Η ελληνική οικονομία έχει μια «ελαφριά δομή» και «αυτό που αποκαλείται μειονέκτημά της, ότι δηλαδή δεν έχει συμμετοχή σε μεγάλο ποσοστό στο ΑΕΠ η μεταποίηση, η βιομηχανία, είναι αυτή τη στιγμή κατά κάποιο τρόπο πλεονέκτημα, γιατί δεν έχει μεγάλη έκθεση στις εξωτερικές αγορές και ιδίως στην Αμερική».  

Αυτό υποστηρίζει ο υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Θεόδωρος Πελαγίδης μιλώντας στο Euro2day.gr και εκφράζοντας παράλληλα την αισιοδοξία ότι η ελληνική οικονομία θα διατηρήσει το θετικό momentum καταγράφοντας ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους του μέσου όρου της Ευρωζώνης. Συνεπικουρείται σε αυτή την πορεία από την πάταξη της φοροδιαφυγής, την οποία χαρακτήρισε δομικό πρόβλημα και μια προσπάθεια που δίνει μια αίσθηση στους πολίτες ότι υπάρχει τελικώς κοινωνική δικαιοσύνη.

Ο ίδιος θεωρεί ότι η συζήτηση για αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της ελληνικής οικονομίας είναι άνευ ουσίας, καθώς η «νηπιακή ελληνική βιομηχανία» δεν μπορεί να υποστηριχθεί αν δεν επιβληθεί μια πολιτική προστατευτισμού. Η οποία και δεν μπορεί να εφαρμοσθεί από τη στιγμή που η Ελλάδα είναι μια μικρή αγορά και με μια οικονομία που είναι ευρωπαϊκή όπου απαγορεύονται οι δασμοί και οι κάθετες βιομηχανικές πολιτικές.

Αναφορικά με τους δασμούς των ΗΠΑ, εκτιμάει ότι αυτοί -και σύμφωνα με τις έως τώρα προβλέψεις- δεν θα έχουν μεγάλη επίδραση στην παγκόσμια οικονομία και τον πληθωρισμό καθώς στο τέλος θα υπάρξουν οι αναγκαίοι συμβιβασμοί και ως εκ τούτου η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να χρειασθεί να αυξήσει τα επιτόκια από μια δυνητική αύξησή του.

Αν είχε να διαλέξει, προτεραιότητα θα έδινε στην ασθμαίνουσα οικονομική ανάπτυξη της Ευρωζώνης και όχι στον πληθωρισμό. Διότι όπως τόνισε, η ΕΚΤ βρίσκεται πλέον κοντά στον στόχο της για τις τιμές καταναλωτή πέριξ του 2%.  

Το θέμα που βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων το τελευταίο διάστημα είναι η πολιτική των δασμών από τις ΗΠΑ. Θεωρείτε ότι εισερχόμαστε σε ένα νέο κύκλο αναταράξεων για την παγκόσμια οικονομία με τις προστατευτικές πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ;

Αναμφισβήτητα ο βασικός αντίπαλος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, των Ρεπουμπλικανών αλλά και των Δημοκρατικών είναι η Κίνα. Πιστεύουν ότι αποτελεί για αυτούς σοβαρή απειλή: οικονομική, πολιτική, γεωπολιτική. Και επομένως θέλουν οπωσδήποτε να αναστείλουν τις δυνατότητες επέκτασής της.

Αυτό είναι ένα βασικό στρατηγικό σχέδιο που διέπει όλο το αμερικανικό κατεστημένο, είτε είναι το βαθύ κατεστημένο, είτε είναι το πιο πρόσφατο που είναι ο κύκλος του προέδρου Τραμπ, ο οποίος αποτελείται αυτή τη φορά από ανθρώπους που είναι πάρα πολύ αφοσιωμένοι σε αυτόν. Έχουν τις ίδιες απόψεις και θα έλεγε κανείς ότι δεν υπάρχει περιθώριο -μέχρι στιγμής τουλάχιστον- διαφοροποιήσεων.

Στην πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ το φαινόμενο αυτό δεν ήταν τόσο έντονο;

Όχι. Υπήρχαν άνθρωποι όπως τότε ο υπουργός Εξωτερικών ο Μάικ Πομπέο και άλλοι, οι οποίοι είχαν έρθει ως Ρεπουμπλικανοί να επανδρώσουν την ομάδα του Τραμπ. Έκτοτε όμως -μετά την ήττα από τον Τζο Μπάιντεν το 2020-, έχει προετοιμασθεί και έχει συγκροτήσει μια δική του ομάδα και θέλει να φέρει την απότομη και γρήγορη αλλαγή τώρα, όχι με ένα τρόπο βαθμιαίο. Γι αυτό και οι αλλαγές που θέλει να φέρει είναι τόσο βίαιες, τεκτονικές και απότομες. Τώρα, ως προμετωπίδα, ως εργαλείο, χρησιμοποιεί την ιδέα των δασμών.

Οι επιδιώξεις του είναι πολύ συγκεκριμένες. Θέλει να αλλάξει τη διεθνή τάξη των πραγμάτων, οικονομική, πολιτική, γεωπολιτική. Και να μην ξεχνούμε ότι έχει κερδίσει τις εκλογές, έχει πάρει τη λαϊκή ψήφο, έχει τα χέρια του λυμένα, όμως ξέρει ότι πρέπει να κάνει αυτό που θέλει γρήγορα, τώρα, γιατί δεν υπάρχει χρόνος, μπορεί να χαθούν οι ενδιάμεσες εκλογές και να μην έχει την ίδια δύναμη. Άρα λέει, γι’ αυτά όλα που συμβαίνουν φταίνε οι ανεπιθύμητες εμπορικές πρακτικές των εταίρων μας που πλουτίζουν σε βάρος μας. Αυτή είναι μια πολύ απλή λογική για τον οργισμένο Αμερικανό του οποίου τον θυμό ξέρει πολύ καλά να χειρίζεται και να τον φέρνει στο δικό του το άρμα. Είναι μια πολιτική τεχνική και μια ικανότητα για το πολιτικό κοινό που έχει.

Το πραγματικό του πρόβλημα είναι το μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα. Δεν μπορεί να το περιστείλει αμέσως, γιατί θα σημαίνει τον πολιτικό του θάνατο, θα πρέπει να κάνει συσταλτική πολιτική, περιορισμό των δαπανών και αύξηση των φόρων. Αυτά τα πράγματα δεν γίνονται σήμερα, στην εποχή του λαϊκισμού, του θυμού και της οργής. Άρα θα πρέπει να ρίξει αλλού το φταίξιμο. Μέσα από αυτή την ιδέα που έχει ότι φταίνε οι άλλοι γι’ αυτό, θέλει να αλλάξει και την οικονομική ισορροπία του κόσμου την οποία την έχει δημιουργήσει το ελεύθερο εμπόριο, δηλαδή η ελεύθερη αγορά.

Όταν προσπάθησε να το κάνει βίαια, οι μεγάλοι παράγοντες της Wall Street τηλεφώνησαν στον υπουργό Οικονομικών (Σκοτ Μπέσεντ) και του είπαν «πες στον πρόεδρο ότι οι αγορές δεν είναι πάντα σωστές, αλλά υπάρχουν και φορές που είναι». Υπό την πίεση λοιπόν όλων αυτών, έκανε πίσω, έδωσε μια αναβολή. Σε αυτή την προσπάθειά του θέλει την Ευρώπη να ασχοληθεί με τα του οίκου της, χωρίς η Ευρώπη εν πάση περιπτώσει να βασίζεται σε τέτοιο μεγάλο βαθμό μέσω του ΝΑΤΟ στην αμερικανική ασφάλεια τα λέει αυτά ανοιχτά. Άρα πιέζει με αυτό τον τρόπο και φέρνει στα όριά της την Ευρώπη, ώστε να διαθέσει το 5% των δαπανών της στους εξοπλισμούς.

Η επιβολή των δασμών έχει πυροδοτήσει κύμα αβεβαιότητας αναφορικά με την πορεία του πληθωρισμού, ο οποίος ακόμη επιμένει να κινείται υψηλότερα του στόχου των κεντρικών τραπεζών. Στην περίπτωση που οι τιμές καταναλωτή αρχίσουν ξανά να κινούνται ανοδικά, θα επακολουθήσει ένας νέος κύκλος αύξησης των επιτοκίων από την ΕΚΤ προκειμένου να τον τιθασεύσει (την ώρα σχεδόν που έχει προεξοφληθεί ότι έως το τέλος του 2025 θα πέσουν στο επίπεδο του 2%);

Εάν συμβούν όλα αυτά που εξήγγειλε καταρχάς, η εκτίμηση που έχουν οι αναλυτές είναι ότι οι κινήσεις αυτές θα ανεβάσουν τον πληθωρισμό ένα επιπλέον ποσοστό της τάξης του 1%. Αλλά αυτό είναι μόνο μια πρώτη εκτίμηση.

Στην Ευρώπη έχουμε ήδη μια πολύ αργή οικονομική ανάπτυξη που προβλέπεται φέτος να βρεθεί κάτω από το 1% και μπορεί χαμηλότερα, αλλά είναι πάρα πολύ νωρίς. Έχω την εκτίμηση όμως ότι οι χώρες του Νότου θα τα πάνε καλύτερα. Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία. Η Γερμανία κι έχει σημασία αυτό είναι περισσότερο εκτεθειμένη.

Η ΕΚΤ θα μειώσει τα επιτόκια κι άλλο. Υπάρχουν κάποιες αντιρρήσεις, αλλά νομίζω ότι βρισκόμαστε πολύ κοντά και λόγω της χαμηλής ανάπτυξης στον στόχο του πέριξ του 2%. Νομίζω αν έδινα μια προτεραιότητα στον πληθωρισμό ή στην ανάπτυξη θα την έδινα στην καταπολέμηση του χαμηλού ρυθμού μεγέθυνσης.

Από την άλλη, βρισκόμαστε σε χρονική στιγμή που η ελληνική οικονομία καταγράφει ρυθμούς ανάπτυξης ισχυρότερους του μέσου όρου της ευρωζώνης. Στη δεδομένη συγκυρία με τον διαφαινόμενο σε παγκόσμιο επίπεδο εμπορικό πόλεμο, αλλά και τις γεωπολιτικές εντάσεις, μπορεί να διατηρηθεί αυτή η θετική ορμή;

Η ελληνική οικονομία έχει μια ελαφριά δομή. Αυτό που λένε ότι το μειονέκτημά της είναι ότι δεν έχει συμμετοχή σε μεγάλο ποσοστό στο ΑΕΠ η μεταποίηση, η βιομηχανία, είναι αυτή τη στιγμή πλεονέκτημα, γιατί δεν έχει μεγάλη έκθεση στις εξωτερικές αγορές και ιδίως στην Αμερική. Επίσης το πλεονέκτημά της είναι ο τουρισμός και οι δορυφόροι -η κτηματαγορά, η μεταποίηση που σχετίζεται με τους τομείς αυτούς σε κάποιο βαθμό, οι μεταφορές-.

Αυτά τα πλεονεκτήματα, φαίνεται -με τα δεδομένα που έχουμε σήμερα- είτε με άμεσο είτε και με έμμεσο ακόμη τρόπο,- δεν θα πληγούν σε τέτοιο βαθμό ώστε να συζητάμε για μια σημαντική υποχώρηση των προβλέψεων που έχουμε κάνει για 2,3% ανάπτυξη. Επισημαίνω ότι η Γερμανία και η Βρετανία ή και άλλες χώρες φαίνεται ότι θα ταλαιπωρηθούν πολύ περισσότερο. Και πάλι λέω με αυτά που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Είναι σημαντικό να συνεχίσουμε να έχουμε αυτή την πορεία γιατί η χώρα έχει προβλήματα εισοδηματικά, με τους μισθούς και τα συναφή.

Ένα ζήτημα που επισημαίνεται από φορείς, αναλυτές και αξιωματούχους είναι ότι η Ελλάδα για να διατηρηθεί σε αυτή την τροχιά ανάπτυξης που καταγράφει τα τελευταία χρόνια πρέπει να αλλάξει το παραγωγικό της μοντέλο. Από μια οικονομία που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις υπηρεσίες και στις εισαγωγές, να παράξει αγαθά και να τα εξάγει μεταξύ άλλων. Με τα τωρινά δεδομένα κατά πόσο είναι ρεαλιστικό να γίνει μια τέτοια αλλαγή. Και αν είναι, τι απαιτείται για να γίνει εφικτή;

Η συζήτηση είναι καλή. Πολλά θα έπρεπε να είναι η ελληνική οικονομία, αλλά πρέπει να είμαστε και ρεαλιστές. Δεν βρίσκω ότι έχει τόσο σημασία αυτή η συζήτηση περί παραγωγικού μοντέλου. Διότι να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Η ελληνική οικονομία είναι μια ευρωπαϊκή οικονομία και στο πλαίσιο αυτής απαγορεύεται κάθε είδους κάθετη βιομηχανική πολιτική, γιατί περί αυτού πρόκειται αν είναι να κάνεις πολιτική στοχευμένη σε κάποιους συγκεκριμένους τομείς της μεταποίησης οι οποίοι έχουν πιθανώς κάποιο υψηλότερο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα.

Εάν θέλεις να κάνεις επίσης κάτι τέτοιο πρέπει να επιβάλεις δασμούς. Πώς θα προστατέψεις τη νηπιακή σου βιομηχανία; Έτσι γίνεται αυτό, λέει η θεωρία. Επομένως επειδή δασμούς δεν μπορείς να επιβάλεις η συζήτηση αυτή παρέλκει σε κάποιο βαθμό. Ακόμα και να μπορούσες να επιβάλεις δασμούς πρέπει να είσαι μια οικονομία πολυπληθυσμιακή, με μεγάλη εσωτερική αγορά. Δεν μπορείς να κάνεις βιομηχανική πολιτική ή πολιτική δασμών όταν είσαι μια πολύ μικρή οικονομία και μάλιστα όχι μόνο πληθυσμιακά και εις ότι αφορά τον αριθμό των επιχειρήσεων που είναι εν πάση περιπτώσει σημαντικές.

Είναι λίγες χιλιάδες αυτές που δανειοδοτούνται από το τραπεζικό σύστημα, λέγεται περί τις 30.000. Και το τελευταίο που θέλω να επισημάνω είναι ότι υπάρχει ένας κίνδυνος εδώ. Ποιοι είναι οι πραγματικοί κλάδοι στους οποίους πρέπει να επικεντρωθείς, ποιος θα μας το πει αυτό; Ο υπουργός, η κυβέρνηση, η οποιαδήποτε κυβέρνηση; Δεν νομίζω ότι είναι σωστό αυτό.

Οι κοινωνικοί εταίροι και φορείς ίσως;

Όχι κανένας, η αγορά στο λέει αυτό. Άρα μπορεί αυτή η συζήτηση να έχει νόημα, εφόσον συνεχίσουμε να προσπαθούμε να διώξουμε τα εμπόδια που αυτή τη στιγμή ορθώνονται για την ελληνική οικονομία, ούτως ώστε να αναδείξει, να αποκαλύψει (reveal) τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα. Αυτά (τα εμπόδια) είναι τα γνωστά θεσμικά προβλήματα που συζητάμε, η Δικαιοσύνη, η εξειδίκευση και τα skills των εργαζομένων κ.τλ.

Είναι όμως και συγκεκριμένα πράγματα, όπως είναι το χωροταξικά, το χωροταξικό της βιομηχανίας που συζητείται αυτό τον καιρό, το χωροταξικό του τουρισμού, σε συνδυασμό μάλιστα με την προστασία του περιβάλλοντος κάτι που αποτελεί και συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας. Έχουν περάσει τόσα χρόνια και δεν έχουμε μπορέσει να βάλουμε τάξη ακόμα στα βιομηχανικά πάρκα. Υπάρχουν διάφορα ζητήματα που ταλαιπωρούν επιχειρήσεις που είναι μικρομεσαίες αλλά είναι καλές.

Άρα μπορεί η προσοχή μας να εστιασθεί εκεί και μπορεί το παραγωγικό μοντέλο να διαφοροποιηθεί και πράγματι η μεταποίηση τελικώς να υπερβεί το 10% του ΑΕΠ και να προσεγγίσει καλύτερα επίπεδα. Γιατί όλοι το θέλουμε να είναι πιο διαφοροποιημένη η οικονομία, όμως δεν είναι εύκολο για μια μικρή χώρα αυτό να γίνει σε μια ανοικτή αγορά. Η θεωρία λέει, όταν είσαι μια μικρή περιοχή εξειδικεύεσαι σε αυτό που μπορείς να κάνεις σχετικά πιο φτηνά. Άρα ωραία είναι η κουβέντα, αλλά να ξέρουμε και τι γίνεται.

Πρόσφατα, η ΑΑΔΕ δημοσιοποίησε αναλυτική έκθεση αναφορικά με τα φορολογικά έσοδα με αύξηση κατά 2,6 δισ. ευρώ του ΦΠΑ το 2024. Σίγουρα ένα ποσό που μόνο ευκαταφρόνητο δεν είναι. Πιστεύετε ότι υπάρχουν ακόμη περιθώρια για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής;

Όταν πριν σχεδόν 2 χρόνια ήμουν υπηρεσιακός υπουργός Οικονομικών, επισκέφθηκα την ΑΑΔΕ. Και δεν είναι μόνον αυτό, διότι κατά καιρούς είχα και φοιτητές που ήτανε στελέχη της ΑΑΔΕ στα μεταπτυχιακά τους και αλλού. Πρόκειται για μια υπηρεσία με σοβαρή αξιολόγηση, σοβαρή ιεραρχία, δομή, καθήκοντα, και καλές συνθήκες εργασίας. Κάνει δουλειά. Τα διευθυντικά στελέχη και ο κύριος Πιτσιλής έχουν φέρει αποτελέσματα πρέπει να το αναγνωρίσουμε. Ωστόσο, υπάρχει κι ένα μεγάλο απόθεμα παραοικονομίας στην Ελλάδα.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Γιάννης Στουρνάρας είχε δηλώσει το 2023 ότι υπήρχε ένα κενό σχεδόν 60 δισ. ευρώ. Δηλαδή δηλωθέντα εισοδήματα 82 δισ. ευρώ, με την ιδιωτική κατανάλωση στα 140 δισ. ευρώ και μάλιστα δίχως μείωση των καταθέσεων.

Η ψηφιακή εποχή φέρνει επάνω στην επιφάνεια της θάλασσας, ένα μεγάλο κομμάτι της παραοικονομίας.Αλλά το σημαντικό είναι πώς αυτή η προσπάθεια θα συνεχίσει να αποδίδει. Προφανώς κάποια στιγμή θα εξαντληθούν σημαντικά οι δυνατότητες γιατί η παραοικονομία θα έχει περιοριστεί περισσότερο. Πρέπει να πάμε, όπως είχα πει και τότε σε μια συνέντευξη, σε κίνητρα που θα κάνουν αυτούς που ζητάνε το ρευστό να είναι συνεχώς λιγότεροι, γιατί δεν θα έχουν πού να το χρησιμοποιήσουν!

Επομένως, έχει σημασία εάν μπορούσαμε κάποια στιγμή να έχουμε τη δυνατότητα να δώσουμε κίνητρα στον καταναλωτή να χρησιμοποιήσει μόνο το ψηφιακό χρήμα, αυτό θα συνεχίσει να μας δίνει πολλά έσοδα και το καταφύγιο τότε θα ήταν μόνον η κτηματαγορά.

Άρα υπάρχει δουλειά να γίνει, γίνεται σημαντική δουλειά έχει αποδώσει. Κι αυτό είναι ένα πλεονέκτημα γιατί θα δίνει στον κόσμο την αίσθηση ότι λειτουργεί επίσης ο θεσμός και υπάρχει κάποια σχετική κοινωνική δικαιοσύνη, καθώς το πρόβλημα είναι δομικό.

* Υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Πρ. Υπηρεσιακός Υπουργός Οικονομικών.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Πελαγίδης (ΤτΕ): Ασκοπη η συζήτηση για αλλαγή παραγωγικού μοντέλου… Του Γιάννη Παγκαλία εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Την εκτίμηση ότι οι δυνατότητες που δίνει η τεχνολογική εξέλιξη θα αυξήσουν την παγκόσμια παραγωγικότητα σε επίπεδα που θα ακυρώσουν τις επιπτώσεις από τους δασμούς που επιβάλλει η αμερικανική κυβέρνηση, εξέφρασε ο διεθνούς φήμης CEO της Roubini Macro Associates, Nouriel Roubini, γνωστός και ως «Dr Doom», στο πλαίσιο του 10oυ Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, που πραγματοποιείται στους Δελφούς 9-12 Απριλίου, κατά τη διάρκεια συζήτησης με τίτλο «Οι εμπορικοί πόλεμοι τροφοδοτούν την επόμενη κρίση;».

«Είμαι φυσικά απαισιόδοξος γιατί συντελείται μια αλλαγή στην παγκόσμια τάξη πραγμάτων. Οδηγούμαστε σε μια περίοδο παγκόσμιας αστάθειας», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι, οι “megathreats” για τους οποίους έγραψα πριν από δύο χρόνια. Όμως το θετικό είναι ότι βρισκόμαστε στο όριο μιας τεχνολογικής επανάστασης, που δεν έχουμε ξαναδεί στην ιστορία».

Όπως εξήγησε ο ίδιος, αυτή η επανάσταση θα οδηγήσει σε τεράστια αύξηση της παραγωγικότητας, η οποία με τη σειρά της θα οδηγήσει σε αύξηση του παγκόσμιου ΑΕΠ που θα αγγίξει τις 200 μονάδες βάσης. Από την άλλη, σύμφωνα με τον κ. Roubini, οι επιπτώσεις των δασμών θα οδηγήσουν σε μείωση του ΑΕΠ κατά 50 μονάδες βάσης.

«Η αναλογία είναι 4 προς 1. Το μήνυμά μου είναι μεσοπρόθεσμα ότι η τεχνολογία θα ακυρώσει τους δασμούς», δήλωσε, απορρίπτοντας τις προβλέψεις της Wall Street για ύφεση στην αμερικανική οικονομία. Όπως είπε στη συνέχεια, δεν είμαστε αναγκαστικά εκεί, κυρίως αν υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης με τους περισσότερους εμπορικούς εταίρους.

Στη συνέχεια προειδοποίησε ότι αν κλιμακωθεί περαιτέρω η σύγκρουση ΗΠΑ-Κίνας, τότε οι δύο οικονομίες θα γνωρίσουν επιβράδυνση της ανάπτυξης, γεγονός που θα έχει παγκόσμιες επιπτώσεις. Αναφερόμενος στην πολιτική της Κίνας σημείωσε ότι δημιουργεί προβλήματα όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και σε μεγάλο μέρος του παγκόσμιου Νότου και σε χώρες όπως η Ινδία, η Νότια Αφρική και η Βραζιλία, που διαμαρτύρονται για τις πρακτικές dumping που ακολουθεί το Πεκίνο. «Η Κίνα πρέπει να πάρει στα σοβαρά αυτές τις ανησυχίες και να καταλάβει ότι πρέπει να καταναλώνει περισσότερο και να αποταμιεύσει λιγότερο» τόνισε, συμπληρώνοντας ότι «αυτές οι ανισορροπίες γίνονται πρόβλημα για όλο τον κόσμο και η Κίνα δεν το έχει καταλάβει ακόμα».

Σε ό,τι αφορά στις αποφάσεις των Κεντρικών Τραπεζών, προέβλεψε ότι η Fed θα κρατήσει στάση αναμονής, ενώ η ΕΚΤ θα μειώσει τα επιτόκια περισσότερο από ό,τι αρχικά είχε εκτιμηθεί, φτάνοντας τελικά στο 1,5%.

«Η Ευρώπη πρέπει να διαπραγματευτεί μία αποκλιμάκωση. Δεν μου αρέσει η λέξη ανταπόδοση», δήλωσε ο Joaquim Miranda Sarmento, υπουργός Οικονομικών της Πορτογαλίας. Αναγνωρίζοντας ότι ο Trump «έχει ανάγκη να εμφανιστεί ως νικητής», πρότεινε η Ε.Ε. να μειώσει το εμπορικό πλεόνασμα που διατηρεί με τις ΗΠΑ αυξάνοντας την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού και ενέργειας από τις ΗΠΑ. «Πιστεύω ότι η Ευρώπη πρέπει να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες για να μειωθεί το εμπορικό πλεόνασμα με τις ΗΠΑ και μεσοπρόθεσμα να αναπτύξει τη δική της αμυντική βιομηχανία. Η Πορτογαλία εδώ και χρόνια υποστηρίζει ότι πρέπει να επικεντρωθούμε στην ανάπτυξη του ναυτικού και της αεροπορίας για να ενισχυθεί η αμυντική ικανότητα της Ευρώπης, ενώ μεσοπρόθεσμα δημιουργεί μία ισχυρή αμυντική βιομηχανία». Τέλος, υποστήριξε ότι τα κίνητρα του Trump είναι κυρίως πολιτικά και συνδέονται με τις ανησυχίες που έχει για τη βιομηχανική παραγωγή στις ΗΠΑ και την ασφάλεια της χώρας του.

Την ανάγκη συνεργασίας ΗΠΑ-Κίνας όχι μόνο στον οικονομικό τομέα αλλά σε όλα τα θέματα που απασχολούν την παγκόσμια κοινότητα υπογράμμισε ο Henry Huiyao Wang, Ιδρυτής και Πρόεδρος του Κέντρου για την Κίνα και την Παγκοσμιοποίηση (CCG) – Πρώην Σύμβουλος του Κρατικού Συμβουλίου της Κίνας. «Είναι λάθος αυτός ο πόλεμος του προέδρου Trump ενάντια σε όλους, διαταράσσει το παγκόσμιο σύστημα» ανέφερε, προσθέτοντας ότι «ο κόσμος χρειάζεται η Κίνα και οι ΗΠΑ να δουλέψουν μαζί. Αν θέλει ο πρόεδρος Trump να μείνει στην ιστορία ως ένας ηγέτης που προάγει την ειρήνη, χρειάζεται τη βοήθεια της Κίνας. Είναι ανόητο οι δυο μεγαλύτερες οικονομίες να μαλώνουν χωρίς λόγο και να συμπεριφέρονται σαν μικρά παιδιά». Ανέφερε επίσης ότι καθώς η Κίνα βελτιώνει τις σχέσεις της με χώρες όπως η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, «οδηγούμαστε στο επόμενο στάδιο της παγκοσμιοποίησης».

Την εκτίμηση ότι η Fed δεν θα λάβει άμεσα απόφαση μείωσης των επιτοκίων, εξέφρασε η Dame DeAnne Julius, ιδρυτικό μέλος της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής, Τράπεζα της Αγγλίας. «Πιστεύω ότι οι Κεντρικές Τράπεζες αγωνιούν για την αξιοπιστία τους και δεν μπορούν να αφήσουν να ξεφύγει ο πληθωρισμός», ανέφερε, συμπληρώνοντας ότι «δεν ξέρουμε πού θα οδηγηθούμε με αυτούς τους δασμούς και η ανεργία στις ΗΠΑ είναι χαμηλή. Είναι ξεκάθαρο ότι η Fed πρέπει να περιμένει τουλάχιστον έξι μήνες πριν λάβει κάποια απόφαση», κατέληξε.

Οι δασμοί

Αναφορικά με την αντιπαράθεση για τους δασμούς ο Ρουμπινί σημείωσε ότι οι 90 ημέρες διαπραγματεύσεων είναι αρκετός χρόνος. «Αν έχεις να διαλέξεις μεταξύ δασμών 80% και 10% τι θα επιλέξεις; Φυσικά το δεύτερο. Αν λοιπόν η Ευρώπη για παράδειγμα καταφέρει να μειώσει τους δασμούς στο 10% τι θα κάνει. Θα τους δεχθεί άμεσα, δεν χρειάζονται καν 90 ημέρες, χρειάζονται λίγες εβδομάδες».

Κλειδί όμως σε όλα αυτά είναι οι διαπραγματεύσεις. Φυσικά και η ΕΕ πρέπει να κάνει παραχωρήσεις. Πρέπει να αγοράσει περισσότερο αμυντικό εξοπλισμό και LNG από τις ΗΠΑ. Όπως σημείωσε, «το 2% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες δεν είναι το ταβάνι. Μπορεί μια κυβέρνηση να διαθέσει το 3% ή και περισσότερο κανείς δεν έβαλε απαγορευτικό για περισσότερες δαπάνες».

Για τον Ρουμπινί, η αμερικανική κυβέρνηση έχει ακόμη «λίπος» να κάψει. Έχει ακόμη περιθώρια για ελιγμούς και όπως είπε δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο κόσμος βρίσκεται μπροστά από τη μεγαλύτερη τεχνολογική επανάσταση στην ιστορία.

«Δώδεκα κλάδοι τα επόμενα χρόνια θα καθοδηγηθούν από την τεχνητή νοημοσύνη. Η έκρηξη της τεχνολογίας απαιτεί επενδύσεις. Οι Big Tech δεν πτοούνται από τους δασμούς. Προχωρούν σε επενδύσεις, γιατί αν δεν το κάνει η μία εταιρεία θα το κάνει η άλλη. Έτσι από την ανάπτυξη της τεχνολογίας θα ωφεληθούν όλοι ακόμη και η Ελλάδα. Εντάξει μπορεί σαν χώρα να μην είναι στην πρώτη γραμμή, αλλά η τεχνολογία θα τη βοηθήσει σε μέγιστο βαθμό».

Αναφερόμενος στην Κίνα, ο οικονομολόγος άφησε να εννοηθεί ότι η χώρα δεν ακολουθεί τους κανόνες παγκόσμιου παιχνιδιού. Ο Σι έχει στα χέρια ισχυρά εργαλεία. Έχει ρευστότητα, μπορεί ανά πάσα ώρα να αποδυναμώσει το γουάν και μην ξεχνάμε τις κρατικές επιδοτήσεις.

Η Ευρώπη πρέπει να καταλάβει ότι το Πεκίνο καταστρέφει τα ηλεκτρικά της αυτοκίνητα επιδοτώντας τα κινεζικά. Ακόμη και η Ρωσία ανησυχεί για τις πολιτικές της Κίνας στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και εκείνη βλέπει ότι αυτό δεν είναι σωστό.

Σίγουρα, τόνισε, οι πολιτικές του Τραμπ προς την Κίνα είναι βάρβαρες, όμως και εκείνη πρέπει να καταλάβει ότι οφείλει να συμμορφωθεί με τους κανόνες, δεν μπορεί να λειτουργεί αυτόνομα και ανεξέλεγκτα.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Ρουμπινί: Η τεχνολογία θα ακυρώσει τους δασμούς… Του Γιάννη Παγκαλιά εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η χθεσινή αναβάθμιση σε investment grade της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας από τον ιαπωνικό οίκο αξιολόγησης R&I σκόρπισε ενθουσιασμό στις τάξεις της κυβέρνησης και της ηγεσίας του οικονομικού επιτελείου. Ωστόσο ο ενθουσιασμός αυτός ήταν συγκρατημένος, καθώς πρόκειται για έναν οίκο που δεν αναγνωρίζεται επισήμως από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ο ιαπωνικός οίκος αναβάθμισε σε ΒΒΒ- με σταθερές προοπτικές το ελληνικό αξιόχρεο, από ΒΒ+ με σταθερές προοπτικές.

Εντούτοις, η χθεσινή αναβάθμιση που σηματοδότησε την ανεπίσημη επιστροφή της ελληνικής οικονομίας στην επενδυτική διαβάθμιση μετά από 13 χρόνια θεωρήθηκε προπομπός για τις επόμενες αξιολογήσεις που επίκεινται έως το τέλος του έτους και την επάνοδο του ελληνικού αξιόχρεου στην επενδυτική βαθμίδα.

«Βίοι παράλληλοι» για οικονομία και Scope Ratings

Την ερχόμενη Παρασκευή έρχεται η αξιολόγηση από έναν οίκο που η κατάστασή του μοιάζει λίγο με αυτήν της ελληνικής οικονομίας. Ο γερμανικός Scope Ratings δεν έχει λάβει την επίσημη έγκριση της ΕΚΤ κι έτσι οι αξιολογήσεις του δεν λαμβάνονται υπόψη από το Ευρωσύστημα. Ωστόσο βρίσκεται «ένα βήμα» από το να λάβει την επίσημη αυτή έγκριση, όπως η ελληνική οικονομία απέχει ένα «σκαλοπάτι» για να επανέλθει στο διεθνές επενδυτικό «κατεστημένο». Ο Scope αξιολογεί την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας σε ΒΒ+ με θετικό outlook μία μόλις βαθμίδα από τον πολυπόθητη επενδυτική.

Πώς αξιολογούν οι συστημικοί οίκοι

Επί του παρόντος, οι τρεις από τους τέσσερις συστημικούς οίκους αξιολογούν την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας μια βαθμίδα χαμηλότερα του investement grade. Οι οίκοι S&P και Fitch βαθμολογούν με ΒΒ+ έκαστος το ελληνικό αξιόχρεο (με θετικές προοπτικές ο πρώτος και σταθερές ο δεύτερος), ενώ ο καναδικός οίκος δίνει βαθμολογία ΒΒ high με σταθερό outllok. Ο μοναδικός οίκος που «παρεκκλίνει», είναι ο καναδικός Moody’s καθώς τοποθετεί την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας τρεις βαθμίδες χαμηλότερα της επενδυτικής διαβάθμισης (Βa3 με θετικές προοπτικές). 

Προτεραιότητα για κυβέρνηση και Τράπεζα της Ελλάδος

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει θέσει ως νούμερο 1 προτεραιότητα την επανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, τόσο κατά τη διάρκεια της προηγούμενης θητείας της, όσο και της τωρινής. Από το Μαξίμου είναι διάχυτη η αισιοδοξία ότι το αργότερο έως τον Δεκέμβριο η Ελλάδα πλέον θα έχει μπει ξανά στο ραντάρ των ξένων θεσμικών επενδυτών

Στο ίδιο μήκος κύματος και η Τράπεζας της Ελλάδος, με τον επικεφαλής της σε κάθε ευκαιρία να αναφέρεται στην επιστροφή της ελληνικής οικονομίας στο επενδυτικό status.

Ο Γιάννης Στουρνάρας επανειλημμένως έχει δηλώσει ότι η ανάκτηση του investment grade, θα φέρει νέα κεφάλαια στις ελληνικές μετοχές και στα ελληνικά ομόλογα, καθώς οι περισσότεροι θεσμικοί επενδυτές βάσει καταστατικού δεν επιτρέπεται να ανοίγονται σε περιουσιακά στοιχεία μη επενδυτικής διαβάθμισης. Μόλις 10% των θεσμικών επενδυτών δύνανται να τοποθετούνται σε περιουσιακά στοιχεία με βαθμολογία non investment grade.

Πλέον, οι επόμενες αξιολογήσεις αποκτούν βαρύνουσα σημασία και απομένει να διαπιστωθεί ποιος θα είναι ο οίκος που θα επιστρέψει πρώτος την πολύκροτη επενδυτική βαθμίδα στην ελληνική οικονομία. Πιθανώς την ερχόμενη Παρασκευή να έρθει άλλη μια αναβάθμιση η οποία όμως θα είναι «ανεπίσημη».

Οι επόμενες αξιολογήσεις έως το τέλος του 2023

• Αξιολόγηση χρέους από τον οίκο Scope Ratings (4 Αυγούστου)
• Αξιολόγηση χρέους από τον οίκο DBRS (8 Σεπτεμβρίου)
• Αξιολόγηση χρέους από τον οίκο Moody’s (15 Σεπτεμβρίου)
• Αξιολόγηση χρέους από τον οίκο Standard & Poor’s (20 Οκτωβρίου)
• Αξιολόγηση χρέους από τον οίκο Fitch (1η Δεκεμβρίου)

Η χθεσινή «ετυμηγορία» του οίκου R&I

Στην έκθεση αξιολόγησης που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα επισημαίνονται έξι θετικές εξελίξεις που οδήγησαν στην αναβάθμιση και συγκεκριμένα:

1. Η μεγάλη νίκη του κυβερνώντος κόμματος με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στα εκλογές του Ιουνίου, αποτέλεσμα που διασφαλίζει την συνέχιση των πολιτικών με στόχο την αναζωογόνηση της ελληνικής οικονομίας και τη δημοσιονομική εξυγίανση και αυξάνει τις προσδοκίες για ενίσχυση της ανάπτυξης με κινητήρια δύναμη τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις, καθώς και για συνεχή βελτίωση του λόγου του δημόσιου χρέους.

2. Η ισχυρή ανάπτυξη (5,9 %) της ελληνικής οικονομίας το 2022, πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης και οι προβλέψεις της κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ανάπτυξη 2,3% και 2,4% αντίστοιχα, το 2023.

3. Η πρόοδος στη διάθεση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPE) με τη χρήση τιτλοποιήσεων που οδήγησαν τον δείκτη NPE των τραπεζών σε μονοψήφια επίπεδα.

4. Η βελτίωση του δημοσιονομικού ισοζυγίου μετά το μεγάλο έλλειμμα που καταγράφηκε λόγω της πανδημίας COVID-19. Το 2022 καταγράφηκε μικρό πρωτογενές πλεόνασμα, παρά τις επιδοτήσεις προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά για την αντιμετώπιση της αύξησης του πληθωρισμού και των τιμών της ενέργειας. Η κυβέρνηση για το 2023 προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 1,1 % του ΑΕΠ (και μειωμένο δημοσιονομικό έλλειμμα 1,8 % του ΑΕΠ) ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ακόμη μεγαλύτερο πλεόνασμα. «Υπό τον πρωθυπουργό Μητσοτάκη, ο οποίος εξασφάλισε τη δεύτερη θητεία του, η κυβέρνηση αναμένεται να διατηρήσει την πειθαρχημένη δημοσιονομική πολιτική της. Ο οίκος πιστεύει ότι η αύξηση των κρατικών δαπανών θα ελεγχθεί και ότι το πρωτογενές ισοζύγιο θα παραμείνει σε θετικό πρόσημο από το 2024 και μετά», αναφέρεται στην έκθεση.

5. Η μείωση του χρέους της γενικής κυβέρνησης κάτω από τα προ της πανδημίας επίπεδα, στο 171,3% του ΑΕΠ το 2022, ενώ ήταν πάνω από 200% το 2020. Η κυβέρνηση προβλέπει ότι ο δείκτης δημόσιου χρέους για το 2023 θα διαμορφωθεί στο 162,6%. Ο λόγος του δημόσιου χρέους πιθανότατα θα ακολουθήσει μια σταθερή πτωτική πορεία υποστηριζόμενος από το πρωτογενές πλεόνασμα.

6. Η διεκδίκηση πρόσθετης χρηματοδότησης από το REPowerEU Plan, επιπλέον των κεφαλαίων που είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ με την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων σε τομείς όπως το επιχειρηματικό περιβάλλον, η αγορά εργασίας και η δημόσια διοίκηση.

Η θέση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

«Η αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας στην επενδυτική βαθμίδα από τον οίκο R&I είναι αποτέλεσμα της ανοδικής πορείας της ελληνικής οικονομίας κατά την προηγούμενη τετραετία, της πολιτικής σταθερότητας και των θετικών προοπτικών για τη χώρα που διανοίγονται μετά τις εκλογές του Ιουνίου. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει το δρόμο για τα επενδυτικά κεφάλαια της Ιαπωνίας (και συνολικά της ασιατικής αγοράς) προς την ελληνική οικονομία. Επιπλέον, παρά το γεγονός ότι η R&I δεν περιλαμβάνεται στους οίκους που αναγνωρίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα , η σημερινή αναβάθμιση αποτελεί προάγγελο των αναβαθμίσεων που αναμένονται το επόμενο διάστημα και από τους λοιπούς αναγνωρισμένους από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα οίκους αξιολόγησης. Γεγονός που θα σημάνει χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης, μεγαλύτερες επενδύσεις στη χώρα, ανάπτυξη και θέσεις εργασίας».

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Οικονομία: Αντίστροφη μέτρηση για την επιστροφή στην επενδυτική βαθμίδα… Του Γιάννη Παγκαλιά εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.