Η επιστροφή 

Ο Παρθενώνας ανήκει ευτυχώς στον μακρύ ιστορικό χρόνο. Το αίτημα της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα, στον τόπο τους είναι προφανές ότι ωριμάζει. Πέρασαν δεκαετίες από τότε που το διατύπωσε με τον δικό της μοναδικό τρόπο η Μελίνα, αλλά αυτές δεν πήγαν χαμένες. Έχει καταστεί πλέον ευρύτατα αποδεκτό ότι το αίτημα της ένωσης των γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης το διατυπώνει, μεταφορικά, το ίδιο το ακρωτηριασμένο Μνημείο στο όνομα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η Ελληνική Δημοκρατία είναι προφανές ότι δεν αναγνωρίζει σε κανένα κράτος και σε καμία νομική οντότητα, όπως το Βρετανικό Μουσείο, δικαιώματα και νόμιμους τίτλους επί των βίαια και παράνομα αποσπασμένων γλυπτών του Παρθενώνα. Οι ελληνικές θέσεις διατυπώνονται με σαφήνεια και σταθερότητα επί δεκαετίες στα αρμόδια διεθνή fora και κατεξοχήν στην UNESCO.

Είχα την ευκαιρία να το κάνω αυτό στο παρελθόν, εξ ονόματος της Ελληνικής Δημοκρατίας,  στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στη Γενική Συνέλευση της UNESCO, σε πάμπολλες συνομιλίες με την Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου αλλά και απευθείας με τη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου. Το πλαίσιο που διατυπώθηκε το 1997 έχει πλέον πολλούς υποστηρικτές.

Το ζήτημα δεν είναι άλλωστε πρωτίστως νομικό αλλά ιστορικό και πολιτισμικό. Η ένωση των γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης και σε άμεση οπτική επαφή με το Μνημείο είναι  ζήτημα κοινής ιστορικής και πολιτιστικής ευαισθησίας για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ελλάδα. Δυο χώρες με στενούς και διαρκείς δεσμούς που ανάγονται στις δυο μεγάλες πρόσφατες επετείους, αυτή των διακοσίων ετών από την έναρξη της Επανάστασης της Ανεξαρτησίας και αυτή των εκατό ετών από τη Μικρασιατική Καταστροφή. 

Ήδη από το 1997 έχω διατυπώσει τη θέση ότι η Ελληνική Δημοκρατία πρέπει να δηλώσει τη βούλησή της να τιμήσει τη βρετανική απόφαση για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα στον τόπο τους, αναγορεύοντας την ενιαία έκθεση τους στο Μουσείο της Ακρόπολης ως έκθεση που συνυπογράφει το Βρετανικό Μουσείο, όχι ως «ιδιοκτήτης» ή «δανειστής» αλλά ως «σταθμός» στην επώδυνη διαδρομή που ακολούθησαν τα γλυπτά μέχρι την επιστροφή τους που συντελείται ως πράξη σεβασμού της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Κατά την ίδια λογική η Ελληνική Δημοκρατία μπορεί να είναι πρόθυμη και έτοιμη να συνδιοργανώνει με το Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο, στις σημερινές αίθουσες των Μαρμάρων, περιοδικές εκθέσεις σημαντικών ελληνικών αρχαιοτήτων.

Όλα μπορούν  να γίνουν με ένα κοινό παρονομαστή ύφους  που αρμόζει και στις ελληνικές και στις βρετανικές ευαισθησίες με αποτέλεσμα την επιστροφή και την ένωση των Μαρμάρων. Οι   δυο αυτές κινήσεις μπορούν να επιταχύνουν την επιθυμητή εξέλιξη.- 

* ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος είναι πρώην αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών, πρώην υπουργός Πολιτισμού.

Πηγή: evenizelos.gr

Το άρθρο ΒΗΜΑ. Άρθρο Ευ. Βενιζέλου για τα Γλυπτά του Παρθενώνα: Η επιστροφή εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σύμφωνα με τις πηγές τις οποίες επικαλείται το ρεπορτάζ, αλλά δεν κατονομάζει, καθώς η συμφωνία, όπως αναφέρεται, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, μια ενδεχόμενη συμφωνία θα μπορούσε να προβλέπει την εκ περιτροπής αποστολή μέρους των Γλυπτών στην Αθήνα, σε βάθος χρόνου.

Σε αντάλλαγμα, η Αθήνα θα μπορούσε να δανείσει άλλα ιστορικής αξίας αντικείμενα στο Βρετανικό Μουσείο, το οποίο θα ήταν δυνατό να γεμίσει τις κενές προθήκες του με πιστά αντίγραφα των Γλυπτών του Παρθενώνα που ήδη ετοιμάζονται.

Όπως γράφει το Bloomberg, οι μαραθώνιες συνομιλίες βρίσκονται σε εξέλιξη, όμως η τελική συμφωνία δεν έχει ακόμη υπογραφεί. Επιπλέον, χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά περίπλοκο και το ζήτημα της μετακίνησης των Γλυπτών.

Στο δημοσίευμα αναφέρεται επίσης πως θα μπορούσε να ακολουθηθεί το μοντέλο της συμφωνίας για τις 161 κυκλαδικές αρχαιότητες της Συλλογής Στέρν, που επιτεύχθηκε, πριν από λίγους μήνες, μεταξύ του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού, του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης και του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης της Νέας Υόρκης (ΜΕΤ), κυρώθηκε από τη Βουλή, και προβλέπει τη σταδιακή επιστροφή των αρχαιοτήτων και τον μόνιμο επαναπατρισμό τους, σε τουλάχιστον 25 χρόνια.  

Εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου τόνισε στο Bloomberg ότι η συμφωνία θα «λειτουργήσει στο πλαίσιο του νόμου» αναφορικά με μια νέα συνεργασία με την Ελλάδα για τα Γλυπτά του Παρθενώνα και ότι «δεν πρόκειται να διαλύσουμε τη μεγάλη συλλογή μας καθώς αυτή αφηγείται μια μοναδική ιστορία της κοινής μας ιστορίας της ανθρωπότητας».

Το Parthenon Project, ένας φορέας με επικεφαλής τον πρώην υπουργό Πολιτισμού της Βρετανίας, Εντ Βέιζι, το οποίο συνεργάζεται με το Βρετανικό Μουσείο και το Μουσείο της Ακρόπολης για την εξεύρεση λύσης, είπε ότι μια λύση είναι «επιτέλους εφικτή».

ΥΠΠΟΑ: Δεν ισχύει το δημοσίευμα του Bloomberg

Δεν ισχύει το δημοσίευμα του Bloomberg ότι το Βρετανικό Μουσείο και το Μουσείο Ακρόπολης βρίσκονται κοντά σε συμφωνία που θα ανοίξει τον δρόμο για τη σταδιακή επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα στο πλαίσιο μιας πολιτιστικής ανταλλαγής, αναφέρουν πηγές του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η συμφωνία θα προβλέπει ένα μέρος των Γλυπτών να αποστέλλεται από το Βρετανικό Μουσείο στην Αθήνα εκ περιτροπής σταδιακά. Σε αντάλλαγμα, το Μουσείο της Ακρόπολης θα μπορούσε να δανείζει άλλα αντικείμενα στο Βρετανικό Μουσείο ενώ η Βρετανία θα μπορούσε να πάρει και γύψινα αντίγραφα των Γλυπτών του Παρθενώνα.

Πηγή: protothema.gr

Το άρθρο Bloomberg: Κοντά σε συμφωνία για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η εφημερίδα Libération σε ρεπορτάζ υπό τον τίτλο «Η Ελλάδα και το Βρετανικό Μουσείο συζητούν τον επαναπατρισμό των γλυπτών του Παρθενώνα» αναφέρει ότι για μια πιθανή επιστροφή θα ήταν απαραίτητη μια αλλαγή του βρετανικού νόμου, αλλά το Λονδίνο δηλώνει ότι αυτό δεν είναι στην ημερήσια διάταξη. Επισημαίνει ότι εκπρόσωπος του Βρετανού πρωθυπουργού θέλησε χθες να επαναλάβει τη θέση της κυβέρνησης: «Οι διαχειριστές του Βρετανικού Μουσείου είναι ελεύθεροι να μιλήσουν με όποιον θέλουν, αλλά δεν σκοπεύουμε να αλλάξουμε τον νόμο». Σημειώνει ωστόσο ότι το Βρετανικό Μουσείο δήλωσε το Σάββατο ότι επιθυμεί μια «νέα συνεργασία» με την Ελλάδα για τον Παρθενώνα.

Εξάλλου, δημοσίευμα στην ιστοσελίδα της αλσατικής εφημερίδας Dernières Nouvelles d’Alsace με τίτλο «Θα επιστραφούν επιτέλους στην Αθήνα οι ζωφόροι του Παρθενώνα;» αναφέρει ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός εμφανίστηκε αισιόδοξος για μια λύση που θα οδηγήσει στην επανένωση του μνημείου στην Αθήνα.

Στο ίδιο θέμα αναφέρεται και δημοσίευμα στην εφημερίδα Les Echos με τίτλο «Παρθενώνας: τέσσερις ερωτήσεις γύρω από τις εντάσεις μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου». Αρχικά επισημαίνεται ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός προειδοποίησε το Βρετανικό Μουσείο ότι δεν μπορεί να «αφαιρέσει αντικείμενα από τις συλλογές του», ενώ ελληνική εφημερίδα υποστηρίζει ότι ο πολιτιστικός οργανισμός βρίσκεται σε συνομιλίες με την Ελλάδα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα. Στη συνέχεια το ρεπορτάζ παραθέτει σύντομες απαντήσεις στα ερωτήματα «Γιατί τα Μάρμαρα του Παρθενώνα έφυγαν από την Ελλάδα», «Γιατί η Ελλάδα απαιτεί την επιστροφή αυτών των Μαρμάρων», «Γιατί η υπόθεση επανήλθε στην επικαιρότητα», και «Γιατί μπορεί τελικά να τελειώσει η σύγκρουση».

Στο ίδιο μήκος κύματος δημοσίευμα στην ιστοσελίδα του FRANCE INFO Culture σημειώνει, τέλος, ότι το Βρετανικό Μουσείο δεν έχει το δικαίωμα να κατακερματίσει τη συλλογή του, όπως δηλώνει εκπρόσωπος του Βρετανού πρωθυπουργού.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ, kathimerini.gr

Το άρθρο Το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα απασχολεί τα γαλλικά ΜΜΕ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στους κήπους του Rijksmuseum, του Βασιλικού Μουσείου του Αμστερνταμ, και ενός από τα σπουδαιότερα της Ευρώπης, έχουν ήδη εγκατασταθεί εννέα μεγάλων διαστάσεων γλυπτά της Βρετανίδας γλύπτριας Μπάρμπαρα Χέπγουερθ (1903-1975). Πρωτοπόρος του μοντερνισμού στη γλυπτική, η Μπάρμπαρα Χέπγουερθ ήταν από τις ξεχωριστές γυναίκες δημιουργούς που άνοιξαν δρόμους. Τα πιο πολλά από τα γλυπτά που παρουσιάζονται τώρα (και έως τις 23 Οκτωβρίου) στο Αμστερνταμ προέρχονται από δημόσιους κήπους και πάρκα της Αγγλίας και, όπως αναφέρει το Rijksmuseum, σπανίως εγκαταλείπουν τη μόνιμη θέση τους. Ενα από τα γεωμετρικά γλυπτά της, με τίτλο «Κατασκευή (Σταύρωση)», προέρχεται από τον περίκλειστο βοτανικό κήπο του περίφημου Καθεδρικού Ναού του Σόλσμπερι στην Αγγλία, αναφέρεται στην οπτική γλώσσα του φίλου της Πιτ Μοντριάν και κατά μια άλλη ανάγνωση, στην ιδιαίτερη σχέση της με την Ολλανδία. Η έκθεση στο Rijksmuseum δίνει μια καλή εικόνα για τα μνημειακών διαστάσεων έργα της στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Υπάρχει και ένα προγενέστερο, ο «Μονόλιθος» (1953-54) από τους Κήπους του Κένγουντ, όπως και γλυπτά από ιδιωτικές συλλογές. Το σπουδαίο μουσείο της Ολλανδίας Κρόλερ-Μίλερ δανείζει, επίσης, ένα έργο. Η Μπάρμπαρα Χέπγουερθ ήταν σκαπανέας προχωρώντας σε ρήξη με τις πιο παραδοσιακές μορφές γλυπτικής, διακρινόμενη ήδη από τη δεκαετία του ’20 για τις πειραματικές φόρμες της σε ξύλο, πέτρα και μάρμαρο. Γίνεται πρότυπο για τους γλύπτες της γενιάς της. Το 1937, μαζί με τον δεύτερο σύζυγό της και σημαντικό ζωγράφο Μπεν Νίκολσον (1894-1982), βοηθούν τον Ολλανδό ζωγράφο Πιτ Μοντριάν να φύγει από το Παρίσι για το Λονδίνο προκειμένου να αποφύγει τις διώξεις των ναζί.

Η φιλία ανάµεσα στο ζεύγος Χέπγουερθ – Νίκολσον και του Μοντριάν οδήγησε την Μπάρµπαρα Χέπγουερθ να δηµιουργήσει το γλυπτό «Κατασκευή (Σταύρωση)» ως απευθείας στυλιστική αναφορά στο έργο του Μοντριάν. Η σχέση της Χέπγουερθ µε την Ολλανδία έχει ρίζες. Το 1965, το Μουσείο Κρόλερ-Μίλερ εγκαινιάζει τη µεγαλύτερη αναδροµική έργων της στην Ευρώπη, αλλά αυτή που παρουσιάζεται τώρα στο Rijksmuseum είναι η πρώτη έκθεση έργων της στο Αµστερνταµ. Μεταπολεµικά, η Χέπγουερθ ηγήθηκε της καλλιτεχνικής κοινότητας του Σεντ Αϊβς στη Μεγάλη Βρετανία.

Ματιές στον κόσμο

ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ
Η μοντέρνα πόλη

Αν σας αρέσουν οι μικρές, αλλά πυκνές, ψηφιακές εκθέσεις, μην παραλείπετε να επισκέπτεστε τη σελίδα της europeana.eu. Μία από τις τρέχουσες εκθέσεις αφορά τη γέννηση της πόλης του μοντέρνου κόσμου με τίτλο «Ο Ναπολέων και η πολεοδομία τον 19ο αιώνα». Τα κεφάλαια συνοδεύονται από ελκυστικό οπτικό υλικό. Θα βρει κανείς τις απαρχές του μοντέρνου τρόπου ζωής από τις υποδομές ώς τις ιδέες για το σώμα και την υγεία.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ
Πιετ Μοντριάν

Η έκθεση στο Ίδρυμα Beyeler, στα περίχωρα της Βασιλείας, στην Ελβετία, είναι αφιερωμένη στον Ολλανδό ζωγράφο Πιετ Μοντριάν, με έργα προερχόμενα από τις συλλογές του καθώς και από άλλα μουσεία. Με τίτλο «Η εξέλιξη του Μοντριάν» η έκθεση συμπίπτει με την επέτειο των 150 χρόνων από τη γέννησή του και παρακολουθεί τη μεταμόρφωση ενός κλασικού τοπιογράφου του 19ου αιώνα σε μία από τις σημαντικές προσωπικότητες της μοντέρνας τέχνης.

ΛΒΙΒ
Τοιχογραφία

Τόπος «προσκυνήματος» έχει γίνει η πρώην Καθολική Εκκλησία της Μαρίας Μαγδαληνής και νυν πολιτιστικό κέντρο στη Λβιβ της Ουκρανίας. Σε αυτόν τον ναό, αποκαλύφθηκε πριν από τέσσερα χρόνια μια τοιχογραφία που είχε δημιουργήσει στον Μεσοπόλεμο ο διάσημος Πολωνός καλλιτέχνης Γιαν Χένρικ ντε Ρόζεν (1821-1982). Η τοιχογραφία καλύφθηκε στη δεκαετία του 1960, στη σοβιετική περίοδο, όταν ο χώρος μετατράπηκε σε τουαλέτες.

ΠΑΡΙΣΙ
Νέα έδρα

Η διεθνής γκαλερί Hauser & Wirth με έδρα τη Ζυρίχη, ανακοίνωσε το άνοιγμα νέων εγκαταστάσεων στο Παρίσι, που θα παρουσιάζουν την όψη που δείχνει το φωτορεαλιστικό πρόπλασμα. Το κτίριο του 1877 βρίσκεται στη Δεξιά Όχθη, στο 8ο διαμέρισμα. Η αποκατάσταση θα γίνει από τον Γάλλο αρχιτέκτονα Λουί Λαπλάς. Η Hauser & Wirth έχει ήδη γκαλερί σε Ζυρίχη, Λονδίνο, Χονγκ Κονγκ, Νέα Υόρκη και Λος Άντζελες, αλλά δεν είχε επεκταθεί στο Παρίσι.

ΠΑΡΙΣΙ
Κρίστο

Στην γκαλερί Gagosian στο Παρίσι φιλοξενείται η πρώτη έκθεση με έργα του Κρίστο. Πολλά παρουσιάζονται για πρώτη φορά και προέρχονται από την πρώιμη περίοδο (1958 – 1963) κατά την παραμονή του στο Παρίσι. Η γκαλερί στην οδό de Ponthieu δεν είναι μακριά από το πρώτο στούντιο του Κρίστο στη γαλλική πρωτεύουσα. Ο επισκέπτης θα δει την οικεία τεχνική των καλυμμένων με ύφασμα αντικειμένων και τις μεγάλες κατασκευές μαζί με σπάνιες ενότητες.

*πρώτη δημοσίευση: εφημερίδα «Η Καθημερινή»

Πηγή: europeanbusiness.gr

Το άρθρο Τα γλυπτά της Χέπγουερθ όλο το καλοκαίρι στο Άμστερνταμ… Του Νίκου Βατόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το άρθρο Γλυπτά του Παρθενώνα: Βρετανικό έγγραφο-«φωτιά» αποκαλύπτει ότι μπορούν να επιστραφούν με αλλαγή νόμου! εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Online παρουσίαση του e-book, που προσεγγίζει το 1821 μέσα από τεκμήρια…

Πληροφορίες

Πηγή: hau.gr

Το άρθρο Μικρά Τεκμήρια για το ’21 εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.