από το πολιτικό προσκήνιο χωρίς να υπάρχουν πλέον κοινά συμφέροντα.

Εξάλλου εκατό χρόνια σχεδόν πίσω η Ελλάδα του Βενιζέλου μετά το τέλος του Α΄ΠΠ (1918-20) και στο σκληρό παζάρι των μεταπολεμικών διευθετήσεων βρέθηκε μπροστά σε νέες συνθήκες, νέες διπλωματικές ισσοροπίες και κινδύνους. Η αγγλική πολιτική στη Μ. Ανατολή, τα γαλλικά συμφέροντα, η στενή σχέση Ιταλίας -Αλβανίας, η αποχώρηση των ΗΠΑ και του προέδρου Ουίλσων από το Συνέδριο Ειρήνης των Παρισίων και από τα ευρωπαϊκά δρώμενα επηρέασαν σημαντικά τα ελληνικά συμφέροντα συμβάλοντας και αυτά στην Μικρασιατική καταστροφή. Η ιστορία πάντα διδάσκει.

Ας ευχηθούμε η χρονιά να κρατηθεί ειρηνική όσο το δυνατόν γίνεται. Καλή χρονιά.

*πολιτικός επιστήμων-διεθνολόγος

Το άρθρο 2024 ‘Ετος καμπής… Του Γιάννη Μήτσιου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

υποψήφιος περιφερειακός σύμβουλος βορείου τομέα με το Γιάννη Σγουρό

Σε λίγες μέρες θα κληθούμε να ψηφίσουμε για την Αττική μας, για το μέλλον της περιφέρειας που ζούμε και εργαζόμαστε για τον τόπο μας.

Η Περιφέρεια της Αττικής με σχεδόν 4 εκατομμύρια κατοίκους συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες περιφέρειες (regions) στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ξεπερνά πληθυσμιακά πολλά κράτη-μέλη της Ένωσης. Στις επικείμενες εκλογές ψηφίζουμε για την εκλογή των 85 μελών του Περιφερειακού Συμβουλίου και του Περιφερειάρχη που θα διοικεί την Περιφέρεια, για τα επόμενα πέντε χρόνια (2024-2028).

Οι εκλογές αυτές έρχονται μέσα σε μια τραγική συγκυρία για τη χώρα μετά από ένα θερμό καλοκαίρι με ρεκόρ καμένων εκτάσεων και στη συνέχεια με τις καταστροφικές πλημμύρες της Θεσσαλίας, που οι συνέπειες δεν θα αρχίσουν να εμφανιστούν με πανελλήνια επίδραση.

Σαυτό το περιβάλλον αξιολογήθηκαν οι πάντες, κυβέρνηση, τοπική αυτοδιοίκηση, θεσμοί, ΜΜΕ, ΜΚΟ, κοινωνία των πολιτών, ευρωπαϊκή και διεθνής συνδρομή κλπ. Για την Αττική που είναι σχεδόν η μισή χώρα τα διδάγματα είναι πολλά και οι προκλήσεις μεγάλες όπως και τα ερωτήματα. Πολιτική προστασία, περιβάλλον, μεταφορές, παιδεία, υγεία, πολιτισμός, αθλητισμός, μεταφορές συνθέτουν ένα ευρύ πλέγμα δράσεων και καθημερινής παρουσίας του ρόλου της περιφέρειας στη ζωή όλων μας.

Η κοινωνία απαιτεί έργο, διαφάνεια, εμπειρία, σαφείς και ξεκάθαρες αρμοδιότητες, συντονισμό, ανθρώπινο δυναμικό και μέσα για την υλοποίηση των έργων που θα κάνουν τη ζωή των πολιτών καλύτερη σε μια περιφέρεια ήδη ταλαιπωρημένη.

Ιδιαίτερα τον κρίσιμο τομέα των αρμοδιοτήτων με τις απίστευτες αλληλοεπικαλύψεις, τη σύγχυση και της μετατόπισης ευθυνών, η παράταξη του Γιάννη Σγουρού, «Αττική Ανεξάρτητη Αυτοδιοίκηση» τον έχει ως μια από τις πρώτες προτεραιότητες, με την ανάληψη πρωτοβουλίας για την άρση της δεδομένης κακονομίας και πολυνομίας και την επαναχάραξη των ορίων των αρμοδιοτήτων, ώστε να ασκούνται με βάση τις αρχές της αποκλειστικότητας και της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, δηλαδή στο πιο κοντινό στον πολίτη επίπεδο, αποκλειστικά (δηλ. από ένα φορέα) και αποτελεσματικά.

Προϋπόθεση βέβαια αποτελεί, η μεταφορά πόρων σύμφωνα με το άρθρο 102 του Συντάγματος αλλά και η αξιοποίηση όλων των λοιπών πόρων (ΕΣΠΑ, Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, ίδιοι πόροι, Ταμείο Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας).

Το ζήτημα για την Περιφέρεια Αττικής είναι να αλλάξει ριζικά πλεύση και λειτουργία. Να παύσει να αποτελεί το μακρύ χέρι της εκάστοτε κυβέρνησης και να μην μετατραπεί σε ένα ακόμη υπουργείο της. Η παράταξη «Αττική Ανεξάρτητη Αυτοδιοίκηση» και ο Γιάννης Σγουρός έχουν αποδεδειγμένα εχέγγυα ανεξαρτησίας (όχι ιδεολογικής ουδετερότητας), κοινωνική πολυσυλλεκτικότητα και πλουραλισμό, με συνέπεια, συνέχεια και έργο. Η Αττική χρειάζεται ένα νέο ύφος αλλά και ήθος της εξουσίας, με ικανούς ανθρώπους από όλους τους πολιτικούς χώρους και ποιότητα χωρίς φανφαρονισμούς και ψεύτικους επικοινωνιακούς εντυπωσιασμούς. Σκληρή δουλειά-Στρατηγική-Πρόγραμμα-Μέθοδικότητα και Διαφάνεια είναι εκείνοι οι άξονες για ένα καλύτερο αύριο για μια καλύτερη κοινωνία για όλους.

Η Περιφέρεια Αττικής μπορεί να γίνει πρότυπο. Με πρωταγωνιστή τον πολίτη, με τη νέα γενιά να δίνει το παρόν, με τις πόρτες ανοιχτές για όλους για μια Αττική με ελπίδα και προοπτική.

Το άρθρο Με ελπίδα και προοπτική για την Περιφέρεια Αττικής… Του Γιάννη Μήτσιου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Όσο πλησιάζει η μέρα των εκλογών όλο και περισσότερο το πολιτικό κλίμα πολώνεται, γίνεται τοξικότερο και κουραστικό ίσως για μεγάλο μέρος των πολιτών που δεν αντέχει να βλέπει τις ατέλειωτες τηλεοπτικές «παραστάσεις» των υποψηφίων.

Μπορεί εδώ στην Ελλάδα να ασχολούμαστε και λογικό είναι, με τις κομματικές κόντρες και την επιλογή του κόμματος που θα ψηφίσουμε και τα εσωτερικά ζητήματα, δεν ακούμε όμως τι γίνεται στον ευρύτερο περίγυρό μας ευρωπαϊκό και διεθνή που θα επηρεάσει τις μελλοντικές πολιτικές της χώρας όποια κυβέρνηση και να βγεί στις 21 Μάϊου, στις 2 Ιουλίου ή ακόμα και στις 30 Ιουλίου αν πάμε σε αλλεπάλληλες εκλογές.

Κύριο μέλημα για μας, είναι οι προεδρικές εκλογές στην Τουρκία την Κυριακή 14 Μαΐου και στις 28 στο δεύτερο γύρο. Μια επικράτηση Κιλιντσάρογλου (ειρηνικά ή όχι) με τις ευλογίες του δυτικού παράγοντα θα επαναφέρει την Τουρκία σταδιακά στο δυτικό «μαντρί». Σε περίπτωση νίκης Ερντογάν η Δύση θα αναγκαστεί να τον ανεχτεί. Το αντάλλαγμα ή τα ανταλλάγματα που μπορούν να δοθούν (στο πρόσχημα της ειρηνικής συνύπαρξης) είναι οι «Πρέσπες του Αιγαίου» που θα κληθεί πιεζόμενη, η ελληνική κυβέρνηση να δώσει όποια και αν είναι αυτή (αυτοδύναμη ή συνεργασίας). Σ’ αυτά θα συμπεριληφθούν η αποστρατικοποίηση των νησιών, η συνεκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων, οι θαλάσσιες ζώνες (ΑΟΖ και χωρικά ύδατα). Εξάλλου το έδαφος έχει ήδη προαλειφθεί στο πρόσφατο Συνέδριο των Δελφών από τους σύγχρονους «μάντες» (εγχώριους και μη) των διεθνών εξελίξεων και των χρησμών τους.

Η έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία θα επηρεάσει και τις μελλοντικές εξελίξεις στην γειτονιά μας αλλά και στο ευρωατλαντικό οικοδόμημα. Η ΕΕ δεν είναι και στα καλύτερά της. Η Γαλλία έχει παρατεταμένη εσωτερική πολιτική αστάθεια, είναι σε διένεξη με την Ιταλία για το μεταναστευτικό και με τη Γερμανία κυρίως για την οικονομία, τη βιομηχανία αλλά και τις σχέσεις με την Κίνα ενώ πιέζουν πολλές χώρες για την άρση της ομοφωνίας σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, με την κατάργηση του βέτο και την θέσπιση της απλής πλειοψηφίας. Στα οικονομικά η νέα αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ είναι στο άμεσο μέλλον όπως επίσης και η θέσπιση νέων δημοσιονομικών μέτρων με την αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας που θα τελειώνει τη χαλάρωση των μέτρων λόγω πανδημίας θα φέρει περικοπές δημοσίων δαπανών και νέους κανόνες για την απομείωση του χρέους και την ετήσια αποπληρωμή δόσεων, που στη δική μας περίπτωση ξεπέρασε τα 400 δις ευρώ!!!

Μια τραπεζική ναι νομισματική κρίση που έχει ξεκινήσει στις ΗΠΑ δύσκολα θα αφήσει ανεπηρέαστη και την Ευρώπη (κυρίως τις ιταλικές και ισπανικές τράπεζες). Η κατάρρευση μέχρι τώρα τεσσάρων περιφερειακών τραπεζών στις ΗΠΑ, αυτών που έπονται, (ήδη το άθροισμα των ζημιών των τραπεζών αυτών έως τώρα, επέρασε εκείνο της κρίσης της Lehman Brothers το 2008), η αύξηση η μη του ορίου του δημοσίου χρέους των ΗΠΑ που ξεπέρασε τα 31 τρις δολ ( με κίνδυνο στάσης πληρωμής του αμερικανικού δημοσίου από 1/6) και η σταδιακή αποδολαριοποίηση της διεθνούς οικονομίας σε συνδυασμό με τις προεδρικές εκλογές και την εσωτερική πολιτική σύγκρουση στις ΗΠΑ θα επηρεάσουν και την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ και των παρεμβάσεων της. Πολλώ δε μάλλον μια αυξανόμενη πίεση της Κίνας στην Ταϊβάν αλλά και οι διεθνείς παρεμβάσεις της Κίνας θα κάνουν την υπερδύναμη περισσότερο νευρική και απρόβλεπτη σε μια πορεία οπισθοχώρησης.

Σ΄ αυτό λοιπόν το διεθνές ρευστό και λίαν επικίνδυνο περιβάλλον πορευόμαστε και όποιος και να κερδίσει οι προκλήσεις και οι πιέσεις θα είναι υπαρκτές και θα κριθούν όλα από τον τρόπο που το νέο πολιτικό σκηνικό θα τα διαχειριστεί.

*Πολιτικός Επιστήμων-Διεθνολόγος

Το άρθρο Εκλογές σε ένα ρευστό διεθνές περιβάλλον… Του Γιάννη Μήτσιου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Γιάννη Μήτσιου*

Πριν ακόμα φτάσει ο χειμώνας στην Ευρώπη, από την Πορτογαλία μέχρι την Πολωνία οι ευρωπαϊκοί λαοί αισθάνονται ήδη παγωμένοι με αυτά που βλέπουν καθημερινά και με αυτά που έρχονται.
Η Ευρώπη είναι στα πρόθυρα νευρικής κρίσης, ηγεσιών και λαών, που πρέπει να διαχειριστούν τώρα λάθος αποφάσεις, νέες γεωπολιτικές πραγματικότητες και να δώσουν λύσεις σε ζητήματα που έχουν να κάνουν άμεσα με τους πολίτες και τη διαβίωσή τους, την οικονομία και την εσωτερική συνοχή.

Έχει ειπωθεί πολλές φορές ότι η Ευρώπη, είναι σαν ένα μεγάλο τάνκερ που αργεί να στρίψει αλλά όταν στρίψει προχωρά μπροστά, ότι σε όλα τα μεγάλα ζητήματα αργεί να πάρει αποφάσεις αλλά στο τέλος τις παίρνει με επιτυχία και ένα σωρό άλλα φθηνά επιχειρήματα.

Όμως, η Ευρώπη σήμερα αντιμετωπίζει όχι μόνο κρίση ενέργειας, οικονομική και γεωπολιτικών ανταγωνισμών αλλά και υπαρξιακή κρίση. Λες και έχουν «συνωμοτήσει» όλοι εναντίον της εσωτερικοί και εξωτερικοί παράγοντες. Από πρωταγωνιστής των εξελίξεων κινδυνεύει να γίνει κομπάρσος. Οι άνεμοι της ιστορίας δεν είναι με το μέρος της. Τις επόμενες εβδομάδες και μήνες η ΕΕ έρχεται να αντιμετωπίσει ένα βουνό ζητημάτων και να πάρει σκληρές αποφάσεις που θα πονέσουν τους λαούς, και είναι αυτοί που στο τέλος θα την πληρώσουν ή θα ξεσηκωθούν.

Η κρίση είναι πολύπλευρη και πολυεπίπεδη με όλες τις επακόλουθες συνέπειές της και περιλαμβάνει κυρίως:
• Την επάρκεια(;) και ακρίβεια της ενέργειας για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά
• Την αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ για να τιθασεύσει τον πληθωρισμό
• Την οικονομική ύφεση που εισέρχεται με ανεργία, φτωχοποίηση κλπ
• Τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία και την σταδιακή αδυναμία της ΕΕ να στηρίξει την κυβέρνηση Ζελένσκι με στρατιωτικό εξοπλισμό και χρήματα (ήδη ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ δήλωσε πρόσφατα ότι τα στρατιωτικά αποθέματα της Ευρώπης είναι στα όριά τους)
• Την σχεδόν εκκωφαντική απουσία των ΗΠΑ στην έμπρακτη στήριξη της Ευρώπης (εκτός από το πανάκριβο υγροποιημένο φυσικό αέριο LNG που δεν φτάνει κιόλας). Δεύτερο Σχέδιο Μάρσαλ δεν υπάρχει και θα κινδυνεύσει η ενότητα της Δύσης και του ΝΑΤΟ υπό το βάρος τόσων προκλήσεων. Οι Αμερικανοί έχουν το δικό τους πολιτικό διχασμό να διαχειριστούν ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου και δεν είναι άμοιροι ευθυνών και για την ευρωπαϊκή κρίση.
• Το ενδεχόμενο μιας θερμής ελληνοτουρκικής κρίσης
• Τις σχέσεις με την Κίνα
• Και τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στις χώρες μέλη.

Τι όμως συνετέλεσε για να μετατραπεί η ΕΕ από πρωταγωνιστή σε κομπάρσο;

Η απάντηση είναι ξεκάθαρα πολιτική. Το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης φέρουν οι ηγεσίες της ΕΕ, η γραφειοκρατία των Βρυξελλών, η δύναμη πανίσχυρων οικονομικών συμφερόντων και επιχειρήσεων αλλά και συμφερόντων λίγων και δυνατών μελών κρατών, η έλλειψη οράματος και η σχέση με τις ΗΠΑ. Πως να συντονιστούν 27 κράτη σε ένα τέτοιο σύνθετο περιβάλλον που απειλεί την ίδια την ομαλή εσωτερική και πολιτική συνοχή τους; Ήδη στη Γαλλία ο πρόεδρος Μακρόν στερείται πλειοψηφίας στη Βουλή και στη Γερμανία οι αποφάσεις παίρνονται από την τρικομματική συμμαχία (χωρίς ιδεολογική συνοχή) σοσιαλδημοκρατών, φιλελευθέρων και πρασίνων. Χώρες όπως η Ουγγαρία, Τσεχία, Γερμανία (;) και άλλες απειλούν με βέτο για το πλαφόν σε φυσικό αέριο από τη Ρωσία και πάει λέγοντας.

Το διακύβευμα είναι μεγάλο όταν και αν θα βγουν οι λαοί στους ευρωπαϊκούς δρόμους, τις πλατείες αλλά και στις κάλπες. Σε λίγες μέρες έχει εκλογές η Σουηδία, τέλος του μήνα η Ιταλία (τοπ 3 στην ΕΕ), αρχές Οκτωβρίου η Βουλγαρία, αργότερα η Ελλάδα κλπ

Πολύ φοβούμαι ότι η Γηραιά ήπειρος στο τέλος θα κινδυνεύσει με «πνευμονία» αν ο χειμώνας έρθει βαρύς.

*πολιτικός επιστήμων-διεθνολόγος

Το άρθρο Ευρώπη: πρωταγωνιστής ή κομπάρσος;… Του Γιάννη Μήτσιου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Την ώρα που οι περισσότεροι είναι διακοπές και η θερινή ραστώνη είναι πανταχού παρούσα, ο Ιταλός φιλόσοφος και συγγραφέας Ουμπέρτο Έκο, συνήθιζε να λέει ότι τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις. Κι όμως όχι μόνο υπάρχουν ειδήσεις αλλά έχουμε μπει στην κυριολεξία σε μια εποχή ανατροπών. Παλιότερα έλεγαν ότι μεγάλα γεγονότα συμβαίνουν κάθε τριάντα χρόνια και η σημερινή περίοδος αναταράξεων προσομοιάζει με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης (σχεδόν αναίμακτα τότε και χωρίς πολεμικές συγκρούσεις) την περίοδο 1989-1991. Τότε ένας κόσμος πέρασε στην ιστορία και ένας άλλος αναδύθηκε, με την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ και της Δύσης, την είσοδο στην παγκοσμιοποίηση, τις προόδους της τεχνολογίας και την 4η βιομηχανική επανάσταση.

Τώρα βρισκόμαστε σε μια νέα φάση της ιστορίας που η Δύση και η υπερδύναμη δοκιμάζει τις αντοχές της στην πλανητική ηγεμονία. Ιστορικά η περίοδος που διανύουμε έχει στοιχεία του Α’ ΠΠ, του Β΄ΠΠ και του Ψυχρού Πολέμου. Μετά το τέλος της πανδημίας λες και άνοιξε ο ασκός του Αιόλου και οι συμφορές και ανατροπές έρχονται η μία πίσω από την άλλη.

Στην Οδύσσεια, όταν ο Οδυσσέας με τους συντρόφους του πήγε στην Αιολία, εκεί ο Αίολος τους φιλοξένησε ένα μήνα. Όταν ζήτησε τη βοήθεια του Αιόλου για να αναχωρήσει, αυτός έκλεισε τους επτά ανέμους σε ένα ασκί από δέρμα βοδιού και άφησε μόνο τον ούριο Ζέφυρο να πνέει ευνοϊκά γι’ αυτούς. Με τη βοήθεια του Ζέφυρου ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του έφτασαν πολύ κοντά στην Ιθάκη. Αλλά κάποια στιγμή που ο Οδυσσέας αποκοιμήθηκε, οι σύντροφοί του άνοιξαν το ασκί νομίζοντας ότι έχει χρυσάφι, και άφησαν ελεύθερους όλους τους ανέμους. Ξέσπασε θαλασσοταραχή που προκάλεσε μεγάλες ζημιές στο καράβι του Οδυσσέα με αποτέλεσμα να χάσει τον προσανατολισμό του επιμηκύνοντας το ταξίδι της επιστροφής στην Ιθάκη.

Παραβολικά λοιπόν, οι άνεμοι της ιστορίας έχουν απελευθερωθεί και μπήκαμε σε θαλασσοταραχή μεγάλη. Από την Ουκρανία στην Αν. Ευρώπη, στα Βαλκάνια, στη Μέση Ανατολή και έως την μακρινή Ασία δοκιμάζεται η σταθερότητα, η ειρήνη, οι ισορροπίες αλλά και γεννιέται ένας de facto πολυπολικός κόσμος. Για πρώτη φορά μετά το Β΄ΠΠ, δύο τεράστιες δυνάμεις όπως η Κίνα και η Ρωσία ενώνουν τις δυνάμεις τους, μαζί με τους συμμάχους τους, ενάντια στην μέχρι τώρα πλανητική ηγεμονία της Δύσης των ΗΠΑ και του αγγλοσαξονικού κόσμου ευρύτερα. Η πολεμική αναμέτρηση ξεκίνησε από τις πεδιάδες της Ουκρανίας, θα συνεχιστεί στην κινεζική θάλασσα και θα συμπαρασύρει και άλλες περιοχές με γεωπολιτικές εκκρεμότητες. Η συσσώρευση γεωπολιτικής ενέργειας είναι μεγάλη και πάντα στην ανθρώπινη ιστορία όταν απειλείται η ισχύς και η ηγεμονία μίας δύναμης από μια άλλη νομοτελειακά οδηγούμαστε σε σύγκρουση. (Τα έγραψε εξάλλου ο μεγάλος Θουκυδίδης εδώ και χιλιάδες χρόνια στην ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου).

Οι ανατροπές που κυοφορούνται θα σημαδέψουν τις διεθνείς εξελίξεις τις δεκαετίες μπροστά μας. Στην Ευρώπη, ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας, θα δοκιμάσει πρωτίστως τις αντοχές των ευρωπαϊκών κοινωνιών και οικονομιών. Όσο αργεί να τελειώσει, η Ρωσία θα ενισχύει τη θέση της γεωπολιτικά και στρατιωτικά με αποτέλεσμα η Δύση να χάσει για πάντα την Ουκρανία και ότι θα έχει απομείνει από αυτή μετά το τέλος του πολέμου. Μια ευθεία σύγκρουση του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία για την προστασία της Ουκρανίας και τον περιορισμό της Ρωσίας θεωρείται αδιανόητη δεδομένων των πυρηνικών όπλων (βέβαια στις τρελές εποχές που ζούμε τίποτα δεν αποκλείεται) την ώρα που η Ευρώπη βιώνει το δικό της «εσωτερικό πόλεμο» με την έλλειψη ενέργειας, οικονομικής ύφεσης και τραγικής απουσίας ηγετών και οράματος.

Στην Ασία, η αναμενόμενη ενσωμάτωση της Ταϊβάν στην Κίνα με στρατιωτικά μέσα θα απελευθερώσει την πρόσβαση της Κίνας στον Ειρηνικό μιας και η Ταϊβάν αποτελεί την πρώτη νησιωτική αλυσίδα που κρατά τώρα την Κίνα μακριά από τον Ειρηνικό και θα είναι μια εν δυνάμει απειλή για την ασφάλεια της Κορέας και της Ιαπωνίας. Σενάριο αδιανόητο και καταστροφικό για τις ΗΠΑ που δεν θα μπορέσει να είναι ο εγγυητής ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή. Από οικονομικής και τεχνολογικής πλευράς η Ταϊβάν σήμερα κατέχει την παραγωγή του 65%!!! των ημιαγωγών/μικροτσίπ, παγκοσμίως με ότι αυτό θα συνεπάγεται για τον υπόλοιπο πλανήτη σε περίπτωση ενσωμάτωσης της στην Κίνα. Άρα τι επιλογές θα έχουν οι ΗΠΑ απέναντι σε μια στρατιωτική επέμβαση της Κίνας στην Ταϊβάν; Είναι ικανή η πρόσφατη αγγλοσαξονική συμμαχία Αυστραλίας, Αγγλίας, ΗΠΑ (AUΚUS)να αποτρέψει τα σχέδια της Κίνας; Και τι συνέπειες θα είχε μια σύγκρουση γιγάντων στον Ειρηνικό για την παγκόσμια οικονομία και ασφάλεια; Αν η Δύση (G7, NATO, ΗΠΑ, ΕΕ) δεν κάνει κάτι θα συνεχιστεί η μείωση της παγκόσμιας επιρροής της, αν επιλέξει μια θερμή αναμέτρηση με την Κίνα, τη Ρωσία και τους συμμάχους τους θα σημάνει τον Γ΄ΠΠ.

Και μπορεί η Κίνα και η Ουκρανία να είναι σχετικά μακριά μας, οι παράπλευρες απώλειες των αναμετρήσεων θα χτυπήσουν την πόρτα μας στα Βαλκάνια, στο Αιγαίο και την Αν. Μεσόγειο δημιουργώντας και εδώ ανατροπές και αναταράξεις τις οποίες θα πρέπει να διαχειριστούμε ίσως μόνοι μας μια και οι Μεγάλες Δυνάμεις έχουν πολύ πιο δύσκολες καταστάσεις να διαχειριστούν. Ζούμε και θα ζήσουμε ιστορικές στιγμές………

*Πολιτικός Επιστήμων- Διεθνολόγος, συγγραφέας του βιβλίου « Το στοίχημα της Αναγέννησης και το μέλλον της Ελλάδας σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο»

Το άρθρο Εποχές μεγάλων ανατροπών… Του Γιάννη Μήτσιου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Συγκλονισμένος είναι ο πλανήτης από την αδιανόητη μαζική δολοφονία, 19 μαθητών και δυο δασκάλων, σε δημοτικό σχολείο του Τέξας, από έναν 18χρονο, που για δώρο γενεθλίων αγόρασε δύο επιθετικά τυφέκια και τα αντίστοιχα πυρομαχικά !!!!! Σε καμμιά άλλη χώρα του κόσμου δεν γίνεται αυτό και είναι ακατανόητο με βάση τα δεδομένα για την οπλοφορία και οπλοκατοχή στη συντριπτική πλειοψηφία των χωρών.

Κι όμως ακατανόητο για μας αλλά πολύ φυσικό, για την πλειοψηφία των αμερικανών, την κουλτούρα, τον τρόπο οργάνωσης της ζωής και την οπλολατρεία μαζί με τα πανίσχυρα λόμπι των βιομηχανιών όπλων. Μόνο τους πρώτους πέντε μήνες του 22, οι νεκροί από όπλα έφτασαν τον αριθμό των 7.600, οι τραυματίες 14.500 ενώ 18,8 εκατομμύρια όπλα αγοράστηκαν το προηγούμενο έτος, που έκλεισε με 21.000 νεκρούς από πυροβολισμούς, ένας πραγματικός πόλεμος. Έχει υπολογιστεί ότι στις ΗΠΑ υπάρχουν πάνω από τετρακόσια εκατομμύρια όπλα (περισσότερα από τον πληθυσμό της χώρας) και σχεδόν 82 εκατομμύρια ενήλικες να είναι κάτοχοι όπλων. Η Αμερική δυστυχώς παλεύει με τους σκοτεινούς δαίμονές της και είναι σε μια φάση σκληρής εσωστρέφειας, μεγάλων προκλήσεων και ενός διχασμού που γίνεται εντονότερος μέρα με τη μέρα.

Η μαζική δολοφονία στο σχολείο του Τέξας έχει προκαλέσει στις ΗΠΑ, μια άνευ προηγουμένου έκρηξη αντιδράσεων στα κοινωνικά δίκτυα, την πολιτική, στα ΜΜΕ κλπ σχετικά με την οπλοκατοχή, το λόμπι των όπλων (Gun Lobby) και τα εκατομμύρια που δίνει στους πολιτικούς να μην περνάνε αυστηρότερους νόμους αλλά και στην πολιτική σύγκρουση Δημοκρατών και Ρεπουμπλικάνων.

Η χρονιά είναι αμιγώς πολιτική για τις ΗΠΑ με τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου (mid-term elections) στις οποίες οι ψηφοφόροι θα κληθούν να ανανεώσουν όλα τα 435, μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων, τις 34 θέσεις γερουσιαστών από τις 100 και τους 36 από τους 50 κυβερνήτες της χώρας. Όλα τα μέχρι τώρα γκάλοπ, δημοσκοπήσεις και αναλύσεις μιλάνε για πλήρη έλεγχο του Κογκρέσου (Γερουσίας και Βουλής των Αντιπροσώπων) από τους ρεπουμπλικάνους την στιγμή που η δημοφιλία /αποδοχή ( approval) του προέδρου Μπάιντεν είναι στα χαμηλότερα για μόλις θητεία δεκαπέντε μηνών στο 39%. Αν δεν γίνει κάτι θεαματικό μέχρι το Νοέμβριο οι Δημοκρατικοί θα συντριβούν και η προεδρία Μπάιντεν χωρίς την πλειοψηφία στο Κογκρέσο θα είναι κουτσή όπως λεν στην Αμερική (lame duck presidency) με ότι αυτό θα σημαίνει για την εσωτερική συνοχή, πολιτική σταθερότητα της χώρας αλλά και την ηγεσία και επιρροή της στο δυτικό τουλάχιστον κόσμο. Ενώ το Νοέμβριο του ’24 ο Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται για τη ρεβάνς στις προεδρικές εκλογές.

Δυστυχώς το κλίμα στο εσωτερικό της Αμερικής έχει επιβαρυνθεί επικίνδυνα μαζί με μια άλλη σειρά γεγονότων που θα επηρεάσουν το πολιτικό τοπίο όπως η ενεργειακή κρίση, οι τιμές της βενζίνης, ο πληθωρισμός, οι ελλείψεις προϊόντων, η πτώση του δολαρίου, η αύξηση των επιτοκίων, η πορεία των μετοχών αλλά και οι αντοχές της ενωμένης Δύσης και του ΝΑΤΟ απέναντι στη Ρωσία και την Κίνα αλλά κυρίως μια ήττα της Ουκρανίας και η διαχείρισή της.

Ο μέσος αμερικανός ψηφοφόρος και πολίτης ουδόλως νοιάζεται προς τα πού πέφτει η Ουκρανία, τι γίνεται στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο, τι θα ψηφίσουν οι Γάλλοι στις βουλευτικές εκλογές κλπ. Αυτή τη στιγμή θρηνεί και σκέφτεται πρωτίστως το αύριο της ίδιας του, της χώρας. Δυστυχώς οι ΗΠΑ κινδυνεύουν περισσότερο από τον εαυτό τους.

*πολιτικός επιστήμων-διεθνολόγος, ΜΑ Παν/μιου Northeastern Βοστώνης

Το άρθρο Η σκληρή πραγματικότητα της Αμερικής… Του Γιάννη Μήτσιου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Αργά και βασανιστικά η ελληνική κοινωνία ζει κα βιώνει μια απίστευτη σήψη και παρακμή σε όλα τα επίπεδα. Μετατρέπεται σταδιακά σε μια διαλυμένη χώρα (failed state) που κουμάντο κάνουν η βία, η ατιμωρησία, η ασυδοσία, η αδιαφορία, η ανικανότητα και η απληστία.

Είμαστε κάτι μεταξύ: διαλυμένων χωρών του πρώην σοβιετικού μπλοκ που ξεπουλήθηκαν όλα στους ολιγάρχες και στους ξένους και λατινοαμερικανικής μπανανίας που οι συμμορίες, τα ναρκωτικά, ο τζόγος, το έγκλημα είναι στην ημερήσια διάταξη και χωρών της Ασίας που βασιλεύει η πορνεία ενηλίκων και ανηλίκων, η παιδεραστία κλπ.

Μια απέραντη συνωμοσία της σιωπής ή ο νόμος της σιωπής κυριαρχεί στη χώρα. Δημοκρατία, διαφάνεια, ελευθερία του τύπου, ανθρώπινα δικαιώματα, προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και της ασφάλειας του πολίτη (συνταγματικά δικαιώματα) αναζητούνται. Όπως επίσης αναζητούνται και οι παραδοσιακές αξίες και οι αρχές της ελληνικής κοινωνίας που δόθηκαν βορά στους νέους ιδεολογικούς ταγούς (ινφλουένσερς, (influencers), τηλεπερσόνες, και πάσης φύσεως παράγοντες) που διαμορφώνουν μια νέα κοινωνία στα μέτρα, στα πρότυπα και την αισθητική τους αλλά και στα συμφέροντά τους,
Διεφθαρμένοι πολιτικοί, δικαστές, ΜΜΕ, ακαδημαϊκοί κοινότητα (αλήθεια που είναι χαμένοι οι διανοούμενοι της χώρας;), εκκλησία, επιχειρηματίες κ.α καταρρέουν καθημερινά μαζί με όλους τους θεσμούς στα μάτια του λαού.

Η σταδιακή φτωχοποίηση, η τρομολαγνεία, η εργαλειοποίηση της πανδημίας και η απουσία οράματος, ελπίδας, ισχυρής και αποτελεσματικής ηγεσίας και η απαξίωση του πολιτικού συστήματος δημιουργεί αίσθημα απογοήτευσης, απελπισίας, κατάθλιψης και αγωνίας για το αύριο του τόπου.

Οι μισοί Έλληνες είναι με ψυχοφάρμακα και οι άλλοι μισοί στα πρόθυρα νευρικού κλονισμού. Ο θεσμός της οικογένειας απαξιώθηκε, η κοινωνική συνοχή διαλύεται καθημερινά, η παιδεία, ο σεβασμός, η ευθύνη, η αξιοπρέπεια, η αξιολόγηση, η αλληλεγγύη, είναι λέξεις αλλά και αξίες που ηχούν άγνωστες και σχεδόν κανείς δεν θέλει να αγωνιστεί για αυτές. Κυριαρχεί παντού το δόγμα της ατομικής επιβίωσης και του πρόσκαιρου βολέματος κυρίως, όσων έχουν θέσεις ευθύνης στο δημόσιο βίο, χωρίς να ξέρουν, όμως ότι μια συνολική κατάρρευση θα τους συμπαρασύρει και αυτούς μαζί.

Παράλληλα, «οι άνεμοι της ιστορίας» είναι εδώ και δρομολογούνται τεράστιες ( επώδυνες) γεωπολιτικές αλλαγές που θα επηρεάσουν την Ευρώπη, τη γειτονιά μας και τον κόσμο ευρύτερα και ίσως καθορίσουν τις διεθνείς σχέσεις για τις επόμενες δεκαετίες.

Φανταστείτε λοιπόν τι έχει να γίνει και πως θα διαχειριστεί η ελληνική κοινωνία και το υπάρχον πολιτικό σύστημα τις εξελίξεις που έρχονται, τις συμμαχίες αλλά και τις νέες ισορροπίες που θα δημιουργηθούν και που κανείς δεν ξέρει ποια θα είναι η θέση της Ελλάδας. Ο συνδυασμός τώρα της υπάρχουσας εσωτερικής κατάστασης της χώρας μαζί με τις γεωπολιτικές εξελίξεις είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει στην κατάρρευση του υπάρχοντος πολιτικού συστήματος και την ανάδειξη νέων δυνάμεων που θα διαχειριστούν το μέλλον της χώρας χωρίς μπαλώματα, αλλαγές και μεταρρυθμίσεις αλλά με μια συνολική ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ. Η Ελλάδα και ο ελληνισμός ποτέ δε στερήθηκαν ικανών ανθρώπων που αναδείχθηκαν μέσα από τις κρίσεις. Υπάρχει ελπίδα, θα χρειαστεί όμως πίστη, επιμονή και σκληρή δουλειά για την αναγέννηση της χώρας και του ελληνισμού.

*πολιτικός επιστήμων-διεθνολόγος. Συγγραφέας του βιβλίου: «Το στοίχημα της Αναγέννησης. Το μέλλον της Ελλάδας σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο»

Το άρθρο Η χώρα δε χρειάζεται αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, Χρειάζεται ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ… Του Γιάννη Μήτσιου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Μετά από την αποτυχία της διπλωματίας την περασμένη εβδομάδα για το ζήτημα της Ουκρανίας, από τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και τον ΟΑΣΕ με τη Ρωσία πάμε για την επόμενη φάση των σχέσεων Δύσης και Ρωσίας.

Ο Τσώρτσιλ συνήθιζε να λέει ότι εκεί που τελειώνει το “μπλα -μπλα”, ξεκινάει το “μπουμ μπουμ” και η ειρήνη στην Ευρώπη κρέμεται ουσιαστικά σε μια κλωστή. Η Ρωσία περιμένει τις επόμενες μέρες (και τυπικά) τις γραπτές απαντήσεις από τις ΗΠΑ στα αιτήματά της που δεν φαίνεται να είναι διαφορετικές από εκείνες των διαπραγματεύσεων. Στις 19 Ιανουαρίου οι Ρώσοι γιορτάζουν τα Θεοφάνεια (είναι με το παλιό ημερολόγιο) και μετά έρχεται μάλλον η ώρα των στρατηγών. Ήδη οι ψυχολογικές επιχειρήσεις έχουν ξεκινήσει και από τις δύο μεριές με εκατέρωθεν δηλώσεις για τις συνέπειες κλιμάκωσης της κρίσης, η Ουκρανία δέχθηκε κυβερνοεπίθεση και τα διεθνή ΜΜΕ ετοιμάζουν την κοινή γνώμη της Δύσης κυρίως για τα “τύμπανα το πολέμου” που ηχούν στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Μετά την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και τους Νατοϊκούς βομβαρδισμούς στη Σερβία (78 ημερών) το 1999, στην Ουκρανία θα γίνει ίσως το τελικό πεδίο αναμέτρησης Δύσης και Ρωσίας.

Φαίνεται ότι όλα είναι έτοιμα οι προετοιμασίες έχουν γίνει, οι παίκτες έχουν τοποθετηθεί, τα ρωσικά τανκς ζεσταίνουν τις μηχανές τους στις παγωμένες πεδιάδες και περιμένουν το σύνθημα.

Tο διακύβευμα για τη Ρωσία είναι πολύ σημαντικό, καθώς για τη Μόσχα, η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ αποτελεί στρατηγική απειλή για την ασφάλεια της , αφού ο χρόνος που θα χρειαστεί πχ ένας σύγχρονος πύραυλος από την Ουκρανία στη Μόσχα είναι 5-6 λεπτά. Εξάλλου μεγάλο μέρος της Ουκρανίας (κυρίως ανατολικά του Δνείπειρου ποταμού και νότια) για ιστορικούς λόγους και δημογραφικούς ανήκει στο ρωσικό έθνος (καθώς το Κίεβο θεωρείται το λίκνο του).

Στις συζητήσεις της Γενεύης, η Ρωσία πήγε με τρία βασικά αιτήματα:
– να σταματήσει η επέκταση/διεύρυνση του ΝΑΤΟ (όχι μόνο προς Ουκρανία και Γεωργία αλλά και Σουηδία και Φιλανδία)
– Να μην εγκαθίστανται νατοϊκά στρατεύματα στις περιοχές που δεν ήταν στο ΝΑΤΟ πριν το 1997, ουσιαστικά δηλαδή σε όλη την Ανατολική Ευρώπη
– Να παύσει κάθε μορφή στρατιωτικής συνεργασίας των ΗΠΑ ή του ΝΑΤΟ με όλες τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες.

Συνέπειες μιας τυχόν στρατιωτικής αναμέτρησης
Οι συνέπειες μιας επέμβασης της Ρωσίας με οποιοδήποτε τρόπο στην Ουκρανία θα είναι τρομερές για την ασφάλεια στην ευρωπαϊκή ήπειρο, για την Ουκρανία, την ίδια τη Ρωσία αλλά και την ενότητα της Δύσης.
Τα σενάρια που ετοιμάστηκαν και από τις δύο πλευρές είναι πολλά και κάποια έχουν δει το φως της δημοσιότητας κυρίως από πλευράς των αμερικανών για το τι θα συμβεί στη Ρωσία με τις χειρότερες κυρώσεις που μπορεί να υπάρξουν, όπως στήριξη με στρατιωτικά μέσα της Ουκρανίας, διακοπή της σύνδεσης της Ρωσίας, με το παγκόσμιο σύστημα εμπορικών συναλλαγών (SWIFT), κυρώσεις στον ίδιο τον Πούτιν κ.α
Πρώτο και βασικό θύμα θα είναι η Ουκρανία που θα κινδυνέψει με διαμελισμό, εσωτερική πολιτική κατάρρευση και αιματοχυσία. Μια χώρα που το 40-45% του πληθυσμού κινείται στα όρια της φτώχειας, έχει μεγάλο δείκτη διαφθοράς, η επιρροή των ολιγαρχών είναι παντού ενώ ο πρώην πρόεδρος (Ποροσένκο) είναι βουλευτής αντιπολίτευσης και κατηγορείται για εσχάτη προδοσία.

Η ΕΕ, το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ θα εμπλακούν έμμεσα (ούτε κατά διάνοια να στείλουν στρατεύματα) με οικονομικές κυρώσεις στη Ρωσία, μεταφορά όπλων στις νατοικές χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία αλλά και στο νότο Ρουμανία-Βουλγαρία (και μέσω Αλεξανδρούπολης) ενώ η Τουρκία θα κληθεί δείχνοντας συμμαχική αλληλεγγύη να κλείσει τα στενά του Βοσπόρου για τα ρωσικά πλοία. Αν φυσικά διατηρηθεί η ενότητα των μελών και δεν προβάλουν βέτο και αντιρρήσεις σε μια τέτοια εξέλιξη που μπορεί να τινάξει τη συμμαχία στον αέρα (διόλου απίθανο) ή να πάμε σε διευρυμένη σύγκρουση αν πχ κλείσει η Τουρκία τα Στενά για το ρωσικό στόλο.

Έχοντας η Ρωσία εξασφαλισμένα τα νότα της και την στήριξη από την Κίνα θα πρέπει να αντιμετωπίσει τη Δύση και να αντιδράσει επιθετικά αμυνόμενη. Μια τέτοια σύγκρουση σε ευρωπαϊκό έδαφος (Δύσης/Ρωσίας) σε επίπεδο κυρώσεων στην αρχή και μη άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής θα έχει συνέπειες για την ίδια την ενότητα της νατοϊκής συμμαχίας αλλά και των συμφερόντων των Ευρωπαίων πρωτίστως. Η Γερμανία θα πρέπει να ξεχάσει τον αγωγό Nordstream2, οι τιμές φυσικού αερίου και ενέργειας θα πάνε στα ύψη, αλλά και ενδεχόμενη διακοπή της τροφοδοσίας της Ευρώπης με φυσικό αέριο καταχείμωνο (το 40% των αναγκών της ΕΕ καλύπτεται από την Ρωσία) και της χώρας μας επίσης, θα προκαλέσουν τριγμούς στις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Πολιτικά η ΕΕ είναι σε φάση παράλυσης. Η Γαλλία έχει προεδρικές εκλογές τον Απρίλιο, η νέα γερμανική κυβέρνηση μόλις ανέλαβε και η Ιταλία απειλείται με πρόωρες εκλογές αν δεν ψηφιστεί πρόεδρος ο Μπερλουσκόνι. Η πανδημία έχει γονατίσει τις οικονομίες και η κόπωση των πολιτών είναι τεράστια με διαδηλώσεις σε πολλές χώρες, ενώ ο πιο πιστός σύμμαχος των ΗΠΑ η Αγγλία οδηγείται σε πολιτική κρίση με την επαπειλούμενη παραίτηση του πρωθυπουργού Τζόνσον. Εξάλλου η ΕΕ ήταν απούσα και ανύπαρκτη από τις άμεσες διαπραγματεύσεις.

Στην άλλη μεριά του Ατλαντικού ο 79χρονος πρόεδρος Μπάιντεν έχει τα δικά του εσωτερικά προβλήματα με τον ιδιότυπο “πολιτικό εμφύλιο” που επικρατεί και τις πρόσφατες ήττες του σε νομοσχέδια στο κογκρέσο, η πανδημία σαρώνει, η άνοδος του πληθωρισμού μειώνει τα εισοδήματα των πολιτών και μην ξεχνάμε ότι είναι μια προεκλογική χρονιά η φετινή με τις ενδιάμεσες εκλογές για τη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων που όλα δείχνουν μέχρι τώρα ότι οι ρεπουμπλικάνοι θα πάρουν τη ρεβάνς και θα έχουν την πλειοψηφία στα δύο σώματα.
Εκτός κι αν μια κρίση με τη Ρωσία αποτελέσει ένα τέλειο άλλοθι και για τα πολιτικά και οικονομικά προβλήματα της υπερδύναμης, που θα φανεί στην πορεία.

Τέλος, η Ρωσία για άλλη μια φορά στη μακραίωνη ιστορία της θα έρθει αντιμέτωπη με το δίλημμα της προάσπισης κυριαρχίας, της ασφάλειας και του μέλλοντος της χώρας έναντι των θυσιών (ανθρώπινων και οικονομικών) που θα υποστεί από μια τέτοια σύγκρουση. Η ψυχολογία όμως και τα ιστορικά παραδείγματα αλλά και η ηγεσία του Πούτιν δεν αφήνουν περιθώρια για την ιστορική επιλογή της, θα το πάει μέχρι τέλους. Η αρκούδα ξύπνησε και ετοιμάζεται να παλέψει στη φωλιά της.

*πολιτικός επιστήμων-διεθνολόγος

Το άρθρο Ουκρανία: ώρα μηδέν για την ειρήνη στην Ευρώπη… Του Γιάννη Μήτσιου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.