Στο βηματισμό της ιστορίας των νεοτέρων χρόνων οι κατά καιρούς σημειούμενες επαναστάσεις των ευρωπαϊκών νεοτερικών κοινωνιών ακολουθούνται από αντεπαναστάσεις και παλινορθώσεις. Καμία ριζοσπαστική διαδικασία της συγκεκριμένης περιόδου που δικαιούται το χαρακτηρισμό “επαναστατική” δεν κατόρθωσε να επιβάλει εφ΄άπαξ και ολοκληρωτικά τον αμιγή κατάλογο των αιτημάτων της και να αποφύγει την αντεπίθεση των δυνάμεων της ιστορικής αδράνειας που επεχείρησε να ανατρέψει, πλην ίσως της αμερικανικής.

Επαναστάσεις ανατρεπτικές προνεοτερικών μορφών εξουσίας έγιναν βεβαίως και εκτός Ευρώπης (Κίνα, Ιαπωνία, Νότιος Αμερική). Αλλά και στις περιπτώσεις αυτές πρόκειται για εξαγωγή της ίδιας της ευρωπαϊκής πολιτικής νεοτερικότητας. Η εγκατάσταση αστικού ή αστικόμορφου συστήματος κοινωνικοπολιτικής εξουσίας είναι ταυτόσημη άλλωστε με την έννοια του πολιτικού μοντερνισμού.

Από την αγγλική επανάσταση των προτεσταντών του Κρόμγουελ εναντίον της βασιλικής δυναστείας των Στιούαρτ στα μέσα του 17ου αιώνα, μέχρι τις αλλεπάλληλες γαλλικές επαναστάσεις και αντεπαναστάσεις από το 1789 μέχρι το 1871, ο αγώνας των προφυλακών των νέων κοινωνικών δυνάμεων, των “παραγωγικών δυνάμεων” που ασφυκτιούσαν μέσα στο παλαιό σύστημα οικονομικοκοινωνικής τάξης και πολιτικής κυριαρχίας, τελειώνει κατά κανόνα με την εγκαθίδρυση ενός καινούργιου “καλλίτερου”, δικαιότερου, πιο εκσυγχρονισμένου συστήματος κυριαρχίας που ενσωματώνει πιο ισόρροπα και συναινετικά τα νέα ιστορικά προτάγματα και ανασυγκροτεί τους συσχετισμούς εξουσίας μέσα σε νέα διευρυμένα θεσμικά μορφώματα λαϊκής συμμετοχής.

Εθνική ανεξαρτησία

Η ελληνική επανάσταση του 1821 είναι κι αυτή εξέγερση κοινωνικοπολιτική. Σύμφωνα με το επίσημο εθνικό αφήγημα που έχει από την απελευθέρωση παραχθεί και τύχει από τους ακαδημαϊκούς ιστορικούς επανειλημμένης μέχρι σήμερα ιστορικής επεξεργασίας, έχει ταυτοποιηθεί ως επανάσταση αμιγώς εθνικής ανεξαρτησίας. Ο προβληματισμός για τον σύστοιχο πολιτικοκοινωνικό της χαρακτήρα έχει περάσει στο ιστοριογραφικό περιθώριο. Αλλά καμία επανάσταση για την κατάκτηση της εθνικής ανεξαρτησίας ενός αυτονομούμενου λαού δεν είναι απαλλαγμένη από ενδογενή προτάγματα συνολικής κοινωνικοπολιτικής αναμόρφωσης του συστήματος εξουσίας. Ως προς αυτό η επανάσταση του 1821 δεν υστερούσε. Ήταν επομένως και αυτή κοινωνικοπολιτική.

Το στοιχείο όμως που προκαλούσε την επαναστατική αντίδραση σε όλες τις βαλκανικές και μεσογειακές κοινωνίες που είχαν από τα τέλη του 17ου αιώνα διασυνδεθεί με την εμπορικά επεκτεινόμενη ευρωπαϊκή οικονομία ήταν ο δεσποτικός, αυθαίρετος και δυσπροσαρμοστικός χαρακτήρας του απολυταρχικού καθεστώτος υπό το οποίο διατελούσαν. Η εθνοπολιτισμική ταυτότητα του κυριάρχου ως οθωμανική και μουσουλμανική απλώς επιχρωμάτιζε πολιτισμικά τον δεσποτισμό της εξουσίας προσδίδοντάς του μια ανεπίκαιρη πλέον χροιά “βαρβαρικού” πολιτισμικού εξωτισμού.

Ο οθωμανικός δεσποτισμός των αρχών του 19ου αιώνα, εναντίον του οποίου εξηγέρθησαν οι νεοέλληνες μαζί πρωτίστως με τους σέρβους, δεν ήταν ίσως ούτε ελαφρότερος ούτε βαρύτερος του τσαρικού δεσποτισμού στην ομόδοξη Ρωσία, όπου κι εκεί οι νεοτερικοί “Δεκεμβριστές” δεν άργησαν, παρακινημένοι πιθανόν κι αυτοί από το ελληνικό παράδειγμα, να αρθρώσουν επαναστατικά την πολιτική τους διαμαρτυρία (1825). Το ζήτημα αξίζει να μελετηθεί περισσότερο. Ενδεχομένως για τους προστατευόμενους από την ίδια την Ρωσία, σύμφωνα με τη συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774), ορθόδοξους Έλληνες εμπόρους η ελευθερία οικονομικής δράσης να ήταν επαρκής για τον άνετο πλουτισμό που η ιστορία έχει καταγράψει. Δεν συνοδευόταν όμως από πολιτικές εγγυήσεις για τη παραγωγική διαχείριση και απόλαυσή του.

Όλες οι επαναστάσεις των αρχών του 19ου αιώνα, εμπνεόμενες από τις αρχές του ευρωπαϊκού διαφωτισμού και κινούμενες προς κοινούς πολιτικοοικονομικούς στόχους, ήσαν εξεγέρσεις εναντίον της αναχρονιστικής απολυταρχίας που στερούσε από τους λαούς τα νέα περιθώρια ελευθερίας που η γαλλική επανάσταση είχε κατοχυρώσει. Οι διακηρύξεις της ελληνικής επανάστασης, όπως έχουν διατυπωθεί και στα τρία επαναστατικά συντάγματα, προδήλως το πιστοποιούν.

Οι Έλληνες που επανεστάτησαν, (γιατί δεν επανεστάτησαν ασφαλώς ούτε όλοι οι Έλληνες, ούτε συμμερίστηκαν όλοι τους επαναστατικούς σκοπούς με την ίδια προθυμία. Ένα σημαντικό μέρος των εθνικών ηγετικών δυνάμεων απλώς “εσύρθη” στον αγώνα για της ελευθερία), το έπραξαν λοιπόν εν ονόματι ενός ορισμένου τύπου πολιτικής κυριαρχίας. Ενός συστήματος εξουσίας περιοριζόμενης από συνταγματικής μορφής δεσμεύσεις, το πρότυπο των οποίων καθιερώθηκε από την αμερικανική και τη γαλλική επανάσταση. Η ασυμβατότητα προς αυτό το νεοτερικό πρότυπο ήταν που καθιστούσε την παραδοσιακή, “ανατολικού τύπου” οθωμανική απολυταρχία ανυπόφορη και απεχθή. Η πολιτική σύγκριση που προέκυψε από την εμπειρία της ελληνικής διασποράς εξέθρεψε την εθνική πνευματική και ένοπλη εξέγερση.

Κατά το διάστημα του ελληνικού επαναστατικού αγώνα ο προσανατολισμός των αγωνιζομένων προς το αγγλογαλλικό φιλελεύθερο πολιτειακό πρότυπο κατ’ ουσίαν δεν αμφισβητήθηκε. Οι διαστάσεις συμφερόντων και απόψεων στο ηγετικό συγκρότημα των εμπολέμων δεν επεκτάθηκε στη μελλοντική δόμηση των θεσμών. Η επανάσταση δεν πλαισιωνόταν από δεξαμενή διανόησης ικανή για θεωρητικές αμφισβητήσεις. Η προτεραιότητα εξ άλλου των λαφύρων περιόριζε την ορατότητα των εμπολέμων.

Επανάσταση κι αντεπανάσταση

Ο πειρασμός της αντεπαναστατικής αντίδρασης ως προς τη δομή της εξουσίας και τη μορφή του πολιτεύματος μεταξύ των επαναστατών ήρθε απ’ έξω. Εμφανίζεται αμέσως μετά την παύση πυρός που επέφερε η ναυμαχία του Ναβαρίνου και ιδιαίτερα κατά την ανάληψη της εξουσίας από τον επιλεγέντα νέο κυβερνήτη που οι ίδιοι οι Έλληνες ελεύθερα εξέλεξαν, και παραδόξως χωρίς εξωγενή επηρεασμό, κατά την Γ΄ Εθνική Συνέλευση της Τροιζήνας το προηγούμενο έτος (1827).

Η 18η Ιανουαρίου 1828 αποτελεί ακριβώς την αντίστοιχη “18η του Brumaire του Ναπολέοντα Βοναπάρτη” στη Γαλλία, που έκλεισε τον κύκλο της Γαλλικής Επανάστασης επιβάλλοντας το αυταρχικό καθεστώς της ναπολεόντειας υπατείας. Η πραξικοπηματική αναίρεση του Συντάγματος της Τροιζήνας, δυνάμει του οποίου ο κυβερνήτης είχε κληθεί να αναλάβει τα εθνικά του καθήκοντα, συνιστά μια οιονεί αντεπανάσταση που με τη συνεργασία της παραπλανημένης και εκβιαζόμενης εκπρόθεσμης συνταγματικής εθνοσυνέλευσης του 1827 επανέφερε την πολιτική διαδικασία στην προγενέστερη, προεπαναστατική τροχιά της πολιτικής δεσποτείας, εναντίον της οποίας οι Έλληνες είχαν επαναστατήσει, υπό το δολερό αυτή τη φορά προσωπείο της “πεφωτισμένης”.

Η αδυναμία αυτής της τελευταίας να επιβληθεί επέτεινε την πεποίθηση των προστάτιδων δυνάμεων ότι ο συνταγματισμός δεν ήταν άμεσα εφαρμόσιμος στην κηδεμονευόμενη νεοελληνική ανεξαρτησία και ότι ο τόπος χρειαζόταν ακόμη μια περίοδο απολυταρχικής επανεκπαίδευσης, με τη μορφή αυτή τη φορά της μοναρχίας που εξακολουθούσε να επικρατεί στην μεταναπολεόντεια και ελεγχόμενη ακόμη από την “Ιερά Συμμαχία” βασιλευόμενη Ευρώπη.

Η οθωνική μοναρχία που εγκαθίσταται το 1832 αντιστοιχεί στη φάση της μετεπαναστατικής παλινόρθωσης της απολυταρχίας. Η αποκατάσταση της τάξης επέτρεψε την έναρξη θεμελίωσης του κρατικού οικοδομήματος. Η οθωνική απολυταρχία τυπικά διάρκεσε μέχρι το 1843, όταν το πραξικόπημα της 3ης Σεπτεμβρίου επανέφερε το πολίτευμα στην συνταγματική τροχιά που διεκόπη με την άφιξη του κυβερνήτη και επανασυνέδεσε την πολιτική ζωή με την επαναστατική παράδοση των συνταγμάτων του αγώνα. Η σχετική συνταγματική ολοκλήρωση επήλθε βεβαίως στην Ελλάδα με την αλλαγή δυναστείας και με το σύνταγμα του 1864. Η απόλυτη όμως ολοκλήρωση επιτεύχθηκε μόνο το 1974 με την οριστική κατάργηση του θεσμού της βασιλείας.

Πηγή: slpress.gr

Το άρθρο Επανάσταση κι αντεπανάσταση στον αγώνα για Εθνική Ανεξαρτησία… Του Παναγιώτη Γεννηματά εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Της Μαρίας Μουρελάτου*

Με την επανάσταση που έφερε στην εξιχνίαση των εγκλημάτων το dna, τη δεκαετία του ’90 στις έρευνες της Αστυνομίας πρωτοστατούσαν οι επιστήμονες της Ιατρικής. Σήμερα, με τα άλματα της τεχνολογίας που μεσολάβησαν, τον πρώτο λόγο έχουν πλέον οι «πληροφορικάριοι». Ένας εξ αυτών, ο Σταύρος Δημόπουλος, συνιδρυτής της VRS EXPERTEAM που μεταξύ άλλων ειδικεύεται στην ψηφιακή εγκληματολογία, φωτίζει για «ΤΑ ΝΕΑ» τις ψηφιακές πτυχές του στυγερού εγκλήματος στα Γλυκά Νερά.

1. ΚΑΡΤΑ ΜΝΗΜΗΣ. Στην περίπτωση που η κάρτα μνήμης έχει αφαιρεθεί από τη συσκευή, δεν υπάρχει γνωστός τρόπος να την αναζητήσουμε, όπως θα κάναμε με έναν ανιχνευτή μετάλλων για να ψάξουμε αν ένα συγκεκριμένο μέταλλο είναι θαμμένο σε μια περιοχή. Εφόσον βρεθεί, εξαρτάται από την κατάστασή της σε τι ποσοστό θα μπορέσουμε να ανακτήσουμε πληροφορίες από μέσα. Αν είναι σπασμένη στα δύο, δύσκολα αλλά ναι, θα μπορούσε υπό συνθήκες να αξιοποιηθεί. Και αν όχι εικόνα, θα παίρναμε άλλες πληροφορίες όπως πόσο καιρό λειτουργούσε, πότε σταμάτησε την εγγραφή ή πότε αφαιρέθηκε, πού διαμοιραζόταν η πληροφορία που κατέγραφε η κάμερα.

2. ΡΟΥΤΕΡ. Το ρούτερ καταγράφει πληροφορίες, ωστόσο οι περισσότεροι οικιακοί χρήστες δεν προβαίνουν σε παραμετροποιήσεις εξειδικευμένες που σημαίνει ότι ο χρόνος και η ποιότητα των καταγραφών είναι ο ελάχιστος από τον κατασκευαστή. Οι πληροφορίες του ρούτερ είναι σημαντικό να ανακτηθούν άμεσα γιατί μετά από λίγο, μια -δυο εβδομάδες, μπορεί να διαγραφούν από μόνες τους. Χωρίς παραμετροποιήσεις, θα μπορούσαμε να δούμε πληροφορίες για τα συστήματα ασφαλείας του σπιτιού. Με παραμετροποιήσεις, θα βλέπαμε περισσότερα, για παράδειγμα ποιες συσκευές μέσα από το σπίτι χρησιμοποιούσαν το Ιντερνετ και τι ενέργειες έκανε ο χρήστης κάθε συσκευής μέχρι και πού αποθηκεύεται η πληροφορία καταγραφής της κάμερας πέρα από την κάρτα μνήμης, ας πούμε σε κάποιον απομακρυσμένο υπολογιστή ή σέρβερ. Τώρα που μιλάμε πιθανότατα είναι άχρηστο το ρούτερ, αλλά ποτέ δεν πρέπει να αποκλείουμε κάποιο πειστήριο.

3.«ΑΠΟΔΟΧΗ». Αυτό που αποδεχόμαστε όταν επισκεπτόμαστε μια ιστοσελίδα είναι το αν η ιστοσελίδα θα παρακολουθεί κάποιες από τις κινήσεις μας. Τα περίφημα cookies είναι η ονομασία που δίνει η επιστήμη της πληροφορικής στην πληροφορία που αποθηκεύεται από την ιστοσελίδα στον υπολογιστή μας. Αυτή η πληροφορία είναι που κάνει να παρακολουθείται ο υπολογιστής μας. Εξετάζοντας αυτά τα αρχεία, ουσιαστικά βλέπουμε το ιστορικό πλοήγησης του χρήστη στο Διαδίκτυο κι έτσι μπορούμε να κάνουμε το προφίλ ενός ανθρώπου για μια χρονική στιγμή. Αν βρεθεί ότι κάποιος έψαχνε για 20 ημέρες αγορά ή ενοικίαση κατοικίας, μπορείς να υποθέσεις ότι για κάποιο λόγο αυτός ο άνθρωπος έψαχνε σπίτι.

4.ΦΩΝΗΤΙΚΕΣ ΕΝΤΟΛΕΣ. Τα έξυπνα τηλέφωνα έχουν και φωνητικές εντολές. Πρέπει όμως να είναι ενεργοποιημένη η συγκεκριμένη επιλογή. Τα περισσότερα τηλέφωνα από προεπιλογή το έχουν απενεργοποιημένο, αλλά υπάρχουν και κάποια που μπορεί να είναι ενεργοποιημένη από τον υπάλληλο στο κατάστημα. Αν η επιλογή είναι ενεργοποιημένη, μπορεί να έχουν καταγραφεί κουβέντες ως φωνητικές εντολές, με την προϋπόθεση να είναι ανοιχτή η συγκεκριμένη εφαρμογή.

5.ΒΙΟΜΕΤΡΙΚΟ ΡΟΛΟΪ. Τα έξυπνα ρολόγια ξεκινούν από 20 ευρώ και μπορεί να ξεπερνούν τα 300. Ό,τι κάνει ένα κινητό σχεδόν μπορεί να το κάνει και ένα έξυπνο ακριβό ρολόι. Δηλαδή, να μιλάς μέσω του ρολογιού, να βλέπεις τον συνομιλητή, να ενεργοποιήσεις το gps, να δεις την κάμερα ασφαλείας. Ένα ακριβό ρολόι θα μπορούσε να δώσει πολύ περισσότερες πληροφορίες από τους παλμούς.

6.ΔΟΡΥΦΟΡΟΙ. Θεωρητικά υπάρχει τρόπος να δεις ποιος μπήκε σε ένα σπίτι από δορυφόρο αλλά είναι μάλλον αδύνατον να αποκτήσεις αυτήν την πληροφορία γιατί ο όγκος της είναι τεράστιος. Δορυφόροι αυτή τη στιγμή καταγράφουν κινήσεις σε όλο τον κόσμο αλλά υπάρχουν από τις προηγμένες στρατιωτικά δυνάμεις για στρατιωτικούς σκοπούς. Αυτή την πληροφορία κάποιος θα πρέπει να την απομονώσει. Έπειτα δεν γνωρίζω ποια είναι η διαδικασία, αν με κάποιο ένταλμα από εισαγγελέα, ο φορέας που διαθέτει την πληροφορία είναι υποχρεωμένος να τη δώσει.

7.ΚΑΜΕΡΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. Μπορεί να έχεις μια κάμερα που συνδέεται με το κινητό και σε ειδοποιεί χωρίς να μεσολαβεί κάποια εταιρεία. Εάν υπάρχει εταιρεία φύλαξης, οι διαθέσιμες πληροφορίες σχετίζονται με την έκταση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Μπορεί απλώς να σε ειδοποιεί αν λάβει σήμα κινητικότητας. Οπότε, μπορεί να μην έχει υλικό. Αν στη σύμβαση προβλέπεται να καταγράφεται ό,τι συμβαίνει στον χώρο, τότε πρέπει να υπάρχει όλο το υλικό μέχρι τη στιγμή που αφαιρέθηκε η κάρτα μνήμης. Ενδεχομένως να υπάρχει και μετά την αφαίρεση.

8. ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ. Οποιαδήποτε ψηφιακή συσκευή χρειάζεται να εξεταστεί. Υπολογιστές, σταθεροί και κινητοί, τάμπλετ, κινητά τηλέφωνα, έξυπνη τηλεόραση, έξυπνο κλιματιστικό, έξυπνο ψυγείο, οποιαδήποτε συσκευή αυτού που ονομάζουμε smart home. Μέχρι τέντες και αυτόματο πότισμα που συνδέονται με το Ίντερνετ. Όλα αυτά μπορούν να μας δώσουν ερμηνεία για το χρονικό κάποιων ενεργειών και το πού βρισκόταν τη συγκεκριμένη μέρα και ώρα ο χρήστης. Αν λειτούργησε το κλιματιστικό, καταλαβαίνεις ότι εκείνη τη στιγμή βρισκόταν σε εκείνο τον χώρο. Αν εξακριβωθεί ότι το ρολό του χώρου στάθμευσης άνοιξε την ώρα που έχει δηλωθεί ότι γινόταν κάποια άλλη ενέργεια σε άλλο χώρο, τότε είτε δεν είναι αλήθεια ότι η άλλη ενέργεια γινόταν είτε υπήρχε κάποιο άλλο άτομο στον χώρο.

*Εφημερις ΤΑ ΝΕΑ

Το άρθρο Νέες ιδέες στην εξιχνίαση εγκλημάτων… Της Μαρίας Μουρελάτου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το άρθρο 22 παράγραφος 4 του Συντάγματός μας ορίζει τα εξής: «Οποιαδήποτε μορφή αναγκαστικής εργασίας απαγορεύεται. Ειδικοί νόμοι ρυθμίζουν τα σχετικά με την επίταξη προσωπικών υπηρεσιών σε περίπτωση πολέμου ή επιστράτευσης ή για την αντιμετώπιση αναγκών της άμυνας της χώρας ή επείγουσας κοινωνικής ανάγκης από θεομηνία ή ανάγκης που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία». Αυτή ακριβώς η διάταξη του Συντάγματος επέτρεψε στον υπουργό Υγείας κ. Κικίλια να επιτάξει τις υπηρεσίες γιατρών προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες που προκαλεί η πανδημία του κορωνοϊού.

Ωστόσο με την επίκληση του άρθρου αυτού φρονώ ότι η κυβέρνηση μπορεί να απαγορεύσει τις συγκεντρώσεις και πορείες προκειμένου να αποτρέψει τη διάδοση του κορωνοϊού. Μείζονα κίνδυνο για τη δημόσια υγεία συνιστούν οι συγκεντρώσεις μεγάλου αριθμού προσώπων, χωρίς μάλιστα τήρηση των απαιτουμένων αποστάσεων, με συγχρωτισμό και αδύνατη την τήρηση των μέτρων ασφαλείας. Αν κίνδυνος για τη δημόσια υγεία επιτρέπει την επίταξη των υπηρεσιών των γιατρών, κατά μείζονα λόγο μπορεί να επιτραπεί η απαγόρευση των δημόσιων συναθροίσεων προκειμένου να αποτραπεί ο βέβαιος κίνδυνος για τη δημόσια υγεία. Η άποψη αυτή ενός απλού νομικού, όπως η ταπεινότητά μου, πιστεύω ότι θα επιβεβαιωθεί αν ετίθετο σχετικό ερώτημα από την κυβέρνηση στο Συμβούλιο Επικρατείας. Ο πολλαπλασιασμός των κρουσμάτων κορωνοϊού εξαιτίας των καθημερινών συναθροίσεων ιδιαιτέρως στην Αθήνα νομίζω ότι μπορεί να πείσει το ανώτατο δικαστήριο να εφαρμόσει το άρθρο 22 του Συντάγματος και στις δημόσιες συγκεντρώσεις και πορείες.

Η ίδια μέριμνα για την επιτυχέστερη αντιμετώπιση της πανδημίας επιβάλλει νομίζω στο Δημόσιο να κάνει χρήση πειστικότερων μηνυμάτων προς τους απειλούμενους από τον κορωνοϊό πολίτες. Αντί της απλής υπόδειξης για χρήση μάσκας θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί, τολμώ να πω, τρομοκρατική γλώσσα: «Μόνο αν φοράς συνεχώς μάσκα μπορείς να γλιτώσεις από τον θάνατο. Χωρίς μάσκα δεν έχεις ελπίδα». Για τους νέους: «Μπορεί εσείς να κινδυνεύετε λιγότερο αλλά επιστρέφοντας στο σπίτι μετά από συνάξεις σε πλατείες ή σε παρέες φίλων μεταφέρετε τον θάνατο στους γονείς και στους παππούδες». Καλό θα ήταν επίσης να δείχνουν οι τηλεοράσεις καθημερινά τα φέρετρα των νεκρών από κορωνοϊό που εξέρχονται από τα νοσοκομεία, όπως το έκαναν στην Ιταλία ή στη Βενεζουέλα, και να αναφέρουν κάθε μέρα πόσοι νέοι και νέες νόσησαν από τον κορωνοϊό και πόσοι τυχόν πέθαναν.

Ιδιαίτερη θεωρώ την ευθύνη των συναδέλφων δημοσιογράφων που ασχολούνται με την ενημέρωσή μας σε σχέση με την πανδημία. Ας ξεχάσουν τις περιττές ευγένειες και οσάκις απευθύνονται σε συμπολίτες να μην παραλείπουν να τους επικρίνουν όταν δεν φορούν μάσκα, όπως και όταν παριστάνουν ότι φορούν έχοντάς την κατεβασμένη κάτω από τη μύτη ή, ακόμα χειρότερα, κάτω από το σαγόνι. Ακόμα αυστηρότεροι και σκληρότεροι στις διατυπώσεις τους φρονώ ότι οφείλουν να είναι οι επιστήμονες, που έχουν αναδειχθεί σε καθημερινούς ενημερωτές μας. Οι συνεχώς ακουόμενες συστάσεις να είμαστε προσεκτικότεροι και να ακολουθούμε τις υποδείξεις ηχούν ως άσφαιρα πυρά. Εχουν καταλήξει να μη μιλούν ως γιατροί προς ασθενείς αλλά ως πολιτικοί που επιδιώκουν να ακουστούν ευχάριστα από τους πολίτες.

Πηγή: tovima.gr

Το άρθρο Πρακτικές ιδέες κατά της πανδημίας… Του Γιάννη Μαρίνου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Μου ζήτησαν από το Ίδρυμα Μποδοσάκη να μιλήσω «με αφορμή το ’21», για ένα τρίλεπτο βίντεο που αναρτήθηκε στο blod.gr. Παραθέτω όσα είπα και τα συμπληρώνω.
Επί 200 χρόνια η θέση της Ελλάδας στον σύγχρονο κόσμο παρουσίαζε το εξής παράδοξο: ήταν κοντά στο κέντρο των εξελίξεων στην παραγωγή ιδεών, αλλά ήταν πολύ μακριά από το κέντρο των εξελίξεων στην παραγωγή προϊόντων.

Οι Ελληνες λογοτέχνες και ζωγράφοι πολλές φορές βρέθηκαν στην ευρωπαϊκή πρωτοπορία, διατηρώντας την ελληνική τους ταυτότητα. Οι πολιτικοί επεξεργάστηκαν τις ιδέες και τους θεσμούς της αστικής δημοκρατίας ταυτόχρονα με την υπόλοιπη Δύση, και μερικές φορές νωρίτερα. Οι επιστήμονες που μεγάλωσαν κι εκπαιδεύτηκαν εδώ βρέθηκαν συχνά στην κορυφή της επιστήμης τους παγκοσμίως, αν και χρειάστηκε συνήθως να μεταναστεύσουν για να το πετύχουν.

Την ίδια περίοδο, όμως, η Ελλάδα δεν είχε κανέναν βιομηχανικό κλάδο που να βρέθηκε στην πρωτοπορία της εποχής του. Δεν είχε ούτε καν ανταγωνιστικές αγροτικές εξαγωγές (με ελάχιστες εξαιρέσεις). Είχαμε, τα τελευταία 50 χρόνια, την επιτυχία του τουρισμού, που βασίστηκε κυρίως στη γεωγραφία και τη φύση μας, και όχι σε οργανωτική ή τεχνολογική πρωτοπορία.

Η θετική εξαίρεση είναι η ναυτιλία, που χωρίς κάποιο φυσικό πλεονέκτημα βρίσκεται στην κορυφή του κόσμου για περισσότερο από μισό αιώνα. Αλλά για να το πετύχει, χρειάστηκε να λειτουργεί χωρίς πολλές διασυνδέσεις με την υπόλοιπη οικονομία.

Οι συχνές χρεοκοπίες ήταν επακόλουθο αυτού του χάσματος: συμμετείχαμε στις ιδέες και στον τρόπο ζωής της Δύσης, χωρίς να συμμετέχουμε στον τρόπο παραγωγής και στις αλυσίδες αξίας της Δύσης.

Έχουμε τώρα την ευκαιρία να το αλλάξουμε αυτό, και νομίζω ότι θα το καταφέρουμε. Πού στηρίζω την αισιοδοξία μου;

Πρώτο, στη νέα μορφή παραγωγής που τείνει να κυριαρχήσει στον αιώνα μας: την οικονομία της γνώσης. Οι ιδέες θα οδηγούν την παραγωγή με τέτοιο τρόπο ώστε με λίγους εργαζομένους και χωρίς τεράστιες επενδύσεις σε εξοπλισμό να παράγουμε πολύτιμα αγαθά. Δεύτερο, στη τεχνολογία της επικοινωνίας που επιτρέπει τη συνεργασία από μακριά. Οι Έλληνες της διασποράς μπορούν να είναι σε διαρκή συνεργασία με τους εγχώριους, και να συμμετέχουν στην παραγωγή.

Συμπληρώνω, όμως, εδώ ότι οι ιδέες οδηγούν σε προϊόντα και υπηρεσίες με πολύ διαφορετικό τρόπο από ό,τι οδηγούν σε πολιτική δράση ή σε καλλιτεχνική δημιουργία. Η παραγωγή χτίζεται βήμα βήμα, με συνεργασία διαφορετικών ειδικοτήτων, με πολλές δοκιμές σε πολλά στάδια, με συχνές αποτυχίες, με χρηματοδότηση και επιχειρηματικό ρίσκο. Για να συμβούν αυτά στη χώρα μας χρειάζεται το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο: στη φορολογία μισθών και κερδών, στην παιδεία που θα παρέχει δεξιότητες για πειραματισμό, συνεργασία και διαρκή μάθηση, στην έρευνα, και στις κοινωνικές υπηρεσίες που θα υποστηρίζουν την αποτυχία και την κινητικότητα.

Το μεγάλο πολιτικό διακύβευμα της εποχής είναι αυτό: να οικοδομήσουμε το πλαίσιο για έναν παραγωγικό καπιταλισμό της γνώσης, ένα κοινωνικό κράτος που θα αντισταθμίζει τους κινδύνους του, και μια κοινωνία που δεν θα αφήνει πολλούς στο περιθώριο. Η παράδοση των 200 ετών δείχνει ότι έχουμε δυνατότητες να τα καταφέρουμε καλύτερα από ό,τι με τον βιομηχανικό καπιταλισμό του περασμένου αιώνα.

* Ο κ. Αρίστος Δοξιάδης είναι εταίρος στο κεφάλαιο επενδύσεων τεχνολογίας Big Pi.

Πηγή: kathimerini.gr

Το άρθρο Οι ιδέες και η παραγωγή μετά το 2021… Του Αρίστου Δοξιάδη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του David Warsh*

Ναι, η δημιουργικότητα σώζει εταιρίες όταν η κρίση έρχεται. Διότι είναι η ικανότητα παραγωγής πρωτότυπων ιδεών. Δημιουργικότητα δεν είναι μόνο η ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων και χαρακτηριστικών προϊόντων για τους πελάτες σας: μια δημιουργική ομάδα μπορεί να βρίσκει καλύτερους τρόπους, να εκτελεί εσωτερικές διαδικασίες και να κυκλοφορεί προϊόντα στην αγορά, να κάνει καλύτερες επιλογές σε μια διαπραγμάτευση και να λύνει προβλήματα πιο αποτελεσματικά. Η βελτίωση της δημιουργικότητας της ομάδας είναι μια στοχοπροσηλωμένη, συνεργατική διαδικασία, που αξιοποιεί τις δεξιότητες, την εμπειρία και την εξειδίκευση κάθε μέλους της ομάδας.

Ορισμένα άτομα πιστεύουν ότι η δημιουργικότητα προέρχεται μόνο από «δημιουργικούς» ανθρώπους. Ωστόσο, αποκρύνεται και σε συγκεκριμένες προτροπές. Πρέπει να μάθετε πως να ηγείστε παραγωγικών συνεδριών παραγωγής ιδεών και να δημιουργείτε μια νοοτροπία δημιουργικότητας στην ομάδα σας. Ξέρετε ότι χρειάζεστε μια νέα ιδέα- ίσως προσπαθείτε να επινοήσετε ένα όνομα για ένα νέο προϊόν ή μια νέα λειτουργία ενός υπάρχοντος προϊόντος, ή να φανταστείτε τις δυνατότητες ενός εντελώς καινούργιου παραγωγικού μοντέλου. Η διεξαγωγή μιας συνεδρίας ανταλλαγής ιδεών δεν είναι η μόνη επιλογή σας. Αν προγραμματίσετε πως θα συντονίσετε τη συνεδρία δημιουργικότητας, λαμβάνοντας υπόψη το χρόνο, τον χώρο και τους κανόνες, θα διασφαλίσετε ότι οι συμμετέχοντες είναι ενεργητικοί, συγκεντρωμένοι και παραγωγικοί.

Βρείτε τον κατάλληλο χρόνο

Προγραμματίστε προσεκτικά τον χρόνο της συνεδρίας παραγωγής ιδεών. Ανάλογα με την κλίμακα αυτού που προσπαθείτε να πετύχετε, ενδέχεται να μην μπορείτε να φανταστείτε πολλές ιδέες, να περιοριστείτε σε λιγότερες επιλογές και να επινοήσετε ένα σχέδιο σε μόνο μία συνάντηση. Επομένως, προτού στείλετε την πρόσκληση, δημιουργήστε ένα γενικό χρονοδιάγραμμα. Πότε χρειάζεται να αποδώσει καρπούς η νέα ιδέα σας; Ποιά ορόσημα θα πετύχετε στο μεσοδιάστημα και τι περιορισμούς από πλευράς προγραμματισμού πρέπει να ξεπεράσετε;

Μόλις ορίσετε το χρονοδιάγραμμά σας προσπαθήστε να προγραμματίσετε την αρχική συνεδρία αρκετά νωρίτερα από την τελική προθεσμία. Πολλοί άνθρωποι υποθέτουν ότι τα δημιουργικά μυαλά επινοούν τις καλύτερες ιδέες τους όταν ο χρόνος είναι περιορισμένος, όμως αυτό σπάνια ισχύει. Οι ομάδες που πιέζονται να εργαστούν σε ένα αυθαίρετα σύντομο χρονικό διάστημα θα εξαντληθούν και οι επιδόσεις τους δεν θα είναι συνεχώς υψηλές.

Οι συνεδρίες δημιουργικότητας, όμως, είναι απαιτητικές νοητικά για αυτό φροντίστε να μην διαρκούν πάνω από τριάντα λεπτά. Αν αποφασίσετε ότι η ομάδα σας χρειάζεται περισσότερο χρόνο, μπορείτε να συναντηθείτε ξανά, αλλά είναι καλύτερα να σταματήσετε και να κανονίσετε μια δεύτερη συνάντηση από το να πιέσετε την ομάδα σας να συνεχίσει να εργάζεται σκληρά και αντιπαραγωγικά.

Επιλέξτε μία χρονική στιγμή που τα άτομα θα έχουν πολλή ενέργεια, αλλά δεν θα ασχολούνται με άλλες υποθέσεις που θα τους αποσπούν την προσοχή. Οι πρώτες και οι τελευταίες ώρες της ημέρας δεν ενδείκνυται, αντίστοιχα αποφεύγετε να προγραμματίζετε συνεδρίες πριν από τις διακοπές ή σημαντικές επαγγελματικές εκδηλώσεις. Τα άτομα δεν θα δώσουν προσοχή.

Στήστε το σκηνικό

Αν μπορείτε, βρείτε έναν χώρο στον οποίο σπάνια συναντιέται η ομάδα σας για να δώσετε το έναυσμα για νέες σκέψεις. Αν πρέπει να χρησιμοποιήσετε την συνηθισμένη αίθουσά σας, αλλάξτε την χωροταξία της. Αντί να κάθεστε γύρω από ένα τραπέζι συνεδριάσεων, τοποθετείστε τις καρέκλες σε ομάδες.

Ζητήστε από τα μέλη της ομάδας σας να αφήσουν τους φορητούς υπολογιστές, τα tablets, τα τηλέφωνα και άλλες συσκευές στα γραφεία τους. Αντ’ αυτών προμηθεύεστε την αίθουσα με απτικά εργαλεία πέρα από τον παραδοσιακό λευκό πίνακα: μεγάλα κομμάτια χαρτί, μικρές πολύχρωμες αυτοκόλλητες σημειώσεις, ή ένας μαύρος πίνακας με χρωματιστές κιμωλίες. Καλύψτε τα τραπέζια με χαρτί που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για σημειώσεις, σκίτσα ή ζωγραφιές και δώστε χρωματιστά στιλό ή μολύβια, μαρκαδόρους, ξυλομπογιές, σύρματα πίπας για χειροτεχνίες ή πηλό. Ακόμα και αν τα άτομα δεν χρησιμοποιήσουν αυτές τις προμήθειες στην εργασία που έχουν να κάνουν, η ενασχόληση με την τέχνη μπορεί να συμβάλει στην παράκαμψη των αναστολών και την πυροδότηση της φαντασίας.

Για να δημιουργήσετε μια αίσθηση ασφάλειας, θέστε μερικούς βασικούς κανόνες στην αρχή της συνάντησής σας. Γράψτε τους σε έναν λευκό πίνακα ή κάπου όπου όλοι μπορούν να τους βλέπουν. Αν θέλετε, ζητήστε από τα μέλη της ομάδας να συνεισφέρουν ιδέες, αλλά φροντίστε να είστε σταθερός σχετικά με τις συμπεριφορές που αναμένετε. Αν αυτές οι προσδοκίες δεν αποτελούν ήδη μέρος των βασικών κανόνων της ομάδας σας, εξετάστε το ενδεχόμενο ενίσχυσής τους.

*Σύμβουλος επιχειρήσεων, δημοσιογράφος και συγγραφέας

Το άρθρο Καλλιεργείστε τη δημιουργικότητα … Tου David Warsh εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.