κόκκινα δάνεια Αρχεία - NewIdeas | Το κανάλι με άποψη

Κόκκινα δάνεια: Η έκρηξη των οφειλών προς τις τράπεζες τα τελευταία 18 χρόνια [πίνακες]… Της Ελένης Στεργίου

admin — Sat, 18 Feb 2023 10:43:24 +0000

Της Ελένης Στεργίου

Υψηλά παραμένει το ιδιωτικό χρέος και παρά τη μείωση των κόκκινων δανείων στις τράπεζες ξεπερνα τα 250 δισ. ευρώ, με το ποσό των συνολικών οφειλών σε καθυστερηση να είναι άνω των 140 δισ. ευρώ.

Τα κόκκινα δάνεια έχουν αλλάξει χέρια, μετά από τις πωλήσεις των δανείων σε funds, και αυτό μεταβάλει τον αριθμό του χρέους προς τις τράπεζες. Δηλαδή, τα ελληνικά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις έχουν ληξιπρόθεσμο χρέος ύψους σε 15,12 δισ. ευρώ, που αποτελεί το 9,1% των συνολικών δανείων των τραπεζών. Το χρέος προς τα funds και τους servicers φτάνει τα 86,804 δισ. ευρώ. Τα 27 δισ. να έχουν ρυθμιστεί.

Επίσης, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία αυξήθηκαν πάνω από 3 δισ. ευρώ το 2022 συγκριτικά με το 2021 και ανέρχονται σε πάνω από 113 δισ. ευρώ.

Με βάση τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το υπόλοιπο δανείων, ενοποιημενα, τον Σεπτέμβριο του 2022 έφτανε τα 149 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 110 δισ. ευρώ είναι επιχειρηματικά δάνεια, τα 30 δισ. ευρώ είναι στεγαστικά και περίπου 7 δισ. ευρώ είναι καταναλωτικά.

Από το 2004 η άνοδος

Το ποσό των 9 δισ. ευρώ μη εξυπηρετούμενων δανείων το 2004, αυξήθηκε το έτος προπομπός της ελληνικής κρίσης, δηλαδή το 2009, στα 26 περίπου δισ. ευρώ. Από αυτά τα 13 δισ. ηταν επιχειρηματικά «κόκκινα» δάνεια, ενώ τα στεγαστικά ήταν στα 6,7 δισ. και στα 5,4 δισ. ευρώ ήταν καταναλωτικά (μη εξυπηρετούμενα) .

Από το 2010 έως το 2014,τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αυξήθηκαν, κατά 59 δισ. ευρώ, δηλαδη από τα 38,4 δισ. ευρώ, στα 97,6 δισ. Από αυτά, τα περισσότερα τα οποία κοκκίνισαν ήταν στην κατηγορία των επιχειρηματικών, τα οποία ανέρχονταν στα 58,6 δισ. και τα στεγαστικά δάνεια στα 24,5 δισ.

Το 2015 τα κόκκινα δάνεια εκτοξεύονται στα 103 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 62,6 δισ. ευρώ είναι επιχειρηματικά και τα 26,5 δισ. ευρώ είναι στεγαστικά δάνεια. Το 2018 μειώνονται στο ποσό των 101,8 δισ. Ευρώ. Βελτιώνεται η εικόνα στα επιχειρηματικά που μειώνονται σε 60,1 δισ. ευρώ, ενώ τα στεγαστικά που κοκκινίζουν αυξήθηκαν σε 27,7 δισ. ευρώ. Το 2019 αυξήθηκαν σε άνω των 100 δισ. Ευρώ και υποχώρησαν τον Σεπτέμβριο του 2019 στα 71 δισ. ευρώ.

Πλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία που δίνει η Τράπεζα της Ελλάδος για τα κόκκινα δάνεια που έχουν οι τράπεζες (μέρος των οποίων πουλησε σε funds) είναι: 14,5 δισ. Ευρώ, εκ των οποίων τα 9,8 δισ. Είναι επιχειρηματικά δάνεια και τα 3,2 δισ. Ευρώ στεγαστικά δάνεια.

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Κόκκινα δάνεια: Η έκρηξη των οφειλών προς τις τράπεζες τα τελευταία 18 χρόνια [πίνακες]… Της Ελένης Στεργίου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Τέσσερις δικαστικές αποφάσεις φέρνουν τα πάνω-κάτω στα «κόκκινα» δάνεια… Του Γιώργου Ψαράκη

admin — Mon, 29 Aug 2022 07:16:14 +0000

Του Γιώργου Ψαράκη*

Τις τελευταίες εβδομάδες δημοσιεύτηκαν 4 αποφάσεις από τα μεγαλύτερα Εφετεία της χώρας μας, Αθηνών (1858/2022, 3577/2022), Θεσσαλονίκης (494/2022) και Πειραιά (467/2022), σχετικά με ένα θέμα που απασχολεί την πλειονότητα των οφειλετών «κόκκινων» δανείων (ήδη από τον Ιούλιο του 2021 είχε δημοσιευτεί και η υπ’ αριθμ. 909/2021 απόφαση του Αρείου Πάγου που συμφωνούσε με τις παραπάνω αποφάσεις αλλά απλώς σε επίπεδο σκεπτικού και όχι επίλυσης συγκεκριμένης διαφοράς).

Με απλά λόγια, κρίθηκε ότι οι servicers που διαχειρίζονται δάνεια που μεταβιβάστηκαν μέσω τιτλοποίησης βάσει του νόμου του 2003 δεν μπορούν να προχωρήσουν σε πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης (κατασχέσεις, πλειστηριασμούς κ.λπ.) αλλά ούτε και σε έκδοση διαταγών πληρωμής ή άσκηση αγωγών.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται και στην υπ’ αριθμ. 494/2022 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης: «Ο νόμος, στην περίπτωση της μεταβίβασης απαιτήσεων με σκοπό την τιτλοποίηση κατά τους ορισμούς του ν. 3156/2003, δεν απονέμει στην εταιρεία διαχειρίσεως (με την οποία συμβάλλεται η εταιρεία αποκτήσεως) την ιδιότητα του μη δικαιούχου ή μη υπόχρεου διαδίκου, έστω και έμμεσα χωρίς πανηγυρική διατύπωση ώστε η τελευταία να ασκεί ως μη δικαιούχος διάδικος, κατά παραχώρηση του νομοθέτη, αγωγές και άλλα ένδικα βοηθήματα ενώπιον των δικαστηρίων για τα δικαιώματα της εταιρείας αποκτήσεως, αιτούμενη έννομη προστασία στο όνομά του, όπως ρητά πράττει για τις εταιρείες διαχειρίσεως του ν. 4354/2015 στο άρθρο 2 § 4 αυτό».

Εξάλλου, το 2003 δεν είχε προβλεφθεί η δυνατότητα των servicers να προχωρούν σε πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης κ.λπ., γιατί προφανώς ο σκοπός του τότε νομοθέτη δεν ήταν η ταχεία είσπραξη «κόκκινων» δανείων αλλά η χρηματοδότηση εταιρειών μέσω πώλησης απαιτήσεων. Επομένως, κρίνουν οι ανωτέρω εφετειακές αποφάσεις ότι όταν τα funds κάνουν χρήση του νόμου του 2003 για την αγορά απαιτήσεων, παρακάμπτοντας τις αυστηρότερες προϋποθέσεις του νόμου του 2015, πρέπει να επωμίζονται και τις περιορισμένες δυνατότητες δικαστικής είσπραξης του οικείου νόμου.

Την αρχή την είχαμε κάνει μήνες πριν, τον Μάιο του 2021, όπου αρθρογραφούσαμε για «Το παράδοξο της (μη) εφαρμογής του νόμου για τα “κόκκινα” δάνεια» (βλ. εδώ). Περιληπτικά μόνο αναφέρουμε τα εξής:

Το 2003, η Βουλή ψήφισε έναν νόμο που αφορούσε, μεταξύ άλλων, και την «τιτλοποίηση απαιτήσεων» (νόμος 3156/2003). Στόχος ήταν η υιοθέτηση ενός πλαισίου χρηματοδότησης των επιχειρήσεων μέσω πώλησης των απαιτήσεών τους. Άρα αντί μια επιχείρηση λ.χ. να λάβει ένα ομολογιακό δάνειο, πουλάει μέρος των απαιτήσεών της σε τρίτους επενδυτές. Χρήση του εν λόγω νόμου έκαναν έκτοτε σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα τα πιστωτικά ιδρύματα για λόγους καθαρά αναδιαμόρφωσης των ισολογισμών τους. Ο νόμος αυτός φυσικά δεν αφορούσε στα «κόκκινα» δάνεια.

Αντιθέτως, το 2015 αρχίζουν οι διαδικασίες ψήφισης του νόμου για τα «κόκκινα» δάνεια στη Βουλή. Οι βουλευτές διατυπώνουν ενστάσεις και προτάσεις πάντα σε σχέση με την προστασία των δανειοληπτών φοβούμενοι για μια επιθετική προσέγγιση των funds του εξωτερικού κ.λπ. Προς τούτο υιοθετείται, μεταξύ άλλων, και ειδική ρύθμιση περί υποχρέωσης του πιστωτικού ιδρύματος για προγενέστερη της πώλησης διαπραγμάτευση με τον δανειολήπτη.

Επτά χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου για τις μεταβιβάσεις των «κόκκινων» δανείων, η πρακτική έχει δείξει ότι ο μεγαλύτερος συντριπτικά όγκος ληξιπρόθεσμων δανείων πωλείται με βάση το νόμο του 2003 αντί για το νόμο του 2015.

Για ποιο λόγο, όμως, τα πιστωτικά ιδρύματα προτιμούν το νόμο αυτόν του 2003, που μετράει ήδη 19 χρόνια ζωής, αντί του νεότερου και ψηφισθέντος ειδικά για το συγκεκριμένο ζήτημα νόμο του 2015; Εκτός κάποιων φορολογικών ζητημάτων, ένας βασικός λόγος προτίμησης είναι η απουσία στο νόμο του 2003 υποχρέωσης προηγούμενης εξώδικης πρόσκλησης του δανειολήπτη και του εγγυητή πριν από την πώληση του δανείου, ώστε να διακανονίσουν τις οφειλές τους. Δηλαδή αυτή ακριβώς τη διάταξη που η Βουλή ψήφισε για την προστασία του δανειολήπτη, μετριάζοντας το πολιτικό κόστος των τότε δημοσιεύσεων περί πώλησης των δανείων σε funds κ.λπ., στην πράξη τα πιστωτικά ιδρύματα και funds τον παρακάμπτουν.

Ενώ, όμως, τα πιστωτικά ιδρύματα και τα funds προσπάθησαν, με τη συνδρομή των συμβούλων τους, να παρακάμψουν τις αυστηρές προϋποθέσεις του νόμου του 2015, κάνοντας χρήση του νόμου του 2003, τα δικαστήρια έρχονται πλέον και «τιμωρούν» αυτή την πρακτική στερώντας από τους servicers του νόμου του 2003 κάθε εξουσία διενέργειας πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης.

Τα παραπάνω είχαμε επαναλάβει και σε πρόσφατο άρθρο μας (βλ. εδώ), όπου είχαμε αναφέρει τα εξής: «Τρίτο ζήτημα που τίθεται, και είναι αρκετά σοβαρό, είναι αυτό περί της δυνατότητας των servicers να προχωρούν οι ίδιοι σε πράξεις εκτέλεσης (κατάσχεση κ.λπ.) για λογαριασμό των εκάστοτε funds, όταν η μεταβίβαση των δανειακών απαιτήσεων δεν έχει λάβει χώρα με το νόμο για τα “κόκκινα” δάνεια του 2015 (νόμος 4354/2015), αλλά με το νόμο για την τιτλοποίηση απαιτήσεων του 2003 (νόμος 3156/2003). […] Αν δεχτούμε την άποψη αυτή, δημιουργείται ένα σοβαρό πρόβλημα σε χιλιάδες πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης και επίσπευσης πλειστηριασμών, καθότι οι περισσότερες μεταβιβάσεις “κόκκινων” δανείων δεν έχουν λάβει χώρα βάσει του νόμου του 2015 αλλά βάσει του νόμου του 2003. Με απλά λόγια δηλ., αν δεχτούμε την παραπάνω άποψη, στις περισσότερες των περιπτώσεων, την κατάσχεση λ.χ. ενός ακινήτου δεν μπορεί να τη διενεργήσει ο servicer αλλά μόνο το ίδιο το fund».

Το ερώτημα φυσικά που έρχεται στο μυαλό του κάθε αναγνώστη είναι το εξής: και τώρα τι; δεν θα μπορούν να εισπράττονται αναγκαστικώς μέσω κατάσχεσης κ.λπ. τα δάνεια που μεταβιβάστηκαν με το νόμο του 2003;

Τρία είναι τα ενδεχόμενα:

είτε σε επίπεδο Αρείου Πάγου, και εντός των επόμενων μηνών, θα υποστηριχθεί η αντίθετη άποψη (εξάλλου ήδη υπάρχουν αποφάσεις Πρωτοδικείων που δημοσιεύτηκαν εντός του 2022 που δεν δέχονται τις θέσεις των παραπάνω εφετειακών αποφάσεων),
είτε τα funds θα αλλάξουν στρατηγική και πλέον τις πράξεις εκτέλεσης θα τις διενεργούν τα ίδια δίδοντας σχετικές εντολές στους πληρεξούσιους δικηγόρους τους (διότι οι εφετειακές αυτές αποφάσεις αναφέρουν ότι δεν μπορούν οι servicers να προχωρούν σε πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης, τα ίδια τα funds όμως μπορούν -στην περίπτωση αυτή δημιουργούνται, ωστόσο, μεγάλα διαχειριστικά προβλήματα),
είτε θα τροποποιηθεί ο νόμος του 2003, προσθέτοντας εξουσίες μη δικαιούχου διαδίκου και στις εκεί εταιρείες διαχείρισης (για τις μέχρι τώρα, ωστόσο, πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης, η εγκυρότητα των οποίων εκκρεμεί δικαστικώς, είναι αμφίβολο αν μπορεί ο νόμος να τις «θεραπεύσει» αναδρομικώς).

Φυσικά, μέχρι να επιλυθεί το εν λόγω ζήτημα, όλες οι πράξεις εκτέλεσης εκ μέρους των servicers δανείων που έχουν μεταβιβαστεί με βάση το νόμο του 2003 είναι μετέωρες και η εγκυρότητά τους θα εξαρτάται από το σε ποιο δικαστήριο θα δικάζεται το οικείο ένδικο βοήθημα κάθε φορά.

* Ο Γιώργος Ψαράκης, ΜΔΕ, LL.M. (LSE), PgCert είναι Δικηγόρος Αθηνών, εταίρος στη δικηγορική εταιρεία ΨΑΡΑΚΗΣ & ΚΕΦΑΛΑΣ (www.psarakislegal.com).

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Τέσσερις δικαστικές αποφάσεις φέρνουν τα πάνω-κάτω στα «κόκκινα» δάνεια… Του Γιώργου Ψαράκη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Κόκκινα δάνεια: Δικαστικές αποφάσεις αμφισβητούν εξουσίες των servicers… Του Γιώργου Ψαράκη

admin — Wed, 11 May 2022 06:57:12 +0000

Του Γιώργου Ψαράκη*

Πριν από τρία περίπου χρόνια, είχαμε γράψει τα παρακάτω: «Είναι γεγονός ότι ένα από τα ζητήματα που απασχολούν αρκετά τους Έλληνες πολίτες την τρέχουσα περίοδο είναι τα «κόκκινα» δάνεια και ειδικότερα η μετάβαση στη νέα πραγματικότητα των Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (Servicers). Στο παρόν σημείωμα γίνεται αναφορά σε δύο σημαντικές δικονομικές παραμέτρους της δικαστικής διαμάχης μεταξύ Εταιρειών Διαχείρισης και Δανειοληπτών (βλ. εδώ).

Πλέον έχουμε αρκετές δικαστικές αποφάσεις και άρα μπορούμε να συνοψίσουμε τα τέσσερα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Servicers ως προς τη νομιμοποίησή τους κατά την προσπάθεια δικαστικής διεκδίκησης των τραπεζικών απαιτήσεων.

1. Ένα πρώτο ζήτημα αφορά στον δικαιούχο είσπραξης της δικαστικά αμφισβητούμενης οφειλής. Με απλά λόγια, όταν ο Servicer διεκδικεί δικαστικώς την είσπραξη του οιουδήποτε ποσού, θα πρέπει να ζητά να καταβληθεί αυτό στον ίδιο, που απλώς τη διαχειρίζεται, ή στο fund που έχει αγοράσει την απαίτηση;

Κατ’ αρχάς υποστηρίζεται ότι εφόσον αναγνωρίζεται η εξουσία στον Servicer να διεξάγει τον δικαστικό αγώνα για λογαριασμό του fund, έχει και την εξουσία να απαιτεί την καταβολή της απαίτησης στον ίδιο. Άρα εφόσον ο οφειλέτης θελήσει να σταματήσει τον πλειστηριασμό λ.χ., θα πρέπει να καταβάλει την οφειλή του στον Servicer και όχι στο Fund. Αντίστοιχα στην επιταγή προς πληρωμή που προηγείται της κατασχέσεως, θα πρέπει ως λεκτικό στο τέλος της, να επιτάσσεται ο οφειλέτης να καταβάλει στον Servicer και όχι στο Fund. Το ζήτημα αυτό φυσικά έχει τεράστια πρακτική σημασία, καθότι αν ζητείται η καταβολή σε μη νομιμοποιούμενο πρόσωπο, κάθε πράξη εκτέλεσης δύναται να κριθεί άκυρη.

Με βάση την υπ’ αριθμ. 91/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κρίθηκε ότι ο Servicer δικαιούται να απαιτεί αρχικά την καταβολή στον ίδιο, εκτός κι αν προβλέπεται διαφορετικά στο σχετικό πληρεξούσιο μεταξύ Servicer-Fund, οπότε δύναται να ζητά την καταβολή και στο Fund («Επομένως, είναι κατ’ αρχάς δυνατό, σύμφωνα με τις ειδικότερες προβλέψεις των συμβαλλόμενων μερών, να μην απονέμεται ή και να απονέμεται περιορισμένα στην Ε.Δ.Α.Δ.Π. η εξουσία να απαιτήσει την καταβολή προς την ίδια, παρότι αυτή νομιμοποιείται αποκλειστικά να διεξάγει τη δίκη ή να επισπεύδει την εκτέλεση ιδίω ονόματι και για λογαριασμό της αποκτώσας εταιρείας»).

Έχει υποστηριχθεί, ωστόσο, και η αντίθετη άποψη, ότι δηλ. κατ’ αρχάς δικαιούχος είναι το Fund, στο οποίο θα πρέπει ο Servicer να ζητά την καταβολή του οιουδήποτε ποσού, εκτός κι αν ορίζεται διαφορετικά στο μεταξύ Servicer-Fund πληρεξούσιο. Σχετικώς έκρινε η υπ’ αριθμ. 8/2022 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών: «Από το ανωτέρω περιεχόμενο των παραπάνω πληρεξουσίων συνάγεται ότι παρασχέθηκε μεν στην καθ’ ης η εξουσία να προβαίνει σε οποιαδήποτε ενέργεια, εξώδικη ή δικαστική […], πλην όμως δεν παρασχέθηκε σε αυτήν η εξουσία να δέχεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο, είτε ως άμεσος αντιπρόσωπος, είτε ως έμμεσος αντιπρόσωπος, είτε ως εξουσιοδοτηθέν προς τούτο πρόσωπο, είτε ως δεκτικός καταβολής, στο πλαίσιο οποιασδήποτε σχέσης, καταβολές, είτε οικειοθελείς είτε κατόπιν αναγκαστικής εκτελέσεως, αφού τέτοια εξουσία δεν δύναται να απορρεύσει υπέρ αυτής άνευ άλλου τινός από τον νόμο…».

2. Ένα δεύτερο ζήτημα που τίθεται αρκετά συχνά είναι αυτό της απόδειξης ανάθεσης διαχείρισης της συγκεκριμένης απαίτησης στον συγκεκριμένο Servicer. Αν ο Servicer δεν μπορέσει να αποδείξει ή δεν προσκομίσει στον κατάλληλο χρόνο τα απαραίτητα έγγραφα από τα οποία να προκύπτει ότι έχει ανατεθεί σε αυτόν η διαχείριση της συγκεκριμένης απαίτησης του συγκεκριμένου οφειλέτη, τότε όλες οι ενέργειες εκτέλεσης δύνανται να ακυρωθούν.

Μάλιστα, τούτο απαιτείται και όταν η διαταγή πληρωμής λ.χ. έχει εκδοθεί κατόπιν αίτησης της τράπεζας, αλλά την κατάσχεση τη διενεργεί ο Servicer, ο οποίος και συνεχίζει τη διαδικασία της είσπραξης. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει ο Servicer να επιδώσει στον οφειλέτη και μια σειρά από έγγραφα, μεταξύ των οποίων και επικυρωμένο αντίγραφο της σύμβασης διαχείρισης και του τμήματος του παραρτήματος που εμπεριέχει τη συγκεκριμένη απαίτηση (με τον αριθμό της σύμβασης δανείου κ.λπ.).

Σημασία έχει να τονίσουμε, εξάλλου, ότι η σύμβαση διαχείρισης των απαιτήσεων από τον Servicer, εφόσον οι τελευταίες έχουν μεταβιβαστεί (με βάση το νόμο 3156/2003), δημοσιεύεται στο οικείο ενεχυροφυλακείο και άρα είναι ελεύθερα προσβάσιμη (η περίληψη αυτής), ενώ αν δεν έχουν μεταβιβαστεί, αλλά απλώς έχει ανατεθεί από την ίδια την τράπεζα η διαχείριση αυτών σε Servicer (με βάση το νόμο 4354/2015), τότε η σύμβαση διαχείρισης δεν είναι ελεύθερα προσβάσιμη, καθότι δεν δημοσιεύεται στο ενεχυροφυλακείο. Έχοντας υπόψη μας λοιπόν όλα τα παραπάνω, ορισμένες φορές συμβαίνουν τα εξής, τα οποία καταλήγουν τελικώς σε ακύρωση των πράξεων εκτέλεσης (κατάσχεσης κ.λπ.):

α) Στο αντίγραφο του παραρτήματος από το ενεχυροφυλακείο που επιδίδεται στον οφειλέτη δεν περιλαμβάνεται η συγκεκριμένη επίδικη απαίτηση, αλλά άλλες άσχετες απαιτήσεις (βλ. υπ’ αριθμ. 1236/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης: «Όμως, η ως άνω εκτυπωθείσα σελίδα 5347, που προσκομίζει με επίκληση η προσθέτως παρεμβαίνουσα, δεν αφορά τον ανακόπτοντα-εφεσίβλητο-καθ’ ου η πρόσθετη παρέμβαση …. του …, καθότι δεν αναφέρεται σε δανειακές συμβάσεις που συνήψε αυτός ως πιστούχος, συνοφειλέτης ή εγγυητής, αλλά αναφέρονται σε αυτή άλλοι πιστούχοι ή συνοφειλέτες της εκκαλούσας από καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια και συγκεκριμένα οι …. και …, που ουδεμία σχέση αποδεικνύεται ότι έχουν με τον εφεσίβλητο». Βλ. και υπ’ αριθμ. 78/2020 απόφαση του Εφετείου Πειραιά: «Ειδικότερα, στο προσκομισθέν και επικληθέν από 30 Απριλίου 2018 ιδιωτικό συμφωνητικό, το οποίο καταρτίσθηκε μεταξύ της εκκαλούσας και της προαναφερθείσας εταιρείας, αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι … όμως στο επισυναπτόμενο στο ιδιωτικό συμφωνητικό παράρτημα αναφέρονται διάφοροι αριθμοί, χωρίς να υπάρχουν πρόσθετα στοιχεία, από τους οποίους δεν συνδέεται κάποιος με την ένδικη σύμβαση δανείου…»).

β) Κατά τη συνέχιση της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης, δεν συνεπιδίδεται ολόκληρη η σύμβαση ανάθεσης διαχείρισης, ώστε να γνωρίζει ο οφειλέτης ποιες είναι ακριβώς οι εξουσίες του Servicer (βλ. υπ’ αριθμ. 57/2020 Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου: «Συνακόλουθα, αποδεικνύεται ότι δεν επιδόθηκαν στους ανακόπτοντες, ήτοι δεν συγκοινοποιήθηκαν με την επίδικη επιταγή προς πληρωμή η από 31.10.2018 σύμβαση μεταβίβασης απαιτήσεων από την Τ. Π. ΑΕ στην εταιρεία με την επωνυμία “A. I. D. A. C.”, η από 30.10.2018 σύμβαση διαχείρισης επιχειρηματικών απαιτήσεων, με την οποία η εταιρεία με την επωνυμία “A. I. D. A. C.” διόρισε διαχειριστή των απαιτήσεών της την καθ’ ης, καθώς και το παράρτημα της από 31.1.2018 σύμβασης, παρά μόνο ακριβή αντίγραφα καταχώρισης στο Ενεχυροφυλακείο Αθηνών […] ». Βλ. και υπ’ αριθμ. 9462/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης: «Πιθανολογήθηκε, ότι η καθ’ ης ουδέποτε και καθ’ οιονδήποτε τρόπο δεν προέβη, ως όφειλε κατά νόμο, στην κοινοποίηση μαζί με την ως άνω επιταγή προς πληρωμή ή με την ως άνω πράξη δήλωσης συνέχισης πλειστηριασμού και των νομιμοποιητικών της εγγράφων, όπως προβλέπει το άρθρο 925 ΚΠολΔ και ειδικότερα δεν κοινοποίησε στους ανακόπτοντες ολόκληρες τις συμβάσεις πώλησης-μεταβίβασης κι εκχώρησης απαιτήσεων και τις συμβάσεις διαχείρισης τιτλοποιημένων επιχειρηματικών απαιτήσεων τις οποίες επικαλείται στην ένδικη επιταγή προς πληρωμή, στο πρωτότυπο ή σε επίσημα αντίγραφα, αλλά μόνο αποσπάσματα αυτών.

Με τον τρόπο αυτό οι καθ’ ων η εκτέλεση-ήδη ανακόπτοντες θα ήταν σε θέση να ελέγξουν επαρκώς και με πληρότητα την ενεργητική νομιμοποίηση της επισπεύδουσας την εκτέλεση και ιδίως αν στη σύμβαση διαχείρισης περιλαμβάνεται η απαίτηση της πιστώτριας τράπεζας, αν η σύμβαση ανάθεσης έχει καταρτιστεί νομίμως και αν προβλέπεται σε αυτή η δυνατότητα δικαστικής επιδίωξης της απαίτησης»).

γ) Αν και προσκομίζεται η σύμβαση διαχείρισης, δεν προσκομίζεται το τμήμα του παραρτήματος αυτής από το οποίο να προκύπτει ότι η επίμαχη απαίτηση συγκαταλέγεται σε αυτές των οποίων ο Servicer έχει αναλάβει τη διαχείριση (βλ. λ.χ. υπ’ αριθμ. 560/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών: «Και τούτο διότι δεν κοινοποιήθηκε στον ανακόπτοντα και το παράρτημα του από … ιδιωτικού συμφωνητικού, στο οποίο σύμφωνα με αυτό, αναφέρονται τα δάνεια για τα οποία είχε διαχειριστική εξουσία η ανωτέρω εταιρεία διαχείρισης, ώστε να διαπιστωθεί αν περιέχεται το δάνειο από το οποίο απορρέει η απαίτηση της καθ’ ης». Βλ. και υπ’ αριθμ. 4485/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών:

«Ενώ, δηλαδή, αποδεικνύεται από τα προσκομισθέντα έγγραφα ότι η επίδικη απαίτηση πράγματι μεταβιβάστηκε στην εν λόγω αλλοδαπή εταιρία, δεν συμβαίνει το ίδιο για το ότι η καθ’ ης ανέλαβε τη διαχείριση αυτής και συνεπώς ελλείπει, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη μείζονα σκέψη, η απαιτούμενη για την έκδοση διαταγής πληρωμής διαδικαστική προϋπόθεση απόδειξης της ενεργητικής νομιμοποίησης της καθ’ ης»).

3. Τρίτο ζήτημα που τίθεται, και είναι αρκετά σοβαρό, είναι αυτό περί της δυνατότητας των Servicers να προχωρούν οι ίδιοι σε πράξεις εκτέλεσης (κατάσχεση κ.λπ.) για λογαριασμό των εκάστοτε Funds, όταν η μεταβίβαση των δανειακών απαιτήσεων δεν έχει λάβει χώρα με το νόμο για τα «κόκκινα δάνεια» του 2015 (νόμος 4354/2015), αλλά με το νόμο για την τιτλοποίηση απαιτήσεων του 2003 (νόμος 3156/2003).

Πολλά έχουν γραφτεί γι’ αυτό το θέμα (δες κι εδώ) και ήδη έχει γίνει δεκτό από μέρος της νομολογίας ότι η μεταβίβαση με βάση το νόμο του 2003 δεν αρκεί για να προσδώσει τη σχετική νομιμοποίηση στους Servicers (βλ. υπ’ αριθμ. 4715/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και πρόσφατο άρθρο Αντιπροέδρου Αρείου Πάγου: «Κατ’ ακολουθίαν, διαδικαστική ενέργεια που επιχειρεί για λογαριασμό της εταιρείας ειδικού σκοπού απόκτησης απαιτήσεων, λ.χ. αγωγή, παρέμβαση, κύρια ή πρόσθετη, ενεργούμενη απ’ αυτήν είναι απαράδεκτη για έλλειψη νομιμοποίησης»). Αν δεχτούμε την άποψη αυτή, δημιουργείται ένα σοβαρό πρόβλημα σε χιλιάδες πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης και επίσπευσης πλειστηριασμών, καθότι οι περισσότερες μεταβιβάσεις «κόκκινων δανείων» δεν έχουν λάβει χώρα βάσει του νόμου του 2015 αλλά βάσει του νόμου του 2003. Με απλά λόγια δηλ., αν δεχτούμε την παραπάνω άποψη, στις περισσότερες των περιπτώσεων την κατάσχεση λ.χ. ενός ακινήτου δεν μπορεί να τη διενεργήσει ο Servicer αλλά μόνο το ίδιο το Fund.

4. Τέταρτο, και τελευταίο ζήτημα, είναι αυτό της δυνατότητας της τράπεζας, η οποία έχει ήδη αναθέσει τη διαχείριση του δανείου σε Servicer, να ασκεί και η ίδια ένδικα βοηθήματα (αγωγές, αιτήσεις για έκδοση διαταγών πληρωμής κ.λπ.) κατά του δανειολήπτη.

Με άλλα λόγια, το ερώτημα είναι το εξής: όταν ένα πιστωτικό ίδρυμα έχει αναθέσει τη διαχείριση του δανείου σε ένα Servicer, διατηρεί παράλληλα το δικαίωμα να ασκεί το ίδιο αγωγές ή το χάνει τελείως χάριν του τελευταίου, ο οποίος και μόνο δικαιούται να φέρει τον δανειολήπτη εντός των δικαστικών αιθουσών; To ερώτημα αυτό προκύπτει όταν το δάνειο δεν έχει μεταβιβαστεί σε κάποιο Fund αλλά έχει παραμείνει στην τράπεζα, η οποία και έχει απλώς αναθέσει τη διαχείρισή του σε κάποιον Servicer.

Εφόσον γίνει δεκτό ότι μόνο ο Servicer δικαιούται να ασκήσει την αγωγή, τότε η ασκηθείσα από την τράπεζα αγωγή θα απορριφθεί ως απαράδεκτη και άρα σε περίπτωση π.χ. παρέλευσης τυχόν προθεσμιών, το δικαίωμα της τράπεζας θα έχει στο μεταξύ χαθεί («παραγραφεί») χωρίς δυνατότητα επανάσκησης. H απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι, βάσει της μέχρι τώρα νομολογίας, η εξής: η νομιμοποίηση των Servicer είναι κατ’ αρχάς συντρέχουσα (παράλληλη) με την τράπεζα. Άρα μπορεί και η τράπεζα να ασκεί δικαστικώς τα δικαιώματά της εφόσον το επιθυμεί. Αν όμως στη σύμβαση διαχείρισης μεταξύ Servicer και Τράπεζας έχει προβλεφθεί αποκλειστική εξουσία του Servicer, τότε προφανώς τέτοιο δικαίωμα της τράπεζας δεν υφίσταται.

Άρα ο οφειλέτης, σε περίπτωση έναρξης δικαστικού αγώνα από την τράπεζα για απαίτηση της οποίας η διαχείριση έχει ανατεθεί σε Servicer, δύναται να προβάλει την αντίστοιχη ένσταση και η τράπεζα θα πρέπει να αποδείξει την ανυπαρξία σχετικού όρου, προσκομίζοντας την ίδια τη σύμβαση ανάθεσης διαχείρισης.

Καταλήγοντας, πρέπει να αναφέρουμε το εξής: η θέσπιση των οικείων διατάξεων για τις μεταβιβάσεις των «κόκκινων δανείων» το 2015 (νόμος 4354/2015) έλαβε χώρα υπό την πίεση του χρόνου, σε ακραίες συνθήκες για την επιβίωση του πιστωτικού συστήματος και με την «αυστηρή» επίβλεψη των ΜΜΕ. Μετά την ψήφιση του νόμου, σε δεύτερο χρόνο και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, επήλθαν αρκετές τροποποιήσεις στο οικείο νομοθετικό πλαίσιο, όχι πάντα προς όφελος των δανειοληπτών.

Τούτο παραμένει, ωστόσο, ελλιπές με αρκετά κενά, τα οποία τυγχάνουν «εκμετάλλευσης» ενίοτε από τους οικείους Servicers, με σκοπό την ταχύτερη αναγκαστική είσπραξη, ενίοτε από τους δανειολήπτες, με σκοπό τη θωράκιση των περιουσιακών τους στοιχείων.

* Ο Γιώργος Ψαράκης είναι δικηγόρος Αθηνών, ΜΔΕ, LL.M., PgCert, εταίρος στη δικηγορική εταιρεία «ΨΑΡΑΚΗΣ & ΚΕΦΑΛΑΣ» (www.psarakislegal.com).

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Κόκκινα δάνεια: Δικαστικές αποφάσεις αμφισβητούν εξουσίες των servicers… Του Γιώργου Ψαράκη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Γιώργος Ζαββός: Σε μονοψήφιο ποσοστό τα κόκκινα δάνεια στις αρχές του 2022

admin — Sat, 29 May 2021 09:12:49 +0000

OT.gr Newsroom

Σε μονοψήφιο ποσοστό θα πέσει το ύψος των κόκκινων δανείων που κατέχουν οι τράπεζες ήδη από το τέλος του έτους και το αργότερο μέχρι τις αρχές του επόμενου, εκτίμησε ο υφυπουργός Οικονομικών αρμόδιος για το χρηματοπιστωτικό σύστημα κ. Γιώργος Ζαββός, μιλώντας στο ραδιόφωνο της ΕΡΤ.

Πρόθεση της κυβέρνησης είναι να ιδιωτικοποιήσει τις τράπεζες και για το σκοπό αυτό το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) θα πουλήσει σταδιακά τις μετοχές τραπεζών που κατέχει για λογαριασμό του Δημοσίου, όπως δήλωσε.

Ο υφυπουργός Οικονομικών υπογράμμισε ότι το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων «κόκκινων δανείων» με κρατική εγγύηση με την ονομασία «Ηρακλής» αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσματικό και συνέβαλε στην προσέλκυση ξένων επενδυτών στις τράπεζες καθώς και στην αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης του ελληνικού Δημοσίου.

Ο κ. Ζαββός απέκλεισε το ενδεχόμενο κατάπτωσης των κρατικών εγγυήσεων που δόθηκαν σε ομόλογα τα οποία εκδόθηκαν με ενέχυρο κόκκινα δάνεια στο πλαίσιο των τιτλοποιήσεων και επομένως το πρόγραμμα Ηρακλής δεν θα έχει κόστος για τους φορολογούμενους.

Οι τράπεζες θα κληθούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αξιοποίηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, σημείωσε ο υφυπουργός Οικονομικών και υπογράμμισε ότι η μείωση των προβληματικών δανείων ενισχύει τις δυνατότητες τραπεζικής χρηματοδότησης επενδυτικών και επιχειρηματικών σχεδίων, συμπεριλαμβανομένων των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας.

Ο κ. Ζαββός υπογράμμισε επίσης ότι η κυβέρνηση έχει προωθήσει δραστικές αλλαγές στη λειτουργία της ελληνικής κεφαλαιαγοράς δίνοντας έμφαση στην εταιρική διακυβέρνηση και στην αναμόρφωση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, έτσι ώστε να ενισχυθεί η αξιοπιστία των θεσμών και να διευκολυνθεί η ροή επενδυτικών κεφαλαίων προς τη χώρα μας.

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Γιώργος Ζαββός: Σε μονοψήφιο ποσοστό τα κόκκινα δάνεια στις αρχές του 2022 εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Γ. Ζαββός: Στόχος, μονοψήφιος αριθμός «κόκκινων δανείων» στο τέλος του 2022

admin — Wed, 17 Mar 2021 18:51:55 +0000

«Μετά από τρεις ανακεφαλαιοποιήσεις και τη συμμετοχή των τεσσάρων συστημικών τραπεζών στο πρόγραμμα “Ηρακλής” το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι πια θωρακισμένο κεφαλαιακά» ανέφερε ο ο υφυπουργός Οικονομικών, Γιώργος Ζαββός στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής σχετικά με τις διατάξεις του σχεδίου νόμου που αφορά το ΤΧΣ και τις τράπεζες.

Όπως εξήγησε ο κ. Ζαββός «μετά την επιτυχή συμμετοχή και των τεσσάρων συστημικών τραπεζών στον “ΗΡΑΚΛΗ” με χαρτοφυλάκια κόκκινων δανείων συνολικής αξίας 32 δισ. ευρώ τον πρώτο χρόνο και την αναμενόμενη συμμετοχή τους για ισόποσης αξίας χαρτοφυλάκια στον ΗΡΑΚΛΗ 2, ο στόχος είναι να φτάσουμε σε μονοψήφιο αριθμό “κόκκινων δανείων” στο τέλος του 2022. Έτσι θα μπορέσουμε να προσφέρουμε ρευστότητα στην πραγματική οικονομία, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τους επαγγελματίες, τους πολίτες, να εκτελέσει δηλαδή το τραπεζικό σύστημα αυτό που είναι η πραγματική αποστολή του».

Στο πλαίσιο αυτό της τραπεζικής ενίσχυσης, όπως είπε, κινούνται και οι διατάξεις του σχεδίου νόμου για το ΤΧΣ καθώς ενισχύουν την ικανότητα των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων για να αντιμετωπίσουν με αποτελεσματικότητα, με επάρκεια τις παθογένειες του παρελθόντος, αλλά ενδεχομένως και όποια νέα προβλήματα προκύψουν από την πανδημία. Βρισκόμαστε, είπε, «μπροστά σε μια νέα εποχή όπου το τραπεζικό σύστημα “αλλάζει σελίδα”. Οι ελληνικές τράπεζες βασιζόμενες σε μια σταθερή κυβερνητική πολιτική εμπροσθοβαρών μεταρρυθμίσεων, δραστικής μείωσης των “κόκκινων δανείων” και ενόψει της άμεσης προοπτικής τής έλευσης όπως αναφέρθηκε των σημαντικών πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, μπορούν πια να προχωρήσουν δυναμικά εφαρμόζοντας τη δική τους στρατηγική η καθεμιά».

Το ΤΧΣ, προσέθεσε, θα μπορεί να εφαρμόσει τη δική του στρατηγική και να λειτουργήσει ως να ήταν ένας ιδιώτης επενδυτής, που διαχειρίζεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την περιουσία του. Να ενεργεί όχι ως μηχανισμός κρατικής ενίσχυσης, αλλά ως ένας ανεξάρτητος φορέας που αξιολογεί τις επενδυτικές ευκαιρίες και ενεργεί ισότιμα με τους άλλους μετόχους προς όφελος της επένδυσής του.

Η δεύτερη συνεδρίαση της Επιτροπής Οικονομικών ορίσθηκε να πραγματοποιηθεί αύριο στις δύο και μισή το μεσημέρι με την ακρόαση φορέων. Αποφασίσθηκε να κληθούν οι εκπρόσωποι της Τράπεζας της Ελλάδος, του ΤΧΣ, της διοίκησης της Τράπεζας Πειραιώς, ΠΕΙΡ-6,38% του Συλλόγου των Εργαζομένων της Τράπεζας Πειραιώς καθώς και η ΟΤΟΕ. Στην συνέχεια θα διεξαχθεί η τρίτη συνεδρίαση της Επιτροπής Οικονομικών με την ψήφιση του νομοσχεδίου επί της Αρχής και την κατ’ άρθρο συζήτηση. Η δεύτερη ανάγνωση του σχεδίου νόμου ορίσθηκε να προγραμματιστεί την Τετάρτη ώστε το νομοσχέδιο να εισαχθεί την Πέμπτη για συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια.

Πηγή: naftemporiki.gr

Το άρθρο Γ. Ζαββός: Στόχος, μονοψήφιος αριθμός «κόκκινων δανείων» στο τέλος του 2022 εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Κόκκινα Δάνεια: αντιμετωπίζοντας το δεύτερο κύμα… Του Νίκου Αναπλιώτη

admin — Wed, 17 Feb 2021 15:22:21 +0000

Του Νίκου Αναπλιώτη*

To 2020, βάσει των τελευταίων στοιχείων της Τράπεζας της Ελλάδος, το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) συνέχισε να παρουσιάζει πτωτική τάση και, σύμφωνα με το τρίτο τρίμηνο του 2020, ανέρχεται σε 35,8% από 42,1% την ίδια περίοδο το 2019. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τη μειωμένη οικονομική δραστηριότητα λόγω της πανδημίας και οφείλεται κυρίως στην απόφαση των τραπεζών για αναστολή καταβολής δόσεων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, που περιόρισε σε σημαντικό βαθμό την εισροή νέων ΜΕΔ.

Οι ελληνικές τράπεζες υπέβαλαν στον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ανανεωμένα πλάνα, που προβλέπουν τη μείωση των ΜΕΔ κάτω του 10% μέχρι το τέλος 2022. Πλέον, ο ρυθμός αυτής της μείωσης αναμένεται να επιβραδυνθεί, λόγω του δεύτερου κύματος της πανδημίας και του επικείμενου τρίτου. Η επιβολή νέου lockdown και η αβεβαιότητα σχετικά με τη διάρκειά του διακυβεύουν τις οικονομικές προβλέψεις και τα σενάρια ανάπτυξης για τα προσεχή χρόνια. Το υπουργείο Οικονομικών αναθεώρησε τις προβλέψεις του προς το κάτω εκτιμώντας ότι η ύφεση το 2020 θα φτάσει στο 10,5% ξεπερνώντας την αρχική πρόβλεψη του 8,2%. Παράλληλα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Τράπεζας της Ελλάδος εκτιμούν ότι το ποσοστό ύφεσης θα κυμανθεί μεταξύ 9,5% και 10% αντίστοιχα.

Η επιβολή των αρχικών περιοριστικών μέτρων το 2020 περιελάμβανε, μεταξύ άλλων, ένα μορατόριουμ στις πληρωμές δανείων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που επηρεάστηκαν από την κρίση. Έως το β΄ τρίμηνο του 2020, η παύση πληρωμών λόγω της πανδημίας που είχε εγκρίνει ο τραπεζικός τομέας ανερχόταν σε οφειλές άνω των 22 δισ. ευρώ, βάσει στοιχείων της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (EBA). Ένα παρατεταμένο κύμα της πανδημίας πολύ πιθανόν να αναθεωρήσει τις υπάρχουσες εκτιμήσεις των τραπεζών για περαιτέρω ΜΕΔ, ύψους 5-7 δισ. ευρώ. Το μακροοικονομικό περιβάλλον τους επόμενους μήνες θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το ύψος των νέων ΜΕΔ, με την Τράπεζα της Ελλάδος να προβλέπει αύξηση έως και 10 δισ. ευρώ.

Μια ανάλυση με βάση τους κωδικούς αριθμούς δραστηριότητας (ΚΑΔ) των επιχειρηματικών κλάδων δείχνει ότι περίπου 60% των συνολικών ενήμερων και μη δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών επηρεάζονται άμεσα από την πανδημία. Αρκετές από τις παραπάνω επιχειρήσεις δεν προέβησαν σε κάποια αναστολή δόσεων στο πρώτο κύμα της πανδημίας, αλλά αναμένεται να προχωρήσουν άμεσα. Περίπου 80% του ποσοστού αυτού ανήκει σε πέντε κατηγορίες: λιανικό και χονδρικό εμπόριο, τουρισμός, μεταφορές, εστίαση, τέχνη και πολιτισμός. Η επιστροφή στην κανονικότητα θα επηρεάσει σημαντικά όλες τις παραπάνω κατηγορίες. Στον τουρισμό και στις μεταφορές θα πρέπει να συνυπολογιστεί και ο εποχικός τους χαρακτήρας. O έλεγχος της πανδημίας τους επόμενους τρεις μήνες θα είναι καθοριστικός, αν υπολογιστεί ότι περίπου το 10% του ΑΕΠ προέρχεται άμεσα από τον τουρισμό. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται σημαντικά με τον υπολογισμό των έμμεσων εισφορών που απορρέουν από τον τουρισμό. Στο λιανικό εμπόριο θα πρέπει να εκτιμηθεί εάν οι ηλεκτρονικές αγορές επηρέασαν την καταναλωτική συνήθεια του πληθυσμού, η οποία θα ζημιώσει κυρίως μικρότερες επιχειρήσεις καθώς δεν θα κατορθώσουν να προσαρμοστούν άμεσα στα καινούργια δεδομένα της αγοράς.

Ήδη οι τράπεζες ανακοίνωσαν προγράμματα με μειωμένες δόσεις για ένα διάστημα που θα αυξάνονται κλιμακωτά, φτάνοντας το 100% έως το δεύτερο εξάμηνο του 2022. Μια σημαντική αύξηση σε καινούργια ΜΕΔ είναι αναμενόμενη, παρά τις υπάρχουσες διευκολύνσεις. Σε αυτό θα πρέπει να προστεθεί ότι η αξιοποίηση των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης αναμένεται να δοθεί στις αρχές του καλοκαιριού, όπου η ανάγκη των επιχειρήσεων για ρευστότητα και χρηματοδότηση είναι πιο άμεση. Όλα τα παραπάνω θα πρέπει να αξιολογηθούν με βάση τις υπάρχουσες συστημικές λύσεις. Παράλληλα, μια επέκταση του σχεδίου «Ηρακλής» ή και η αξιοποίηση άλλων προτάσεων που ενδεχομένως προωθηθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο ίσως είναι απαραίτητη.

*Senior Manager, Deals – Financial Services, PwC Ελλάδας

Το άρθρο Κόκκινα Δάνεια: αντιμετωπίζοντας το δεύτερο κύμα… Του Νίκου Αναπλιώτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Εναλλακτικοί χρηματοδοτικοί φορείς και η παλιά πρόταση μίας Bad Bank

admin — Sun, 04 Oct 2020 08:03:35 +0000

Του Ηρακλή Ρούπα*

Η αναμενόμενη νέα γενιά “κόκκινων δανείων” δημιουργεί έντονο προβληματισμό, την ίδια στιγμή που το σχέδιο “Ηρακλής” προσφέρει δυνατότητα δικαιότερης αντιμετώπισης και ταχύτερης διεκπεραίωσης σε σύγκριση με τη μέχρι σήμερα τραγικά αργή και αναχρονιστική διαδικασία που έχουν επιλέξει οι τράπεζες. Εν μέσω αυτής της διαδικασίας έχουμε εντρυφήσει πλέον στις διάφορες ορολογίες ενώ ως φορολογούμενοι έχουμε πληρώσει ακριβά τον χρόνο εκμάθησης καθώς και τα σχέδια λύσεων ως προς την διαχείριση του θεσμικού προβλήματος των “κόκκινων δανείων”.

Στο προσκήνιο ήταν πάντα, τόσο σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, όσο και στην Ελλάδα η δημιουργία Bad Bank. Η θεωρητικά εύκολη και λειτουργικά αποτελεσματικότερη πρόταση που τέθηκε ως μία εκ των ενδεδειγμένων λύσεων. Άλλες προτάσεις συζητούντο μόνον “εξ απαλών ονύχων”, ενώ θα μπορούσαν να αποτελέσουν λύσεις τόσο θεσμικής θωράκισης, όσο και κοινωνικής ισορροπίας. Προτιμήθηκαν όμως οι πωλήσεις στα funds.

Η δημιουργία “bad bank” υπήρξε το μοντέλο αυτό που προωθήθηκε σε ορισμένες χώρες της ΕΕ χωρίς να αναδεικνύεται πάντα το θετικό αποτέλεσμα της ενέργειας αυτής. Όμως, αποτέλεσε λύση βασισμένη στα αναγκαία άμεσα αντανακλαστικά που έπρεπε να αναδεικνύονται στις κρίσεις. Για λόγους που δεν είναι εύκολο να εξηγηθούν όμως, μία τέτοια λύση δεν είχε προκριθεί μέχρι σήμερα στη χώρα μας. Παρά το γεγονός ότι σταθερά υπέρ της λύσης είχαν εκφρασθεί τόσο πολιτικά κόμματα, όσο και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος.

Μέχρι σήμερα, το πλαίσιο διαχείρισης των προβληματικών δανείων βασίσθηκε στην επιλογή ενός χρονοβόρου συνδυασμού φορέων και πράξεων. Μετά την προστασία από τον Ν. Κατσέλη που επί της ουσίας αποτέλεσε τη μοναδική προστασία της πρώτης κατοικίας, γίνεται λόγος – με καθυστέρηση – για τη δημιουργία εταιρίας Asset Management συμπληρωματική του σχεδίου “Ηρακλής” για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Παραμένει όμως το ερώτημα ως προς τον λόγο που η πρόταση της ΤτΕ δεν έλαβε τον δρόμο μίας παράλληλης – έστω – υλοποίησης στα αρχικά ακόμα στάδια της κρίσης. Ας μην ξεχνάμε επίσης πως ως συμπληρωματική πρόταση ο κ. Στουρνάρας σε παλαιότερη τοποθέτησή του – που επίσης δεν είχε εισακουσθεί – πρότεινε μία προσέγγιση που συμπεριλάμβανε τη χρήση του αναβαλλόμενου φόρου ως μέρους μίας συνθετικής διαδικασίας.

Στην παρούσα φάση – δέκα χρόνια μετά το “γεγονός” – ακόμα γίνεται λόγος για τον τρόπο διαχείρισης, τόσο των παλαιότερων, όσο και των υπό διαμόρφωση λόγω πανδημίας νέων προβληματικών δανείων. Ουδείς γνωρίζει άλλωστε ποια θα είναι η κατάσταση σε επίπεδο πληρωμών όταν λήξουν τα μορατόρια διευκολύνσεων στα οποία έχουν ενταχθεί δάνεια ύψους περίπου 20 δισ. ευρώ.

Ακόμα πωλούνται δάνεια και γίνεται συζήτηση για υβριδικούς φορείς διαχείρισης ή ακόμα και “δυσνόητων” για την πλειοψηφία των μετόχων προσεγγίσεων εξυγίανσης όπως τα “hive-down”. Δυσνόητες για το επενδυτικό κοινό από το οποίο θα αναζητηθεί στο μέλλον η συμμετοχή του στην πιθανή κεφαλαιακή ενίσχυση των τραπεζών και όχι μόνον. Εκείνο το επενδυτικό κοινό στο οποίο αναφέρθηκε η έκθεση Πισσαρίδη, καθώς και ο Υφ. Οικονομικών κ. Ζαββός ως βάση στήριξης της νέας αναπτυξιακής προσπάθειας. Εκείνο το επενδυτικό κοινό που έχασε τα πάντα επενδύοντας σε τράπεζες.

Το γεγονός όμως ότι εδώ και δέκα χρόνια ακόμα αναζητούνται λύσεις για τα κόκκινα δάνεια, δεν αναδεικνύει μία σταθερή και στοχευμένη προσέγγιση. Το αντίθετο μάλιστα. Ίσως να παρατείνει την εικόνα αδυναμίας των τραπεζών που αδυνατώντας να ισχυροποιήσουν την εξυγιαντική τους διαδικασία, αποφεύγουν να συμμετάσχουν στην χρηματοδοτική διαδικασία ουσιαστικής στήριξης σημαντικού αριθμού επιχειρήσεων. Ειδικά των μικρομεσαίων. Για να αναφερθώ δε σε συνθήκες χρηματιστηρίου, αρκεί να παρατηρήσουμε τις κινήσεις των τραπεζικών μετοχών το τελευταίο διάστημα για να αντιληφθούμε πως το όποιο επενδυτικό “κοινό” διαθέτει το ΧΑΑ, διακατέχεται από έντονο προβληματισμό.

Η λύση της “bad bank” που προτείνει ο διοικητής της ΤτΕ είναι δυνατόν να δώσει ουσιαστική λύση στήριξης της όλης διαδικασίας, ως συμπληρωματικό πλέον εργαλείο, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια – σύμφωνα με τα στοιχεία του Μαρτίου – ανήρχοντο σε 61 δις ευρώ περίπου (37% του συνόλου). Με την ολοκλήρωση δε των προγραμμάτων διαχείρισης η ΤτΕ εκτιμά πως το ποσοστό αυτό θα είναι δυνατόν να αγγίξει το 25% μετά από δέκα χρόνια.

Όταν όμως η εξυγίανσή του τραπεζικού συστήματος ακόμα βασίζεται σε προγράμματα εθελουσίας, δεν προβλέπεται αυτό να εμφανίσει ουσιαστική χρηματοδοτική δυναμική σε διάστημα νωρίτερα της διετίας. Με εξαίρεση τις νέες τράπεζες που ίσως δημιουργηθούν και ξεκινούν “καθαρές” όπως για παράδειγμα η “Optima”. Επιπρόσθετα τα προγράμματα τιτλοποιήσεων χρειάζονται χρόνο για να ωριμάσουν. Το σχέδιο “Ηρακλής” ξεκίνησε με καθυστέρηση, ενώ το νομοσχέδιο για τον νέο Κώδικα ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας ακόμα δεν έχει αρχίσει να δημιουργεί πεδίο στήριξης

Με την έμφαση των Ευρωπαϊκών χωρών να δίδεται στο μεγαλύτερο πρόβλημα κόκκινων δανείων και στόχευση μεταφοράς του προβλήματος εκτός εγχώριων οικονομιών, διαπιστώνεται συνολικά πλέον για τις χώρες της Ευρωζώνης πως η ανεπάρκεια ρευστότητας του τραπεζικού συστήματος δρα αντιαναπτυξιακά, στερώντας την δυνατότητα χρηματοδότησης είτε νέων επιχειρήσεων, είτε των μικρών εκείνων που την χρειάζονται για να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν.

Με δεδομένο το γεγονός ότι το “μέγεθος” μετράει, οι περιπτώσεις διατήρησης στην “ζωή” επιχειρήσεων αντιπαραγωγικών στερεί κονδύλια από την προσπάθεια συνολικής ανασύστασης της παραγωγικής δυναμικής κυρίως των ασθενέστερα οικονομικά χωρών. Η πραγματικότητα αυτή νομοτελειακά οδηγεί σε εξαρτήσεις και περιορισμό της αναπτυξιακής αυτονομίας των χωρών αυτών στην κατηγορία των οποίων εντάσσεται η Ελλάδα.

Αν ρωτηθούν πρώην και νυν τραπεζικοί το πιθανότερο είναι να αποφύγουν να “εμπλακούν” στην ανάδειξη της πραγματικής πηγής του προβλήματος. Σε τελική ανάλυση μπορεί ένα μέρος του σημερινού προβλήματος της χρηματοδότησης της οικονομίας να είναι πρόβλημα περιορισμένης υγιούς ζήτησης για πιστώσεις. Όμως, η ανάδειξη πολιτικής πεδίου υγιούς ζήτησης αποτελεί πρωταρχική υποχρέωση της αναπτυξιακής πολιτικής της Κυβέρνησης.

Υπάρχει ανάγκη προώθησης νέων ευέλικτων και καινοτόμων χρηματοδοτικών φορέων. Με έμφαση στις μικρομεσαίες και νεοφυείς επιχειρήσεις των Περιφερειών. Ένας Περιφερειακός χρηματοδοτικός φορέας με βάση κονδύλια του ΕΣΠΑ μοχλευμένα είναι δυνατόν να δημιουργήσουν έναν υποστηρικτικό χρηματοδοτικό ιστό για όλες τις Περιφέρειες της χώρας. Πρόταση που προωθείται από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας. Λύσεις υπάρχουν αρκεί να αρχίσουν οι πολιτικοί να σκέπτονται εκτός κλειστού και ασφαλούς πλαισίου της πεπατημένης. Για να αρχίσουμε επιτέλους να συζητάμε για τραπεζικό σύστημα ανάπτυξης και όχι λύσεις “κακών τραπεζών”.

* Ο κ. Ηρακλής Ρούπας είναι Οικονομολόγος

Το άρθρο Εναλλακτικοί χρηματοδοτικοί φορείς και η παλιά πρόταση μίας Bad Bank εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ποιες οι άμεσες προκλήσεις της οικονομίας

admin — Fri, 19 Jul 2019 06:12:51 +0000

Ποιες οι άμεσες προκλήσεις της οικονομίας

Ρευστότητα, κόκκινα δάνεια, εξωστρέφεια και παραγωγική αναγέννηση είναι τα κορυφαία προβλήματα της οικονομίας, που μόνον με γενναίες μεταρρυθμίσεις αντιμετωπίζονται.

Το άρθρο Ποιες οι άμεσες προκλήσεις της οικονομίας εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.