Παρότι είναι προφανές ότι χωρίς πρώτες ύλες δεν μπορεί να υπάρξουν υλικά αγαθά, η σχέση των ορυκτών με την καθημερινότητα μας δεν είναι σαφής για την μεγάλη πλειοψηφία του κόσμου. Όλοι μας καταναλώνουμε αγαθά σε καθημερινή βάση, χωρίς να κάνουμε τον κόπο να αναρωτηθούμε για την αλυσίδα παραγωγής τους και, πολύ περισσότερο, να ανατρέξουμε στην αρχή της για να συνειδητοποιήσουμε ότι «όλες οι πρώτες ύλες είτε καλλιεργούνται είτε εξορυσσόνται». Άμεση συνέπεια του παραπάνω είναι η εύκολη απόρριψη της εξορυκτικής δραστηριότητας, με την επίκλησή της όχλησης που προκαλεί, αγνοώντας τα οφέλη και την αναγκαιότητα της. Η συρρίκνωση του αντικειμένου της γεωλογίας στο σχολικό πρόγραμμα σίγουρα επιτείνει το πρόβλημα.

Ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων έχει επισημάνει εδώ και πολύ καιρό το πρόβλημα της ελλιπούς σύνδεσης των ορυκτών με την καθημερινότητα του απλού πολίτη. Όσο και αν προσπαθούσαμε να εξηγήσουμε την σημασία της εξόρυξης, η Ευρωπαϊκή πραγματικότητα μας «διέψευδε» στην πράξη. Τις τελευταίες δεκαετίες, η κατανάλωση κάθε είδους υλικών αγαθών στην ΕΕ αυξάνεται με εντυπωσιακούς ρυθμούς, ενώ την ίδια στιγμή η παραγωγή των πρώτων υλών τους έχει μειωθεί κατά 35%. Εύλογα δημιουργείται η εντύπωση ότι, αφενός μεν ο ρόλος των ορυκτών δεν μπορεί να είναι και τόσο σημαντικός, αφετέρου δε η διαθεσιμότητά τους είναι δεδομένη, χωρίς να είναι απαραίτητο να ασχοληθούμε με την εξόρυξη τους.

Η προσπάθειά μας να ενημερώσουμε το κοινό και ιδιαίτερα τις νεότερες γενιές για τη σημασία που έχουν τα ορυκτά στη ζωή μας έχει ξεκινήσει εδώ και αρκετά χρόνια, με πρωτοβουλίες όπως οι ημέρες «με ανοιχτές πόρτες» για την επίσκεψη εγκαταστάσεων που βρίσκονται σε παραγωγική λειτουργία, η δημιουργία υποδομών αξιοποίησης πρώην μεταλλευτικών χώρων για άλλες χρήσεις και η προβολή του εθνικού μας πλούτου μέσα από μουσεία και εκθέσεις.

Πρόσφατα, έχουμε ξεκινήσει μια εντατική προσπάθεια αξιοποίησης των ψηφιακών μεθόδων επικοινωνίας. Προφανώς αρχίσαμε από μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα οποία απευθύνονται περισσότερο σε επαγγελματίες, αλλά σύντομα συνειδητοποιήσαμε ότι έχουμε τη δυνατότητα αλλά και την υποχρέωση να απευθυνθούμε στο ευρύτερο κοινό. Αυτό θα έπρεπε να γίνει με γλώσσα και με κώδικα επικοινωνίας ο οποίος να είναι προσιτός, αποδεκτός και κατανοητός από όλους.

Έτσι, σε συνεργασία με ανθρώπους που ειδικεύονται στον χώρο της κοινωνικής δικτύωσης και των στρατηγικών σε διαδικτυακά μέσα, ξεκινήσαμε σε Facebook και Instagram την πρωτοβουλία «τα ορυκτά έχουν vibe». Με απλές, σύντομες καταχωρήσεις, με την αξιοποίηση της εικόνας και την αποφυγή ορολογίας και δυσνόητων επιστημονικών εννοιών, δημιουργούμε ένα περιεχόμενο που παρέχει χρήσιμη γνώση, προσιτή σε όλους. Στόχος μας είναι να αναδείξουμε την παρουσία των ορυκτών στην καθημερινότητά μας και να εξηγήσουμε πώς διαμορφώνουν την ίδια τη ζωή μας. Να καταγράψουμε τα υλικά που συνθέτουν τα αγαθά που βλέπουμε γύρω μας. Να παρουσιάσουμε αναλυτικά την πορεία της κάθε πρώτης ύλης, μέχρι να διαμορφωθεί σε τελικό προϊόν και να φθάσει κοντά μας, δίπλα μας, μέσα στο σπίτι μας. Να αναλύσουμε το γιατί η εξόρυξη γίνεται με τον πλέον βιώσιμο τρόπο, με την ελάχιστη δυνατή επίπτωση στο περιβάλλον, με την βέλτιστη αξιοποίηση όλων των φυσικών πόρων. Να αναδείξουμε τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από το δύσκολο έργο του να φέρεις υλικά από τα βάθη της γης στην επιφάνεια. Και πολλά άλλα που, ενώ για μας είναι προφανή και καθημερινά, για τους μη ειδικούς μοιάζουν εξωπραγματικά.

Παρότι το εγχείρημα βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, η ανταπόκριση είναι εντυπωσιακή. Μπορεί να μην έχουμε (ακόμη) εκατομμύρια ακόλουθους, έχουμε όμως ήδη ένα σημαντικό κοινό, το οποίο μας ακολουθεί πιστά και το οποίο δηλώνει ότι έχει μείνει έκπληκτο από το είδος των γνώσεων και της πληροφορίας που παίρνει. Καθημερινά, νέοι άνθρωποι που δεν έχουν σχέση με τον χώρο, μαθαίνουν από τις αναρτήσεις μας κάτι χρήσιμο. Παρότι ο στόχος μας δεν είναι εκπαιδευτικός, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι η έκθεση σε νέες, αξιόπιστες πληροφορίες αναπτύσσει τόσο την σκέψη όσο και την κρίση μας. Και κυρίως προσφέρει ένα ‘όπλο’ στον αντίποδα της παραπληροφόρησης για τον κλάδο μας.

Θα συνεχίσουμε να εμπλουτίζουμε τις «σελίδες» μας με υλικό και θα επεκταθούμε και σε άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στοχεύοντας στο να «πούμε εμείς την ιστορία μας» και να μην αφήσουμε να την παρερμηνεύουν άλλοι. Σας περιμένουμε στο FACEBOOK και στο INSTAGRAM, γιατί “τα ορυκτά έχουν vibe”!

*Προέδρου του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων

Πηγή: sme.gr

Το άρθρο Τα ορυκτά έχουν vibe!… Του Κωνσταντίνου Γιαζιτζόγλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η έκθεση του Μάριο Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας θα έπρεπε να αποτελεί τη Βίβλο για το σχεδιασμό των πολιτικών της Ε.Ε. Για πρώτη φορά καταγράφονται με ειλικρίνεια και σαφήνεια όλες οι αδυναμίες των ευρωπαϊκών επιλογών. Είναι δε εντυπωσιακό, ότι ενώ η έκθεση αποτελεί ευθύ κατηγορώ απέναντι σε διάφορες πολιτικές, ουδείς από αυτούς που συμμετείχαν ενεργά στον σχεδιασμό τους τόλμησε να αντικρούσει οποιοδήποτε σημείο της.

Ανάμεσα σε θέματα μείζονος πολιτικής, όπως η ενοποίηση της εσωτερικής αγοράς, η υστέρηση στην ανάπτυξη τεχνογνωσίας και καινοτομίας και η (μη) δημοκρατικότητα της αρχής της ομοφωνίας, ο κ. Ντράγκι επισημαίνει και θέματα «καθημερινότητας» τα οποία έχουν σοβαρή επίπτωση στην ανταγωνιστικότητα, λόγω του εύρους της εφαρμογής τους.

Αναδεικνύει δηλαδή αυτό που περιγράφεται από την ρήση του Κομφούκιου ότι «οι άνθρωποι δεν σκοντάφτουν σε βράχους, σκοντάφτουν σε μικρές πέτρες». Και είναι βέβαιο ότι τόσο η Ελλάδα, όσο και η Ευρώπη έχουν φροντίσει να ρίξουν πολλές «πέτρες», στον δρόμο για την ανάπτυξη.

Στην ευρωπαϊκή – πολιτικά ορθή – ορολογία, μια τέτοια «βροχή από πέτρες» μικρές και μεγάλες, ονομάζεται «κανονιστικό πλαίσιο». Πρόκειται για όλους αυτούς τους κανόνες που διασφαλίζουν την εφαρμογή των πολιτικών αρχών της Ε.Ε., όπως για παράδειγμα την προστασία του περιβάλλοντος ή την ανταγωνιστικότητα στο εμπόριο. Μπορεί στο μυαλό όσων δεν καλούνται να εφαρμόσουν άμεσα αυτούς τους κανόνες τα πράγματα να μοιάζουν απλά και λογικά. Στην πράξη όμως πρόκειται για ένα πλέγμα διατάξεων πολλών χιλιάδων σελίδων, με αμφιλεγόμενη σαφήνεια και αμφισβητούμενη συνάφεια.

Οι διατάξεις αυτές «παράγονται» από διαφορετικές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες σπάνια συνεννοούνται μεταξύ τους. Στη συνέχεια, έρχονται να προστεθούν σε ένα προϋπάρχον εθνικό δίκαιο και να προσαρμοστούν στην εθνική πραγματικότητα και στις αντικειμενικές δυνατότητες των δημοσίων αρχών. Ας μην παραγνωρίζουμε το ότι κάθε νέο νομοθέτημα προκαλεί την ίδια απόγνωση τόσο σε αυτόν που καλείται να το εφαρμόσει όσο και σε αυτόν που καλείται να ελέγξει την εφαρμογή του.

Στη χώρα μας έχουμε και πολυνομία και κακονομία. Καθημερινά ανακαλύπτουμε, είτε ελλείψεις σε διατάξεις, είτε διατάξεις αντικρουόμενες μεταξύ τους, είτε διατάξεις που προσκρούουν στο ευρωπαϊκό δίκαιο. Η κανονιστική συμμόρφωση είναι στην καλύτερη περίπτωση ένας εφιάλτης για το νομικό τμήμα μιας επιχείρησης. Συνήθως είναι επίσης ένα υπέρμετρο κοστολογικό φορτίο για όλα τα παραγωγικά της τμήματα.

Κάποιος θα σπεύσει να με αντικρούσει ισχυριζόμενος ότι οι επιχειρήσεις δεν θέλουν κανόνες, ώστε να μπορούν να λειτουργούν ασύδοτα. Στον κλάδο μας (μεταλλευτικός) συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Χρειαζόμαστε κανόνες αφενός μεν για να μην είμαστε έρμαιο κάποιων περιφερειακών ανταγωνιστών, οι οποίοι λειτουργούν εκτός του πλαισίου και αφετέρου για να μπορούμε να έχουμε την λεγόμενη «έξωθεν καλή μαρτυρία».

Οι κανόνες αυτοί όμως θα πρέπει να ακολουθούν κάποιες βασικές αρχές. Θα πρέπει καταρχήν να έχουν μονοσήμαντη ερμηνεία. Οι τριβές με τη δημόσια διοίκηση για την ερμηνεία διατάξεων είναι καθημερινότητα. Το ενδιαφέρον στην περίπτωση μας είναι ότι, λόγω του τεχνικού τους περιεχομένου, οι κανόνες θα έπρεπε να μην χωρούν κανενός είδους παρερμηνεία.

Ένα άλλο βασικό προαπαιτούμενο για τους κανόνες θα έπρεπε να είναι το να εξυπηρετούν τον στόχο για τον οποίον έχουν τεθεί. Δυστυχώς ούτε αυτό είναι προφανές. Σε πολλές περιπτώσεις ο στόχος έχει ξεπεραστεί από την τεχνολογία ή την πραγματικότητα, αλλά οι κανόνες εξακολουθούν να υπάρχουν, ενώ σε άλλες οι κανόνες είναι προφανώς υπέρμετρα αυστηροί σε σχέση με τον στόχο που επιδιώκουν. Όπως έλεγε και ένας καθηγητής μου στο ΕΜΠ, «το ασφαλέστερο όριο ταχύτητας είναι τα μηδέν χιλιόμετρα την ώρα».

Τέλος, ένας νοήμων και ολιστικός στην προσέγγιση του νομοθέτης θα όφειλε να μετρήσει εκ των προτέρων την κοστολογική επιβάρυνση από κάθε κανόνα και να αξιολογήσει κατά πόσον αυτή η επιβάρυνση θα επιτρέψει στη δραστηριότητα να είναι ανταγωνιστική. Δεν έχει κανένα νόημα να θεσπίσουμε κανόνες για μια δραστηριότητα τέτοιους ώστε να οδηγήσουν στο να γίνει ασύμφορη η άσκηση της στο ευρωπαϊκό έδαφος και να σταματήσει. Αν συμβεί αυτό, θα αρχίσουμε να εισάγουμε τα προϊόντα αυτής της δραστηριότητας από μια τρίτη χώρα, στην οποία δεν τηρείται ούτε το ελάχιστο των κανόνων που επιθυμούμε εμείς στην Ευρώπη.

Η επίπτωση του κανονιστικού πλαισίου στην ανταγωνιστικότητα δεν είναι κάτι καινούριο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θεσπίσει την ανάλυση επιπτώσεων κατά την παραγωγή νομοθεσίας εδώ και δεκαετίες. Δυστυχώς όμως η ανάλυση αυτή, είτε γίνεται με τρόπο που δεν αποτυπώνει την πραγματικότητα, είτε δεν λαμβάνεται υπόψη.

Ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων έχει επισημάνει διαχρονικά διάφορα τέτοια ζητήματα τα οποία εμποδίζουν την ανάπτυξη της εξορυκτικής δραστηριότητας, χωρίς να προσφέρουν απολύτως τίποτα.

Δυστυχώς η ελληνική πολιτεία δεν έχει δώσει στο κομμάτι της δημόσιας διοίκησης που ασχολείται με τα ζητήματα μας επαρκές προσωπικό και πόρους, ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει τέτοια ζητήματα αποτελεσματικά και γρήγορα.

* Ο Κωνσταντίνος Γιαζιτζόγλου είναι πρόεδρος του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων. 

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Πώς χάνει η Ευρώπη το «τρένο» της ανταγωνιστικότητας… Του Κωνσταντίνου Γιαζιτζόγλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο ρόλος της πολιτείας, είναι να πείσει τους πολίτες ότι οι ισχύοντες κανόνες θα γίνονται σεβαστοί εξ ίσου και από όλους. Εάν πράγματι θέλουμε να πάμε μπροστά, προφανώς δεν μπορεί να επικρατεί το δίκαιο του ισχυρότερου, ούτε όμως και εκείνου που απλά κάνει περισσότερο θόρυβο.

Ερωτηματικά για τον θεσμό της κοινωνικής άδειας έθεσε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μεταλλευτικών επιχειρήσεων κ Κώστας Γιατζιτζόγλου σε ομιλία του στο συνέδριο EIT RAW MATERIALS 2024 που διεξάγεται στην Αθηνα.

Τις τελευταίες 3 δεκαετίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση οποιαδήποτε παραγωγική δραστηριότητα ενοχλούσε (τον οποιονδήποτε και για οποιονδήποτε λόγο) μπορούσε να «μεταφερθεί» σε μια τρίτη χώρα. Μάλιστα, τις περισσότερες φορές, αυτό σήμανε και μείωση του κόστους του παραγόμενου αγαθού, με αποτέλεσμα να μοιάζει με προφανές το τι έπρεπε να γίνει.

Δυστυχώς, μόλις πρόσφατα, η Ευρώπη συνειδητοποίησε ότι αυτή η «εύκολη λύση» έχει δημιουργήσει σοβαρή γεωπολιτική εξάρτηση από συγκεκριμένες χώρες, τόσο για αγαθά όσο και για πρώτες ύλες. Μάλιστα, σε ότι αφορά πρώτες ύλες, η πραγματική εξάρτηση είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση συνομολογεί. Από τις 34 κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες – για τις οποίες οι Βρυξέλλες πρόσφατα αποφάσισαν ότι πρέπει να αποκτήσουμε μια στοιχειώδη αυτάρκεια- , η παραγωγή των 26 ελέγχεται από την διευρυμένη ομάδα των BRICS. Για 20 από αυτές, η παραπάνω ομάδα ελέγχει άμεσα και έμμεσα άνω των 2/3 της παγκόσμιας παραγωγής και – σε μερικές περιπτώσεις το 90 – 95%.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η Ευρώπη – κατά δήλωση της – θα ήθελε να αυξήσει την εξορυκτική δραστηριότητα επί του εδάφους της. Αυτό μοιραία θα προκαλέσει διαφόρων ειδών αντιδράσεις. Το θέμα της περίφημης κοινωνικής άδειας έρχεται και πάλι στην επικαιρότητα. Τι είναι όμως αυτή η κοινωνική άδεια (για μια δραστηριότητα). Ενώ στο χώρο μας πρόκειται για ένα όρο που χρησιμοποιείται συχνά, δεν υπάρχει ένας κοινά αποδεκτός ορισμός. Όπως και πολλοί άλλοι όροι της καθημερινότητας, ενώ εκ πρώτης όψεως μοιάζει αρκετά προφανής, στην πραγματικότητα μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές παρερμηνείες και παρεξηγήσεις τόνισε ο κ Γιαζιτζόγλου.

Κυριολεκτικά, «κοινωνική άδεια δραστηριοποίησης» είναι η άδεια που χορηγείται από την κοινωνία για την άσκηση μιας συγκεκριμένης δραστηριότητας. Εκ πρώτης όψεως, αυτό είναι κάτι που ισχύει σε όλες τις οργανωμένες κοινωνίες. Ο θεσμικός εκπρόσωπος της κοινωνίας, το οργανωμένο και επίσημο κράτος, μέσα από θεσπισμένους κανόνες και διαδικασίες, χορηγεί – ή δεν χορηγεί- την άδεια για την οποιαδήποτε δραστηριότητα. Για ποιο λόγο λοιπόν, ως «Κοινωνική άδεια δραστηριοποίησης» θεωρούμε κάτι ξεχωριστό – και αρκετά διαφορετικό – από την θεσμοθετημένη αδειοδότηση των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων. Και εν τέλει, τι ακριβώς εννοούμε.

Ας προσπαθήσουμε να αναλύσουμε εννοιολογικά τη φράση «κοινωνική άδεια δραστηριότητας». Κατ αρχήν, πρόκειται για μια άδεια την οποία χορηγεί η κοινωνία. Το πρώτο ερώτημα λοιπόν που προκύπτει είναι ποιο τμήμα της κοινωνίας είναι αυτό που θα δώσει τη συγκεκριμένη άδεια για μια συγκεκριμένη εξορυκτική δραστηριότητα. Θα είναι η τοπική κοινωνία και σε ποια έκταση. Θα είναι η τοπική κοινωνία εκπροσωπούμενη από τους αιρετούς εκπροσώπους της. Θα είναι ένα τμήμα της τοπικής κοινωνίας και αν ναι, από ποιους θα εκπροσωπείται. Με ποια διαδικασία θα προκύπτει ότι η βούληση αυτής της κοινωνικής ομάδας εκφράζεται από αυτούς που δηλώνουν ότι την εκπροσωπούν. Και εν τέλει, θα πρέπει να εκφραστεί και το σύνολο της μη τοπικής κοινωνίας ή όχι. Είναι ηλίου φαεινότερο ότι οι άνθρωποι που είχαν την ατυχία τα σπίτια τους να βρίσκονται 50 m μακριά από ένα καινούριο αεροδρόμιο, εμπορικό κέντρο, αυτοκινητόδρομο ή ακόμα ακόμα και κέντρο διασκεδάσεως, δεν θα είναι καθόλου διατεθειμένοι με συνηγορήσουν στη δημιουργία του. Παρόλα αυτά, οι κοινωνίες μας έχουν αποδεχθεί ότι το συλλογικό συμφέρον επικρατεί του ατομικού, εφ όσον ο θιγόμενος αποζημιωθεί για την θετική ζημία του.

Το επόμενο ερώτημα είναι με ποια διαδικασία θα δοθεί αυτή η άδεια, ποια κριτήρια πρέπει να πληροί αυτός που θα αδειοδοτηθεί και προφανώς με ποιες προδιαγραφές θα κληθεί να ασκήσει δραστηριότητα. Όλα αυτά μπορεί να ακούγονται εξαιρετικά θεωρητικά μέχρι την ώρα που θα προσπαθήσει κάποιος να σεβαστεί τις όποιες ανησυχίες των οποίων ανησυχούντων και να ακολουθήσει κάποια διαδικασία για να αποκτήσει τη συναίνεσή τους. Και βέβαια, τι θα συμβεί εάν δεν δοθεί η συναίνεση.

Το ζήτημα μιας επιπρόσθετης άδειας για μια ήδη αδειοδοτημένη από το επίσημο κράτος δραστηριότητα από ένα – αδιευκρίνιστο – κομμάτι της κοινωνίας, συνήθως προκύπτει μετα από κάποια σύγκρουση. Η σύγκρουση αυτή μπορεί να προέλθει από την αυθόρμητη αντίδραση κάποιων πολιτών, ή μπορεί να είναι αποτέλεσμα του επαγγελματισμού κάποιων καλοθελητών οι οποίοι βγάζουν το μεροκάματό τους δημιουργώντας προβλήματα σε άλλους. Προφανώς ως επιχειρήσεις και ως κλάδος δεν έχουμε καμία διάθεση να ασχοληθούμε με τους δεύτερους και θα πρέπει η πολιτεία, εφόσον είναι συντεταγμένη και επιθυμεί να είναι συντεταγμένη, να διαχειριστεί το πρόβλημα.

Σε άλλες περιπτώσεις η σύγκρουση μπορεί να είναι μια κραυγή αγωνίας, μετά από κάποιο περιστατικό, είτε σαφούς παράβασης της νομοθεσίας, είτε αδιαφορίας για τους κανόνες ασφάλειες. Και σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει η συντεταγμένη πολιτεία να επιληφθεί και να είναι τόσο αυστηρή ώστε να μην περνάει από το μυαλό κανενός να ακολουθεί τέτοιες τακτικές. Δυστυχώς είμαστε μια κοινωνία για την οποία η τήρηση των Νόμων δεν είναι κάτι πρωτοφανές. Είμαστε από τις λίγες δυτικές χώρες που, για παράδειγμα, η απαγόρευση της στάθμευσης πάνω στο πεζοδρόμιο πρέπει να επιβληθεί με «αντιαρματικά» εμπόδια.

Το τρίτο ενδεχόμενο είναι η σύγκρουση να προέρχεται από την ειλικρινή αγωνία και ανησυχία κάποιων, οι οποίοι βρίσκονται μπροστά σε μια αλλαγή της καθημερινότητάς τους, η οποία πιστεύουν ότι θα είναι προς το χειρότερο. Ο μέσος άνθρωπος δεν έχει καμία διάθεση να ρισκάρει τα κεκτημένα του και κάθε τέτοιο ενδεχόμενο δημιουργεί εύλογες ανησυχίες. Εδώ η ενασχόληση μας με το θέμα είναι απαραίτητη και ο ρόλος μας κρίσιμος. Οφείλουμε να απαντήσουμε με ειλικρίνεια και σαφήνεια σε όλα τα ερωτήματα και τις ανησυχίες ανθρώπων που εύλογα δεν γνωρίζουν. Η διαφάνεια, η ανοιχτή συζήτηση, η παράθεση των δεδομένων και η πρόσβαση στην πληροφορία είναι τα βασικά συστατικά για ένα ειλικρινή διάλογο εάν και οι δύο πλευρές προσέρχονται καλοπροαίρετα. Προφανώς ο διάλογος πρέπει να έχει αρχή και τέλος και πρέπει να είναι σαφές ότι δεν θα εξελιχθεί σε διαπραγμάτευση. Η όποια κοινωνική ομάδα δικαιούται να ζητήσει εχέγγυα για το ότι θα τηρηθούν οι νόμοι και οι κανόνες, αλλά μέχρι εκεί.

Σε όλα τα σεμινάρια για την διαχείριση κρίσεων επισημαίνεται ότι η εμπιστοσύνη οικοδομείται πριν ξεσπάσει το πρόβλημα. Η αποδοχή από «την κοινωνία» δραστηριοτήτων που μπορεί να προκαλούν όχληση ή ανησυχία, προϋποθέτει τόσο γνώση όσο και κοινωνική παιδεία. Συνεπώς, ο ρόλος του εκπαιδευτικού συστήματος είναι σημαντικός, όχι μόνο στο να διδάξει την χρησιμότητα και την αναγκαιότητα των ορυκτών, αλλά και στο να αναδείξει την ύπαρξη ασφαλών και βιώσιμων τεχνολογιών απόκτησης τους.

Ακόμα πιο σημαντικός όμως, είναι ο ρόλος της πολιτείας, στο να πείσει τους πολίτες ότι οι ισχύοντες κανόνες θα γίνονται σεβαστοί εξ ίσου και από όλους. Εάν πράγματι θέλουμε να πάμε μπροστά, προφανώς δεν μπορεί να επικρατεί το δίκαιο του ισχυρότερου, ούτε όμως και εκείνου που απλά κάνει περισσότερο θόρυβο !

*Πρόεδρος ΔΣ, Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων

Το άρθρο ΟΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΠΟΡΌΥΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΟΥΝ… Του Κ. Γιαζιτζόγλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Δεν χρειάζεται να επιχειρηματολογήσει κανείς για την οικονομική και γεωπολιτική σημασία τις ενέργειας. Ούτε βέβαια και για την δραματική συνεισφορά της στη ρύπανση του περιβάλλοντος. Ανταποκρινόμενη στις επιταγές των συμφωνιών του Κιότο, το 2005 η Ευρωπαϊκή Ένωση θεσπίζει φόρο στις εκπομπές αερίων. Ο στόχος είναι αφενός μεν να συγκεντρωθούν χρήματα για να αναπτυχθούν πράσινες τεχνολογίες και αφετέρου να καταστεί ακριβότερη η ρυπαίνουσα ενέργεια ώστε να είναι δελεαστικές οι επενδύσεις σε εναλλακτικές μορφές. Οι πολιτικές αυτές συγκεκριμενοποιούνται και εμπλουτίζονται συνεχώς από τότε.

Τα αποτελέσματα κατ αρχήν μοιάζουν εντυπωσιακά. Μεταξύ του 2000 και το 2022 ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές που παράχθηκε στην ΕΕ αυξήθηκε σχεδόν 3 φορές και έφτασε περίπου το 15% ενώ το σύνολο των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μειώθηκε κατά 30% σε σχέση με το 1990 (στοιχεία Eurostat).

Κάπου εδώ όμως τελειώνουν τα καλά νέα. Την ίδια περίοδο, η Ευρώπη αύξησε τις εισαγωγές της από τρίτες χώρες κατά περίπου 5 φορές, αδιαφορώντας για το ανθρακικό αποτύπωμα αυτών των αγαθών στις χώρες παραγωγής τους. Ταυτόχρονα, η «προσδοκία» ότι η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές θα ήταν οικονομικότερη, μοιάζει να διαψεύδεται παταγωδώς. Το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη έχει αυξηθεί μεταξύ 2008 και 2023 κατά 45% (σε αποπληθωρισμένες τιμές του 2008 – Eurostat). Η μέση τιμή για τον Ευρωπαίο καταναλωτή το 2022 ήταν 85% υψηλότερη από την αντίστοιχη μέση τιμή στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Μεταξύ του 2000 και του 2023 η συμμετοχή των εγχώριων πηγών στην παραγωγή της συνολικά καταναλισκόμενης ενέργειας στην Ευρώπη παρέμεινε σταθερή στο 39% (Eurostat). Η οποιαδήποτε αύξηση προέκυψε από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειες ισοσταθμίστηκε από τη μείωση στα στερεά καύσιμα και στην πυρηνική ενέργεια. Ο βαθμός εξάρτησης μας από τις εισαγωγές παρέμεινε σταθερός.

Παράλληλα, οι νέες τεχνολογίες παραγωγής και διαχείρισης ενέργειας απαιτούν ορυκτές πρώτες ύλες οι οποίες δημιουργούν ισχυρότερες εξαρτήσεις από τρίτες χώρες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση Αναγνώρισε το 2023 αυτό το πρόβλημα και πρότεινε έναν οδικό χάρτη για τη μείωση αυτής της εξάρτησης (το Critical Raw Materials Act). Ξεφεύγει από τους στόχους του συγκεκριμένου άρθρου το να αξιολογήσουμε την αποτελεσματικότητα αυτών των προτάσεων. Αξίζει όμως να δούμε ορισμένα ποσοτικά στοιχεία της εξάρτησης από πρώτες ύλες, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους.

Σήμερα η Ευρώπη εξαρτάται σε ποσοστό από 50 μέχρι 100 % από τρίτες χώρες για την εισαγωγή όλων των κρίσιμων πρώτων υλών που απαιτούνται για τις νέες πράσινες τεχνολογίες. Και το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων η εξάρτηση αυτή είναι από 2 ή 3 συγκεκριμένες χώρες. Σπάνια όμως, μπαίνει σε αυτή τη συζήτηση η διάσταση της αύξησης της μελλοντικής ζήτησης των συγκεκριμένων πρώτων υλών. Εκτιμήσεις για τη μετάβαση σε ηλεκτροκίνηση σε ότι αφορά τις μετακινήσεις, καταλήγουν σε αύξηση της κατανάλωσης συγκεκριμένων ορυκτών από 200 μέχρι 800% . Αν κανείς μιλήσει για πλήρη κατάργηση των ορυκτών καυσίμων τότε τα νούμερα γίνονται απολύτως ουτοπικά.
Οι ανεπιτυχείς στρατηγικές επιλογές της Ευρώπης σε ότι αφορά την ενέργεια και τις πρώτες ύλες, παρότι αποδεικνύονται εκ του αποτελέσματος, ελάχιστα αποτελούν αντικείμενο συζήτησης (δεν μιλάμε για σκοινί στο σπίτι του κρεμασμένου). Μέσα σε 3 δεκαετίες κατορθώσαμε να μην μειώσουμε την εξάρτησή μας από τα πετρελαιοειδή, να δημιουργήσουμε μια νέα εξάρτηση από συγκεκριμένες πηγές για το φυσικό αέριο, να στηρίξουμε όλες μας τις ελπίδες για την μετάβαση σε νέες τεχνολογίες από την παραγωγή πρώτων υλών 2 ή 3 χώρων, που δεν ανήκουν σε αυτό που λέμε Δυτικό μπλοκ και ταυτόχρονα να έχουμε την ακριβότερη ενέργεια σε όλο τον κόσμο. Η πολυδιαφημισμένη μεταρρύθμιση στην αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας, πρόσφατα «κατόρθωσε» να μετατρέψει ένα τοπικό μπλακάουτ σε μια Βαλκανική χώρα σε ένα ράλι τιμών στη μισή Ευρώπη.

Η ανάγκη για την αναγνώριση των αστοχιών και την λήψη διορθωτικών μέτρων είναι άμεση. Σε μια εποχή που ο (αποκαλούμενος) Δυτικός Κόσμος δυσκολεύεται πολύ να βρει πεδίο συνεννόησης, τα υπόλοιπα κράτη (BRICS) έρχονται όλο και πιο κοντά με όρους τόσο οικονομίας όσο και γεωπολιτικής. Η πολυτέλεια της λήψης αποφάσεων με τους ράθυμους ρυθμούς της Ευρώπης δεν υφίσταται πλέον.

*Προέδρου του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων
Διευθύνων Σύμβουλος ΓΕΩΕΛΛΑΣ ΑΜΜΑΕ

Το άρθρο ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΟΥΤΟΠΙΑ… Του Κωνσταντίνου Γιαζιτζόγλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σε μια εξωτική χώρα πολύ μακριά από δω, το υπουργείο Κήπων και Ανθοστολισμού αποφάσισε να αντιμετωπίσει το χρόνιο πρόβλημα της ακαλαισθησίας ενός κεντρικού κρατικού κτηρίου εγκαθιστώντας μια μεγάλη και βαριά ζαρντινιέρα στο μπαλκόνι του 5ου ορόφου. Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλές κυβερνήσεις είχαν υποσχεθεί ότι θα αντιμετωπίσουν το θέμα αλλά μέχρι τότε καμία δεν είχε πάρει κάποιο ουσιαστικό μέτρο.

Μετά από ενδελεχή μελέτη κρίθηκε ότι για την ασφαλή στήριξη της ζαρντινιέρας θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν 10 μεγάλα μπουλόνια.

Προκειμένου να μην δοθεί το έργο σε 1- 2 μεγαλοεργολάβους, αποφασίστηκε να σπάσει σε 10 μικρότερες εργολαβίες, η καθεμία από τις οποίες θα αφορούσε ένα μπουλόνι. Ο διαγωνισμός έγινε, οι 10 μειοδότες ανακηρύχθηκαν και το έργο ξεκίνησε. Ενώ είχε τοποθετηθεί και το πέμπτο μπουλόνι, ήρθε η στιγμή για τις βουλευτικές εκλογές, άλλαξε η κυβέρνηση, ήρθε νέος υπουργός Κήπων και Ανθοστολισμού και προφανώς ζήτησε να αναθεωρηθεί η σύμβαση ως προς το χρώμα των μπουλονιών και το εάν θα ήσαν δεξιόστροφα ή αριστερόστροφα.

Εν τέλει, με καθυστέρηση μερικών ετών, τοποθετήθηκαν και τα άλλα 5 μπουλόνια, αναρτήθηκε η ζαρντινιέρα και προχώρησε η διαδικασία παραλαβής. Συστήθηκε μια πενταμελής επιτροπή, η οποία ξεκίνησε την παραλαβή. Προφανώς κάθε εργολαβία θα έπρεπε να παραληφθεί ξεχωριστά. Πριν την παραλαβή των τελευταίων 5 μπουλονιών, ήρθε η ώρα για νέες βουλευτικές εκλογές, άλλαξε ξανά η κυβέρνηση, άλλαξε ξανά ο υπουργός και αναθεωρήθηκε το έργο της παραλαβής των εργολαβιών. Από τα 5 μέλη της αρχικής επιτροπής δύο παραιτήθηκαν και ένα άλλο συνταξιοδοτήθηκε. Η νέα επιτροπή τελικώς παρέλαβε και τις υπόλοιπες 5 εργολαβίες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι καμία παραλαβή δεν έγινε ομόφωνα. Σε κάθε παραλαβή κάποια από τα τακτικά μέλη της επιτροπής απουσίαζαν και είχαν αντικατασταθεί από αναπληρωματικά, ενώ πάντα ένα ή δυο μέλη δεν αποδέχονταν την παραλαβή, χωρίς να διατυπώνουν τους λόγους.

Μετά από μερικά χρόνια και ενώ η ζαρντινιέρα μας δεν φυτεύτηκε ποτέ, λόγω μη ολοκλήρωσης της εργολαβίας ποτίσματος, μια ωραία μέρα η όλη κατασκευή καταρρέει πάνω σε πλήθος κόσμου το όποιο περνούσε από τον δρόμο, με αποτέλεσμα να βρουν τραγικό θάνατο 57 συνάνθρωποί μας και να τραυματιστούν άλλοι πολλοί.

Επτάμισι χρόνια μετά, αφού χύθηκε άπλετο φως και το μαχαίρι έφτασε στο κόκαλο, η δικαιοσύνη κινούμενη με ταχύτατους ρυθμούς παρέδωσε το πόρισμα της. Σε ότι αφορά την κατασκευή, παρότι σε ορισμένα μπουλόνια εντοπίστηκαν κακοτεχνίες, κατέστη αδύνατον να αποδοθούν ευθύνες, αφού κατά κοινή παραδοχή η αστοχία ενός και μόνο μπουλονιού δεν ήταν ικανή να προκαλέσει την κατάρρευση. Για την ίδια αιτία δεν καταλογίστηκαν ευθύνες και στα μέλη της επιτροπής παραλαβής. Απαρατήρητο πέρασε το γεγονός ότι με τις εναλλαγές των συνθέσεων της επιτροπής παραλαβής, κανένα μέλος δεν είχε συμμετάσχει σε παραπάνω από 5-6 επιθεωρήσεις.

Τελικώς, μετά από 14 χρόνια δικών, αναιρέσεων, αναψηλαφήσεων κλπ, αθωώθηκαν οι πάντες, εκτός από την καθαρίστρια που σκούπισε τη ζαρντινιέρα το πρωί της κατάρρευσης, η οποία κρίθηκε ένοχη για βαριά αμέλεια, διότι δεν προειδοποίησε τους αρμοδίους ότι η ζαρντινιέρα καταρρέει.

Οποιαδήποτε ομοιότητα με πραγματικά πρόσωπα ή πράγματα είναι εντελώς ατυχής.

Το άρθρο 57 νεκροί από πτώση ζαρντινιέρας… Του Κωνσταντίνου Γιαζιτζόγλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η κλιματική αλλαγή, όπως και κάθε άλλο θέμα επικαιρότητας, προσελκύει το ενδιαφέρον του κοινού, με αποτέλεσμα να υπάρχει πληθώρα απόψεων, θέσεων, μελετών, πολιτικών ή στρατηγικών. Εύλογα ο μη ειδικός δικαιούται να είναι προβληματισμένος για το ποια είναι η πραγματική διάσταση του ζητήματος και ποιες οι εφικτές και αποτελεσματικές λύσεις. Είναι όμως σημαντικό πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για δράσεις που θα περιορίσουν την κλιματική αλλαγή, να συμφωνήσουμε στον τρόπο με τον οποίον θα μετράμε αντικειμενικά τόσο το πρόβλημα όσο και τις προτεινόμενες λύσεις.

Καταρχήν θα πρέπει να γίνει σαφές ότι το πρόβλημα είναι υπαρκτό, σοβαρότατο και άμεσο. Το ερώτημα δεν είναι αν, αλλά πότε και πόσο. Με δεδομένο το παραπάνω, η αντιμετώπιση δεν μπορεί να επικεντρωθεί σε εθελοντικές πρωτοβουλίες και πιστοποιήσεις «καλής διαγωγής». Απαιτούνται σαφείς και συγκεκριμένες πολιτικές με άμεση εφαρμογή και μετρήσιμους στόχους.

Πριν όμως προχωρήσουμε στην συζήτηση των λύσεων, είναι σημαντικό να συμφωνήσουμε την κοινή γλώσσα επικοινωνίας.

Κατ αρχήν, τα μεγέθη με τα οποία αποτυπώνουμε την πραγματικότητα και αποτιμάμε τις διορθωτικές μας κινήσεις πρέπει να είναι ποσοτικά και όχι ποιοτικά και να μετρώνται με αντικειμενικό τρόπο . Η αποτύπωση της κατάστασης δεν μπορεί να γίνεται με δημοσκοπήσεις της κοινής γνώμης. Για παράδειγμα, αν ρωτήσουμε μια οποιαδήποτε ομάδα ατόμων για το κατά πόσον η εξορυκτική δραστηριότητα έχει σοβαρή επίπτωση στο περιβάλλον, είναι βέβαιο ότι η πλειοψηφία θα απαντήσει πως έχει. Στην Ελλάδα, σε ετήσια βάση, καταναλώνουμε περίπου 40 εκατομμύρια τόνους αδρανών υλικών οι οποίοι δημιουργούν ένα περιβαλλοντικό αποτύπωμα 320.000 τόνων αερίων του θερμοκηπίου. Ως απόλυτο νούμερο, η ποσότητα αυτή συγκλονίζει και δικαίως δημιουργεί αυτή την εντύπωση στην ευρύτερη κοινωνία . Η πραγματικότητα όμως είναι αρκετά διαφορετική. Οι 320.000 τόνοι αερίων του θερμοκηπίου είναι μόνο το 2% συνόλου των αερίων του θερμοκηπίου που εκπέμπονται στη χώρα μας σε ετήσια βάση. Προφανώς κανένα ποσοστό δεν είναι ασήμαντο . Γίνεται όμως αντιληπτό ότι ακόμα κι αν μηδενίσουμε την εξορυκτική δραστηριότητα αδρανών, η μείωση της ρύπανσης θα είναι πρακτικά ασήμαντη και θα εξανεμισθεί σύντομα από την αύξηση της κατανάλωσης κάποιων άλλων αγαθών.

Δεύτερον, όταν αναφερόμαστε σε εκπομπές ρύπων, πρέπει να μετράμε το πλήρες αποτύπωμα ενός προϊόντος, από την παραγωγή των πρώτων υλών του μέχρι και το τέλος της χρήσιμης ζωής του. Οτιδήποτε άλλο είναι επικίνδυνα παραπλανητικό. Για παράδειγμα, σήμερα στις τεχνικές προδιαγραφές ενός αυτοκινήτου αναγράφονται υποχρεωτικά οι εκπομπές ρύπων ανά χιλιόμετρο. Οποιοδήποτε ηλεκτρικό αυτοκίνητο, αναγράφει ότι εκπέμπει μηδενικούς ρύπους. Το λογικό λοιπόν συμπέρασμα για τον ενδιαφερόμενο αγοραστή, είναι ότι όταν επιλέξει το ηλεκτρικό αυτό αυτοκίνητο, αντί για ένα αντίστοιχο με κινητήρα εσωτερικής καύσης, μηδενίζει τους εκπεμπόμενους ρύπους από την συγκεκριμένη δραστηριότητα του. Αν όμως προσθέσουμε τις συνολικές εκπομπές ρύπων για την παραγωγή και τα αναλώσιμα των δύο τύπων οχημάτων και λάβουμε υπόψη μας ότι σήμερα και για το ορατό μέλλον ένα σημαντικό ποσοστό της ηλεκτρικής ενέργειας θα παράγεται εκπέμποντας αερίους ρύπους, τότε η συνολική μείωση που πετυχαίνει το ηλεκτρικό αυτοκίνητο είναι πάρα πολύ μικρότερη και σε ορισμένες περιπτώσεις έως και μηδενική.

Τρίτον, όταν αναφερόμαστε σε περιβαλλοντικό αποτύπωμα, θα πρέπει να το συγκρίνουμε με την βέλτιστη εφικτή λύση. Επανερχόμενοι στο παράδειγμα των αδρανών που προαναφέραμε, το ερώτημα είναι ποιες εφικτές εναλλακτικές λύσεις υπάρχουν. Προφανώς η μη κατανάλωση ενός προϊόντος έχει μικρότερο αποτύπωμα από την κατανάλωση του, με όποιον τρόπο και αν παραχθεί. Αν όμως αυτό δεν είναι δυνατόν ή αποδεκτό, τότε η οποιαδήποτε εφικτή εναλλακτική αυξάνει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα αντί να το μειώνει. Εάν για παράδειγμα αποφασίσουμε να κλείσουμε τα λατομεία και προμηθευτούμε αδρανή από μια τρίτη χώρα θα προσθέσουμε πάνω από 600.000 τόνους ρύπων στην ατμόσφαιρα μόνο για την πρόσθετη μεταφορά τους, ενώ είναι πολύ πιθανόν ότι και η εξόρυξη στην άλλη αυτή η χώρα θα γίνει με δυσμενέστερους όρους για το περιβάλλον.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι κάποιες συνήθεις παρανοήσεις που γίνονται όταν προσπαθούμε να επιλέξουμε στρατηγικές για το θέμα της περιβαλλοντικής κρίσης, είναι πιθανόν όχι μόνο να μην οδηγούν σε λύσεις αλλά και να επιτείνουν το ίδιο το πρόβλημα.

*Πρόεδρος ΔΣ
Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων

Το άρθρο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ… Του Κωνσταντίνου Γιαζιτζόγλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η γεωπολιτική σημασία των πρώτων υλών δεν είναι κάτι καινούργιο ή άγνωστο. Η ίδια η ΕΕ ιδρύθηκε λόγω της ανάγκης για διασφάλιση επάρκειας των δύο κύριων πόρων της εποχής, του άνθρακα και του χάλυβα. Το θέμα επανήλθε στις αρχές του 21 ου αιώνα και  ήδη από το 2008, κάποιες φωνές οδήγησαν στην πρώτη πρωτοβουλία της Ευρώπης για την διασφάλιση επάρκειας σε ορισμένα  ορυκτά. Δυστυχώς μέχρι σήμερα  κανένα ουσιαστικό θεσμικό ή οικονομικό μέτρο δεν πάρθηκε για την ανάπτυξη της εξορυκτικής δραστηριότητας. Αντίθετα, οι συνεχείς αυστηροποιήσεις του κανονιστικού πλαισίου μείωσαν την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας παραγωγής, αποθαρρύνοντας ενδεχομένως κάποιους επενδυτές.

Την ίδια στιγμή, οι πολιτικές για το περιβάλλον, την ψηφιοποίηση  και γενικότερα την ανάπτυξη, προδιαγράφουν εκτόξευση της ζήτησης συγκεκριμένων ορυκτών και μάλιστα σε πολύ σύντομους χρόνους. Μπαταρίες, ηλεκτροκινητήρες, τηλέφωνα, υπολογιστές απαιτούν συνεχώς μεγαλύτερες ποσότητες – αλλά και ιδιαίτερες ποιότητες – πρώτων υλών. Αυτό, πέραν όλων των άλλων, θα οδηγήσει και σε εκτόξευση των τιμών, αφού πρόκειται για είδη με τιμές που ορίζονται σε ελεύθερες αγορές βάσει προσφοράς και ζήτησης. Οι συνέπειες,  τόσο οικονομικές, όσο και, κατ επέκταση, γεωπολιτικές θα είναι τουλάχιστον απρόβλεπτες.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελληνική εξορυκτική βιομηχανία, βρίσκεται καθηλωμένη, λόγω της επικράτησης του στερεότυπου ότι «η εξόρυξη καταστρέφει το περιβάλλον και άρα αν την σταματήσουμε γλυτώνουμε αυτή την καταστροφή» .  Επι  χρόνια, κάποιοι άφησαν να εδραιωθεί στο μυαλό των πολιτών η πεποίθηση ότι  εάν η εξόρυξη – και γενικότερα κάθε βιομηχανική παραγωγή- γίνεται κάπου μακριά από  την χώρα μας, ώστε να μην  την βλέπουμε, δεν μας αφορούν οι επιπτώσεις της.

Είναι δεδομένο ότι η ΕΕ έχει το αυστηρότερο θεσμικό πλαίσιο για την προστασία του περιβάλλοντος. Αυτό σημαίνει ότι εξορύσσοντας μια α ύλη στην Ευρώπη, δημιουργούμε τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική επιβάρυνση. Συνεπώς, όταν «αποθαρρύνουμε» τη δραστηριότητα εντός ΕΕ, αυτή θα συμβεί σε κάποιο άλλο μέρος του κόσμου, πιθανότατα με  μεγαλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Αποτύπωμα το οποίο θα αυξηθεί ακόμα περισσότερο, λόγω του ότι τα υλικά θα πρέπει να μεταφερθούν σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Για παράδειγμα, αν η χώρα μας αποφασίσει να κλείσει τα λατομία της και να εισάγει τα αδρανή υλικά που χρειάζεται από μια όμορη χώρα, το πρόσθετο μεταφορικό έργο θα επιβαρύνει την ατμοσφαιρική ρύπανση με πάνω από 700’000 τόνους αερίων του θερμοκηπίου σε ετήσια βάση.

Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά ορυκτά. Τουλάχιστον δέκα από τις χαρακτηρισμένες από την ΕΕ κρίσιμες και στρατηγικές α ύλες είτε εξορύσσονται είτε θα μπορούσαν να εξορυχθούν, ενώ για άλλες εννέα υπάρχουν ενδείξεις που απαιτούν περαιτέρω γεωλογική έρευνα. Πέρα από αυτές, υπάρχουν σημαντικά κοιτάσματα βιομηχανικών ορυκτών και μαρμάρων, ενώ δεν έχουμε δικαίωμα να αγνοούμε και τα ταπεινά μεν αλλά κρίσιμα για την ανάπτυξη αδρανή υλικά. Δεδομένων των αυστηρότατων όρων με τους οποίους λειτουργούν οι Ελληνικές εξορυκτικές επιχειρήσεις, η εξόρυξη γίνεται με την ελάχιστη δυνατή επίπτωση στο περιβάλλον.  Προς απόδειξη, ο κλάδος έχει υιοθετήσει αρχές βιώσιμης ανάπτυξης και δημοσιεύει τους σχετικούς δείκτες εδώ και χρόνια, πολύ πριν το θέμα έρθει στο προσκήνιο.

Το συνεχώς μεταβαλλόμενο κανονιστικό πλαίσιο, πέραν της μείωσης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, έχει σοβαρή επίπτωση και στην δυνατότητα της δημόσιας διοίκησης να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες υποχρεώσεις της. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποσοτικό – αύξηση των παραμέτρων που πρέπει να παρακολουθούνται – αλλά και ποιοτικό, καθώς πλέον παρατηρούνται σοβαρές ατέλειες, ειδικά σε τεχνικά νομοθετήματα. Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχουν σοβαρότατες καθυστερήσεις στις διαδικασίες αδειοδότησης και προβλήματα στην ερμηνεία των διατάξεων. Αυτό αποθαρρύνει τους εν δυνάμει επενδυτές. Ο ΣΜΕ έχει τονίσει επανειλημμένα ότι ο αδειοδοτικός και ελεγκτικός μηχανισμός του κράτους υστερεί σημαντικά σε έμψυχο δυναμικό και υλικοτεχνική υποδομή .

Από τα παραπάνω προκύπτει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι  η καθυστέρηση της ανάπτυξης της εξορυκτικής δραστηριότητας στη χώρα μας, πέραν των οικονομικών και γεωπολιτικών απωλειών, προκαλεί και σημαντικότατη ζημιά στο περιβάλλον. Με άλλα λόγια, η εγχώρια εξόρυξη όχι μόνον δεν καταστρέφει το περιβάλλον , αλλά το προστατεύει, συγκρινόμενη με οποιαδήποτε εφικτή εναλλακτική λύση.

*Πρόεδρος Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων

Πηγή: sme.gr

Το άρθρο Εξόρυξη, γεωπολιτική και περιβάλλον… Του Κωνσταντίνου Γιαζιτζόγλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.