Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι οι διεθνείς αγορές εμφανίζονται «ανθεκτικές και αισιόδοξες», εκτιμώντας πως το βασικό σενάριο παραμένει η σχετικά σύντομη αποκλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. «Ανήκω στους αισιόδοξους ότι ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι «δεν ήταν πόλεμος ανάγκης, αλλά απόφασης».

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή και ξεκαθάρισε πως η νομισματική πολιτική θα προσαρμοστεί αναλόγως των εξελίξεων. «Αν χρειαστεί, θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι κεντρικές τράπεζες διαθέτουν πλέον μεγαλύτερη εμπειρία σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις.

Αναφερόμενος στις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας και ειδικότερα στο ενδεχόμενο κλιμάκωσης της έντασης στα Στενά του Ορμούζ, σημείωσε ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχεία βελτίωση της κατάστασης, ενώ υπενθύμισε ότι η Ευρώπη έχει ήδη αποκτήσει σημαντική εμπειρία.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, την οποία χαρακτήρισε «το μεγαλύτερο επίτευγμα» της ευρωπαϊκής οικονομικής αρχιτεκτονικής. «Κανείς στην Ευρώπη δεν θα μπορούσε ή θα τολμούσε να μειώσει την ανεξαρτησία της ΕΚΤ», ανέφερε, συμπληρώνοντας ότι ο ρόλος των κεντρικών τραπεζών δεν είναι η μεγιστοποίηση των κερδών, αλλά η διασφάλιση της σταθερότητας προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.

Όπως εξήγησε, η βασική πρόκληση για τη νομισματική πολιτική παραμένει η επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο «χωρίς να υπάρξει ο κίνδυνος ύφεσης», επισημαίνοντας ότι οι αποφάσεις απαιτούν λεπτές ισορροπίες, ιδίως σε περιβάλλον εξωγενών σοκ.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε την ανάγκη περαιτέρω εμβάθυνσης της ενοποίησης. «Χρειαζόμαστε περισσότερη Ευρώπη, όχι λιγότερη», δήλωσε, τονίζοντας την ανάγκη για ένωση κεφαλαιαγορών και στενότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών. Όπως σημείωσε, παρατηρείται πλέον σύγκλιση, με τον ευρωπαϊκό Νότο να αναπτύσσεται ταχύτερα από τον Βορρά.

Για την Ελλάδα, ανέφερε ότι η οικονομία έχει διανύσει σημαντική απόσταση από την περίοδο της κρίσης. «Μην ξεχνάμε πού ήταν η Ελλάδα πριν από 15 χρόνια», σημείωσε, επισημαίνοντας τη βελτίωση των επενδύσεων και της συνολικής εικόνας της οικονομίας.

Ερωτηθείς για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, τόνισε ότι «πρέπει να περιμένουμε», υπογραμμίζοντας ότι οι θεσμοί λειτουργούν και ότι η υπόθεση αποκαλύφθηκε από την ίδια την ελληνική κυβέρνηση.

Τέλος, στάθηκε στη σημασία της ψηφιακής μετάβασης, επισημαίνοντας ότι το ψηφιακό ευρώ αποτελεί κρίσιμο βήμα ώστε «η Ευρώπη να μη μείνει πίσω στο πεδίο του ψηφιακού χρήματος».

Τη συζήτηση συντόνισε ο Christian Schubert, Economic and Business Correspondent της Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), Ιταλία.

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Delphi Economic Forum XI – Στουρνάρας: «Θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί αν η κρίση επιμείνει» εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα δεν είναι μόνο θέμα τιμών και ενοικίων. Είναι θέμα προσφοράς και ζήτησης, θέμα ανταγωνισμού και ευρύτερο οικονομικό και κοινωνικό ζήτημα, καθώς επηρεάζει το διαθέσιμο εισόδημα, την πρόσβαση στη στέγη, την κινητικότητα των εργαζομένων και τελικά τη λειτουργία της οικονομίας.

Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα που αναδεικνύει η Έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕΕΛΛ 0,00%), Γιάννη Στουρνάρα, για το 2025. Η εικόνα που περιγράφεται είναι σαφής: μεγάλη ζήτηση για κατοικίες, στην οποία συμμετέχουν και ξένοι επενδυτές, περιορισμένη προσφορά σύγχρονων και προσιτών ακινήτων, αλλά και σημαντικό απόθεμα από κλειστά διαμερίσματα που δεν επιστρέφουν στην αγορά. Το αποτέλεσμα είναι επίμονη πίεση στις τιμές πώλησης και στα μισθώματα.

Μεγάλη ζήτηση, λίγη προσφορά

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η αγορά ακινήτων συνέχισε και το 2025 να προσελκύει επενδυτικό ενδιαφέρον από εγχώριους και ξένους επενδυτές, έστω και με ηπιότερο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Η ζήτηση εξακολουθεί να υπερβαίνει την προσφορά ακινήτων σύγχρονων προδιαγραφών, ενώ η αγορά κατοικιών διατήρησε τη θετική της δυναμική.

Σύμφωνα με την Έκθεση, η άνοδος των τιμών συνδέεται με την ισχυρή ζήτηση για οικιστικά ακίνητα, την περιορισμένη προσφορά σύγχρονων και προσιτών κατοικιών, το αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον και την επίδραση του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ». Παράλληλα, οι επενδύσεις σε κατοικίες αυξήθηκαν σημαντικά το 2025, ενώ το κόστος κατασκευής νέων κατοικιών συνέχισε επίσης να κινείται ανοδικά, αν και με ηπιότερο ρυθμό.

Οι τιμές ξεπερνούν τις αντοχές των νοικοκυριών

Το πιο ισχυρό εύρημα της Έκθεσης είναι ότι ενοίκια και τιμές κατοικιών τρέχουν πιο γρήγορα από τα εισοδήματα. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την ΤτΕΕΛΛ 0,00%, επιδεινώνει την προσιτότητα της στέγης και επιβαρύνει κυρίως τα νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων.

Με άλλα λόγια, το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι η αγορά κατοικίας ακριβαίνει. Είναι ότι η άνοδος των τιμών και των μισθωμάτων δεν συμβαδίζει με τη βελτίωση των πραγματικών δυνατοτήτων των νοικοκυριών. Έτσι, η απόσταση ανάμεσα στην αξία της κατοικίας και στην αγοραστική ή μισθωτική δυνατότητα των πολιτών διευρύνεται.

Η στεγαστική πίεση περνά και στον πληθωρισμό

Η Έκθεση δείχνει ότι η στέγη έχει εξελιχθεί και σε πληθωριστικό παράγοντα. Το 2025 ο πληθωρισμός στέγασης στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 5,5%, έναντι 2,1% στην ευρωζώνη. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόκλιση στα ενοίκια, όπου ο πληθωρισμός στην Ελλάδα έφτασε το 10%, έναντι 2,9% στην ευρωζώνη.

Η ΤτΕΕΛΛ 0,00% συνδέει την επιμονή του πληθωρισμού στις υπηρεσίες και με την άνοδο των ενοικίων. Η στεγαστική πίεση, επομένως, δεν αποτελεί ένα απομονωμένο κοινωνικό ζήτημα, αλλά έναν μηχανισμό που τροφοδοτεί ευρύτερες ανατιμήσεις και διατηρεί υψηλές πιέσεις στο κόστος ζωής.

Ο ρόλος των κλειστών διαμερισμάτων

Στην ανάλυση για τις τιμές των κατοικιών, η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι τα αίτια του στεγαστικού προβλήματος βρίσκονται τόσο στην πλευρά της ζήτησης όσο και στην πλευρά της προσφοράς, με την προσφορά να αποτελεί πλέον τον πιο δύσκολο κρίκο. Η ανεπαρκής διαθεσιμότητα κατοικιών στις περιοχές υψηλής ζήτησης επιτείνει το πρόβλημα.

Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία αποκτά το ανενεργό κτιριακό απόθεμα. Το γεγονός ότι πολλά διαμερίσματα παραμένουν κλειστά ή εκτός αγοράς σημαίνει ότι η υφιστάμενη προσφορά δεν αξιοποιείται πλήρως. Έτσι, ακόμη και όταν υπάρχει έντονη ανάγκη για στέγη, η αγορά δεν μπορεί να απορροφήσει αποτελεσματικά τη ζήτηση, με συνέπεια νέα πίεση στις τιμές.

Δεν είναι μόνο κοινωνικό θέμα

Η ΤτΕΕΛΛ 0,00% τονίζει ότι η μη προσιτή κατοικία έχει και ευρύτερο οικονομικό αποτύπωμα. Αποθαρρύνει τη γεωγραφική κινητικότητα των εργαζομένων προς περιοχές με υψηλή ζήτηση, προκαλεί ελλείψεις προσωπικού, αυξάνει το κόστος εργασίας και υπονομεύει την αποδοτική κατανομή πόρων στην οικονομία.

Αυτό σημαίνει ότι το στεγαστικό δεν περιορίζεται στην πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά. Μετατρέπεται και σε παράγοντα που επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα, την παραγωγικότητα και τελικά την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας.

Τι βλέπει η ΤτΕΕΛΛ 0,00% για τη συνέχεια

Για το προσεχές διάστημα, η Τράπεζα της Ελλάδος διατηρεί συγκρατημένα θετική στάση για την αγορά ακινήτων, υπό την προϋπόθεση ότι θα σταθεροποιηθούν οι διεθνείς οικονομικές συνθήκες και θα διατηρηθούν οι θετικοί ρυθμοί ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Ωστόσο, καθιστά σαφές ότι η επιβράδυνση της ανόδου των τιμών δεν αρκεί από μόνη της για να λυθεί το πρόβλημα.

Η κατεύθυνση που αναδεικνύει η Έκθεση είναι η αύξηση της διαθέσιμης προσφοράς κατοικιών, η καλύτερη αξιοποίηση του υφιστάμενου αποθέματος και η επανένταξη ανενεργών ακινήτων στην αγορά. Εκεί βρίσκεται, ουσιαστικά, και ο πυρήνας του προβλήματος: μεγάλη ζήτηση, λίγη προσφορά, πολλά κλειστά διαμερίσματα και, τελικά, μόνιμη πίεση σε ενοίκια και τιμές κατοικιών.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο ΤτΕ: Ενοίκια και τιμές κατοικιών τρέχουν πιο γρήγορα από τα εισοδήματα… Του Λεωνίδα Στεργίου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σύμφωνα με τον Ηράκλειτο, «Τά πάντα ρεΐ, μηδέποτε κατά τ’ αύτό μένειν». Αυτή η διαχρονική ρήση διέπει και τις Κεντρικές Τράπεζες, ο ρόλος των οποίων εξελίσσεται διαρκώς προκειμένου να ανταποκρίνονται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της οικονομίας.

Δεν έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που η νομισματική πολιτική θεωρείτο ένα εργαλείο με περιορισμένη αποτελεσματικότητα, ακόμη και από τις ίδιες τις Κεντρικές Τράπεζες. Ωστόσο, η εμπειρία της δεκαετίας του 1970 απέδειξε ότι η αδράνεια απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις οδηγεί σε βαθιές οικονομικές και κοινωνικές ανισορροπίες. Οι Κεντρικές Τράπεζες διδάχθηκαν ότι η αποφασιστική και έγκαιρη δράση για τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών είναι καθοριστική για την αποτροπή του κινδύνου στασιμοπληθωρισμού -δηλαδή του συνδυασμού υψηλού πληθωρισμού και υψηλής ανεργίας- και, τελικά, για την ανθεκτικότητα της οικονομίας.

Αυτή η ιστορική εμπειρία αλλά και η οικονομική θεωρία οδήγησαν στη θεμελίωση ενός νέου δόγματος: της ανεξαρτησίας των Κεντρικών Τραπεζών και της σαφούς εντολής για σταθερότητα τιμών. Ο συνδυασμός αυτών των δύο στοιχείων υπήρξε καθοριστικός για τη διασφάλιση αξιοπιστίας και τη σταθεροποίηση των προσδοκιών του πληθωρισμού σε επίπεδα συνεπή με τον στόχο της νομισματικής πολιτικής. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του μοντέλου, συνδυάζοντας θεσμική ανεξαρτησία με νομική δέσμευση στη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών.

Η πρόσφατη περίοδος υψηλού πληθωρισμού μετά την πανδημία έθεσε σε δοκιμασία την εκπλήρωση της εντολής αυτής. Ωστόσο, παρά τις έντονες διαταράξεις στις αγορές και τις αλυσίδες εφοδιασμού, οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες πληθωρισμού στην Ευρωζώνη παρέμειναν σταθερές, επιτρέποντας στην ΕΚΤ να δράσει σθεναρά για να επαναφέρει τον πληθωρισμό στον στόχο χωρίς να προκαλέσει ύφεση.

Στο διάστημα αυτό, η νομισματική πολιτική λειτούργησε ανεξάρτητα από τη δημοσιονομική πολιτική, αποφεύγοντας φαινόμενα δημοσιονομικής κυριαρχίας. Η ΕΚΤ επιδίωξε με αποφασιστικότητα τη διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών, επιβεβαιώνοντας την κυριαρχία της νομισματικής πολιτικής στις αποφάσεις της. Ως απτή απόδειξη της ανεξαρτησίας και της αξιοπιστίας της πολιτικής της, η ΕΚΤ πέτυχε «ομαλή προσγείωση», αποκλιμακώνοντας σταδιακά τον πληθωρισμό χωρίς υφεσιακές επιπτώσεις.

Η αξιολόγηση της στρατηγικής νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος το 2025 επιβεβαίωσε τη σημασία δύο βασικών πυλώνων: του συμμετρικού στόχου πληθωρισμού στο 2% και του μεσοπρόθεσμου προσανατολισμού της πολιτικής. Παράλληλα, εισήγαγε νέες διαστάσεις, όπως την ενσωμάτωση της αβεβαιότητας και των κινδύνων στη λήψη αποφάσεων, καθώς και την ενίσχυση της διαφάνειας και της επικοινωνίας με τις αγορές και το κοινό. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω αναλύσεων σεναρίων και ευαισθησίας που συμβάλλουν στη χαρτογράφηση πιθανών εξελίξεων και στη διερεύνηση της ενδεδειγμένης απόκρισης από πλευράς νομισματικής πολιτικής.

Το σύμβολο του ευρώ μπροστά από τον ουρανοξύστη που στεγάζει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο οποίος βρίσκεται σε συνοικία της Φρανκφούρτης στη Γερμανία

Η νέα στρατηγική αναγνωρίζει ότι η λήψη αποφάσεων βασίζεται στις προοπτικές για τον πληθωρισμό και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση της νομισματικής μετάδοσης. Η ΕΚΤ αντιδρά με αποφασιστικότητα ή επιμονή σε σημαντικές αποκλίσεις του πληθωρισμού από τον στόχο προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Η ισορροπία ανάμεσα στην αποφασιστικότητα και την επιμονή -όπως αποδείχθηκε κατά τον κύκλο αυξήσεων επιτοκίων 2022-2024- αποτελεί κρίσιμο στοιχείο μιας αποτελεσματικής και αξιόπιστης πολιτικής.

Τέλος, η αξιολόγηση του 2025 επαναβεβαιώνει ότι τα βασικά επιτόκια αποτελούν το κύριο εργαλείο άσκησης νομισματικής πολιτικής, αλλά και τον ρόλο των πράξεων μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης, των αγορών στοιχείων ενεργητικού, των αρνητικών επιτοκίων και της καθοδήγησης προσδοκιών ως αναπόσπαστα μέρη της εργαλειοθήκης. Η επιλογή, ο σχεδιασμός και η εφαρμογή των εργαλείων μπορούν να προσαρμοστούν με ευελιξία, ώστε να περιορίζονται πιθανές παρενέργειες. Επιπλέον, νέα εργαλεία θα εξετάζονται για την αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων.

Στη σημερινή εποχή, αντιμετωπίζουμε ένα περιβάλλον κατακερματισμένων αγορών, γεωπολιτικών εντάσεων, κλιματικών κινδύνων και ταχείας ψηφιοποίησης. Οι Κεντρικές Τράπεζες δεν είναι οι κύριοι δρώντες για την επίλυση των προβλημάτων αυτών, αλλά έχουν έναν κρίσιμο ρόλο: να διασφαλίζουν τη σταθερότητα των τιμών και να λειτουργούν ως άγκυρα εμπιστοσύνης σε περιόδους αβεβαιότητας.

Η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και η δημιουργία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα ενίσχυαν σημαντικά την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής. Θα επέτρεπαν καλύτερη διοχέτευση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων σε παραγωγικές επενδύσεις, ενισχύοντας την ανάπτυξη, την καινοτομία και την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Μια πιο ολοκληρωμένη Ευρώπη θα προσέφερε επίσης στο ευρώ ισχυρότερο διεθνή ρόλο, καθιστώντας το σημείο αναφοράς σταθερότητας σε μια παγκόσμια οικονομία αυξανόμενης αβεβαιότητας. Η κοινή δημοσιονομική ικανότητα και ένα ευρωπαϊκό ασφαλές περιουσιακό στοιχείο θα αποτελούσαν σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Παράλληλα, η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ μπορεί να αποτελέσει καταλύτη καινοτομίας στις συναλλαγές, να ενισχύσει τη νομισματική κυριαρχία, την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος και να θωρακίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κοινό νόμισμα. Συνεπώς, ένα πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο θεσμικής αρχιτεκτονικής της Ευρώπης θα ενίσχυε ουσιαστικά την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής και θα ενδυνάμωνε την ικανότητα της Ευρωζώνης να πλοηγηθεί με επιτυχία σε νέες προκλήσεις.

Σε έναν κόσμο συνεχών μεταβολών, οι εντολές των Κεντρικών Τραπεζών δεν μπορούν να παραμένουν αμετάβλητες. Όμως, το θεμέλιο παραμένει σταθερό: μια αξιόπιστη, διαφανής και διαχρονική δέσμευση της ανεξάρτητης Κεντρικής Τράπεζας στη σταθερότητα των τιμών. Αυτή είναι η καλύτερη συμβολή μας στη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, στην ενίσχυση της απασχόλησης και στην ευημερία των πολιτών μας.

*Ο κ. Γιάννης Στουρνάρας είναι Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Στουρνάρας: Οι Κεντρικές Τράπεζες στο μεταβαλλόμενο περιβάλλον εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Με αυτό το συμπέρασμα ολοκλήρωσε την ομιλία του ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος στην ημερίδα που συνδιοργανώνουν το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, η Πρωτοβουλία «Ελληνική Παραγωγή – Συμβούλιο Βιομηχανιών για την Ανάπτυξη» και το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), με θέμα «Προκλήσεις και ευκαιρίες για την ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία: η συμβολή της μεταποιητικής βιομηχανίας».

Παράλληλα, ο Γιάννης Στουρνάρας απαρίθμησε τους τέσσερις βασικούς άξονες με τους οποίους η ελληνική μεταποίηση θα παρακάμψει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει.

«Κυρίες και κύριοι,

Σας ευχαριστώ θερμά για την τιμητική πρόσκληση να συμμετάσχω στη σημερινή ημερίδα.

Η θεματική της σημερινής εκδήλωσης είναι εξαιρετικά επίκαιρη. Η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς η επένδυση στη μεταποίηση, την καινοτομία, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητάς της. Η σύγχρονη βιομηχανική πολιτική που κοιτά προς το μέλλον, κινητροδοτεί την καινοτομία και τα δυναμικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, επιστρέφει δυναμικά στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης ως εργαλείο στρατηγικής αυτονομίας, τεχνολογικής προόδου και δημιουργίας ποιοτικών θέσεων εργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η μεταποίηση μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο αναπτυξιακό πρότυπο.

Για την Ελλάδα, ο ρόλος της μεταποίησης είναι κομβικός, καθώς ο τομέας μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός εξωστρέφειας και παραγωγικής αναβάθμισης, συμβάλλοντας σε μια πιο διαφοροποιημένη και ανθεκτική οικονομία. H ενίσχυση της μεταποιητικής δραστηριότητας παραμένει απαραίτητη προϋπόθεση για βιώσιμη ανάπτυξη και ουσιαστική σύγκλιση με την Ευρώπη.

Για να κατανοήσουμε καλύτερα τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και ειδικότερα τη συνεισφορά της μεταποίησης και της βιομηχανίας, χρειάζεται πρώτα να εξετάσουμε τις εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον, οι οποίες επηρεάζουν τα όρια και τις δυνατότητες της εγχώριας οικονομικής πολιτικής.

1. Διεθνές περιβάλλον

Η διεθνής οικονομία διανύει μια μεταβατική περίοδο, κατά την οποία αμφισβητούνται θεμελιώδεις αρχές που χαρακτήριζαν τη μεταπολεμική αρχιτεκτονική της παγκόσμιας οικονομικής διακυβέρνησης. Από την αρχή του έτους παρατηρούμε μια πολύ σημαντική αλλαγή τακτικής εκ μέρους της αμερικανικής ηγεσίας τόσο σε επίπεδο ρητορικής όσο και στην πράξη, η οποία έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε όλη την υφήλιο. Η επιβολή ιστορικά υψηλών δασμών από τις ΗΠΑ σε στρατηγικούς εμπορικούς εταίρους τους – μεταξύ αυτών και η Ευρωπαϊκή Ένωση – σηματοδότησε μια σαφή στροφή προς πολιτικές οικονομικού εθνικισμού. Ως απάντηση, πολλές χώρες υιοθέτησαν και αυτές με τη σειρά τους μέτρα εμπορικού προστατευτισμού, επιδεινώνοντας το γεωοικονομικό κατακερματισμό και τις επιπτώσεις του στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, στην παγκόσμια ζήτηση και στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Στο νέο σύνθετο και ασταθές περιβάλλον, η ανθεκτικότητα, η διαφοροποίηση των αγορών, οι επενδύσεις στην καινοτομία και, στην περίπτωση της Ευρώπης, η ισχυροποίηση των δεσμών και των κοινών θεσμών καθώς και η εμβάθυνση των οικονομικών σχέσεων, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των εθνικών οικονομιών και των επιχειρήσεων.

Η εμπορική συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ τον Ιούλιο και αφορά την επιβολή ανώτατου δασμολογικού συντελεστή 15% σε εξαγωγές αγαθών της ΕΕ προς τις ΗΠΑ αποτελεί ένα δύσκολο αλλά αναγκαίο συμβιβασμό. Από τη μία πλευρά, είναι δυσμενής εξέλιξη, διότι “φορολογεί” ευρωπαϊκά προϊόντα με σχετικά υψηλό συντελεστή, μειώνοντας έτσι τη διεθνή ζήτησή τους, ενώ δεσμεύει την ΕΕ να αγοράζει ενεργειακά προϊόντα από τις ΗΠΑ και να πραγματοποιεί μεγάλες επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς της αμερικανικής οικονομίας. Από την άλλη πλευρά, αναμένεται να περιορίσει την αβεβαιότητα, διασφαλίζοντας μεταξύ άλλων τη συνέχεια και τη διεύρυνση της διατλαντικής συνεργασίας.

Σε αυτό το ευμετάβλητο διεθνές περιβάλλον, η οικονομία της ευρωζώνης έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της ΕΚΤ, ο ρυθμός μεγέθυνσης στη ζώνη του ευρώ εκτιμάται στο 1,2% για το 2025 και στο 1% για το 2026, με κύριους προωθητικούς παράγοντες την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις. O πληθωρισμός αναμένεται να αποκλιμακωθεί περαιτέρω από 2,4% το 2024 σε 2,1% το 2025 και 1,7% το 2026, υποβοηθούμενος από την υποχώρηση του πληθωρισμού της ενέργειας και την ανατίμηση του ευρώ. Επίσης, η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής έχει συμβάλει καθοριστικά στη βελτίωση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών. Παρ’ όλα αυτά, οι προοπτικές ανάπτυξης της ευρωζώνης υπόκεινται σε πολλαπλούς καθοδικούς κινδύνους. Μεταξύ αυτών είναι η αβεβαιότητα σχετικά με την εμπορική πολιτική και τις παρατεταμένες γεωπολιτικές εντάσεις διεθνώς, καθώς και η πολιτική αβεβαιότητα στη Γαλλία. Οι μακροχρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες της ευρωζώνης που πηγάζουν κυρίως από το γεγονός ότι αποτελεί μεν μια ολοκληρωμένη νομισματική ένωση αλλά μία ατελή οικονομική ένωση με κατακερματισμένες, ακόμα, βασικές αγορές, αποτελούν ανασταλτικούς παράγοντες στην οικονομική ανάπτυξη.

Ταυτόχρονα όμως, διαφαίνεται μια ευκαιρία για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς οι επενδυτές αυξάνουν τις τοποθετήσεις τους σε ευρωπαϊκά αξιόγραφα, κυρίως σε κρατικά ομόλογα και εταιρικά ομόλογα υψηλής διαβάθμισης. Η Ευρώπη δύναται επομένως να αναδειχθεί σε ένα σταθερό και ασφαλές επενδυτικό καταφύγιο, με ενίσχυση του ρόλου του ευρώ ως διεθνούς αποθεματικού νομίσματος. Η αυξημένη ζήτηση ευρωπαϊκών αξιογράφων μπορεί να ενισχύσει τη ρευστότητα και τις δυνατότητες χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής οικονομίας, στηρίζοντας τις παραγωγικές επενδύσεις και τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα. Όμως, για τη στρατηγική αξιοποίηση αυτής της ευκαιρίας, απαιτείται η επιτάχυνση της ευρωπαϊκής ενοποίησης και η βάθυνση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης, η δημιουργία μιας πλήρως λειτουργικής Ένωσης Κεφαλαιαγορών στο πλαίσιο της στρατηγικής για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η άρση όλων των σημαντικών εμποδίων που απομένουν στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές και η αύξηση των επενδύσεων σε τεχνολογία, άμυνα και πράσινη ανάπτυξη αποτελούν κρίσιμες προτεραιότητες.

2. Ελληνική οικονομία

Σε αυτό το ρευστό διεθνές περιβάλλον, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να καταγράφει θετικές επιδόσεις. Ο ρυθμός ανάπτυξης ήταν 2% το πρώτο εξάμηνο του 2025 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024, σημαντικά υψηλότερος από το μέσο ρυθμό ανάπτυξης της ζώνης του ευρώ. Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν κυρίως η ιδιωτική κατανάλωση, οι επενδύσεις και οι εξαγωγές υπηρεσιών. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος, ο μέσος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ την περίοδο 2025-27 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2%. Αυτός ο ρυθμός είναι περίπου διπλάσιος από τον αναμενόμενο αντίστοιχο ρυθμό ανάπτυξης της ευρωζώνης, συμβάλλοντας στη σταδιακή σύγκλιση του πραγματικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδος προς το μέσο επίπεδο της ευρωζώνης.

Οι επενδύσεις αυξάνονται σταθερά και στηρίζουν την οικονομική ανάκαμψη. Η πρόσφατη αναθεώρηση των ετήσιων εθνικολογιστικών στοιχείων για την περίοδο 2022-24 δείχνει μια μετατόπιση στη σύνθεση της ανάπτυξης προς τις επενδύσεις. Συγκεκριμένα, οι συνολικές επενδύσεις ως ποσοστό στο ΑΕΠ έφθασαν στο 16% το 2024 από 11% το 2019, εξαιτίας των υψηλότερων ιδιωτικών επενδύσεων. Μεταπανδημικά, η συμβολή τους στον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης ήταν κατά μέσο όρο 1,9 ποσοστιαίες μονάδες (ποσ. μον.), έναντι μόλις 0,3 ποσ. μον. στην ζώνη του ευρώ. Ωστόσο, το επενδυτικό κενό στην Ελλάδα σε σχέση με την ευρωζώνη παραμένει σημαντικό, παρά την αισθητή συρρίκνωσή του τα τελευταία χρόνια. Το 2025 οι επενδύσεις αναμένεται να διαμορφωθούν περίπου στο 17% του ΑΕΠ, έναντι 21% στην ευρωζώνη.

Η αποκατάσταση της δημοσιονομικής ισορροπίας, η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και η συνακόλουθη ενίσχυση της εμπιστοσύνης συνέβαλαν καθοριστικά στην άνοδο των επενδύσεων την τελευταία πενταετία. Ιδιαίτερα θετικά στη βελτίωση του επενδυτικού κλίματος επέδρασε η ανάκτηση πιστοληπτικής αξιολόγησης στην επενδυτική κατηγορία για τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου το 2023. Παράλληλα, η αποτελεσματική εποπτεία του τραπεζικού συστήματος, η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και η ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών επέτρεψαν στα πιστωτικά ιδρύματα να χρηματοδοτούν πιο ενεργά την οικονομία, εδραιώνοντας τη θετική πορεία των επενδύσεων. Πράγματι, το 2024 και στη διάρκεια του 2025 η τραπεζική χρηματοδότηση των επιχειρήσεων ενισχύθηκε σημαντικά και το κόστος δανεισμού υποχώρησε.

Στο πεδίο των τιμών, ο γενικός πληθωρισμός παρουσίασε στοιχεία επιμονής μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου, κυρίως λόγω του υψηλού πληθωρισμού των υπηρεσιών και της αύξησης των τιμών στα είδη διατροφής. Ωστόσο, το Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο υποχώρησε στο 1,8% και 1,7% αντιστοίχως, μειώνοντας τη θετική διαφορά έναντι του πληθωρισμού της ευρωζώνης στο δεκάμηνο. Για το 2025 συνολικά, εκτιμάται ότι θα παραμείνει σχετικά υψηλός, γύρω στο 3%, αντανακλώντας κυρίως το θετικό παραγωγικό κενό της ελληνικής οικονομίας, προτού αποκλιμακωθεί το επόμενο έτος, ενισχύοντας τα πραγματικά εισοδήματα.

Η αγορά εργασίας παρουσιάζει σταθερή βελτίωση, με πτώση της ανεργίας και αύξηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό. Ιδιαίτερα κρίσιμη για τις επενδύσεις είναι η παρατηρούμενη επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης του μοναδιαίου κόστους εργασίας το πρώτο εξάμηνο του 2025 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024, γεγονός που σηματοδοτεί βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κόστους για την ελληνική οικονομία. Οι εξελίξεις στο σχετικό κόστος εργασίας είναι υποστηρικτικές των ελληνικών εξαγωγών εν μέσω της τρέχουσας συγκυρίας υψηλής αβεβαιότητας αλλά και ανατίμησης του ευρώ.

Η δημοσιονομική πολιτική παραμένει συνετή και αποτελεσματική, με εντυπωσιακές επιδόσεις. Επιτυγχάνονται σταθερά υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και το δημόσιο χρέος μειώνεται με ταχύ ρυθμό, ενισχύοντας την αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής και ελαφρύνοντας τα βάρη των επόμενων γενεών. Τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται με μόνιμο τρόπο, καθώς οι εντατικές προσπάθειες καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και της αδήλωτης εργασίας αποδίδουν πλέον απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα. Δημιουργείται έτσι ικανός δημοσιονομικός χώρος τόσο για ουσιαστικές φοροελαφρύνσεις όσο και για τη χρηματοδότηση πρόσθετων δημόσιων δαπανών για επενδύσεις και για στήριξη των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Οι παρεμβάσεις αυτές, αν και μόνιμου χαρακτήρα, δεν θέτουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική ισορροπία και είναι απολύτως σύμφωνες με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.

Οι ισχυρές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας αποτυπώνονται στις συνεχείς αναβαθμίσεις από τους διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης. Στη διάρκεια του 2024 και του 2025 καταγράφηκαν νέες αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας του Ελληνικού Δημοσίου από μεγάλους οίκους, όπως οι Moody’s και Standard & Poor’s, οι οποίες μεταδόθηκαν και στις αξιολογήσεις των ελληνικών τραπεζών, ενδυναμώνοντας περαιτέρω το κλίμα εμπιστοσύνης προς τον εγχώριο χρηματοπιστωτικό τομέα. Αυτό συνέβαλε σε σημαντικές εισροές επενδυτικών κεφαλαίων σε ελληνικές μετοχές και ομόλογα.

Όσον αφορά τα τραπεζικά ιδρύματα, τα θεμελιώδη μεγέθη τους εξακολουθούν να βελτιώνονται. Το πρώτο εξάμηνο του 2025 συνεχίστηκε η ενίσχυση της κερδοφορίας και της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών, ενώ οι δείκτες ρευστότητας διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα. Τα αποτελέσματα του πανευρωπαϊκού stress test του 2025 επιβεβαιώνουν την ανθεκτικότητα των ελληνικών τραπεζών, οι οποίες, ακόμη και σε δυσμενή σενάρια, διατηρούν επίπεδα ιδίων κεφαλαίων πάνω από τις κανονιστικές απαιτήσεις και υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι επιδόσεις αυτές δημιουργούν ένα σταθερό υπόβαθρο που επιτρέπει στις τράπεζες να χρηματοδοτούν επενδύσεις και να στηρίζουν πιο αποτελεσματικά την πραγματική οικονομία.

Με αυτά τα δεδομένα, έχει ιδιαίτερη σημασία να εξετάσουμε το ρόλο που διαδραματίζει ο τομέας της μεταποίησης στην εθνική αναπτυξιακή προσπάθεια.

3. Η σημασία της μεταποίησης για την οικονομική ανάπτυξη

Η μεταποίηση αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της οικονομικής ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας κάθε χώρας. Ένας ισχυρός και ανταγωνιστικός βιομηχανικός τομέας συμβάλλει ουσιαστικά στη δημιουργία υψηλής προστιθέμενης αξίας, στη σταθερότητα της απασχόλησης και στην ενίσχυση της παραγωγικής βάσης. Ο μεταποιητικός τομέας λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ανάπτυξης για το σύνολο της οικονομίας, δημιουργώντας διασυνδέσεις με άλλους κλάδους – όπως οι μεταφορές, η ενέργεια, η έρευνα και ανάπτυξη (R&D) και οι υπηρεσίες logistics. Παράλληλα, προάγει την τεχνολογική πρόοδο, ενθαρρύνει την καινοτομία και επιδρά θετικά στο εμπορικό ισοζύγιο μέσω της αύξησης των εξαγωγών.

Σε μακροοικονομικό επίπεδο, μια ισχυρή βιομηχανική βάση ενισχύει την ανθεκτικότητα, την παραγωγικότητα και την κοινωνική συνοχή. Οι χώρες με ανεπτυγμένο μεταποιητικό τομέα διαθέτουν καλύτερα θεμελιώδη μεγέθη, υψηλότερη παραγωγικότητα και δυνατότητα ταχύτερης ανάκαμψης. Επιπλέον, η μεταποίηση συμβάλλει στην κοινωνική συνοχή, προσφέροντας ποιοτικές θέσεις εργασίας με υψηλότερες αμοιβές και προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης.

Για την Ελλάδα, η ανάπτυξη της μεταποίησης είναι καθοριστική για τη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο και εξωστρεφές παραγωγικό πρότυπο. Ο τομέας μπορεί να αποτελέσει το μοχλό μετασχηματισμού της οικονομίας από ένα πρότυπο ανάπτυξης που στηρίζεται κυρίως στην κατανάλωση και τις υπηρεσίες σε ένα πρότυπο που βασίζεται στην παραγωγή, την εξωστρέφεια και την καινοτομία. Η ενίσχυση της μεταποίησης συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα της χώρας να ενταχθεί πιο ενεργά στις διεθνείς αλυσίδες αξίας, να αυξήσει τις εξαγωγές της, να υποκαταστήσει εισαγωγές,  και να προσελκύσει ξένες επενδύσεις, προωθώντας ταυτόχρονα την τεχνολογική αναβάθμιση και την ενίσχυση της παραγωγικότητας. Ένας δυναμικός μεταποιητικός τομέας μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμα σταθερότητα, ανταγωνιστικότητα και κοινωνική ευημερία, λειτουργώντας ως θεμέλιο για μια οικονομία πιο βιώσιμη και ανθεκτική απέναντι στις μελλοντικές προκλήσεις. Τα διεθνή παραδείγματα είναι πολλά και γνωστά.

Δεν θα τα απαριθμήσω εδώ. Θέλω όμως να αναφέρω ένα πολύ πρόσφατο που με εντυπωσίασε. Η Ιταλία πριν την κρίση είχε για πολλά χρόνια ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο και εντόνως αρνητική καθαρή επενδυτική θέση. Από το 2012 και μετά άρχισε το ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο να μετατρέπεται σε εντόνως πλεονασματικό και η αρνητική επενδυτική θέση σε εντόνως θετική. Αυτή η μεγάλη αλλαγή προήλθε κυρίως από την αναζήτηση εξαγωγικών διεξόδων, όχι μεγάλων επιχειρήσεων έντασης κεφαλαίου ή τεχνολογίας, που ούτως ή άλλως κατέχουν δεσπόζουσα θέση στην ιταλική αλλά και (μερικές εξ αυτών) στην παγκόσμια  οικονομία, αλλά μικρών και μεσαίων μεταποιητικών επιχειρήσεων που αναπτύχθηκαν κυρίως μετά την κρίση. Ένα παράδειγμα καθαρά ιδιωτικής πρωτοβουλίας και επιχειρηματικότητας, που ίσως πρέπει να μελετήσουμε διεξοδικά.

4. Η τρέχουσα κατάσταση της ελληνικής μεταποίησης

Η μεταποίηση αποτελεί διαχρονικά έναν από τους βασικότερους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, επιδεικνύοντας αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στις αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων ετών. Συνδέεται στενά με την παραγωγή, την απασχόληση, τις εξαγωγές και τη συνολική αναπτυξιακή δυναμική της χώρας. Τα τελευταία χρόνια, παρά τις έντονες εξωτερικές αναταράξεις –όπως η πανδημία, η ενεργειακή κρίση και οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις– ο κλάδος διατήρησε θετικές τάσεις στα βασικά οικονομικά του μεγέθη.

Τα πρόσφατα στοιχεία επιβεβαιώνουν τη θετική πορεία και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του μεταποιητικού τομέα. Η σημασία της μεταποίησης αποτυπώνεται όχι μόνο στην άμεση συμβολή της στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ), αλλά και στην ευρύτερη επίδρασή της στην απασχόληση, στις εξαγωγές και στις επενδύσεις. Ειδικότερα, η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (ΑΠΑ) του τομέα ανήλθε στο 9,1% του ΑΕΠ το 2024 (από 7,8% το 2019), ενώ η συμμετοχή της μεταποίησης στη συνολική απασχόληση αυξήθηκε στο 8,1% το 2024 (από 7,6% το 2019), αντιπροσωπεύοντας περίπου 420.000 εργαζομένους. Επιπλέον, η παραγωγικότητα της εργασίας στη μεταποίηση αυξήθηκε κατά 26,5% την περίοδο 2019-24, έναντι αύξησης 16,3% στους υπόλοιπους κλάδους της οικονομίας. Τα δεδομένα αυτά καταδεικνύουν τη σταθερή αναβάθμιση της παραγωγικής βάσης της ελληνικής βιομηχανίας και τη συμβολή της στη συνολική βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2024 η ελληνική βιομηχανία σημείωσε μια από τις πιο θετικές επιδόσεις των τελευταίων ετών, συμβάλλοντας περισσότερο από κάθε άλλον κλάδο στην αύξηση της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σημαντικό επίτευγμα, δεδομένων των προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο κλάδος, όπως το υψηλό ενεργειακό κόστος. Ως εκ τούτου, η αναζωογόνηση της μεταποίησης αναδεικνύεται ως βασικός μοχλός ανάπτυξης, σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών προκλήσεων.

Τα τελευταία χρόνια η επενδυτική δραστηριότητα στη βιομηχανία έχει ενισχυθεί σημαντικά, συμβάλλοντας στην αναβάθμιση της παραγωγικής βάσης. Την περίοδο 2018-24 πραγματοποιήθηκαν σωρευτικά επενδύσεις άνω των 36 δισεκ. ευρώ, εκ των οποίων πάνω από το ήμισυ κατευθύνθηκε στη μεταποίηση, ενώ το μερίδιο της βιομηχανίας στις συνολικές επενδύσεις αυξήθηκε στο 18,8% το 2024, από μονοψήφια ποσοστά πριν από την κρίση. Ιδιαίτερη άνοδο σημείωσαν οι επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη (R&D) στον τομέα της μεταποίησης, που αντιστοιχούσαν στο 14,6% των συνολικών επενδύσεων R&D το 2024 (έναντι 11,8% το 2017), ενισχύοντας τη διάχυση της καινοτομίας και τη μετάβαση σε παραγωγή υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.

Παράλληλα, οι βιομηχανικές εξαγωγές ενισχύθηκαν αισθητά την περίοδο 2017-24, αυξάνοντας και το μερίδιό τους στις συνολικές εξαγωγές αγαθών και διευρύνοντας τον εξαγωγικό προσανατολισμό της μεταποίησης. Ειδικότερα, οι βιομηχανικές εξαγωγές αυξήθηκαν από περίπου 28 δισεκ. ευρώ το 2017 σε περίπου 49 δισεκ. ευρώ το 2024, με το μερίδιό τους στις συνολικές εξαγωγές να φθάνει το 71% (από 67%).

Η πορεία του δείκτη PMI μεταποίησης από το 2019 έως σήμερα αποτυπώνει τη σταθερή βελτίωση των λειτουργικών συνθηκών στον τομέα της μεταποίησης, επιβεβαιώνοντας τη σταδιακή ενδυνάμωση του παραγωγικού ιστού της χώρας. Μετά τη βραχύβια κάμψη που κατέγραψε το 2020 λόγω της πανδημίας, ο δείκτης επανήλθε ταχύτατα σε επίπεδα άνω των 50 μονάδων –όριο που διαχωρίζει την επέκταση από τη συρρίκνωση– και διατηρήθηκε σταθερά σε θετικό έδαφος για δέκα συνεχόμενα τρίμηνα. Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει συνεχή βελτίωση στην παραγωγή, αύξηση των νέων παραγγελιών και ενίσχυση της απασχόλησης. Συνολικά, η πορεία του PMI αναδεικνύει μια ανθεκτική μεταποιητική δραστηριότητα, η οποία διατηρεί θετική δυναμική και συνεχίζει να υπεραποδίδει έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή συμβολή της στην οικονομική ανάπτυξη.

Επιπλέον, ο δείκτης βιομηχανικής παραγωγής παρουσιάζει σταθερή ανοδική πορεία, με εντυπωσιακή ανθεκτικότητα απέναντι στις διαδοχικές κρίσεις της τελευταίας περιόδου. Πιο συγκεκριμένα, ο δείκτης ανέκαμψε ισχυρά μετά το 2020, καταγράφοντας θετικές ετήσιες μεταβολές για τα περισσότερα τρίμηνα από το 2021 και μετά, καθώς η μεταποίηση ωφελήθηκε από την ανάκαμψη της ζήτησης και τις εξαγωγές. Παρότι το 2025 παρατηρείται ήπια επιβράδυνση λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους και της υποτονικής ευρωπαϊκής ζήτησης, ο δείκτης παραμένει σημαντικά υψηλότερα από τα προ πανδημίας επίπεδα, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή ανάκαμψη και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας.

5. Αδυναμίες, προκλήσεις και ευκαιρίες

Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, η ελληνική μεταποίηση εξακολουθεί να υστερεί έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για ένα πιο στοχευμένο και συνεκτικό στρατηγικό πλαίσιο. Η Ελλάδα καταλαμβάνει ακόμη χαμηλές θέσεις τόσο ως προς το μερίδιο της μεταποίησης στο ΑΕΠ όσο και ως προς την παραγωγικότητα, με αποτέλεσμα το παραγωγικό χάσμα με την Ευρώπη να παραμένει μεγάλο. Η γεφύρωση αυτού του χάσματος προϋποθέτει μια ισχυρότερη διασύνδεση της μεταποίησης με τους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας. Είναι όμως και ευκαιρία, εφ’ όσον υλοποιείται αυτή η γεφύρωση, για υψηλότερους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης στην πορεία.

Η ελληνική μεταποίηση αντιμετωπίζει σήμερα ένα πλέγμα σύνθετων προκλήσεων, αλλά και σημαντικών ευκαιριών που απορρέουν από τις διεθνείς εξελίξεις, τις τεχνολογικές αλλαγές και τις ευρωπαϊκές πολιτικές. Οι βασικοί άξονες αυτών των προκλήσεων σχετίζονται με την πράσινη μετάβαση, την ενεργειακή εξάρτηση, τη στρατηγική αυτονομία, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την πρόσβαση στη χρηματοδότηση.

Η πράσινη μετάβαση αποτελεί ταυτόχρονα πρόκληση και ευκαιρία για τη βιομηχανία, καθώς προϋποθέτει τον εκσυγχρονισμό των παραγωγικών δομών και την προσαρμογή σε ένα νέο ενεργειακό και τεχνολογικό περιβάλλον. Η δέσμευση της Ευρώπης για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 απαιτεί ριζικές μεταβολές στα παραγωγικά πρότυπα. Οι ελληνικές επιχειρήσεις οφείλουν να επενδύσουν σε καθαρές τεχνολογίες, ενεργειακή αποδοτικότητα και κυκλική οικονομία, προκειμένου να παραμείνουν ανταγωνιστικές. Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία προσφέρει σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία, αλλά η αξιοποίησή τους προϋποθέτει σταθερό κανονιστικό πλαίσιο, θεσμικές μεταρρυθμίσεις και επενδυτική κινητοποίηση.

Η ενεργειακή εξάρτηση και το υψηλό κόστος ενέργειας παραμένουν σοβαρά εμπόδια για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας. Η ενεργειακή κρίση ανέδειξε τη μεγάλη εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Το σχετικά υψηλό ενεργειακό κόστος περιορίζει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και επιβαρύνει δυσανάλογα τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Η ανάπτυξη ενός σταθερού και προβλέψιμου πλαισίου τιμολόγησης της ενέργειας, η ενίσχυση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ) και η αύξηση της χωρητικότητας των δικτύων, καθώς και η εφαρμογή στοχευμένων μέτρων στήριξης για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, αποτελούν αναγκαίες παρεμβάσεις για την ενεργειακή ασφάλεια και τη μείωση του κόστους παραγωγής.

Η ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ και κατ’ επέκταση της Ελλάδος συνδέεται με την ικανότητα πρόσβασης σε κρίσιμες πρώτες ύλες και τεχνολογίες. Παρότι η χώρα διαθέτει σημαντικά αποθέματα ορυκτών, τα ρυθμιστικά εμπόδια και οι καθυστερήσεις στις διαδικασίες αδειοδότησης εμποδίζουν την αξιοποίησή τους. Η αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου και η χάραξη μιας εθνικής στρατηγικής για τις πρώτες ύλες μπορούν να ενισχύσουν την αυτάρκεια και να δημιουργήσουν νέες αλυσίδες αξίας, εντάσσοντας τη χώρα πιο ενεργά στη νέα βιομηχανική πολιτική της ΕΕ.

Παράλληλα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός αλλάζει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας της βιομηχανίας. Τεχνολογίες όπως η ρομποτική, η τεχνητή νοημοσύνη και το Διαδίκτυο των Πραγμάτων αυξάνουν την παραγωγικότητα και την ευελιξία, αλλά απαιτούν ψηφιακή ωριμότητα και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Η Ελλάδα υστερεί σε ψηφιακές δεξιότητες, καθώς μόνο 14,5% των μεταποιητικών επιχειρήσεων προσφέρουν σχετική εκπαίδευση στο προσωπικό τους. Η αναβάθμιση των δεξιοτήτων και η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και πανεπιστημίων είναι κρίσιμες για τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό της παραγωγής.

Τέλος, η σχετικά περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση αποτελεί βασικό εμπόδιο για την αύξηση της επενδυτικής δραστηριότητας στη μεταποίηση. Η καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, η ενίσχυση του ρόλου της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και η δημιουργία εξειδικευμένων χρηματοδοτικών εργαλείων για τη μεταποίηση μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά για νέες παραγωγικές επενδύσεις.

6. Κατευθύνσεις και προτάσεις πολιτικής

Η αντιμετώπιση των παραπάνω προκλήσεων που προαναφέρθηκαν μπορεί να στηριχτεί σε τέσσερις βασικούς άξονες:

Πρώτον: επιτάχυνση της πράσινης και ενεργειακής μετάβασης. Η θέσπιση κινήτρων για επενδύσεις σε ΑΠΕ, η ενίσχυση των μηχανισμών αποθήκευσης ενέργειας και η προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας μπορούν να μειώσουν το κόστος και να βελτιώσουν τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.

Δεύτερον: ενίσχυση του ψηφιακού μετασχηματισμού. Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ψηφιακής αναβάθμισης της βιομηχανίας, με παροχή κινήτρων για τεχνολογικές επενδύσεις, στήριξη της έρευνας και ανάπτυξης, καθώς και εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού σε νέες δεξιότητες. Η στενότερη συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων είναι κρίσιμη για τη μεταφορά γνώσης και τεχνολογίας.

Τρίτον: βελτίωση του θεσμικού και χρηματοδοτικού περιβάλλοντος. Η μείωση της γραφειοκρατίας, η επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων, η σταθερότητα του φορολογικού πλαισίου και η ευκολότερη πρόσβαση σε στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία είναι βασικές προϋποθέσεις για τη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης. Η αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων – ειδικά την περίοδο μετά την ολοκλήρωση των χρηματοδοτήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης – η  ενίσχυση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και η δημιουργία εξειδικευμένων προγραμμάτων χρηματοδότησης για τη βιομηχανία μπορούν να κινητοποιήσουν σημαντικού ύψους επενδυτικά κεφάλαια.

Τέταρτον: ενίσχυση της εξωστρέφειας και της διεθνοποίησης. Η στήριξη των εξαγωγικών επιχειρήσεων, η ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών και η προώθηση της συμμετοχής σε ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας είναι καθοριστικές για τη βιώσιμη ανάπτυξη του τομέα. Παράλληλα, η ενδυνάμωση των περιφερειακών βιομηχανικών οικοσυστημάτων μπορεί να προωθήσει την ισόρροπη ανάπτυξη και την αποκέντρωση της παραγωγής.

Η επιτυχία των παραπάνω κατευθύνσεων θα καθορίσει το ρόλο της μεταποίησης στη νέα αναπτυξιακή πορεία της χώρας.

Με στοχευμένες πολιτικές και μεταρρυθμίσεις, η Ελλάδα μπορεί να μετατρέψει τη μεταποίηση σε κινητήριο μοχλό ανάπτυξης, απασχόλησης και τεχνολογικής αναβάθμισης, θέτοντας τα θεμέλια για μια πιο παραγωγική, πράσινη και ανθεκτική οικονομία. Με υψηλότερο ποσοστό επενδύσεων, υψηλότερες εξαγωγές, υψηλότερο ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης και ταχύτερη σύγκλιση του επιπέδου ευημερίας της με αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σας ευχαριστώ».

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Στουρνάρας: Οι τέσσερις άξονες για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις η μεταποίηση εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Αναφερόμενος στο εγχείρημα του ψηφιακού ευρώ, σημείωσε ότι αποκτά αυξανόμενη σημασία σ’ ένα περιβάλλον γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Προς αυτήν την κατεύθυνση η στρατηγική πληρωμών της ΕΚΤ προτάσσει τη συνεργασία μεταξύ θεσμών, τεχνολογίας και πολιτών, με στόχο ένα σύγχρονο, ασφαλές και προσβάσιμο σύστημα πληρωμών. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του ο κ. Στουρνάρας τόνισε ακόμη ότι η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) δηλώνει παρούσα σε αυτήν τη μετάβαση, συμμετέχοντας ενεργά και υποστηρίζοντας κάθε καινοτόμα προσπάθεια.

Ολόκληρη η ομιλία Στουρνάρα

Με μεγάλη χαρά απευθύνομαι σήμερα σε ένα ακροατήριο που συγκεντρώνει εκπροσώπους από μεγάλο φάσμα δραστηριοτήτων που συνδέονται με το χώρο των πληρωμών: Ένα χώρο πολύ ζωντανό και συγχρόνως ύψιστης σημασίας για τις κεντρικές τράπεζες. Ένα χώρο που αποτελεί το πρόσωπο του νομίσματός μας στον κόσμο – και στις καθημερινές συναλλαγές του κάθε πολίτη και στις μεγάλες κινήσεις κεφαλαίων.

Καθένας από εσάς που υπηρετεί με διαφορετικούς τρόπους το χώρο των πληρωμών επιτελεί ένα ρόλο κρίσιμο και για την οικονομία και τη νομισματική πολιτική. Αλλά επίσης, όπως βλέπουμε όλο και περισσότερο, ο ρόλος αυτός έχει σημασία για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και αποκτά επίσης και ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση. Γι’ αυτό και το Ευρωσύστημα έχει θέσει το χώρο των πληρωμών και των υποδομών τους στο επίκεντρο της πολιτικής και των δράσεών του.

Οι κεντρικές υποδομές πληρωμών που δημιουργήθηκαν εξαρχής στη ζώνη του ευρώ αποτέλεσαν θεμέλιο απαραίτητο για την εκτέλεση των πράξεων νομισματικής πολιτικής. Οι υποδομές αυτές διαχρονικά επεκτάθηκαν σε νέους τομείς. Η αναβάθμιση και ο εκσυγχρονισμός τους είναι συνεχείς, ενώ παράλληλα προστίθενται νέες υπηρεσίες και καινοτομίες που έχουν στόχο τη βελτίωση στην εξυπηρέτηση της αγοράς και τη συμβολή στην εναρμόνιση και ενοποίηση των κεφαλαιαγορών της Ευρώπης. Σήμερα οι υπηρεσίες TARGET καλύπτουν πλέον και το διακανονισμό τίτλων αλλά και τον κεντρικό μηχανισμό διαβίβασης άμεσων πληρωμών (γνωστό ως υπηρεσία TIPS).

Η λειτουργία της ενιαίας πλατφόρμας Τarget2-Securities συμπληρώνει πλέον 10 χρόνια επιτυχούς λειτουργίας με συγκεκριμένα οφέλη στην επιτάχυνση και διευκόλυνση των συναλλαγών σε τίτλους, συμπεριλαμβανομένων και των συναλλαγών σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου μέσω της Τράπεζας της Ελλάδος. H κρίσιμη αυτή υποδομή, με την οποία είναι συνδεδεμένα τα περισσότερα αποθετήρια τίτλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει συμβάλει στην εναρμόνιση της λειτουργίας των κεφαλαιαγορών στην Ευρώπη και σήμερα έχει πλήρη τεχνική ετοιμότητα για περαιτέρω αλλαγές που επέρχονται στις αγορές, όπως η συντόμευση του κύκλου διακανονισμού σε μία ημέρα για τις συναλλαγές τίτλων (γνωστή ως «Τ+1») – σημαντική μεταρρύθμιση που προβλέπεται να εφαρμοστεί το 2027.

Θα ήθελα όμως να σταθώ περισσότερο σε καινοτομικές δράσεις που ξεκίνησαν πρόσφατα στο Ευρωσύστημα και συγκεκριμένα στη διερεύνηση για την ένταξη νέων τεχνολογιών, όπως οι τεχνολογίες Distributed Ledger («DLT»), στις υπηρεσίες TARGET. Oι δράσεις αυτές έρχονται σε μια εποχή διεθνούς ενδιαφέροντος αλλά και πολιτικών εξαγγελιών ορισμένων κυβερνήσεων σχετικά με την ανάπτυξη «νομισμάτων» με τεχνολογία blockchain με βάση ιδιωτικά σχήματα. Αποτελούν μια ανταπόκριση των κεντρικών τραπεζών στο διεθνές αυτό ενδιαφέρον, όπως αντανακλάται σε νέες ανάγκες της αγοράς. Η σκέψη μας είναι ότι το χρήμα κεντρικής τράπεζας δεν θα πρέπει να απουσιάζει από τις εν λόγω εξελίξεις και μάλιστα μπορεί να παίξει ουσιαστικό ρόλο σε αυτές.

Η ένταξη τεχνολογιών DLT συνιστά όχι απλά μια προσθήκη στις υφιστάμενες υπηρεσίες πληρωμών της κεντρικής τράπεζας αλλά αποτελεί έναν νέο πυλώνα, που σηματοδοτεί ένα θεμελιωδώς διαφορετικό τρόπο συνολικής λειτουργίας. Οι νέες αυτές τεχνολογίες επιτρέπουν στους συμμετέχοντες της αγοράς, εφόσον το επιθυμούν, να διαχειρίζονται διαφορετικές εφαρμογές όπως η διαπραγμάτευση, ο διακανονισμός, η ταμειακή διαχείριση ή η θεματοφυλακή συγχρονισμένα σε μία ενιαία πλατφόρμα, διαθέσιμη 24 ώρες την ημέρα, κάθε ημέρα του χρόνου. Δημιουργούν νέα επιχειρησιακά μοντέλα που ενέχουν περαιτέρω αυτοματισμό των συναλλαγών -για παράδειγμα, με τη χρήση tokenized money-, όχι μόνο στις τράπεζες και στις πλατφόρμες πληρωμών, αλλά και ευρύτερα στη βιομηχανία και το εμπόριο.

Είναι σημαντικό εδώ να τονίσουμε ότι σκοπός μας, μέσα από τέτοιες δράσεις, είναι να δώσουμε τη δυνατότητα στο χρήμα κεντρικής τράπεζας να διακανονίζει συναλλαγές με τις νέες αυτές τεχνολογίες και να μην αφήσει μόνο το ιδιωτικό χρήμα να εμπλακεί σε αυτές. Και αυτό είναι σημαντικό για δύο λόγους:

1. Διότι η χρήση ιδιωτικού χρήματος, όπως πχ των stablecoins που προτείνουν πολλοί, ενέχει πιστωτικούς κινδύνους, ενώ συγχρόνως επιφέρει και κατακερματισμό του χρηματοπιστωτικού συστήματος, περιορίζοντας τις συναλλαγές μέσα σε διαφορετικά επιμέρους ιδρύματα.
2. Διότι το ίδιο το χρήμα κεντρικής τράπεζας, λόγω της ασφάλειας και της εμπιστοσύνης που το περιβάλλει, μπορεί να λειτουργήσει και ως καταλύτης για την ευρύτερη υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών από τους συναλλασσόμενους, εφόσον αυτοί το επιθυμούν.
   Το έως τώρα εγχείρημα του Ευρωσυστήματος, στην πειραματική του φάση, έγινε με ενεργό συμμετοχή της αγοράς και αναγνωρίστηκε από όλους ως ιδιαίτερα επιτυχημένο: Συμμετείχαν 60 ιδρύματα με πραγματικές συναλλαγές και δοκιμές, καλύπτοντας μεγάλο φάσμα πρακτικών περιπτώσεων ενδιαφέροντος της αγοράς, μεταξύ των οποίων και η έκδοση ψηφιακών ομολόγων. Μέσα σε ένα εξάμηνο διακανονίστηκαν αξίες ύψους 1,6 δις ευρώ, ποσό πολύ υψηλότερο από άλλες παρόμοιες καινοτομικές πρωτοβουλίες ανά τον κόσμο.

Πλέον τώρα ακολουθεί η υλοποίηση της πρώτης εφαρμογής των νέων τεχνολογιών στις υπηρεσίες TARGET που αναμένεται να λειτουργήσει σε περιβάλλον παραγωγής αρκετά σύντομα. Θα ήθελα εν προκειμένω να τονίσω την ενεργό συμμετοχή και της Τράπεζας της Ελλάδος στις εν λόγω δράσεις και στις ενέργειές της για την ενίσχυση του ρόλου και της ελληνικής τραπεζικής κοινότητας στις εξελίξεις αυτές.

Η αναβάθμιση και ο εκσυγχρονισμός των υποδομών των κεντρικών τραπεζών αφορά βεβαίως εξίσου και τη λιανική αγορά πληρωμών. Σε αυτό το πεδίο κινούμαστε με γνώμονα την επιδίωξη μεγαλύτερου οφέλους για τους χρήστες, με συγκεκριμένο θετικό αποτέλεσμα και στον κάθε απλό πολίτη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός τέτοιου θετικού αποτελέσματος είναι οι δυνατότητες άμεσων πληρωμών εγχώρια και διασυνοριακά που έγιναν εφικτές με την υπηρεσία TIPS. Το TIPS έφερε επανάσταση στο χώρο των πληρωμών. Χάρις σε αυτό, οι ιδιώτες απολαμβάνουν οφέλη που προηγουμένως είχαν μόνο τα πιστωτικά ιδρύματα. Για παράδειγμα, οι Έλληνες πολίτες να μπορούν να πραγματοποιούν σήμερα άμεσες πληρωμές σε όλη την ευρωζώνη και διατραπεζικά αλλά και στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο μέσω της Τράπεζας της Ελλάδος.

Η επιτυχημένη λειτουργία τέτοιων υποδομών και υπηρεσιών έχει προσελκύσει ενδιαφέρον για ποικίλες συνεργασίες από άλλες χώρες, πέραν της ευρωζώνης. Για την υπηρεσία TIPS, ειδικότερα, έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον διασύνδεσης από συστήματα πληρωμών εντός και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ευρύτερη διασύνδεση του TIPS με συστήματα πληρωμών στην Ευρώπη και σε άλλες ηπείρους βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός μας. Ενισχύει το διεθνή ρόλο του ευρώ και παρέχει συγχρόνως οφέλη στις συναλλαγές των πολιτών μας με πολλές χώρες.

Στην πράξη έχουν ήδη συνδεθεί με επιτυχία τα συστήματα άμεσων πληρωμών της Σουηδίας και της Δανίας, ενώ άλλα συστήματα ευρωπαϊκών χωρών βρίσκονται στη διαδικασία λειτουργικής προετοιμασίας ή διαβουλεύσεων. Είναι παράλληλα σε εξέλιξη και διαβουλεύσεις για διασύνδεση με συστήματα των χωρών της ομάδας G7 αλλά και με το ιδιαίτερα επιτυχημένο σύστημα άμεσων πληρωμών της Ινδίας.
Αντίστοιχες επαφές με σκοπό διασυνδέσεις ή συνεργασίες γίνονται και με συστήματα πληρωμών που εξυπηρετούν συναλλαγές χωρών στη Μέση Ανατολή και την αφρικανική ήπειρο. Επίσης το Ευρωσύστημα συμμετέχει και στο εγχείρημα Nexus που αποτελεί καινοτόμα πρωτοβουλία με επίκεντρο χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας.

Σε αυτά τα ζητήματα, λειτουργούμε με γνώμονα την εξωστρέφεια και τη διακρατική συνεργασία, μεριμνώντας όμως εξίσου για την ασφάλεια και την ομαλότητα των ροών πληρωμών με βάση τα πλέον αυστηρά πρότυπα και κανόνες. Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής, υποστηρίζουμε σταθερά και τις δράσεις της διεθνούς κοινότητας, μέσω της ομάδας G20, για την άρση των εμποδίων στις διασυνοριακές πληρωμές παγκοσμίως.

Η στρατηγική πληρωμών που έχουμε υιοθετήσει ως κεντρικές τράπεζες ακολουθείται πρωτίστως με βάση τις αρχές της νομισματικής μας πολιτικής και παραμένει αναπόσπαστο μέρος της. Αποστολή μας, σε ό,τι αφορά ειδικότερα τις λιανικές πληρωμές, είναι η διασφάλιση ενός ομαλού περιβάλλοντος πληρωμών, με πρόσβαση όλων των πολιτών και επιχειρήσεων σε σύγχρονα και αποτελεσματικά μέσα πληρωμών, με επαρκή επίβλεψη από την κεντρική τράπεζα και υψηλό επίπεδο ασφάλειας.

Η αποστολή μας αυτή ήταν επιτυχημένη τις προηγούμενες δεκαετίες σε ό,τι αφορά τα τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ, που αποτελούν μέχρι σήμερα τη μόνη διαθέσιμη μορφή χρήματος κεντρικής τράπεζας για λιανικές πληρωμές – και μέχρι πρόσφατα το κυρίαρχο μέσο λιανικών συναλλαγών στις χώρες της ζώνης του ευρώ. Σήμερα καλούμαστε να επιτελέσουμε την ίδια αποστολή σε ένα περιβάλλον όπου πλέον μειώνεται ο ρόλος των μετρητών, ωστόσο συγχρόνως οι πολίτες εξακολουθούν να έχουν αμείωτη ανάγκη για την αξιοπιστία του χρήματος κεντρικής τράπεζας. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο ξεκίνησε ο σχεδιασμός για τη δημιουργία ενός ψηφιακού ευρώ.

Το εγχείρημα του ψηφιακού ευρώ αναπτύσσεται σε ένα συνεχώς εξελισσόμενο τεχνολογικό περιβάλλον, με την παρουσία πληθώρας παικτών και παραγόντων της αγοράς, με διάφορους ρόλους στο χώρο των πληρωμών. Το ψηφιακό ευρώ στοχεύει να γίνει ένα μέσο πληρωμής που, όπως και τα μετρητά σήμερα, θα συνυπάρχει και με άλλα μέσα που ήδη υφίστανται ή θα δημιουργηθούν.

Αλλά συγχρόνως το εγχείρημα αυτό καλείται να λειτουργήσει με εμπιστοσύνη και ασφάλεια ως ένα μέσο πληρωμών σε χρήμα κεντρικής τράπεζας σε ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από παραμέτρους αβεβαιότητας και αστάθειας. Οι παράμετροι αυτές επηρεάζουν με διάφορους τρόπους τις εμπορικές πολιτικές των οργανισμών που διαχειρίζονται τα ιδιωτικά μέσα πληρωμών με άμεσες επιπτώσεις στο επίπεδο εξυπηρέτησης και τις επιβαρύνσεις της ευρωπαϊκής αγοράς. Οι παράμετροι αβεβαιότητας γίνονται πιο κρίσιμες στο βαθμό που τέτοιοι οργανισμοί βρίσκονται εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εκτός ουσιαστικού ελέγχου των νομισματικών αρχών της ζώνης του ευρώ.

Γι’ αυτό έχει σημασία μια στρατηγική πληρωμών που αποσκοπεί στη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας, της σταθερότητας και της ανθεκτικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και τη θωράκισή της από αναταράξεις, μεταξύ άλλων και γεωπολιτικής προέλευσης. Παράλληλα, αποσκοπεί στην πρόσβαση του κάθε απλού πολίτη σε βασικές υπηρεσίες και μέσα πληρωμών που να του παρέχουν αξιοπιστία και ασφάλεια. Μια τέτοια στρατηγική περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και το ψηφιακό ευρώ.

Η υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ έχει επομένως και κοινωνική και πολιτική διάσταση. Γι’ αυτό άλλωστε το εγχείρημα του ψηφιακού ευρώ συνοδεύεται και από την απαραίτητη νομοθεσία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρόκειται, όπως ίσως γνωρίζετε, για Ευρωπαϊκό Κανονισμό που βρίσκεται σε πολιτική διαβούλευση στο Συμβούλιο και το Ευρωκοινοβούλιο και ελπίζουμε σύντομα να υιοθετηθεί, ώστε στη συνέχεια να προχωρήσουν τα βήματα τεχνικής υλοποίησης από το Ευρωσύστημα, πάντα βεβαίως σε συνεργασία και με τους φορείς της αγοράς.

Κλείνοντας, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι, σε μια εποχή ραγδαίων αλλαγών στο τοπίο των πληρωμών είναι πολύ σημαντικό να οδηγούμαστε όλοι με βάση τη συνεργασία:

• Των κεντρικών τραπεζών με την αγορά,
• των εθνικών φορέων με τους ευρωπαϊκούς,
• των παρόχων υπηρεσιών με τους χρήστες.

Μέσα από τέτοιες συνεργασίες θα πρέπει να αξιοποιήσουμε τις τεχνολογικές εξελίξεις προς όφελος του ευρύτερου οικοσυστήματος των πληρωμών. Και, ενεργώντας με αίσθημα συλλογικής ευθύνης, να επιδιώκουμε τη διάδραση και την πληρέστερη δυνατή ενημέρωση και του κάθε απλού πολίτη. Η Τράπεζα της Ελλάδος στέκεται αρωγός σε κάθε φορέα της αγοράς που λειτουργεί με βάση αυτές τις επιδιώξεις και αναλαμβάνει και η ίδια, όπως είναι γνωστό, σχετικές πρωτοβουλίες σε συνεχή βάση. Ο χώρος των πληρωμών είναι ένας δυναμικός χώρος: εμείς τον ζούμε καθημερινά με δράση αλλά και εγρήγορση.

Πηγή: powergame.gr

Το άρθρο Στουρνάρας: Ζήτημα γεωπολιτικής σημασίας το ψηφιακό ευρώ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Αυτό τονίζει με άρθρο του στον Economist ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, με θέμα τον αντίκτυπο από τις νέες πολιτικές που εφαρμόζει κατά τη δεύτερη θητεία του ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. 

Και ο Γιάννης Στουρνάρας συνεχίζει: 

«Επί δεκαετίες το δολάριο κυριαρχούσε στο διεθνές νομισματικό σύστημα. Ήταν το  κυρίαρχο νόμισμα στις παγκόσμιες εμπορικές συναλλαγές, χρησίμευε ως ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους κρίσεων και αποτελούσε το αποθεματικό νόμισμα που προτιμούσαν οι κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο. Αυτή η κυριαρχία προσέφερε στις ΗΠΑ τεράστια οικονομικά πλεονεκτήματα, επιτρέποντάς τους να έχουν ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο και να χρηματοδοτούν τις καθαρές εισροές αγαθών και υπηρεσιών τυπώνοντας δολάρια.

Χάρη στην ισχύ του νομίσματος, αυτά τα δολάρια επέστρεφαν στα δημόσια ταμεία των Ηνωμένων Πολιτειών, μειώνοντας το κόστος χρηματοδότησης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων της χώρας.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, το ευρώ σχεδιάστηκε με τη φιλοδοξία να μην είναι απλώς ένα νόμισμα για τη ζώνη του ευρώ. Από την αρχική φάση της δημιουργίας του κατά τη δεκαετία του 1990, οι αρχιτέκτονες του ενιαίου νομίσματος οραματίστηκαν όχι μόνο μεγαλύτερη νομισματική σταθερότητα και οικονομική ενοποίηση εντός της Ευρώπης, αλλά και ένα νόμισμα που θα μπορούσε να ανταγωνιστεί το δολάριο στην παγκόσμια σκηνή.

Ως προς τους δύο πρώτους στόχους, το ενιαίο νόμισμα αποδείχθηκε επιτυχές. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει εδραιώσει μία αξιόπιστη νομισματική πολιτική ακόμη και υπό δυσμενείς συνθήκες όπως οι χρηματοπιστωτικές κρίσεις, η πανδημία και ο πόλεμος στην Ουκρανία. Το κοινό νόμισμα εξάλειψε τόσο το άμεσο συναλλακτικό κόστος της μετατροπής από ένα εθνικό νόμισμα σε άλλο, όσο και τον συναλλαγματικό κίνδυνο μεταξύ των κρατών-μελών, και με αυτόν τον τρόπο ενίσχυσε τις διασυνοριακές συναλλαγές εντός της ζώνης του ευρώ.

Αλλά η τρίτη επιδίωξη -να καταστεί το ευρώ το αντίπαλο δέος στο δολάριο- παραμένει ανεκπλήρωτη. Παρά την πρόοδο που καταγράφηκε τις δύο περασμένες δεκαετίες, η παγκόσμια απήχηση του ευρώ εξακολουθεί να είναι περιορισμένη. Το μερίδιό του στα διεθνή αποθεματικά και στην τιμολόγηση των εμπορικών συναλλαγών είναι μόνο ελαφρώς υψηλότερο από το σωρευτικό μερίδιο των εθνικών νομισμάτων τα οποία αντικατέστησε πριν από 25 χρόνια.

Ιστορικά, η ισχύς του δολαρίου στηριζόταν όχι μόνο στο μέγεθος της αμερικανικής οικονομίας, αλλά και στην προβλεψιμότητα των θεσμών της χώρας και στη δέσμευσή της υπέρ του ελεύθερου εμπορίου, καθώς και στην παγκόσμια αποδοχή της πρωτοκαθεδρίας των ΗΠΑ. Τις τελευταίες οκτώ δεκαετίες το δολάριο άντεξε σε πολέμους, υφέσεις και οικονομικές κρίσεις, σε μεγάλο βαθμό επειδή οι διαδοχικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ διαφύλασσαν αυτές τις θεμελιώδεις δεσμεύσεις.

Το νέο στοιχείο σήμερα είναι ότι αυτή η συνέχεια δείχνει να διαρρηγνύεται, δίνοντας την ευκαιρία σε κάποιο άλλο νόμισμα να αμφισβητήσει την παγκόσμια κυριαρχία του δολαρίου. Ένα σταθερό και αξιόπιστο εναλλακτικό νόμισμα αντί του δολαρίου θα μπορούσε να προσελκύσει επενδυτές από όλο τον κόσμο. Η δυνατότητα του κινεζικού γιουάν να επιτελέσει αυτό το ρόλο δεν ευνοείται από το πλέγμα αυστηρών κρατικών ελέγχων και περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων. Το γεγονός αυτό δημιουργεί για τη ζώνη του ευρώ μια σημαντική ευκαιρία, αλλά και μια σοβαρή πρόκληση.

Το ευρώ δεν μπορεί να υποκαταστήσει το δολάριο από τη μια μέρα στην άλλη. Χρειάζεται στήριξη από μια ισχυρότερη, πιο ενοποιημένη και προσανατολισμένη στην ανάπτυξη οικονομία της ζώνης του ευρώ. Τα θεμέλια ήδη υπάρχουν. Οι ηγέτες της ευρωζώνης παραμένουν προσηλωμένοι στη σταθερότητα, την ελευθερία των αγορών, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Το ευρώ υποστηρίζεται από μια πολιτικά ανεξάρτητη και αξιόπιστη κεντρική τράπεζα που παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην εντολή της για σταθερότητα των τιμών.

Οι πρόσφατες πρωτοβουλίες όσον αφορά την οικονομική πολιτική της ΕΕ σηματοδοτούν μια ουσιαστική στροφή προς τη στρατηγική ανθεκτικότητα. Η απόφαση της γερμανικής κυβέρνησης, όπως ανακοινώθηκε τον Μάρτιο, να χαλαρώσει τους δημοσιονομικούς κανόνες, θα μπορούσε να τροφοδοτήσει την οικονομική ανάπτυξη στη χώρα, με θετικές επιδράσεις σε ολόκληρη τη νομισματική ένωση. Η πρωτοβουλία για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης, αν συνοδευθεί από επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής, μπορεί δυνητικά να ενισχύσει όχι μόνο τη ζήτηση, αλλά και τη μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα της ηπείρου μας.

Ταυτόχρονα, η δημιουργία ενός ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας έχει σκοπό να ενθαρρύνει τις καινοτομίες στις πληρωμές, μειώνοντας την εξάρτηση από παρόχους υπηρεσιών πληρωμών εκτός Ευρώπης. Στον τομέα του κλίματος και της ενέργειας, η Ευρώπη παραμένει προσηλωμένη σε φιλόδοξους στόχους, γεγονός που την τοποθετεί σε ευνοϊκή θέση για την προσέλκυση πράσινων επενδύσεων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Προκειμένου όμως αυτές οι πρωτοβουλίες να εμπνεύσουν την παγκόσμια εμπιστοσύνη στο νόμισμά μας, πρέπει να ολοκληρώσουμε το έργο της δημιουργίας μια πλήρους νομισματικής ένωσης, με την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης, την προώθηση της ένωσης κεφαλαιαγορών και τη μετάβαση προς ένα κοινό σύστημα δημοσιονομικής διαχείρισης (common fiscal capacity). Πρέπει να καταβάλουμε πιο εντατικές προσπάθειες για να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, βρίσκοντας τρόπους για να τονώσουμε την παραγωγικότητα, την καινοτομία και τις επενδύσεις και παράλληλα απλουστεύοντας περίπλοκους κανονισμούς που επιβαρύνουν την επιχειρηματικότητα.

Το θετικό είναι ότι έχουμε ένα προσχέδιο ως βάση. Έχουμε ξεκινήσει να υλοποιούμε τις προτάσεις των Enrico Letta και Mario Draghi, δύο πρώην πρωθυπουργών της Ιταλίας, για την προώθηση της ενιαίας αγοράς και την αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης. Πρέπει να ολοκληρώσουμε αυτό το έργο εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου, ιδανικά μέσα σε δύο χρόνια.

Η ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων, σύμφωνα με την πρόταση που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο, είναι καίριας σημασίας για την αποτελεσματικότερη διοχέτευση των αποταμιεύσεων, μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος, σε παραγωγικές επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με βάση το πρόγραμμα ReArm Europe. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει μέτρα για τη μείωση της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση των κανόνων για τις επιχειρήσεις, με στόχο την ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας.

Και -κάτι που είναι πολύ σημαντικό για την ενίσχυση της θέσης του ευρώ στο διεθνές νομισματικό σύστημα- η Ευρώπη μπορεί να αξιοποιήσει την εμπειρία από το πρόγραμμα Next Generation EU, το οποίο δημιουργήθηκε για να υποβοηθήσει την ανάκαμψη από την κρίση της πανδημίας COVID-19, προσφέροντας και ένα «κοινό ασφαλές περιουσιακό στοιχείο» -ένα οιονεί κρατικό ομόλογο σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Η υλοποίηση αυτών των πρωτοβουλιών, αναμένεται να αυξήσει το βάθος και τη ρευστότητα των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών αγορών, καθιστώντας την Ευρώπη πιο ελκυστική για τους επενδυτές παγκοσμίως, βοηθώντας έτσι να μειωθεί το επενδυτικό της κενό σε σχέση με τις ΗΠΑ.

Καθώς ο ρόλος του δολαρίου αμφισβητείται διεθνώς ολοένα και περισσότερο, η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να ανταποκριθεί στο αίτημα για ένα δυνατό εναλλακτικό νόμισμα. Ένα ισχυρότερο ευρώ στη διεθνή σκηνή όχι μόνο θα διεύρυνε τις επιλογές των επενδυτών, αλλά και θα συνέβαλλε στην εγκαθίδρυση μιας πιο σταθερής, πιο ισορροπημένης και πιο ανθεκτικής παγκόσμιας νομισματικής τάξης. Και για την Ευρώπη, θα ενίσχυε τη στρατηγική αυτονομία της.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν αποδείξει στο παρελθόν ότι σε περιόδους κρίσης μπορούν να αντιδράσουν με τόλμη. Για άλλη μια φορά καλούνται να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να συμβάλουν ώστε το ευρώ να μετατραπεί από επιτυχία στη ζώνη του ευρώ σε μια αξιόπιστη παγκόσμια σταθερά».

*Ο Γιάννης Στουρνάρας είναι διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος από το 2014. Διετέλεσε υπουργός Οικονομικών της χώρας από το 2012 έως το 2014.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Στουρνάρας: Πώς το ευρώ θα εκθρονίσει το δολάριο από την παγκόσμια κυριαρχία του εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, εκτίμησε ότι οι άμεσες επιπτώσεις θα είναι περιορισμένες αλλά η χώρα ενδέχεται να επηρεαστεί εμμέσως καθώς η υποχώρηση της παγκόσμιας ανάπτυξης θα περιορίσει και τις προοπτικές για τη χώρα μας.

Για την Ελλάδα η απάντηση βρίσκεται στην αξιόπιστη δημοσιονομική πολιτική, την προσέλκυση ξένων επενδύσεων και τις μεταρρυθμίσεις, τόνισε, συμπληρώνοντας ότι είναι δύσκολη η ποσοτικοποίηση του κόστους ενός εμπορικού πολέμου.

Όπως εξήγησε ο Γιάννης Στουρνάρας, οι εμπορικές εντάσεις μεταξύ των ΗΠΑ και μεγάλων εμπορικών εταίρων οδηγούν σε κάμψη της εμπιστοσύνης και επιδείνωση του επενδυτικού κλίματος και επηρεάζουν αρνητικά τις εξαγωγές, την κατανάλωση και τις επιχειρηματικές προοπτικές διεθνώς.

Στην έκθεση της ΤτE επισημαίνεται ότι από το 2019 και μετά οι επενδύσεις στην Ελλάδα έχουν σημειώσει ισχυρή άνοδο, καλύπτοντας μέρος του σημαντικού επενδυτικού κενού που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους. Ο ακαθάριστος σχηματισμός πάγιου κεφαλαίου σε πραγματικούς όρους αυξήθηκε συνολικά κατά περίπου 60% το 2024 έναντι του 2019, ενώ αντίθετα στη ζώνη του ευρώ κατέγραψε οριακή μείωση (-0,4%).

Τα επιτεύγματα στον δημοσιονομικό τομέα υπήρξαν εντυπωσιακά, διαδραματίζοντας κομβικό ρόλο στις συνεχείς αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής διαβάθμισης της οικονομίας, εν μέσω πρωτοφανών εξωτερικών διαταραχών και υψηλής διεθνούς αβεβαιότητας. Η συνετή δημοσιονομική πολιτική που ακολουθείται τα τελευταία χρόνια και οι προσπάθειες καταπολέμησης της φοροδιαφυγής αποδίδουν απτά αποτελέσματα, καθώς επιτυγχάνονται σταθερά υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα χωρίς την ανάγκη επιβολής περιοριστικών μέτρων.

Tο δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ αποκλιμακώνεται με γρήγορο ρυθμό. Η Ελλάδα μάλιστα σημειώνει την ταχύτερη μείωση δημόσιου χρέους τα τελευταία χρόνια μεταξύ των προηγμένων οικονομιών, καταγράφοντας σωρευτική μείωση άνω των 50 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ μέσα σε μόλις τέσσερα έτη.

Ο διοικητής της ΤτE, ωστόσο, επεσήμανε ότι η χώρα εξακολουθεί να υπολείπεται σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ιδίως όσον αφορά το κράτος δικαίου, την ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης και την προβλεψιμότητα της εφαρμογής των νόμων καθώς και την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης. Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις, ώστε να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η εμπιστοσύνη στους θεσμούς και, κατ’ επέκταση, η οικονομική ευημερία.

Η διεθνής ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, παρά τη σημαντική βελτίωση που κατέγραψε τα προηγούμενα έτη, εμφάνισε μικρή επιδείνωση κατά το 2024. Η ανατίμηση του ευρώ επέδρασε αρνητικά στην ανταγωνιστικότητα τιμών της ελληνικής οικονομίας, υπερκαλύπτοντας τα οφέλη από το χαμηλότερο επίπεδο εγχώριου πληθωρισμού έναντι του σταθμισμένου πληθωρισμού των κυριότερων εμπορικών εταίρων.

Η ανταγωνιστικότητα ως προς το μοναδιαίο κόστος εργασίας επίσης επιδεινώθηκε το 2024 (έναντι μικρής επιδείνωσης το 2023). Αυτό οφείλεται στην επιβράδυνση της ανόδου του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στην ευρωζώνη, ως αποτέλεσμα χαμηλότερων μισθολογικών αυξήσεων και υψηλότερης αύξησης της παραγωγικότητας της εργασίας στην ευρωζώνη.

Σε όρους διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας, η κατάταξη της Ελλάδας στους συναφείς σύνθετους δείκτες παρέμεινε ουσιαστικά στάσιμη το 2024, σε σχετικώς χαμηλά επίπεδα. Το χάσμα σε όρους ψηφιακού μετασχηματισμού, καινοτομίας και συνολικών παραγωγικών επενδύσεων ως προς το ΑΕΠ μεταξύ της Ελλάδας και των περισσότερων προηγμένων οικονομιών παραμένει, διατηρώντας έτσι και την υφιστάμενη απόσταση στις διεθνείς κατατάξεις ανταγωνιστικότητας.

Σε ό,τι αφορά τα δημοσιονομικά, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα νεότερα στοιχεία για την πορεία των φορολογικών εσόδων, εκτιμάται ότι για ακόμη μια φορά υπερκεράστηκαν οι δημοσιονομικοί στόχοι του έτους. Σύμφωνα με την αναθεωρημένη πρόβλεψη της Τράπεζας της Ελλάδος, το πρωτογενές αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης το 2024 αναμένεται να διαμορφωθεί σε πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ, σημαντικά υψηλότερο από τις προβλέψεις τόσο του ΜΔΣ 2025-2028 (2,4% του ΑΕΠ) όσο και του Προϋπολογισμού του 2025 (2,5% του ΑΕΠ), επισημαίνει ο Γιάννης Στουρνάρας.

Οι προβλέψεις για το 2025

Η ελληνική οικονομία προβλέπεται να συνεχίσει να αναπτύσσεται και το 2025 με σταθερό ρυθμό, πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, η οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί με ρυθμό 2,3% το 2025, με κύριους προωθητικούς παράγοντες και εφέτος την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Πιο συγκεκριμένα, η ιδιωτική κατανάλωση (+2%) αναμένεται να συνεχίσει την ανοδική της πορεία, υποστηριζόμενη από την αύξηση του πραγματικού εισοδήματος των νοικοκυριών. Η προβλεπόμενη περαιτέρω αύξηση της απασχόλησης και των μισθών, σε συνδυασμό με τη μείωση του πληθωρισμού και την εφαρμογή στοχευμένων δημοσιονομικών παρεμβάσεων, αναμένεται να στηρίξουν το διαθέσιμο εισόδημα.

Οι επενδύσεις (+6%) θα συνεχίσουν να αυξάνονται με σχετικά υψηλούς ρυθμούς, με τη στήριξη των ευρωπαϊκών πόρων. Οι πόροι αυτοί, σε συνδυασμό με την υψηλή ρευστότητα του τραπεζικού τομέα και τις συνεχείς αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας, θα προσελκύσουν νέα ιδιωτικά κεφάλαια.

Οι εξαγωγές (+3,8%) θα συνεχίσουν να αυξάνονται, επηρεαζόμενες από τη θετική μεταβολή της εξωτερικής ζήτησης και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών εξαγωγών. Παρ’ όλα αυτά, η συμβολή του εξωτερικού τομέα στον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας θα είναι ουσιαστικά ουδέτερη, καθώς η έντονη επενδυτική δραστηριότητα και η ισχυρή κατανάλωση θα αυξήσουν σημαντικά τις εισαγωγές (+3,5%).

Η περαιτέρω αποκλιμάκωση του πληθωρισμού το 2025 αναμένεται να είναι περιορισμένη, ενώ ο πυρήνας του πληθωρισμού εκτιμάται ότι θα παραμείνει αμετάβλητος. Συγκεκριμένα, ο γενικός πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ προβλέπεται να επιβραδυνθεί οριακά στο 2,9%, ενώ ο δομικός πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διατηρηθεί στο 3,6%.

Ανοδική πίεση θα ασκήσουν η επιστροφή του ενεργειακού πληθωρισμού σε θετικά επίπεδα και η αναμενόμενη ενίσχυση του πληθωρισμού των υπηρεσιών. Αντίθετα, υποχώρηση αναμένεται να καταγράψει ο πληθωρισμός των ειδών διατροφής και των μη ενεργειακών βιομηχανικών αγαθών.

Η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής της οικονομίας αναμένεται να επηρεάσει (οριακά) θετικά την παραγωγικότητα της εργασίας, ενώ οι ηπιότερες μισθολογικές αυξήσεις θα ευνοήσουν την ανταγωνιστικότητα. Συγκεκριμένα, η άνοδος της παραγωγικότητας αναμένεται να παραμείνει περιορισμένη το 2025 (1%, στα ίδια επίπεδα με το 2024). Από την άλλη πλευρά, τόσο οι συνολικές αμοιβές όσο και οι μέσες αποδοχές και το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος θα εξακολουθήσουν να αυξάνονται, αντανακλώντας και την αύξηση του κατώτατου μισθού, αν και με ρυθμούς χαμηλότερους από ό,τι το 2024.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, το 2025 προβλέπεται αύξηση των συνολικών αμοιβών κατά 5,6% (2024: 7,4%), των μέσων αποδοχών κατά 4,5% (2024: 6%) και του μοναδιαίου κόστους εργασίας κατά 3,4% (2024: 4,9%).

Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (ΙΤΣ) αναμένεται να μειωθεί σε 5,7% του ΑΕΠ το 2025 (από 6,4% του ΑΕΠ το 2024). Οι παράγοντες που αναμένεται να συμβάλουν στη βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών είναι:

(α) Οι εξαγωγές αγαθών, παρά την αναιμική άνοδο που κατέγραψαν το 2024, δεν απώλεσαν σημαντικό μερίδιο αγοράς, γεγονός που συνιστά βάση για καλύτερες επιδόσεις τα επόμενα έτη.

(β) Το πλεόνασμα στο ισοζύγιο υπηρεσιών αναμένεται να αυξηθεί, καθώς οι εισπράξεις από ταξιδιωτικές υπηρεσίες εκτιμάται ότι θα σημειώσουν περαιτέρω, μικρή ωστόσο, άνοδο το 2025, κυρίως μέσω της επέκτασης της τουριστικής περιόδου, της προώθησης άλλων μορφών τουρισμού και της ενίσχυσης της κρουαζιέρας.  Σχετικά θετικές προοπτικές υπάρχουν για τις εισπράξεις από θαλάσσιες μεταφορές, λόγω της εκτιμώμενης -έστω και μικρής- ανόδου της παγκόσμιας ζήτησης και της περιορισμένης αύξησης του παγκόσμιου στόλου.

(γ) Η αναμενόμενη καθοδική πορεία των επιτοκίων, σε συνδυασμό με τις επιδράσεις από τις συνεχείς αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας, θα συμβάλει στη μείωση των πληρωμών για τόκους, βελτιώνοντας το ισοζύγιο πρωτογενών εισοδημάτων.

(δ) Η χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους, όταν παρέχεται υπό τη μορφή επιχορηγήσεων (π.χ. κονδύλια NGEU), θα βελτιώσει τα ισοζύγια πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων. Από την άλλη πλευρά, οι ανάγκες για εισαγωγές ενδιάμεσων και επενδυτικών αγαθών θα επιβαρύνουν το έλλειμμα στο ΙΤΣ. Οι ξένες άμεσες επενδύσεις αναμένεται να διατηρήσουν τη δυναμική τους, αντανακλώντας τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος.

Τα δημοσιονομικά μεγέθη εκτιμάται ότι θα διατηρηθούν σε υγιή επίπεδα και το 2025. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία και τις παρεμβάσεις που έχουν εξαγγελθεί, το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να διαμορφωθεί σε 2,6% του ΑΕΠ και το δημοσιονομικό έλλειμμα σε 0,4% του ΑΕΠ, πολύ κάτω από το όριο του 3% που θέτει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Η πρόβλεψη αυτή ήδη περιλαμβάνει δημοσιονομικές παρεμβάσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, στη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων και στην αντιμετώπιση σημαντικών κοινωνικών ζητημάτων, όπως το δημογραφικό και το στεγαστικό, καθώς και των επιπτώσεων από φυσικές καταστροφές. Παράλληλα, λαμβάνεται υπόψη η προβλεπόμενη αύξηση των εσόδων από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές χάρη στη συνεχιζόμενη οικονομική ανάπτυξη και στη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, καθώς και η συγκράτηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών (εντός των ορίων που διασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τους νέους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες).

Η πτωτική πορεία του δημόσιου χρέους προβλέπεται να συνεχιστεί, αν και με πιο ήπιο ρυθμό. Ο λόγος χρέους/ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί περαιτέρω στο 144,4% του ΑΕΠ το 2025, υποστηριζόμενος από τη συνεχιζόμενη βελτίωση της οικονομικής δραστηριότητας, η οποία θα διατηρήσει την έντονα μειωτική επίδραση του ονομαστικού ΑΕΠ.

Ωστόσο, ο ρυθμός αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους θα είναι ηπιότερος (9,4 ποσ. μον. του ΑΕΠ) σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, λόγω της αναμενόμενης μείωσης του πρωτογενούς πλεονάσματος και της μικρότερης χρήσης ταμειακών διαθεσίμων, που αντισταθμίζουν τη μικρή επιτάχυνση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ. Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, υπό την προϋπόθεση της επίτευξης των δημοσιονομικών στόχων και της αποτελεσματικής αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων, το δημόσιο χρέος θα ακολουθήσει σταθερή καθοδική πορεία, σημειώνοντας σωρευτική μείωση κατά 12,1 ποσ. μον. του ΑΕΠ την περίοδο 2026-2027.

Οι προβλέψεις αυτές ικανοποιούν με ασφαλή περιθώρια τα κριτήρια βιωσιμότητας του νέου δημοσιονομικού πλαισίου, υπερβαίνοντας σημαντικά την ελάχιστη απαιτούμενη μέση ετήσια μείωση (1 ποσ. μον.) για τις χώρες με χρέος άνω του 90% του ΑΕΠ.

* Δείτε την έκθεση στη στήλη Συνοδευτικό Υλικό.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Στουρνάρας: Πώς επηρεάζουν την Ελλάδα οι δασμοί Τραμπ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στην ερώτηση της Ολλανδικής εφημερίδας NRC, σε συνέντευξη που παρεχώρησε σε αυτήν, «πόσα χρόνια θα χρειαστούν προκειμένου το ΑΕΠ της Ελλάδας να επιστρέψει στα προ της κρίσης επίπεδα» ο κ. Στουρνάρας απάντησε χαρακτηριστικά ότι «Είμαστε πιο φιλόδοξοι από αυτό. Θέλουμε μέσα σε λιγότερο από είκοσι χρόνια να φτάσουμε στο ίδιο επίπεδο με την υπόλοιπη Ευρώπη. Αναπτυσσόμαστε ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Γι’ αυτό και είμαι πεπεισμένος ότι θα το πετύχουμε.»

Στην παρατήρηση του δημοσιογράφου στην ίδια συνέντευξη ότι «η Ελλάδα, με βάση την αγοραστική δύναμη, κατατάσσεται σε μία από τις τελευταίες θέσεις στην Ευρώπη, μεταξύ της Βουλγαρίας και της Λετονίας» ο κ. Στουρνάρας παρατήρησε ότι, τα εισοδήματα αυξάνονται με αργούς ρυθμούς.

Συμπληρώνοντας χαρακτηριστικά ότι «Δεν είμαστε πλέον στο σημείο που βρισκόμασταν πριν από την κρίση. Αλλά η οικονομία τότε ήταν μια φούσκα, δεν ήταν πραγματική. Οι μισθοί έχουν γίνει πιο ανταγωνιστικοί, αλλά έχουμε ακόμα πολλά να κάνουμε για να βελτιώσουμε τη διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα. Δείτε για παράδειγμα τις δημόσιες υποδομές, τη δικαιοσύνη, το εκπαιδευτικό σύστημα, το γεγονός ότι ακόμη και άτομα με υψηλές δεξιότητες δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Επίσης, ορισμένοι κλάδοι της οικονομίας παραμένουν πολύ κλειστοί στους νεοεισερχόμενους».

Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι ένα από τα λάθη που έγιναν την περίοδο της κρίσης ήταν ότι πρώτα μεταρρυθμίστηκε δραστικά την αγορά εργασίας – που τώρα είναι μια από τις πιο ευέλικτες στην Ευρώπη, ενώ η αγορά αγαθών και υπηρεσιών ακολούθησε αργότερα. «Έτσι, μειώσαμε τους μισθούς, αλλά δεν κάναμε το ίδιο με τις τιμές των αγαθών και των υπηρεσιών. Και μόνο μετά από πολλά χρόνια αρχίσαμε να αντιμετωπίζουμε την ισχύ μιας μικρής ομάδας επιχειρήσεων, των ολιγοπωλίων. Αν είχαμε παρέμβει και στους δύο τομείς ταυτόχρονα, η μείωση της αγοραστικής δύναμης θα ήταν ίσως λιγότερο σοβαρή και η ύφεση λιγότερο βαθιά. Η σειρά με την οποία εφαρμόζονται οι μεταρρυθμίσεις είναι σημαντική» είπε ο κ. Στουρνάρας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, athensvoice.gr

Το άρθρο Στουρνάρας: Σε είκοσι χρόνια θα φθάσουμε την κεντρική Ευρώπη σε όρους ΑΕΠ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Τις προϋποθέσεις που πρέπει να ισχύουν, ώστε τόσο η οικονομία, όσο και οι τράπεζες, να ανέβουν επιπλέον “σκαλοπάτια” μέσα στην επενδυτική βαθμίδα, περιγράφει η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ).

ΤτΕ: Πώς «βλέπουν» τα πράγματα οι οίκοι αξιολόγησης

Αυτή τη στιγμή μόνο η Moody’s κρατά την Ελλάδα εκτός του κάρδου των αναβαθμίσεων (η νέα έκθεση αναμένεται στις 13 Σεπτεμβρίου) ενώ η DBRS «ανέβασε» προοπτικές της ελληνικής οικονομίας από σταθερές σε θετικές, ωστόσο δεν αύξηση τον…βαθμό εντός της επενδυτικής βαθμίδας. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην ανάλυση της ΤτΕ, οι αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας που έχουν αποδοθεί στην Ελλάδα ακολούθησαν ανοδική πορεία για μεγάλο χρονικό διάστημα, σχεδόν χωρίς διακοπή από το 2015, με αποτέλεσμα την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας το 2023.

«Μετά από μία σειρά αναβαθμίσεων, όλοι οι οίκοι αξιολόγησης που είναι επιλέξιμοι από το Ευρωσύστημα έχουν βαθμολογήσει την Ελλάδα με BBB-/BBB-low (εξαίρεση αποτελεί η Moody’s που εξακολουθεί να αξιολογεί την Ελλάδα κάτω από την επενδυτική βαθμίδα, στο Ba1), S&P και Scope βλέπουν θετικές προοπτικές, ενώ Fitch και Morningstar-DBRS σταθερές (σ.σ. όπως προαναφέρθηκε υπήρξε άνοδος κατά την Περασμένη Παρασκευή)», αναφέρει χαρακτηριστικά. 

Επικαλούμενη, μάλιστα, τις εκθέσεις των οίκων αξιολόγησης, η ΤτΕ τονίζει πως περαιτέρω αναβαθμίσεις της χώρας ενδέχεται να προκύψουν εφόσον «συνεχιστούν οι βιώσιμες οικονομικές επιδόσεις, η συνετή δημοσιονομική πολιτική, η συνέχιση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας και τέλος, η περαιτέρω μείωση του αποθέματος των “κόκκινων” δανείων των τραπεζών, πλησιάζοντας έτσι, τον μέσο όρο της ΕΕ». 

«Κόκκινα» δάνεια

Ιδίως αναφορικά με τα «κόκκινα» δάνεια, σύμφωνα με την ΤτΕ, ο δείκτης NPE μειώθηκε στο 3,6% τον περασμένο Ιούνιο από 4% τον Δεκέμβριο του 2023 και 5,9% στα τέλη του α’ εξαμήνου του 2023. Συμπεριλαμβανομένων και των λιγότερο σημαντικών τραπεζών, ο επίμαχος δείκτης διαμορφώνεται σε 7,5% τον Ιούνιο του 2024 έναντι 8,8% τον ίδιο μήνα του 2023. Σημαντικό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση έπαιξε του πρόγραμμα «Ηρακλής»  που, σύμφωνα με την DBRS, μέσα από 17 συναλλαγές, οι οποίες έλαβαν κρατικές εγγυήσεις, ύψους 19,2 δισ. ευρώ, οι συστημικές τράπεζες μπόρεσαν να μειώσουν τους δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων σε μονοψήφια ποσοστά από τα ιστορικά υψηλά επίπεδα που είχαν φτάσει το 2017.

Τι θα γίνει στις τράπεζες

Σχετικά με τις ελληνικές τράπεζες, η ΤτΕ στο σημείωμά της αναφέρει ότι οι αξιολογήσεις συνεχίζουν να έχουν ανοδική τάση. «Την υπό εξέταση περίοδο η S&P αναβάθμισε την αξιολόγηση της Alpha Bank κατά μία βαθμίδα, σε BB+ και η Fitch Ratings αναβάθμισε τις αξιολογήσεις που αποδίδει και στις τέσσερις μεγάλες ελληνικές τράπεζες (Eurobank και Εθνική πλέον βαθμολογούνται με BB+ από BB, ενώ Alpha Bank και Τράπεζα Πειραιώς με BB από BB-), με τις προοπτικές να είναι θετικές για αμφότερες», τονίζει. 

Ειδικότερα, η S&P προχώρησε στη συγκεκριμένη κίνηση αμέσως μετά την έκδοση ομολόγου ΑΤ1 που είχε ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της κεφαλαιακής της επάρκειας, η οποία, σύμφωνα με τον οίκο, βρισκόταν ήδη σε θετική τάση χάρη στη βελτιωμένη λειτουργική της απόδοση.

Σχετικά με τη Fitch, ο οίκος αποφάσισε την αναβάθμιση, εκτιμώντας ότι αφενός, η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να υπεραποδίδει έναντι του μέσου όρου της ευρωζώνης και αφετέρου, το πιστωτικό προφίλ των τραπεζών βελτιώνεται συνεχώς.

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο ΤτΕ: Τι λέει για τις αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας και των ελληνικών τραπεζών εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ξεκαθάρισε παράλληλα ότι βασική προϋπόθεση για την επιτυχία του Σχεδίου αποτελεί η απορρόφηση και αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων και χρηματοδοτικών εργαλείων.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος παρουσίασε την ανάκαμψη της μεταποιητικής παραγωγής στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο στάθηκε στις αδυναμίες και τις προκλήσεις:

• Οι Ελληνικές επιχειρήσεις έχουν διαχρονικά μικρότερο μέγεθος σε σχέση με τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές. Συγκεκριμένα, η μέση βιομηχανική επιχείρηση στην Ελλάδα απασχολούσε περίπου 5-6 εργαζόμενους την περίοδο 2011-2018 έναντι περίπου 15 που ήταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος.
• Την περίοδο της κρίσης χρέους, οι επιχειρήσεις προχώρησαν σε σημαντική μείωση των επενδύσεων, λόγω αυξημένης αβεβαιότητας και μειωμένης ζήτησης. Ως συνέπεια, οι βιομηχανικές επενδύσεις περιορίστηκαν σε χαμηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα να παρατηρείται χαμηλός βαθμός ανανέωσης του παραγωγικού εξοπλισμού και των διαδικασιών και μεθόδων παραγωγής, αποθήκευσης και διάθεσης των προϊόντων και υπηρεσιών.
• Παρόλο που την τελευταία δεκαετία στην Ελλάδα το ποσοστό ατόμων με πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αυξήθηκε κατά 11,5 ποσοστιαίες μονάδες, οι δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού βρίσκονται ακόμη σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με την Ε.Ε. Επομένως, το σύστημα εκπαίδευσης και κατάρτισης δεν ανταποκρίνεται στο βαθμό του επιθυμητού στις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Ταυτόχρονα, πέραν της σημασίας της ανάπτυξης του ανθρώπινου κεφαλαίου, εξόχως σημαντική είναι και η οικονομικά ορθολογική κατανομή του, καθώς η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό υπερκατάρτισης στον ΟΟΣΑ (28%, έναντι 11% που είναι ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ).
• Η Ελλάδα έχει τη χαμηλότερη μέση βαθμολογία στην Παγκόσμια Έρευνα Μάνατζμεντ σε δείγμα επιλεγμένων οικονομιών του ΟΟΣΑ, γεγονός που υπονομεύει την παραγωγικότητα των ελληνικών βιομηχανικών επιχειρήσεων. Ειδικότερα, οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν τις χαμηλότερες επιδόσεις σε θέματα διαχείρισης ανθρώπινων πόρων, προγραμματισμού, εποπτείας των εργαζομένων, καθώς και ανάπτυξης συνεργειών, διαλόγου και συνεργασίας. Αντιθέτως τείνουν να τα καταφέρνουν καλύτερα στη λήψη αποφάσεων, ενδεχομένως από μόνο ένα άτομο.
• Η Ελλάδα κατατάσσεται χαμηλά στον Ευρωπαϊκό Δείκτη Καινοτομίας. Επιπλέον, σημαντική υστέρηση καταγράφεται και στις δαπάνες που προέρχονται από επιχειρήσεις για Ε&Α, με τις ελληνικές επιχειρήσεις να δαπανούν το 0,59% του ΑΕΠ για το 2019 έναντι των ευρωπαϊκών που δαπανούν το 1,42% του ΑΕΠ για το ίδιο έτος. Το γεγονός αυτό, υπονομεύει την καινοτομική ικανότητα της ελληνικής βιομηχανίας, περιορίζοντας τη δυνατότητά της να καταστεί ανταγωνιστική έναντι των λοιπών ευρωπαϊκών χωρών.
• Ο ψηφιακός μετασχηματισμός οικονομίας και επιχειρήσεων στη χώρα κινείται ταχύτερα σε σχέση με το παρελθόν αλλά όχι ακόμα αρκετά ώστε να κλείσει η ψαλίδα με την ΕΕ.
• Πρόσθετες προκλήσεις για την ελληνική βιομηχανία αποτελούν, μεταξύ άλλων, το μη ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος με την εγχώρια χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας να είναι υψηλότερη σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός το οποίο προϋπήρχε της ενεργειακής κρίσης, η απώλεια επιστημονικού προσωπικού προς χώρες του εξωτερικού λόγω του “brain drain”, και oι αδυναμίες στο πλαίσιο αδειοδότησης και χωροθέτησης επιχειρήσεων λόγω μη ύπαρξης καθορισμένων χρήσεων γης.

Προτάσεις πολιτικής

Η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί ταχύτατα με μία ρεαλιστική και συνεκτική βιομηχανική πολιτική, η οποία θα δημιουργεί προϋποθέσεις για μια ανταγωνιστική βιομηχανία που καινοτομεί, παράγει, εξάγει, δημιουργεί εισοδήματα και νέες υψηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Σήμερα η πρόκληση της μετάβασης από μια οικονομία χαμηλής εξειδίκευσης και χαμηλής εντάσεως τεχνολογίας, σε μία οικονομία μέσης και υψηλής εντάσεως τεχνολογίας είναι τεράστια, καθώς και η ενίσχυση της συμμετοχής της Ελλάδας στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας. Στο πλαίσιο αυτό η ανάπτυξη της ελληνικής βιομηχανίας θα πρέπει να βασίζεται στους επόμενους τέσσερις άξονες:

• Εξωστρέφεια και διεθνοποίηση
• Πράσινος μετασχηματισμός
• Καινοτομία, Έρευνα και Ανάπτυξη και εξειδίκευση
• Βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Γ. Στουρνάρας: Πού πάσχει η ελληνική βιομηχανία εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.