Η υποχρεωτική μείωση της κατανάλωσης κατά 5%

Η Κομισιόν υποχρεώνει τα κράτη – μέλη της ΕΕ να μειώσουν τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας κατά 5% στις ώρες αιχμής, ενώ συστήνει στα κράτη-μέλη να προσδιορίσουν το 10% των ωρών με την υψηλότερη αναμενόμενη τιμή και να μειώσουν τη συνολική ζήτηση κατά τις ώρες αιχμής μέχρι τις 31 Μαρτίου.

Ερωτηματικό ωστόσο παραμένει το πως η Ελλάδα θα καταφέρει να ανταποκριθεί στο στόχο της υποχρεωτικής μείωσης κατά 5% τις ώρες αιχμής καθώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει δυνατότητα ωριαίας καταμέτρησης του μεγαλύτερου καταναλωτή του δικτύου που είναι η χαμηλή τάση, δηλαδή νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 65% της συνολικής εγχώριας ζήτησης.

Το μόνο που με τα μέχρι τώρα δεδομένα θεωρείται βέβαιο είναι ότι κοντά στη δύση του ηλίου (απόγευμα προς βράδυ) και για δύο με τρεις ώρες μετά την 1η Νοεμβρίου και μέχρι τον Μάρτιο του 2023 η ηλεκτροδότηση δεν θα είναι δεδομένη για όλους.

Μικρότερη κατανάλωση και μεγαλύτερη επιδότηση

Σύμφωνα με τον Σκάι το ελληνικό σχέδιο για την υποχρεωτική μείωση στην κατανάλωση της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 5% τις ώρες αιχμής και συγκεκριμένα από τη 1μμ έως τις 4μμ και από τις 8μμ έως τις 10 το βράδυ. Με βάση πάντως τις κυβερνητικές δηλώσεις μέχρι στιγμής δεν θα υπάρχει υποχρεωτικότητα για τα νοικοκυριά, αλλά κίνητρα για μείωση της κατανάλωσης, με αντιστρόφως ανάλογη επιδότηση. Συγκεκριμένα θα είναι αυξημένη η επιδότηση του λογαριασμού ρεύματος για τα νοικοκυριά που θα περιορίσουν κατά 15% την κατανάλωση σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2021.  Δηλαδή, το δόγμα που θα εφαρμοστεί από την κυβέρνηση θα είναι το «μικρότερη κατανάλωση, μεγαλύτερη επιδότηση».

Σύμφωνα πάντως με τον ΑΔΜΗΕ, τα στοιχεία είναι διαφορετικά και οι ώρες αιχμής που είχε ορίσει στο παρελθόν, ήταν για Δεκέμβριο μέχρι Φεβρουάριο από τις 6μμ έως τις 8μμ και για Ιούνιο μέχρι Αύγουστο από τις 9μμ έως τις 10μμ. Ο ΔΕΔΔΗΕ, σύμφωνα με άλλες πληροφορίες, έχει βασικό οδηγό για τις ώρες αιχμής το τρίωρο 10πμ με 1μμ για το πρωί και 6μμ – 8μμ για το βράδυ.

Η κλιμακωτή επιδότηση θα δημιουργήσει πολλά προβλήματα

Πολλά προβλήματα αναμένεται να δημιουργήσει η κλιμακωτή επιδότηση, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Τεχνικών ΔΕΗ, Κώστα Μανιάτη ο οποίος όπως περιέγραψε στο Open, είναι αδύνατο να γίνει άμεσα αντιληπτή η μείωση κατανάλωσης ενός νοικοκυριού, καθώς λόγω της μεγάλης έλλειψης προσωπικού, «οι μετρήσεις δεν είναι σωστές απέναντι στον καταναλωτή. Δεν κάνουμε μετρήσεις κάθε μήνα, αλλά κάθε τέσσερις μήνες».

Τόνισε δε πως εφόσον δεν υπάρχει άμεση πραγματική μέτρηση κατανάλωσης, οι πρώτοι λογαριασμοί δεν πρόκειται να καταγράφουν μείωση, ακόμη και αν αυτή έχει επιτευχθεί. Και αυτό, διότι, τα νοικοκυριά που έχουν λογαριασμό ανά τετράμηνο δεν πρόκειται να δουν επιδότηση για μήνες, την ώρα που θα πρέπει να πληρώσουν το κόστος. Όσοι πάλι επέλεξαν δίμηνο ή ανά μήνα, θα χρεωθούν «κατά προσέγγιση καταναλώσεις», πριν γίνει πραγματική μέτρηση.

Βιομηχανία και μεγάλες επιχειρήσεις

Βιομηχανία και μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις συγκεντρώνουν αθροιστικά το 35% της ζήτησης και το πλέον κρίσιμο ζήτημα γι’ αυτές τις μονάδες είναι να προσδιοριστούν οι ώρες αιχμής με τη μεγαλύτερη κατανάλωση. Η μέχρι τώρα επεξεργασία των ιστορικών στοιχείων δείχνει ότι η αιχμή τη χειμερινή περίοδο (Οκτώβριο – Μάρτιο) εμφανίζεται κοντά στη δύση του ηλίου, 6μμ – 9μμ ή 7μμ – 10μμ. Ωστόσο δεν αποκλείεται η «ζώνη» των περικοπών φορτίων να επεκταθεί και το πρωί το διάστημα 9.00 – 10.00, όπου αν και δεν παρατηρείται αιχμή, οι τιμές είναι υψηλά.

Πηγή: tanea.gr

Το άρθρο Μείωση κατανάλωσης ενέργειας: Πότε και για ποιους θα κόβεται το ρεύμα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Πάνω από 8 στους 10 Έλληνες καταναλωτές (ποσοστό 83%) σκέφτονται να αγοράσουν ή αγοράζουν ήδη φυτικά εναλλακτικά προϊόντα (plant based), ενώ 2 στους 10 (ποσοστό 18%) δηλώνουν πρόθυμοι να πληρώσουν περισσότερο για να τα αποκτήσουν.

Η έρευνα της Nielsen IQ πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Οκτώβριο και τα ευρήματά της αποτυπώνονται και στο καλάθι. Πέρυσι οι πωλήσεις φυτικών “γαλακτοκομικών” προϊόντων αυξήθηκαν 24% σε σχέση με το 2020. Τη μεγαλύτερη ανάπτυξη στην κατηγορία εμφάνισαν τα φυτικά “γιαούρτια” +34%, οι πωλήσεις φυτικών ροφημάτων αυξήθηκαν 34% και 8,5% των φυτικών “τυριών”. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ποσοστιαία αύξηση κατά 160% των ετήσιων πωλήσεων του φυτικού “κρέατος”.

Συνολικά οι κατηγορίες φυτικών “γαλακτοκομικών” και “κρέατος” τζίραραν πέρυσι 40,5 εκατ. ευρώ, που μπορεί να αποτελεί “σταγόνα” στον ωκεανό των πωλήσεων των συμβατικών προϊόντων των εν λόγω κατηγοριών που πραγματοποιούν πωλήσεις άνω του 1 δισ. ευρώ μέσα από τις σάλες των σούπερ μάρκετ. Ωστόσο, αυτή η ποσοστιαία ανάπτυξη δείχνει την τάση και την στροφή των καταναλωτών σε εναλλακτικά προϊόντα, που προσπαθούν να καρπωθούν και παραδοσιακοί παίκτες, όπως η Γαλακτοβιομηχανία Δωδώνη που πριν από λίγες ημέρες παρουσίασε τη δική της πρόταση στην κατηγορία.

Το ακόμη πιο ενδιαφέρον όμως εύρημα της έρευνας της Nielsen IQ είναι ότι σημαντική μερίδα καταναλωτών δηλώνει την πρόθεσή της να πληρώσει ακόμη περισσότερο για να αποκτήσει τα συγκεκριμένα προϊόντα. Τη στιγμή μάλιστα που η ψαλίδα της τιμής μεταξύ των συμβατικών και των εναλλακτικών είναι ήδη σημαντική.

Σήμερα η τιμή για ένα συμβατικό γάλα πλήρες ξεκινά κάτω από το 1 ευρώ το λίτρο αν πρόκειται για προϊόν ιδιωτικής ετικέτας, η επικρατούσα τιμή κινείται στα επίπεδα του 1,3-1,6 ευρώ το λίτρο και γύρω στα 3 ευρώ πωλείται το φρέσκο βιολογικό κατσικίσιο γάλα.

Οι τιμές στα ροφήματα αμυγδάλου κυμαίνονται από τα 2,9 ευρώ το λίτρο (χωρίς γλουτένη), στα 3,64 ευρώ με κακάο, 2,9 ευρώ με βρώμη και 3 με “super” σπόρους, κ.ά.

Αντίστοιχη εικόνα και στα τυροκομικά και στα γιαούρτια. Σε ότι αφορά τα υποκατάστατα “κρέατος”, η τιμή κιλού για φυτικά burger ή κιμά κινείται από 20 ευρώ και προς τα πάνω.

Η στροφή στα φυτικά από τα ζωικά προϊόντα δεν αποτελεί ελληνικό φαινόμενο. Διεθνής μελέτες όπως αυτή τη ProVeg International και της Innova Market Insights έδειξαν πως το 46% του δείγματος έχει ήδη μειώσει την κατανάλωση κρέατος, με λίγο λιγότερο από το 40% να λέει ότι σκοπεύει να το κάνει στο μέλλον.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, μια μελέτη από το Euromonitor διαπιστώνει πως οι νεότερες ηλικίες είναι πολύ πιο πιθανό να υιοθετήσουν μια φυτική διατροφή, με το 54% των ερωτηθέντων της Gen Z να λέει ότι αποφεύγει τα ζωικά προϊόντα, σε σύγκριση με το 34% των baby boomers.

Την ίδια στιγμή πάνω από 1 στους 4 Ευρωπαίους (ποσοστό 28%) σκοπεύει να μειώσει την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων (π.χ. γάλα, γιαούρτι, τυρί) τους επόμενους έξι μήνες, ποσοστό 26% του δείγματος σκοπεύει να αυξήσει την κατανάλωση «γαλακτοκομικών« προϊόντων φυτικής προέλευσης (π.χ. σόγια/βρώμη) ενώ ποσοστό 28% δήλωσε πως πιθανότατα θα αγόραζε τυρί φυτικής προέλευσης σε τακτική βάση εάν η γεύση και η υφή είναι πανομοιότυπα ως προς τη γεύση και την υφή των αντίστοιχων συμβατικών.

Όπως και στην Ελλάδα, 1 στους 5 Ευρωπαίους καταναλωτές δηλώνει πρόθυμος να πληρώσει υψηλότερη τιμή για «τυρί» φυτικής προέλευσης από ό,τι για το συμβατικό τυρί. Όμως 1 στους 2 (ποσοστό 52%) δήλωσε πως η τιμή είναι το κύριο εμπόδιο για την κατανάλωση περισσότερων φυτικών τροφίμων, ακολουθούμενη από την έλλειψη ενημέρωσης (45%) και την έλλειψη επιλογής όταν τρώει έξω (41%).

Η επιλογή των εναλλακτικών προϊόντων σχετίζεται με λόγους υγείας -58% των ευρωπαίων πιστεύει ότι η κατανάλωση υψηλών ποσοτήτων κρέατος μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας και το 51% των ανθρώπων θα μείωνε την κατανάλωση κρέατος εάν το συνιστούσε ο γιατρός τους- και με την προστασία των ζώων (ποσοστό 45%).

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Τα παράδοξα της κατανάλωσης εν μέσω έκρηξης τιμών… Της Αλεξάνδρας Γκίτση εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Για να αντισταθμιστούν αυτές οι αυξήσεις οι ερωτώμενοι προτείνουν κυρίως να μειώσουν οι εταιρείες τα λειτουργικά κόστη ή τα κόστη διαφημίσεων κ.α. (39%), να κάνουν προσφορές στην τιμή (32%), να δίνουν περισσότερη ποσότητα για έκπτωση (17%), να πουλάνε απευθείας τα προϊόντα τους εκτός αλυσίδων σούπερ μάρκετ (8%) και τέλος να βελτιώσουν την ποιότητα των προϊόντων τους (3%).

Μαγνήτης οι προσφορές

H έρευνα που έτρεξε η Ierax Analytix σε 838 καταναλωτές πανελλαδικά, διερεύνησε, μεταξύ άλλων, τις προτιμήσεις τους αναφορικά με τις προσφορές. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, για τις προσφορές που επιλέγουν στις αγορές τους στα σούπερ μάρκετ, περισσότεροι (ποσοστό 61%) δήλωσαν τις εκπτώσεις 50% σε ένα προϊόν, έναντι 39% όσων προτιμούν 1+1 προϊόντα. Σύμφωνα με τον κ. Λαλάτση, αυτό ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι σε κάποιες κατηγορίες προϊόντων οι αγορές δύο  ίδιων αγαθών μπορεί να μην χρειάζονται ή να μην καταναλωθούν άμεσα οπότε δεν προτιμώνται εύκολα. Αυτό όμως αλλάζει ανά ηλικιακή ομάδα. Οι ηλικίες 56+ δηλώνουν πιο έντονα ότι θα προτιμούσαν τα 1+1 προϊόντα από τις προσφορές τύπου 50% με ποσοστά 62%-38% αντίστοιχα.

Αξιοσημείωτο, σύμφωνα με την έρευνα, είναι το γεγονός ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του εβδομαδιαίου προϋπολογισμού σε σούπερ μάρκετ οι καταναλωτές το ξοδεύουν στα γαλακτοκομικά είδη – τυρί, γάλα, γιαούρτι κ.λπ.- (34%) ενώ ακολουθούν το κρέας/ψάρι (20%) και τα προϊόντα καθαριότητας – απορρυπαντικά σπιτιού/πλυντηρίου- (14%). Συνεχίζουν κατά φθίνουσα σειρά τα φρέσκα/συσκευασμένα φρούτα και λαχανικά (10%), τα σνακ (6%), τα κατεψυγμένα τρόφιμα και τα προϊόντα κάβας (με ποσοστό 4%), τα βρεφικά (3%), τα είδη προσωπικής περιποίησης (3%) και τα είδη κατοικίδιων (2%). Οι ηλικίες 56+ δίνουν τα περισσότερα χρήματά τους σε καθαριστικά σπιτιού και έπειτα σε κρέας ή ψάρι και μετά σε γαλακτοκομικά είδη.

Ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι οι ανατιμήσεις οδηγούν τους καταναλωτές στην επιλογή προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, όπως αναφέρει ο κ. Λαλάτσης. Συγκεκριμένα, πανελλαδική έρευνα που πραγματοποίησε η Ierax Analytix το διάστημα 11 με 15 Φεβρουαρίου έδειξε ότι το 46% αγοράζει περισσότερα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας σε σχέση με δύο  χρόνια πριν και το 33% θεωρεί πως θα συνεχίζει να αγοράζει περισσότερα στο μέλλον. Από την άλλη, ένα ποσοστό 85% των καταναλωτών δηλώνουν πως τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας είναι φθηνότερα των άλλων μαρκών, 70% πως τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας έχουν βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια και 52% τα θεωρεί κατώτερα σε ποιότητα από τα γνωστά brands.

Τα προϊόντα που οι καταναλωτές αγοράζουν πιο συχνά από τις ιδιωτικές ετικέτες αφορούν τα τρόφιμα μακράς διάρκειας (45%), τα καθαριστικά (43%) και τα γαλακτοκομικά (37%). Στις τελευταίες θέσεις είναι τα ποτά και τα αναψυκτικά, γεγονός που φαίνεται και από τα λίγα αντίστοιχα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας που υπάρχουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ. «Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας γνώρισαν μεγάλη αύξηση στα χρόνια της οικονομικής κρίσης και κατάφεραν σχεδόν να τριπλασιάσουν τα μερίδια τους. Μένει να φανεί πόσο πολύ θα επηρεάσει η ενεργειακή κρίση αλλά και η πανδημία, την οικονομική δυνατότητα των νοικοκυριών στο μέλλον για να στραφούνε ακόμα περισσότερο στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας», τονίζει ο κ. Λαλάτσης.

Πηγή: powergame.gr

Το άρθρο Σούπερ μάρκετ: Πώς αλλάζει η κρίση την καταναλωτική συμπεριφορά εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο

Ηλιακοί συλλέκτες σε όψη κτιρίου

Τα υφιστάμενα κτίρια δεν είναι προετοιμασμένα για τις τρέχουσες και τις μελλοντικές αλλαγές του κλίματός μας, όπως η αύξηση των θερμοκρασιών και τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Αυτό έγινε ακόμα πιο φανερό τώρα κατά τη διάρκεια της καραντίνας. Το σπίτι μας έγινε το γραφείο μας και ο χώρος που περνάμε παραπάνω από το 90% του χρόνου μας.

Το άρθρο Ευφυείς όψεις για κτίρια σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

«Είδες η ΔΕΗ;». Ήταν η κατάληξη του αξέχαστου Γιάννη Γκιωνάκη στα διαφημιστικά σποτάκια που παρότρυναν τους Έλληνες να κάνουν 0ικονομία στην κατανάλωση ρεύματος. Δεν ξέρω αν συνειδητοποιούμε το παράδοξο: Μια επιχείρηση, της οποίας η Οικονομική βιωσιμότητα εξαρτάται από τις πωλήσεις του μοναδικού προϊόντος της, παρότρυνε τους πελάτες να μειώσουν την κατανάλωσή του!

Αυτές ήταν οι δύο όψεις της ΔΕΗ. Από τη μια, η όψη της επιχείρησης που έπρεπε να φροντίζει για την αύξηση των πωλήσεών της και από την άλλη, εκείνη που της επέβαλε ο ιδιοκτήτης – κράτος για να ασκήσει τη δική του πολιτική, που περιελάμβανε τότε την εξοικονόμηση ενέργειας.

Η ΔΕΗ αποτελούσε για τη μικρή μας χώρα, ένα πολύτιμο συγκριτικό πλεονέκτημα με σύγχρονη οργάνωση, υψηλό βαθμό παραγωγικότητας και με ανθρώπινο δυναμικό ειδικευμένης τεχνογνωσίας. Το πλεονέκτημα αυτό στη συνέχεια το διαμελίσαμε και το προσφέραμε στον βωμό της απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρισμού, προκειμένου να φέρουμε «Φθηνό ρεύμα στον λαό» και ανταγωνιστικό κόστος στην ελληνική βιομηχανία.

Κάνω αυτήν τη φαινομενικά ανεπίκαιρη εισαγωγή για να έρθω στο επίκαιρο θέμα του Target Model, τον μηχανισμό της ευρωπαϊκής πολιτικής που άρχισε να εφαρμόζεται πριν από ένα μήνα στη χώρα μας και εκτόξευσε τις τιμές πώλησης του ρεύμα τος από τους παραγωγούς σε πρωτόγνωρα ύψη. Στην αγορά ηλεκτρισμού, η ΔΕΗ ανήκει ταυτόχρονα στην κατηγορία του παραγωγού και σε εκείνη του αγοραστή- παρόχου. Όταν σε μια αγορά οι τιμές του παραγωγού αυξάνονται και η μετακύληση της αύξησης στον τελικό καταναλωτή απαγορεύεται, οι παραγωγοί Κερδίζουν και οι πάροχοι υφίστανται ζημία. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, το μερίδιο της ΔΕΗ στο σύνολο της ηλεκτροπαραγωγής ανέρχεται σε περίπου 40% ενώ το μερίδιο στην τελική κατανάλωση, παραμένει γύρω στο 70%. Συνεπώς, η συμμετοχή της ΔΕΗ στους κερδισμένους είναι πολύ μικρότερη από εκείνη στους χαμένους. Σημειώνεται επίσης ότι η ΔΕΗ εισφέρει στο σύστημα υπερβολικά μεγάλη για την εποχή ποσότητα υδροηλεκτρικής παραγωγής, βοηθώντας έτσι τον περιορισμό ανόδου των τιμών δείχνοντας έτσι ότι, παρά τη διαφοροποίηση του τοπίου, δεν έχει εκλείψει ακόμη η κουλτούρα του «Είδες η ΔΕΗ».

Το τελευταίο συμπέρασμα μπορεί να είναι γλαφυρό αλλά σίγουρα δεν προσφέρει απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα: Θα . έχουμε κάποτε στην Ελλάδα φθηνή ηλεκτρική ενέργεια; Θετική απάντηση δύσκολα δυστυχώς μπορεί να δοθεί. Τα βρεφικά προβλήματα του Target Model αργά ή γρήγορα θα ξεπεραστούν και οι τιμές θα γυρίσουν στα προηγούμενα περίπου επίπεδα. Το άνοιγμα της αγοράς στον ανταγωνισμό, οι εισαγωγές κάποιων ποσοτήτων πιο φθηνού υγροποιημένου φυσικού αερίου, η αναβάθμιση των διεθνών διασυνδέσεων, όλα αυτά μπορεί να συμβάλλουν σε μερική μείωση του συνολικού κόστους αλλά δεν μπορούν να υπερκεράσουν το μεγάλο μειονέκτημα της έλλειψης φθηνών πρωτογενών πηγών ηλεκτροπαραγωγής.

Δικό μας φθηνό φυσικό αέριο δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Το κόστος παραγωγής από ΑΠΕ, αν και μειωμένο σε σχέση με το παρελθόν, εξακολουθεί να είναι τόσο υψηλό ώστε να χρειάζεται την επιβολή, αυξανόμενου μάλιστα, φόρου άνθρακα. Η ανάπτυξη των ΑΠΕ είναι ασφαλώς επιθυμητή, δύσκολα όμως μπορούν αυτές να αποτελέσουν συγκριτικό πλεονέκτημα και μάλιστα για ενεργοβόρες βιομηχανίες..

Υπάρχει άραγε λύση; Ίσως υπάρχει, αλλά ειδικά στη χώρα μας κανείς δεν τολμάει να εκστομίσει τη λέξη. Αρχίζει από τι.

*διετέλεσε διοικητής της ΔΕΗ και πρόεδρος του Συμβουλίου. Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής

Το άρθρο Φθηνό ρεύμα στον λαό … Του Ραφαήλ Μωυσή εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Παναγιώτη Καπόπουλου*

Δύο είναι τα βασικά ζητήματα για το μέλλον της ελληνικής επιχειρηματικότητας στην παρούσα φάση της πανδημικής κρίσης. Το πρώτο αφορά το κατά πόσο η προκληθείσα υφεσιακή διαταραχή θα μπορούσε να πλήξει μόνο προσωρινά τα έσοδα της μέσης ελληνικής επιχείρησης που ήταν χρηματοοικονομικά υγιής προ πανδημίας, δίχως να επηρεάσει τη βιωσιμότητά της μακροπρόθεσμα. Το δεύτερο αφορά τη δυνατότητα της ελληνικής επιχειρηματικής τάξης να μετατρέψει την απειλή σε ευκαιρία, αξιοποιώντας τα επόμενα χρόνια την ευρωπαϊκή αντίδραση στην πανδημική κρίση.

Η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, πρωτόγνωρων διαστάσεων για τα ελληνικά δεδομένα, που ακολουθεί η κυβέρνηση στην τρέχουσα συγκυρία, τονώνει την κατανάλωση και τη ρευστότητα των επιχειρήσεων στον μεσοχρόνιο ορίζοντα, δηλαδή στη διετία 2020- 21. Επίσης, σε συνδυασμό με την πιστωτική πολιτική στήριξης των επιχειρήσεων που θίγονται άμεσα ή έμμεσα από την πανδημία, προσφέρει μεγάλη ανάσα στις ελληνικές επιχειρήσεις.

Η τελική έκβαση της μάχης σε αυτό το πεδίο, ωστόσο, εξαρτάται και από «υγειονομικές παραμέτρους»: το κατά πόσο το πανδημικό κύμα του φθινοπώρου θα είναι δυνατόν να αντιμετωπισθεί χωρίς την επανάληψη ενός γενικού lockdown, την έλευση ενός αποτελεσματικού εμβολίου το αργότερο πριν από το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2021 και τον εμβολιασμό τουλάχιστον του υγειονομικά κρίσιμου ποσοστού του πληθυσμού.

Αναφορικά με την αξιοποίηση της κρίσης προς όφελος της μακροπρόθεσμης προοπτικής για τη χώρα, θα ήθελα να αναφερθώ στις ευκαιρίες επιτάχυνσης του μεταρρυθμιστικού έργου, αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου και κάλυψης του επενδυτικού κενού της ελληνικής οικονομίας που κληροδότησε η προηγούμενη δεκαετία. Οι ευκαιρίες που παρουσιάζονται για τις ελληνικές επιχειρήσεις στη μετα-πανδημική εποχή είναι πολλές και σημαντικές και προσδιορίζονται από δύο κυρίως καταλύτες.

Πρώτον, την αλλαγή του υποδείγματος δημοσιονομικού σχεδιασμού μέσω της μείωσης των φορολογικών επιβαρύνσεων στο κεφάλαιο και κυρίως στην εργασία. Για παράδειγμα, η σχεδιαζόμενη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και της εισφοράς αλληλεγγύης όχι μόνο τονώνει το διαθέσιμο εισόδημα και ισχυροποιεί τα κίνητρα αντιστροφής του braindrain, αλλά παράλληλα ενισχύει τη δυνατότητατων επιχειρηματιών για επενδύσεις, καθώς συμπιέζει σημαντικά το μη μισθολογικό κόστος τους.

Η υιοθέτηση ενός περισσότερο φιλικού στην ανάπτυξη και την επιχειρηματικότητα μείγματος δημοσιονομικής πολιτικής υποστηρίζεται σημαντικά, όχι μόνο από τη δημοσιονομική ευελιξία που παρέχεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση της πανδημίας αλλά και από τη δυνατότητα του ελληνικού Δημοσίου να διευρύνει τον περιορισμένο δημοσιονομικό του χώρο στην τρέχουσα συγκυρία, καθώς διατηρείται πτωτική δυναμική των αποδόσεων των ελληνικών κρατικών τίτλων. Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι οι αγορές προεξοφλούν:

α. την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας έναντι του υφεσιακού σοκ σε χρονικό ορίζοντα διετίας,
β. την ενεργό στήριξή της από τη μη συμβατική νομισματική πολιτική που ασκεί η ΕΚΤ, μέσω των αγορών των ελληνικών τίτλων, στο πλαίσιο του νέου, Έκτακτου Προγράμματος Αγοράς Στοιχείων Ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP).
γ. το ευνοϊκότερο profile του ελληνικού χρέους, αναφορικά με τις ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού Δημοσίου γιατα επόμενα έτη, οι οποίες παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, τη μεγάλη περίοδο ωρίμανσης του χρέους, καθώς και το γεγονός ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του αποτελείται, πλεόν, από δάνεια σταθερού επιτοκίου, και
δ.το ισχυρό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα που ελπίζουμε να προκύψει, την επόμενη εξαετία, μέσω της απορρόφησης των κεφαλαίων του Ταμείου ανάκαμψης, καθώς και των κονδυλίων από το ΕΣΠΑ 2021-2027 που είναι διαθέσιμα για την Ελλάδα.

Δεύτερον, η ταχεία και πλήρης απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης σε συνδυασμό με τη βέλτιστη χρήση τους- είτε με τη μορφή επιδοτήσεων είτε με τη μορφή δανείων- είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει στον εκσυγχρονισμό του επιχειρηματικού μοντέλου της χώρας και ως εκ τούτου θα ενισχύσει την παραγωγικότητα της οικονομίας. Το συμπέρασμα αυτό στηρίζεται τόσο στο μέγεθος των κεφαλαίων που προσδιορίζονται για την Ελλάδα όσο και στη στρατηγική του Ταμείου Ανάκαμψης, η οποία δίνει έμφαση στην ψηφιακή οικονομία, τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες και τη στήριξη της ποιοτικής απασχόλησης.

Η επιτάχυνση, ωστόσο, της απορρόφησης των κεφαλαίων αυτών και κυρίως η αποτελεσματική τους διαχείριση συνιστά ιστορικής σημασίας πρόκληση. Ο επιχειρηματικός τομέας πρέπει να υποστηριχθεί ενεργά για να φέρει εις πέρας το έργο αυτό, αφενός από έναν συμπαγή εθνικό σχεδιασμό εκ μέρους της κεντρικής διοίκησης του κράτους και αφετέρου από την τεχνογνωσία του ελληνικού τραπεζικού συστήματος στην αξιολόγηση των αποδοτικών επενδυτικών σχεδίων όπως και τη διαχείριση και την παρακολούθηση των αναλαμβανόμενων επιχειρηματικών κινδύνων.

*Group Chief Economist στην Alpha Bank

Το άρθρο Τόνωση της κατανάλωσης και επενδυτική στρατηγική εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Aν θέλουμε εισόδημα, θέσεις εργασίας και κατανάλωση, οι επενδύσεις στην παραγωγή είναι μονόδρομος, είτε αυτό αρέσει, είτε όχι. Αυτός είναι και ο λόγος που ως αντιπολίτευση ο ΣΥΡΙΖΑ θα τις υπονομεύει.

Το άρθρο Τέλος κατανάλωση με δανεικά εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Τα κύρια αίτια για αυτή την αναθεώρηση προς τα πάνω είναι η ενεργειακή κρίση του περασμένου χειμώνα που οδήγησε σε αύξηση της ζήτησης φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή (σημειώνεται ότι οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής είναι οι μεγαλύτεροι καταναλωτές φυσικού αερίου). Σημειώνεται ακόμη ότι στην εκτίμηση αυτή δεν έχει ληφθεί υπόψη η πιθανή επίπτωση από την κατολίσθηση στο ορυχείο του Αμυνταίου. Σύμφωνα με τον ΔΕΣΦΑ «σε περίπτωση που δεν ενταχθούν σε λειτουργία οι μονάδες Αμυνταίου κατά τη διάρκεια του χειμώνα 2017 – 2018, η επίπτωση στην κατανάλωση φ.α. θα είναι σημαντική, δηλαδή περίπου 0,21 δισ. κυβικά μέτρα πρόσθετη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από μονάδες φ.α. Αντίστοιχη θα είναι η επίπτωση και για το χειμώνα 2018 – 2019, αλλά μικρότερη αναμένεται για το χειμώνα 2019 – 2020 (λόγω τελικής απόσυρσης των μονάδων τον Ιανουάριο 2020 σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα δεδομένα)».

Για το 2018 προβλέπεται σχετική υποχώρηση της κατανάλωσης φυσικού αερίου στα 3,7 δισ. κυβικά μέτρα. Ωστόσο οι φετινές προβλέψεις του ΔΕΣΦΑ για τις καταναλώσεις των επόμενων ετών είναι αυξημένες σε σχέση με τις περυσινές εκτιμήσεις.

Το 2022 προβλέπεται ότι η ζήτηση θα επανέλθει στο ιστορικό μέγιστο (4,5 δισ. κυβικά μέτρα, που καταγράφηκε το 2011). Κύριες αιτίες της αύξησης εκτός από την επέκταση της ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο (λόγω του σταδιακού περιορισμού του λιγνίτη, των διασυνδέσεων νησιών κ.α.) είναι η αύξηση της βιομηχανικής και αστικής χρήσης (η τελευταία προβλέπεται να διπλασιαστεί στη δεκαετία 2018 – 2027) στις περιοχές με δίκτυα διανομής, δηλαδή σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Θεσσαλία όπως και η ανάπτυξη νέων αγορών με την τεχνολογία των μικρών εγκαταστάσεων υγροποιημένου φυσικού αερίου. Στο μεταξύ, τη Δευτέρα (7/8) λήγει η προθεσμία εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την πώληση του 66% των μετοχών του ΔΕΣΦΑ (35% από τα Ελληνικά Πετρέλαια και 31% από το ΤΑΙΠΕΔ).

Το άρθρο «Εκτόξευση» της κατανάλωσης φυσικού αερίου το 2017 εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η κατάρρευση της κατανάλωσης στον τομέα του λιανεμπορίου τροφίμων επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία της εταιρείας ερευνών IRI, που δημοσιεύει η «Καθημερινή» σύμφωνα με τα οποία  τον Ιανουάριο ο τζίρος από πωλήσεις τροφίμων στα σούπερ μάρκετ υποχώρησε κατά 10%, ενώ την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου η πτώση ανήλθε στο 15%, σε σύγκριση με τις αντίστοιχες περσινές περιόδους.

Μόνο τον Φεβρουάριο καταγράφηκε μικρή αύξηση στις πωλήσεις, της τάξης του 2,9%, γεγονός που αποδίδεται ωστόσο στην κατανάλωση της Καθαράς Δευτέρας. Σύμφωνα με τις προβλέψεις για όλο το 2017, οι πωλήσεις των σούπερ μάρκετ αναμένεται να υποχωρήσουν κατά 3,6% σε σύγκριση με το 2016.

Η συνέχιση της αβεβαιότητας δημιουργεί επιπρόσθετα προβλήματα σε μια επιβαρυμένη από τους φόρους και εισφορές κοινωνία, ενώ φοβούνται ότι ο λογαριασμός θα μεγαλώσει εξαιτίας των καθυστερήσεων στις διαπραγματεύσεις. Συνέχιση της ύφεσης και το πρώτο τρίμηνο του 2017 καταδεικνύουν τα στοιχεία για την κατανάλωση.

Το άρθρο Κόβουν και τρόφιμα πλέον οι Ελληνες εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Μία στις δύο επιχειρήσεις, στο σύνολο του δείγματος, επέλεξε να διαμορφώσει το ποσοστό των εκπτώσεων μεταξύ 21% και 40%, ενώ το 83% των επιχειρηματιών δήλωσε ότι ο τζίρος ήταν σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Η έρευνα

Το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ πραγματοποίησε την περιοδική έρευνα για την κίνηση της αγοράς κατά τη χειμερινή εκπτωτική περίοδο του 2017. Η έρευνα ήταν τηλεφωνική με χρήση δομημένου ερωτηματολογίου σε τυχαίο δείγμα 300 επιχειρήσεων σε εμπορικές αγορές αστικών κέντρων της χώρας. Επιπλέον, οι συμβεβλημένες επιχειρήσεις στο πρόγραμμα Ανοιχτού Κέντρου Εμπορίου (Open Mall) σε Θεσσαλονίκη, Πειραιά, Πάτρα και Αλεξανδρούπολη διερευνήθηκαν ξεχωριστά. Τέλος καταγράφηκαν οι εκτιμήσεις των ομοσπονδιών και 63 Εμπορικών Συλλόγων-Μελών της ΕΣΕΕ σε όλη τη χώρα.

Ποσοστά εκπτώσεων

Μία στις δύο επιχειρήσεις, στο σύνολο του δείγματος, επέλεξε να διαμορφώσει το ποσοστό των εκπτώσεων μεταξύ 21% και 40%, μία στις τέσσερις μεταξύ 41% και 50%, δύο στις δέκα μικρότερη του 20% και μία στις δέκα πραγματοποίησε εκπτώσεις μεγαλύτερες από 50%. Για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της ένδυσης – υπόδησης παρατηρείται διαφοροποίηση στο ύψος των εκπτώσεων σε σύγκριση με τις υπόλοιπες επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα το ποσοστό των επιχειρήσεων που πραγματοποίησε εκπτώσεις μεταξύ 41% και 50% είναι μεγαλύτερο κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες.

Τζίρος

Όσον αφορά τις πωλήσεις κατά την φετινή περίοδο των χειμερινών εκπτώσεων το 83% των επιχειρηματιών δήλωσε ότι ήταν σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, το 13% ότι κινήθηκε στα ίδια επίπεδα και 4% σε καλύτερα. Μία στις τέσσερις επιχειρήσεις πραγματοποίησαν χαμηλότερες πωλήσεις τις χειμερινές εκπτώσεις του 2017 σε σύγκριση με πέρσι, άνω του 40%. Περίπου μία στις πέντε είχαν μείωση στις πωλήσεις είτε μεταξύ 31% και 40%, είτε μεταξύ 21% και 30%. Τέλος μία στις τέσσερις επιχειρήσεις είχαν πτώση στις πωλήσεις της τάξης του 11% έως 20% και περίπου μία στις δέκα έως 10%. Μεγαλύτερες πιέσεις δέχονται οι επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών μικρότερο από 30.000 Euro, αφού το 35% αυτών είχαν πτώση των πωλήσεων άνω του 40%. Ο μέσος όρος μείωσης των χειμερινών εκπτωτικών πωλήσεων συγκριτικά με πέρυσι είναι στα επίπεδα του 20%.

Επισκεψιμότητα τη περίοδο των εκπτώσεων

Η άποψη της πλειονότητας των επιχειρηματιών, για το ποιά ήταν η καλύτερη περίοδος των χειμερινών εκπτώσεων, είναι το πρώτο δεκαπενθήμερο τις εκπτωτικής περιόδου, δηλαδή από την έναρξη τους στις 9/1/2016 και η δεύτερη καλύτερη περίοδος ήταν η τελευταία εβδομάδα του Ιανουαρίου έως 31/1/2016. Ο Φεβρουάριος έδειξε τη μεγαλύτερη κόπωση από πλευράς επισκεψιμότητας και ενδιαφέροντος καταναλωτών σε σύγκριση με πέρυσι. Επίσης ένας στους τέσσερις επιχειρηματίες δήλωσε ότι δεν υπήρχε διαφορά όσον αφορά την αγοραστική κίνηση κατά τη διάρκεια των περίπου 50 ημερών.

Κίνηση Κυριακής

Για τα καταστήματα που άνοιξαν την Κυριακή 15 Ιανουαρίου το 48% των επιχειρηματιών πιστεύει ότι το άνοιγμα του καταστήματος την Κυριακή επηρέασε αρνητικά τον συνολικό τζίρο της χειμερινής εκπτωτικής περιόδου, το 38% ότι δεν τον επηρέασε και μόλις το 15% δηλώνει ότι συνέτεινε θετικά. Μόλις το 2% των επιχειρήσεων έχει προβεί σε πρόσληψη υπαλλήλου για να καλύψει την ανάγκη απασχόλησης προσωπικού για τη λειτουργία του καταστήματος τις Κυριακές. Στο 31% έχει επεκταθεί το ωράριο εργασίας των ήδη υπαρχόντων υπαλλήλων και στο 67% ο ιδιοκτήτης έχει επωμιστεί προσωπικά την κάλυψη αυτής της ανάγκης. Το 83% των επιχειρηματιών που άνοιξαν το κατάστημά τους την Κυριακή δηλώνει ότι η κίνηση αυτή επιβαρύνει σε κάποιο βαθμό το λειτουργικό κόστος. Συγκεκριμένα το 13% απάντησε πάρα πολύ, το 28% πολύ και το 43% λίγο. Περίπου δύο στους τρεις επιχειρηματίες δήλωσε ότι το γεγονός ότι ανοίγουν τις Κυριακές δεν έχει κανένα θετικό αντίκτυπο στην επισκεψιμότητα του καταστήματός τους. Ένας στους πέντε απάντησε ότι η επισκεψιμότητα έχει αυξηθεί κατά λίγο και το υπόλοιπο 8% είτε κατά πολύ.

Το άρθρο Χαμηλότερος τζίρος για το 83% των εμπόρων εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.