Η δυναμικότητα του Nord Stream 1 θα υποχωρήσει αύριο στο 20% καθώς η Gazprom κρίνει απαραίτητη τη συντήρηση μιας ακόμη τουρμπίνας, με συνέπεια μια ακόμη αναρρίχηση των τιμών μέσω των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης (futures). Με τους υπουργούς ενέργειας της Ε.Ε. να καλούνται να συνομολογήσουν σε κοινές αποφάσεις σε συνέχεια της απόρριψης του οριζόντιου μέτρου της μείωσης κατά 15% από όλες τις χώρες που πρότεινε η Κομισιόν. Με τις αποφάσεις να είναι αδύνατο να αποφύγουν μερική τουλάχιστον περικοπή της χρήσης τόσο από τα νοικοκυριά όσο και από τις βιομηχανίες αφού είναι πρακτικά αδύνατη η υποκατάσταση του ρωσικού αερίου από LNG άλλων χωρών, ενώ η υλοποίηση επενδύσεων σε ΑΠΕ απαιτεί χρονικό ορίζοντα αρκετών ετών. Την ίδια ώρα, η ουκρανική κρίση είναι σε πλήρη εξέλιξη και δυσχεραίνει ακόμη και την υλοποίηση της συμφωνίας για διακίνηση των σιτηρών προς τις χώρες που απειλούνται με επισιτιστική κρίση!

Με αυτά τα δεδομένα, η ΕΚΤ αλλάζει τη νομισματική πολιτική με αποφασιστικές επιτοκιακές αυξήσεις, με 50 μ.β. την προηγούμενη εβδομάδα και μια ακόμη ισόποση, πιθανότατα κατά το Σεπτέμβριο. Θα προηγηθεί η αύξηση κατά τουλάχιστον 75 μ.β. από την Federal μετά τη λήξη της 2ημερης συνόδου. Γίνεται έτσι σαφές ότι οι δύο μεγαλύτερες Κεντρικές Τράπεζες αποδέχονται την ανάγκη να συντονιστούν στην προσπάθεια τιθάσευσης του πληθωρισμού (9,1% στις ΗΠΑ, 8,6% στην ευρωζώνη), έστω και αν η προέλευσή του οφείλεται στο αυξημένο κόστος της ενέργειας και των τροφίμων κυρίως. Με την ΕΚΤ να θεσμοθετεί το μηχανισμό TMI, ένα ευέλικτο εργαλείο που επιτρέπει την παρέμβασή της στις αγορές ομολόγων όταν κριθεί ότι αυτό είναι απαραίτητο, με τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων να υποχωρούν στο 3% έναντι 3,34% των ιταλικών που μετά την παραίτηση Ντράγκι συνιστούν τον πιο αδύναμο ευρωπαϊκό κρίκο.

Ενόψει των παραπάνω, οι διεθνείς αγορές κινούνται με νευρικότητα καθώς αυξάνεται η πιθανότητα για εξελίξεις που μπορεί να οδηγήσουν σε ύφεση το 2022, ιδιαίτερα στην Ευρώπη καθώς η ενεργειακή κρίση πλήττει σχεδόν αποκλειστικά την Ευρωπαϊκή Ήπειρο, ενώ η γενικευμένη άνοδος των επιτοκίων αναμένεται να πλήξει αρκετές από τις υπερχρεωμένες αναδυόμενες οικονομίες, ιδιαίτερα εκείνες με υψηλό βραχυπρόθεσμο εξωτερικό χρέος (Τυνησία, Αργεντινή, Πακιστάν και βεβαίως Ουκρανία). Αντιθέτως, οι δείκτες στη Wall Street μάλλον βελτιώνονται καθώς μόνο το ισχυρό δολάριο πλήττει τις εξωστρεφείς αμερικανικές εταιρείες (Apple, Microsoft, IBM, Philip Morris).

Στο ελληνικό χρηματιστήριο, η συναλλακτική απαξίωση συνιστά το κυρίαρχο χαρακτηριστικό με τις συναλλαγές δύσκολα να φτάνουν τα 50 εκ. ευρώ. Ωστόσο, η μεταβολή της νομισματικής πολιτικής επί το αυστηρότερο ευνοεί τα τραπεζικά μεγέθη, με την πιστωτική επέκταση να καταγράφει ήδη αξιοσημείωτη βελτίωση το 2022, όπως θα πιστοποιηθεί και από τις επερχόμενες ανακοινώσεις για το 2ο τρίμηνο. Με τη διοίκηση της Πειραιώς να εκτιμά ότι οι επιτοκιακές αυξήσεις θα προσθέσουν τουλάχιστον 100 εκ. επιπλέον έσοδα το 2023, ενώ την ίδια ώρα όλες θα αναγγείλουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια σαν ποσοστό του συνόλου με μονοψήφιο αριθμό. Με την υψηλή ωστόσο αβεβαιότητα και τη γεωπολιτική αστάθεια, η επενδυτική κοινότητα δεν θεωρεί ότι είναι ακόμη η ώρα για ψήφο εμπιστοσύνης σε μετοχικές αξίες, με το Γ.Δ. να αδυνατεί να κινηθεί προς τις 850 μονάδες, έχοντας ωστόσο πιστοποιήσει την ισχύ της στήριξης των 800 μονάδων…

*Δ/ντης Επενδύσεων Κύκλος ΑΧΕΠΕΥ

Το άρθρο Με το ένα μάτι στις κεντρικές τράπεζες και το άλλο στην ενεργειακή κρίση… Του Δημήτρη Τζάνα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σε ενδιαφέρον Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη, 18 Μαίου 2022 στο ξενοδοχείο ELECTRA PALACE ATHENS,αναλύθηκαν διεξοδικά πολλές πτυχές μια διαστάσεις της ουκρανικής κρίσης και των επιπτώσεων τους στη διεθνή οικονομία και τις γεωπολιτικές ισιρροπίες

Μιλωλντας στην εκδηλλωση του ΚΕΠΠ κ. Γιάννος Παπαντωνίου,προεδρός του, ανέφερε στον χαιρετισμό του, μεταξύ άλλων , τα εξής:

«Tο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό κραχ του 2007-2008, η παγκόσμια κρίση πανδημίας λόγω του κορονοϊού και ο πόλεμος στην Ουκρανία μετά την ρωσική στρατιωτική εισβολή έχουν θέσει σε δοκιμασία τα συστήματα παγκόσμιας διακυβέρνησης που εδραιώθηκαν μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ειδικότερα η ουκρανική κρίση αμφισβητεί ευθέως το σύστημα διεθνούς ασφάλειας δημιουργώντας νέα γεωπολιτικά δεδομένα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (EE) αντιδρά σε αυτές τις κρίσεις προσπαθώντας να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της και να αναβαθμίσει τις οικονομικές και αμυντικές δυνατότητές της ώστε να αυξήσει τη δύναμη επιρροής και να προωθήσει αποτελεσματικά τα συμφέροντα, τις αξίες και τις αρχές της. Οι προσπάθειες στρέφονται στα εξής:

• Ενίσχυση της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και της Πολιτικής Ασφάλειας. Ο δραστικός περιορισμός του κανόνα της ομοφωνίας στη λήψη αποφάσεων εξωτερικής πολιτικής θα διευρύνει τις δυνατότητες δυναμικής διεθνούς παρουσίας της ΕΕ. Η συγκρότηση ενός πυρήνα «ευρωπαϊκού στρατού», της Δύναμης Ταχείας Επέμβασης με Επιχειρησιακό Στρατηγείο και 5.000 προσωπικό, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας μέσω υποχρέωσης των εταίρων να αγοράζουν ευρωπαϊκούς εξοπλισμούς, θα αναβαθμίσουν την ικανότητα παρεμβάσεων για την προώθηση στόχων εξωτερικής πολιτικής.

• Οικονομία: Ανοικτή κρατική στήριξη «ευρωπαϊκών πρωταθλητών» και επαναφορά βιομηχανικών δραστηριοτήτων από το εξωτερικό στο εσωτερικό της ΕΕ με στόχο την ισχυροποίηση της διεθνούς οικονομικής παρουσίας της. Επιτάχυνση των ρυθμών εισαγωγής των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και επανεξέταση του ρόλου του φυσικού αερίου, ώστε να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και αυτονομία. Aύξηση του κοινοτικού προϋπολογισμού και περισσότερο ευέλικτοι δημοσιονομικοί κανόνες σε περιόδους ύφεσης. Δημιουργία ταμείων με ξεχωριστή χρηματοδότηση –όπως ήδη συνέβη με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας– με σκοπό την πραγματοποίηση συγκεκριμένων προγραμμάτων για την ψηφιακή και πράσινη μετάβαση καθώς και την αντιμετώπιση εκτάκτων καταστάσεων, όπως πανδημίες, κοινωνικές κρίσεις ή πόλεμος.

• Ανάγκη για νέες πολιτικές, όπως στο προσφυγικό, στην κυβερνο-ασφάλεια καθώς και σε θέματα που αφορούν τα δικαιώματα του Ευρωπαίου πολίτη και το Κράτος Δικαίου.

Ήδη, για την αντιμετώπιση της παρούσας κρίσης είναι εμφανείς οι αδυναμίες διακυβέρνησης της ΕΕ. Η στήριξη της Ουκρανίας στον αγώνα που διεξάγει για την εδαφική ακεραιότητα και την ανεξαρτησία της είναι κοινός και αδιαμφισβήτητος στόχος της ΕΕ, των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Υπάρχει όμως ασάφεια σε ότι αφορά τους σκοπούς του αγώνα: Επιδιώκεται ολοκληρωτική νίκη της Ουκρανίας, ισοδύναμη με στρατηγική ήττα και ταπείνωση της Ρωσίας, ώστε να «πάρει ένα μάθημα» και να μην ξαναδοκιμάσει παρόμοιο εγχείρημα;

Το σενάριο ολοκληρωτικής νίκης είναι επιθυμητό, γιατί στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα σε μελλοντικούς υποψήφιους παραβάτες. Περικλείει όμως κινδύνους. Μήπως ένας παρατεταμένος πόλεμος φθοράς προκαλέσει πολύ υψηλά κόστη για τις ευρωπαϊκές χώρες και οδηγήσει σε κοινωνικές αναταραχές και πολιτική αποσταθεροποίηση, ενώ στο βάθος θα προβάλει το φάσμα γενικευμένης επέκτασης του πολέμου με χρήση πυρηνικών όπλων – που η Ρωσία επιμένει να επικαλείται ως απειλή;

Η ΕΕ πρέπει να είναι ήδη σε θέση να ετοιμάσει, σε συνεργασία με την Ουκρανία και τις ΗΠΑ, σχέδια ειρηνικής διευθέτησης, με επίτευξη εκεχειρίας και ανάληψη διπλωματικών πρωτοβουλιών. Για να προχωρήσει αξιόπιστα σε αυτήν την κατεύθυνση, η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει την «στρατηγική αυτονομία» της προωθώντας δυναμικά ενοποιητικές αλλαγές στους τομείς της Εξωτερικής Πολιτικής και της Πολιτικής Άμυνας, της Οικονομίας και της Δημοσιονομικής Πολιτικής, καθώς και της Ενεργειακής Απεξάρτησης από τη Ρωσία.

Θα συναντήσει, βέβαια, σημαντικά εμπόδια και αντιστάσεις. Είναι ενδεικτικό ότι στις προτάσεις του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στις αρχές Μαΐου για αλλαγές των ευρωπαϊκών Συνθηκών αντέδρασαν 13 χώρες-μέλη – μεταξύ των οποίων οι περισσότερες ανατολικές, σκανδιναβικές και βαλτικές χώρες. Αλλαγές στη Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξαν πάντοτε δύσκολες. Όμως οι σημερινές περιστάσεις τις απαιτούν, αν εμείς οι Ευρωπαίοι θέλουμε να αποφασίζουμε αυτόνομα για το μέλλον μας».

Από την πλευρά του,αναφερόμενος στο θέμα της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ, ο

Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Κ. Ιωακειμίδης τόνισε ότι έχουμε μια νέα Ευρώπη μετά την 24^η Φεβρουαρίου και την απρόκλητη επίθεση της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας. Η νέα πραγματικότητα που έχει δημιουργηθεί επιβάλλει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να εμβαθύνει την ενοποίησή της με, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη της αμυντικής πολιτικής στη βάση της Στρατηγικής Πυξίδας, τον εκσυγχρονισμό της κοινής εξωτερικής πολιτικής με την κατάργηση της ομοφωνίας στη λήψη των αποφάσεων τουλάχιστον για ορισμένους τομείς, την επιτάχυνση της διαδικασίας της διεύρυνσης με την ένταξη των χωρών των Δ. Βαλκανίων, Ουκρανίας, Γεωργίας και Μολδαβίας στην Ένωση και την ανάπτυξη νέων κοινών πολιτικών παράλληλα με τη μείωση της ενεργειακής της εξάρτησης από τη Ρωσία.

Για το ίδιο θέμα,ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Αιγαίου Σ. Ντάλης τόνισε ότι τα επόμενα χρόνια στη βόρεια Ευρώπη, η άμυνα και η ασφάλεια θα είναι περισσότερο Νατοϊκή λόγω Ουκρανίας. Αντιθέτως στη νότια Ευρώπη και ειδικότερα στη Μεσόγειο, η άμυνα και η ασφάλεια θα είναι περισσότερο ευρωπαϊκή, λόγω της προβολής ισχύος από την πλευρά της Τουρκίας. Μια μορφή διαφοροποιημένης ολοκλήρωσης με έμφαση και στα ζητήματα άμυνας και ασφάλειας, έχει ήδη ξεκινήσει στη Μεσόγειο με τις διμερείς συμφωνίες που έχουν υπογράψει μεταξύ τους Γαλλία, Ελλάδα και Ιταλία.

Τη συζήτηση μεταξύ των δύο ομιλητών συντόνισε ο γενικός γραμματέας του ΚΕΠΠ, οικονομολόγος κ. Κωνσταντίνος Μελίδης

Στη δεύτερη Συνεδρία για την πράσινη μετάβαση,ο γνωστός

Ομότιμος Καθηγητής του ΕΜΠ κ. Κ. Χατζημπίρος συντόνισε τη συζήτηση, στην οποία συμμετείχαν ο Ομότιμος Καθηγητής του ΕΜΠ κ. Παντελής Κάπρος, ο Πρόεδρος του ΙΕΝΕ κ. Κωστής Σταμπολής και ο Αναπληρωτής Καθηγητής του ΕΜΠ κ. Χάρης Δούκας.

Σκοπός: Στρατηγική προσέγγιση για το 2030, με προοπτική για το 2050, πέρα από τα τρέχοντα προβλήματα υψηλών τιμών ενέργειας.

Εξετάστηκαν 3 ερωτήματα: 1) Είναι έγκυρη η Πράσινη Μετάβαση που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Οι εισηγητές έκριναν ότι ο σχεδιασμός είναι άρτιος αν και φιλόδοξος, αντίθετα με κάποιες αρνητικές κριτικές που ακούγονται από πολιτικούς ή βιομηχανικούς κύκλους. Σημαντική είναι η ανάπτυξη τρόπων αποθήκευσης, ιδιαίτερα του πράσινου υδρογόνου. 2) Θα συνεχίσει το φυσικό αέριο να αποτελεί μεταβατικό καύσιμο; Οι εισηγητές έκριναν ότι η απανθρακοποίηση, με την ανάπτυξη ΑΠΕ, προχωρεί αργά, ιδίως σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ στην Ελλάδα γίνονται νέες επενδύσεις για φυσικό αέριο, εν μέσω ενεργειακής κρίσης. 3) Είναι εναλλακτική λύση η πυρηνική ενέργεια; Οι εισηγητές έκριναν ότι η παραγωγή ηλεκτρισμού από πυρηνικά εργοστάσια, πέρα από τους κινδύνους, έχει υπερβολικό κόστος, ανεκτό μόνο από χώρες, όπως η Γαλλία, που έχει επιτύχει οικονομίες κλίμακας.

Επιπλέον, οι εισηγητές επισήμαναν την ανάγκη σημαντικών επενδύσεων από το Ταμείο Ανάκαμψης, όχι μόνο σε ΑΠΕ και αποθήκευση αλλά και σε σύγχρονα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρισμού.

Στην Τρίτη Συνεδρία για τους θεσμούς της ΕΕ,ο αναπληρωτής

Καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς Π. Τήνιος τόνισε ότι η ενδυνάμωση της δημοσιονομικής ενοποίησης και η ανάγκη για νέες πολιτικές, όπως στο προσφυγικό, είναι θέματα αλληλένδετα.  Η αδήριτη ανάγκη για δημοσιονομικούς σταθεροποιητές προσκρούει σε έλλειμμα «νομιμοποίησης» των κατάλληλων δαπανών. Η προσφυγική κρίση ανοίγει το δρόμο επιτρέποντας την υιοθέτηση πολιτικών που ήταν ανέκαθεν αναγκαίες. Οι πολεμικές εξελίξεις μπορούν να συνδεθούν με κοινωνικές και δημογραφικές πολιτικές σε επίπεδο ΕΕ. Η κρίση στην Ουκρανία μπορεί να αποτελέσει έναυσμα αναπτυξιακής ευκαιρίας, αλλά μόνο αν πλαισιωθεί από κατάλληλα συντονισμένες κοινωνικές πολιτικές – που ανέκαθεν χρειαζόταν η ΕΕ -, αν φιλοδοξεί να είναι κάτι περισσότερο από τελωνειακή ένωση.

Ο δημοσιογράφος Γ. Παλαιολόγος επισήμανε ότι τα τελευταία δυόμισι χρόνια, το πρώτο μισό της θητείας της τρέχουσας ηγεσίας των ευρωπαϊκών θεσμών, έχουν επιβεβαιώσει πανηγυρικά το κλισέ ότι η ΕΕ προχωρά προς τα εμπρός ωθούμενη από κρίσεις. Η πανδημία οδήγησε σε σημαντικά βήματα προς τη δημοσιονομική ένωση – με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – και στην υπέρβαση της κοινής στρατηγικής για τα εμβόλια συμβάλλοντας στη θωράκιση της συνοχής της ΕΕ. Ο πόλεμος στην Ουκρανία μετά τη ρωσική στρατιωτική εισβολή, προκαλώντας πρωτοφανείς αντιδράσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οδηγεί την ΕΕ προς βαθύτερη ενοποίηση σε κρίσιμα πεδία, όπως η ενέργεια και η άμυνα. 

Το Συνέδριο έκλεισε με στρογγυλό τραπέζι,στο οποίο τη σχετική συζήτηση,

συντόνισε η δημοσιογράφος κα Εύα Μπούρα. Συμμετείχαν ο συνταγματολόγος κ. Κώστας Μποτόπουλος και ο πρόεδρος του ΚΕΠΠ κ. Γιάννος Παπαντωνίου.

Οι δύο ομιλητές αναγνώρισαν την αμεσότητα της αντίδρασης της ΕΕ στην κρίση που προκάλεσε η ρωσική στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία. Η βοήθεια που χορήγησε τόσο σε στρατιωτικό επίπεδο όσο και στο αμιγώς οικονομικό ήταν ουσιαστική, ενώ το ΝΑΤΟ, που σε μεγάλο βαθμό είναι «ευρωπαϊκό» σε ότι αφορά την συμμετοχή, κινητοποιήθηκε με αποφασιστικό τρόπο. Ανάλογη ετοιμότητα έδειξε η ΕΕ και στον ενεργειακό τομέα, όπου τόσο στο σκέλος της αναζήτησης νέων προμηθευτών – ώστε να περιοριστούν οι αγορές ρωσικών ορυκτών καυσίμων – όσο και για την σταθεροποίηση των τιμών έδρασε γρήγορα και αποτελεσματικά, χρησιμοποιώντας όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για συντονισμένες παρεμβάσεις.

Εκφράστηκε, βέβαια, προβληματισμός για την εμβέλεια αυτών των αντιδράσεων σε ότι αφορά την πραγματοποίηση ενός ποιοτικού άλματος για την προώθηση της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Σημειώθηκε ότι η ενεργοποίηση του ΝΑΤΟ, όπου οι ΗΠΑ κατέχουν ηγετική θέση, μπορεί να αποδυναμώσει προσπάθειες της ΕΕ για στρατηγική αυτονομία. Είναι όμως νωρίς να εξαχθούν συμπεράσματα γιατί όλα θα κριθούν από τη διάρκεια του πολέμου – και συνακόλουθα την ένταση της στρατιωτικής προσπάθειας – καθώς και το βάρος που θα δοθεί στην αναζήτηση διπλωματικής λύσης, όπου η ΕΕ είναι σε θέση να παίξει βασικό ρόλο.

Τέλος, για τη θέση της Ελλάδας στο σκηνικό που διαμορφώνεται, διατυπώθηκε η άποψη ότι η ανάδειξη των κινδύνων του «αναθεωρητισμού», η υπενθύμιση της σημασίας του σεβασμού των συνόρων καθώς και η ανάγκη διατήρησης συμπαγούς μετώπου μεταξύ των χωρών – μελών του ΝΑΤΟ ενισχύει τη διεθνή θέση της Ελλάδας ενώ, αντίθετα, οδηγεί την Τουρκία σε θέση «άμυνας». Η υποδοχή του Έλληνα πρωθυπουργού στην Ουάσινγκτον πιστοποιεί την αναβάθμιση της χώρας μας.  Από την άλλη πλευρά, η κεφαλαιοποίηση αυτής της αναβάθμισης αντιμετωπίζει εγγενείς δυσκολίες, όπως η μεταρρυθμιστική υστέρηση, η κόπωση της κοινωνίας από τις αλλεπάλληλες κρίσεις σε συνδυασμό με την προοπτική μιας δύσβατης εκλογικής διαδικασίας – πιθανότατα δύο γύρων – και η παγίωση συνθηκών γεωπολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας.

Το άρθρο «Η Ευρώπη μετά την Ουκρανική Κρίση» εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το «τέρας» του πληθωρισμού έχει περίεργα χαρακτηριστικά. Τεχνικές προσεγγίσεις διαμορφώνουν την βάση εκκίνησης, ενώ η ψυχολογία ενισχύει το momentum. Η εμφάνιση άλλων στοιχείων κρίσεων οριστικοποιεί το πληθωριστικό περιβάλλον που ανάλογα με την ένταση και έκταση της κρίσης καθορίζει και την περίοδο διατήρησης των συνολικών στρεβλοτήτων

Όταν μία οικονομία ή το διεθνές περιβάλλον λειτουργεί ομαλά, τότε είναι δυνατόν να συζητάμε για μέτρα σταδιακής εξάλειψης των πληθωριστικών πιέσεων.

Όταν όμως οι μέχρι σήμερα πολιτικές των κεντριών τραπεζών ως προς τις αγορές και τις οικονομίες βασιζόταν στην τεχνική παροχή ρευστότητας σε ένα σύστημα που εξέθρεψε στρεβλότητες, βρισκόμαστε σήμερα αντιμέτωποι – εν μέσω του πολέμου της Ουκρανίας- με μία πραγματικότητα που προσομοιάζει της «τέλειας καταιγίδας» των οικονομιών και αγορών.

Δυστυχώς η φιλοσοφία αλλά και δυναμική αντιμετώπισης κρίσεων διαφέρει ουσιαστικά όταν συγκρίνουμε την ΕΕ και τις ΗΠΑ. Όπως άλλωστε απέδειξε ο τρόπος χειρισμού της κρίσης των “subprimes” στις ΗΠΑ και την κρίση χρέους στην ΕΕ. Μπορεί σήμερα η κρίση να έχει αποκτήσει παγκόσμια χαρακτηριστικά, όμως το ζητούμενο είναι ποια πολιτική θα μπορέσει να αποδώσει περισσότερο και ταχύτερα.

Δυστυχώς η ενιαία Ευρώπη δεν δομήθηκε με ενιαία κουλτούρα ανάπτυξης, παραγωγικού προσανατολισμού και ευαισθησίας στην ανάδειξη κοινού πλαισίου αντιμετώπισης κρίσεων, προώθησης αναπτυξιακών πολιτικών και διαμόρφωσης κοινωνικών ισορροπιών. Το αντίθετο μάλιστα. Με δεδομένη την διαφορά ιδιοσυγκρασίας Βορρά-Νότου, αναδειχθηκε ένα πλαίσιο χωρίς τις ευελιξίες άμεσης διαφοροποίησης και αντίδρασης σε καιρό κρίσεων. Αυτό θα απαιτούσε μία διαχρονική «ενσυναίσθηση», που όμως ιστορικά εξέλειπε ως δομικό θεμέλιο πολλών λαών της Ευρώπης.

Άλλωστε, ο καπιταλισμός δεν προσαρμόσθηκε ποτέ σε καταστάσεις στην βάση κάποιας θεωρητικής «ενσυναίσθησης», αλλά εκμεταλλεύεται τις ψυχολογικές μεταλλάξεις κρίσεων για την ενίσχυση της διαδικασίας παραγωγής κέρδους. Στην παρούσα φάση όμως που οι οικονομικές εξελίξεις αλλοιώνουν δομικά στοιχεία φυσιολογικής αντίδρασης των αγορών και των οικονομιών έχει μεγάλη σημασία να γίνει γρήγορα η ανάγνωση του πραγματικού εύρους του προβλήματος ώστε –έστω και την ύστατη στιγμή- αναδειχθεί η «ενσυναίσθηση» της αναγκαιότητας της συνολικής λύσης.

Η πρώτη φάση των πληθωριστικών πιέσεων προς το τέλος του 2021 διαγνώσθηκε λανθασμένα. Ίσως «βόλευε» από πλευράς πολιτικών να παρουσιασθεί ως ένα πρόσκαιρο γεγονός εξαιτίας των προβλημάτων που ανέδειξε η κρίση covid. Αυτή η λανθασμένη εκτίμηση τόσο από πλευράς Ευρωπαίων και του FED, όσο και από πλευράς κυβέρνησης, οδήγησε σε μία ολιγωρία ως προς την ταχύτερη διαμόρφωση εναλλακτικών πολιτικών που έτσι και αλλιώς θα έπρεπε να είναι το ζητούμενο κάθε κυβέρνησης. Η προσέγγιση του «μεταβατικού» πληθωρισμού (transitory inflation) αποδείχθηκε λανθασμένη ως βάση επισήμανσης, όχι εξαιτίας των εντάσεων του πολέμου, αλλά κυρίως λόγων της μη ορθής εκτίμησης του πραγματικής έντασης της πληθωριστικής δυναμικής.

Σήμερα βρισκόμαστε σε αχαρτογράφητα πεδία ως αναφορά την πορεία μετοχών, ομολόγων, αλλά και της εν γένει πορείας των οικονομιών. Κρίσεις αυτής της μορφής όμως, απαιτούν άμεσα μέτρα και ειλικρινή ενημέρωση ως προς την εν γένει αποτελεσματικότητα των μέτρων. Ενώ στις ΗΠΑ έχει αρχίσει να αναδεικνύεται μία τέτοια προσέγγιση, στην ΕΕ η έμφαση δίνεται μονοδιάστατα στην επιβολή κυρώσεων στην Ρωσία. Την ίδια στιγμή δεν έχει δρομολογηθεί καμία ενέργεια δημιουργίας είτε ταμείου ενεργειακής υποστήριξη, είτε αναπτυξιακής υποστήριξης των χωρών του Νότου. που οι διαχρονικές στρεβλότητες του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος εντείνονται. Θα ενταθούν δε ακόμα περισσότερο με διατήρηση των στρεβλοτήτων εφόσον επιλεγεί η πεπατημένη της απλής διόρθωσης δεδομένων και όχι αυτή της πλήρους αλλαγής προσέγγισης μίας ενιαίας αναπτυξιακής πολιτικής με τις αναγκαίες προσαρμογές ανά περιφέρεια και χώρα.

Ο πληθωρισμός είχε εμφανισθεί πριν την έναρξη του πολέμου. Επιλέχθηκε λανθασμένα η «επικοινωνιακή» πολιτική της αντιμετώπισης ως παροδικού φαινομένου. Η Ευρώπη όμως στην παρούσα φάση βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Σε εκείνη ακριβώς την ιστορική καμπή όπου η ροή καταστροφής/δημιουργίας, είτε θα δομήσει μία νέα Ευρώπη της ουσιαστικής ενοποίησης, ή θα αναδείξει τον πόλο εκείνο της εξουσίας όπου το «χρήμα» που θα την υποστηρίξει θα την οδηγήσει στην διάλυση. Άλλωστε, αν το χρήμα δεν υποστηρίζεται από μία ουσιαστική και ειλικρινή ροή εξουσίας, καταρρέει συμπαρασύροντας μαζί και τις οικονομικές λειτουργίες.

Οι χώρες του Βορρά, με προεξέχουσα την Γερμανία, προβάλλουν τον οικονομικό συντηρητισμό ως βάση τήρησης κανόνων και θεσμών. Εν μέσω της «τέλειας καταιγίδας» όμως, το ερώτημα που αναδεικνύεται εντονότερα σήμερα παρά ποτέ, είναι εάν ο συντηρητισμός αυτός είναι πραγματικός ή όχι. Οι ίδιοι κανόνες που συμφωνήθηκαν σε περιόδους πολιτικής χαλαρότητας ως βάση πολιτικών αποφάσεων της Ε.Ε. επέτρεψαν την υπερχρέωση κρατών και την ενίσχυση των στρεβλοτήτων σε εκείνες της χώρες που δεν είχαν την κουλτούρα να λειτουργήσουν σε αυτό το πλαίσιο όπως η Ελλάδα.

Σήμερα σε μία συστημική και όχι μόνον κρίση η κυνικότητα της «εξουσίας του χρέους’ και των αγορών – παρά την προσωρινή παύση πιέσεων- κινδυνεύει να μην αφήσει άλλα περιθώρια παρά μόνον ακραίες αντιδράσεις επιβίωσης. Παρά το γεγονός ότι το «τέρας» του πληθωρισμού κατά μία εξίσου στρεβλή πραγματικότητα βελτιώνει την σχέση ΑΕΠ προς χρέος.

Ο προβληματισμό για το εάν οι ενισχυμένες συνθήκες εξάρτησης που δημιουργεί το χρέος προωθούνται ως πλαίσιο «προγράμματος» ή αποτελούν τυχαίο εξελικτικό γεγονός, είναι εκ νέου επίκαιρος. Το ζητούμενο είναι να μην χρειασθεί στο μέλλον να «εκστομίσουμε» την λέξη «μνημόνιο».

https://www.protothema.gr/

*Οικονομολόγος

Πηγή: tempo24.news

Το άρθρο Το «τέρας» του πληθωρισμού ως Λερναία Ύδρα της κρίση χρέους και των κερδοσκοπικών στρεβλοτήτων… Του Ηρακλή Ρούπα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σε μια φάση αδιέξοδης ενεργειακής κρίσης -για την άμεση αντιμετώπιση της οποίας στην Ευρώπη φαίνεται να μην υπάρχουν χρηματοδοτικά εργαλεία- που ανατρέπει κάθε σχέδιο για την επίτευξη κλιματικών στόχων με μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας, εισήχθη στο Ελληνικό Κοινοβούλιο προς ψήφιση το νομοσχέδιο για το κλίμα, ο “Εθνικός Κλιματικός Νόμος”.

Στη διαβούλευση που προηγήθηκε, από το περασμένο έτος, συμμετείχε -με προτάσεις της- και η ασφαλιστική βιομηχανία μέσω του θεσμικού της φορέα, της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος. Ευλόγως ως εκ του ρόλου ευθύνης, δεδομένου ότι οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και κρίσης ορίζονται ως καταστροφικοί κίνδυνοι.

Επιβεβλημένη, σαφώς, η ανάγκη για κλιματική νομοθεσία. Οι εκθετικές επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος είναι μια από τις κύριες μετασχηματιστικές δυνάμεις για το μέλλον, μαζί με τις διαταραχές / τον νέο τεχνο-οικονομικό ψυχρό πόλεμο, την παγκοσμιοποίηση, την τεχνολογία και τις δημογραφικές αλλαγές (έκθεση ΕΥ 2020 για τις Μεγα-τάσεις).

Θα αναμένονταν, για την κλιματική ανθεκτικότητα και ετοιμότητα, δραστικά αποφασιστικές νομοθετικές τομές και στην Ελλάδα, με γενναία κίνητρα φοροαπαλλαγών για ασφάλιση έναντι αυτών των κινδύνων αλλά και πλαίσιο συμπράξεων δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, που θα ανακούφιζε το κράτος από τις ανυπολόγιστες δημοσιονομικές επιπτώσεις. Στη χώρα μας, τα ασφαλισμένα κτήρια υπολογίζονται στο 16%, ενώ στη Δυτική Ευρώπη το ποσοστό τους είναι περίπου 60% (μ.ό.).

Το άρθρο 23 του προς ψήφιση νομοσχεδίου για την “ασφάλιση κινδύνου από την κλιματική αλλαγή” αναφέρεται στην υποχρεωτικότητα της ασφαλιστικής κάλυψης, από το 2025, για τα νέα κτήρια σε “ζώνες υψηλής τρωτότητας” για πλημμύρες και πυρκαγιές ως προϋπόθεση για την ηλεκτροδότησή τους…

Εύλογες είναι σε γενικές γραμμές και πάνω στις διεθνείς κατευθύνσεις με προσαρμογή στις τοπικές ιδιαιτερότητες, οι λοιπές ρυθμιστικές αναφορές του νομοσχεδίου για απολιγνιτοποίηση, ηλεκτροκίνηση, μείωση εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου από τα κτήρια αλλά και από τις επιχειρήσεις που θα απολογούνται με εκθέσεις, για οικολογικό πλαίσιο στα νησιά μας, για το αποτύπωμα στους Δήμους.

Όμως, όσον αφορά στα ασφαλιστικά μέτρα προσαρμογής στην κλιματική κρίση, έγινε μια τόσο μεγάλη συζήτηση για μια τόσο μικρή παρέμβαση, που μάλιστα θα προβληματίσει την ασφαλιστική κοινότητα και ως προς την τεχνική εφαρμογή της. “Ώδινεν όρος και έτεκε μυν”.

*Public Affairs & Relations, Communication Strategy, Business Ethics & Human Values, Social Responsibility & Sustainability Expert. Επικεφαλής του τομέα των Εταιρικών Υποθέσεων, εξωτερικής Επικοινωνίας και Υπευθυνότητας – Βιώσιμης Ανάπτυξης της INTERAMERICAN έως τον Ιανουάριο του 2022.

Το άρθρο Εθνικός Κλιματικός Νόμος και Ασφάλιση έναντι καταστροφικών Κινδύνων: “Ώδινεν όρος και έτεκε μυν”… Του Γιάννη Ρούντου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η ελληνική οικονομία σε μια δεκαετία βρέθηκε αντιμέτωπη με τρεις κρίσεις. Μια χρηματοοικονομική, μια υγειονομική και τώρα μια ενεργειακή. Στις δύο πρώτες οι απώλειες σε όρους ΑΕΠ, όγκου και ποιότητας απασχόλησης ήταν από τις μεγαλύτερες στην ευρωζώνη. Με αφορμή την ενεργειακή κρίση τίθεται το ερώτημα αν οι συνέπειες για την ελληνική οικονομία θα είναι ξανά από τις μεγαλύτερες στην ευρωζώνη. Η απάντηση στο ερώτημα αυτό μας επιτρέπει να αξιολογήσουμε ταυτόχρονα αν και πως επηρέασαν την ανθεκτικότητα και δυναμικότητα της ελληνικής οικονομίας οι διαρθρωτικές αλλαγές που υιοθετήθηκαν μετά το ξέσπασμα της χρηματοοικονομικής κρίσης του 2008-2010.

Η αντίδραση της οικονομίας στην κρίση πανδημίας ήταν προβληματική. Το 2020 η Ελλάδα είχε τη δεύτερη βαθύτερη ύφεση στην ευρωζώνη παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση προχώρησε στη μεγαλύτερη δημοσιονομική παρέμβαση ως ποσοστό του ΑΕΠ. Η αναποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής παρέμβασης υπήρξε το συνδυαστικό αποτέλεσμα της λανθασμένης στόχευσης των μέτρων και του προβληματικού παραγωγικού προτύπου που παρά τη μερική ενίσχυση της εξωστρέφειας τελικά δεν άλλαξε σημαντικά σε σχέση με το 2008-2010. Εξακολουθεί να εξαρτάται υπερβολικά από τον τουρισμό. Το 2021 είχαμε τον τρίτο ταχύτερο ρυθμό ανάπτυξης στην ευρωζώνη αλλά συνδυάστηκε με το δεύτερο μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα. Η δημοσιονομική πολιτική το 2021 σε αντίθεση με άλλες χώρες παρέμεινε έντονα επεκτατική.

Στο μέτωπο της απασχόλησης με κριτήρια τον όγκο και την ποιότητα της η επίδοση της Ελλάδας – που τη διετία 2020-2021 είχε ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας στην ευρωζώνη – ήταν παρόμοια με άλλων χωρών του Νότου. Οι αρνητικές επιπτώσεις της πανδημίας το 2020 αποτυπώθηκαν στον όγκο της απασχόλησης (κυρίως σε όρους ωρών εργασίας) και στην αποχώρηση από την αγορά εργασίας. Το 2021 παρατηρήθηκε μια βελτίωση και στα δύο αυτά μεγέθη.

Σε ότι αφορά τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης, αυτές θα είναι σημαντικές γιατί την περασμένη δεκαετία δεν προχώρησαν οι αναγκαίες αλλαγές. Η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου είχε αναλάβει πρωτοβουλίες για αλλαγή του ενεργειακού προσανατολισμού της χώρας με μεταστροφή στις ΑΠΕ και διασύνδεση του ελληνικού δικτύου με τα ευρωπαϊκά με το σχέδιο Ήλιος. Οι πρωτοβουλίες αυτές δεν είχαν συνέχεια. Αντίθετα, αυξήθηκε η εξάρτηση της χώρας από το φυσικό αέριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η αύξηση της τιμής του όπως και του πετρελαίου θα έχουν αρνητική επίδραση στην οικονομία περιορίζοντας το ρυθμό ανάπτυξης το 2022 κατά 1-1,5 ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με τις προβλέψεις του προϋπολογισμού.

Μόνη αισιόδοξη προοπτική για τις μελλοντικές κρίσεις αποτελεί η σωστή αξιοποίηση  του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ώστε η οικονομία να γίνει πιο πράσινη, ψηφιακή, δυναμική και ανθεκτική. Το σχέδιο Ελλάδα 2.0 δεν τα διασφαλίζει αυτά. Οι επενδύσεις για πρασίνισμα της οικονομίας είναι στο κατώτατο όριο που έθεσε η ΕΕ, ενώ από πολλούς αμφισβητείται ο πράσινος χαρακτήρας των δράσεων. Ούτε διαφαίνεται ότι επιταχύνει την εξωστρέφεια της οικονομίας.

Οι αντοχές της κοινωνίας μετά τις αλλεπάλληλες κρίσεις μειώνονται. Ο πληθωρισμός πλήττει δυσανάλογα τα πτωχά νοικοκυριά, ενισχύοντας τις ανισότητες την ώρα που ο δημοσιονομικός χώρος είναι περιορισμένος. Σταθεροποίηση του πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα θα πλήξει τις αναπτυξιακές προοπτικές. Αν δεν αλλάξουμε πορεία, θα κλωτσήσουμε την ευκαιρία να δώσουμε προοπτική στους πολίτες που έχασαν πολλά στα χρόνια της κρίσης. Για μια νέα προοπτική η χώρα χρειάζεται ένα πράσινο κοινωνικό συμβόλαιο που θα διασφαλίσει βιώσιμη ανάκαμψη με έμφαση στην ενίσχυση της εγχώριας προστιθεμένης αξίας, στη δημιουργία ποιοτικών και βιώσιμων θέσεων εργασίας και στη μείωση των ανισοτήτων.

*πρώην υπουργός Οικονομικών

Το άρθρο Η ελληνική οικονομία είναι ευάλωτη και στην ενεργειακή κρίση… Του Φίλιππου Σαχινίδη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η γερμανική τράπεζα Deutsche Bank Research εξηγεί ότι έχουν περάσει 10 χρόνια από την κορύφωση της κρίσης του ευρώ και τα προγράμματα αγορών της ΕΚΤ και τα εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια έχουν αποτρέψει με επιτυχία μια περαιτέρω κλιμάκωση, όμως η εικόνα έχει αλλάξει.

Η ΕΚΤ είναι πιθανό να σταματήσει το πρόγραμμα αγορών της αυτό το καλοκαίρι και αναμένει ότι οι αποδόσεις θα συνεχίσουν να αυξάνονται σε ολόκληρη την Ευρωζώνη.

Το spread των ιταλικών 10ετών κρατικών ομολόγων έναντι των γερμανικών Bunds έχει ήδη διευρυνθεί στις 190 μονάδες βάσης και ερώτημα είναι αν χρειάζεται να ανησυχούμε για μια δεύτερη κρίση του ευρώ (Euro Crisis 2.0;)

Ο Maximilian Uleer αναλύει ορισμένες από τις κοινές αφηγήσεις και καταρρίπτει ορισμένες αλήθειες και μύθους από την προηγούμενη κρίση.

Μύθος 1: Οι χώρες-μέλη της ΕΖ έχουν μειώσει επιτυχώς τα επίπεδα χρέους από το 2011

Λάθος: Με πολύ λίγες εξαιρέσεις, τα σχετικά και τα απόλυτα επίπεδα χρέους έχουν αυξηθεί από το 2011. Για τις περισσότερες χώρες, η αύξηση του χρέους ξεπέρασε την αύξηση του ΑΕΠ. Χάρη στη μείωση του χρέους στην Ελλάδα το 2012, το χρέος είναι σήμερα ελαφρώς χαμηλότερο από ό,τι το 2011.

Ωστόσο, το ΑΕΠ της Ελλάδας έχει συρρικνωθεί μετά την κρίση δημόσιου χρέους, γεγονός που καθιστά το σημερινό λόγο χρέους προς ΑΕΠ υψηλότερο από ό,τι στο αποκορύφωμα της κρίσης του ευρώ.

Μύθος 2: Το μέσο κουπόνι είναι πολύ χαμηλότερο σήμερα από ό,τι ήταν πριν από 10 χρόνια.

Αλήθεια: Πράγματι, το μέσο σταθμισμένο κουπόνι του ανεξόφλητου χρέους είναι πολύ χαμηλότερο από ό,τι ήταν πριν από 10 χρόνια. Τα σημερινά επίπεδα απόδοσης 10ετίας για την Ελλάδα είναι 3,4% έναντι 31,7% το 2011.

Μύθος 3: Μην ανησυχείτε -απέχουμε πολύ από τα επίπεδα αποδόσεων που είδαμε το 2011.

Λάθος: Κατά την άποψή της DB, ο πιο κρίσιμος δείκτης που πρέπει να παρακολουθούμε είναι το κόστος επιτοκίου / ΑΕΠ. Αν τα μέσα κουπόνια είναι χαμηλότερα σήμερα από ό,τι το 2011, τα επίπεδα χρέους είναι σημαντικά υψηλότερα. Έτσι, τα μέλη της Ευρωζώνης με υψηλότερο χρέος θα υποστούν την ίδια επιβάρυνση χρέους όπως το 2011 με χαμηλότερες αποδόσεις.

Το «κρίσιμο κουπόνι» δείχνει π.χ. για την Ελλάδα αν η μέση απόδοση του κουπονιού του χρέους ανέλθει στα επίπεδα του 4,3%, από 2,9% που είναι τώρα (σ.σ. στοιχεία Bloomberg), η χώρα θα πληρώνει ουσιαστικά το ίδιο κόστος επιτοκίου σε σχέση με το ΑΕΠ όπως το 2011.

Μύθος 4: Στην Ελλάδα, οι διάρκειες είναι πολύ μεγαλύτερες σήμερα.

Αλήθεια: Οι περισσότερες χώρες έχουν πράγματι αυξήσει τη σταθμισμένη μέση διάρκεια του ανεξόφλητου χρέους, με την Ελλάδα να αποτελεί ειδική περίπτωση λόγω του προγράμματος διάσωσης. Η διάρκεια του χρέους της χώρας είναι στα 28 έτη και οι μεγαλύτερες διάρκειες καθιστούν λιγότερο ευαίσθητη τη χώρα στα προσωρινά υψηλότερα επιτόκια.

Συνολικά, καταλήγει η γερμανική τράπεζα, τα καλά νέα είναι ότι όλες οι χώρες της Ευρωζώνης που μελετά η DB κατάφεραν να μειώσουν σημαντικά το κόστος των τόκων τους σε σχέση με το ΑΕΠ και να αυξήσουν τη διάρκεια του ανεξόφλητου χρέους τους.

Τα κακά νέα είναι ότι τα επίπεδα χρέους συνέχισαν να αυξάνονται -ιδίως σε χώρες που υπέφεραν ήδη από υψηλά επίπεδα χρέους/ΑΕΠ το 2011. Αν και οι χαμηλότερες αποδόσεις παρέχουν μια ανακούφιση, οι χώρες αυτές θα αντιμετωπίσουν παρόμοιο κόστος τόκων ως ποσοστό του ΑΕΠ σε χαμηλότερα επίπεδα αποδόσεων από ό,τι το 2011. Για παράδειγμα, εάν η απόδοση των 10ετών ιταλικών ομολόγων αυξηθεί κατά 2% το επόμενο έτος, στο τέλος του 2025 η Ιταλία θα αντιμετωπίζει την ίδια επιβάρυνση από τόκους ως ποσοστό του ΑΕΠ όπως το 2011 (όλα τα άλλα παραμένουν σταθερά, αναχρηματοδότηση μέσω 10ετούς).

Συνοπτικά, η επιβάρυνση του χρέους έχει μειωθεί και η ΕΚΤ έχει περιθώρια αύξησης στα επιτόκια και να σταματήσει το πρόγραμμα αγοράς της, αλλά οι βαθμοί ελευθερίας της ΕΚΤ είναι περιορισμένοι. Εάν τα επιτόκια αυξάνονταν απότομα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, θα μπορούσαμε κάλλιστα να αντιμετωπίσουμε την κρίση του ευρώ 2.0, καταλήγει η Deutsche Bank Research.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Deutsche Bank: Ερχεται νέα ευρωπαϊκή κρίση;… Του Γιώργου Σαββάκη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Οι ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις θέτουν πλέον αμείλικτα ερωτήματα ως προς το αν στην παρούσα φάση έχει νόημα να συζητάμε περί “προοδευτικών οικονομικών πολιτικών”. Μπορεί η αντίθεση Αριστεράς–Δεξιάς να εξακολουθεί να έχει ισχυρό συμβολισμό και ουσιαστική βάση “διεκδίκησης” πολιτικών, καθώς η ανάγκη ανάδειξης συγκεκριμένων αρχών και φιλοσοφιών δεν έχει ξεπερασθεί.

Η συζήτηση, όμως, πρέπει να τοποθετηθεί σε νέα βάση με στόχευση την προσαρμογή στις “νέες δομές” του καπιταλισμού και τις “νέες διαχωριστικές” γραμμές που εκφράζει η νέα φιλοσοφία συντηρητικής διακυβέρνησης. Φιλοσοφία που τείνει –έστω και βραχυπρόθεσμα– να συμπεριλαμβάνει ένα νέα πλαίσιο κοινωνικής στήριξης, που μέχρι πρότινος φαινόταν αδιανόητο ότι θα αποτελούσε βάση του συντηρητικού πολιτικού ιδεολογήματος.

Για να μπορέσουμε να είμαστε ακριβείς στην πολιτική στόχευση της επόμενης δεκαετίας -που πιθανώς θα είναι επαναλαμβανόμενων κρίσεων- θα πρέπει να συμφωνήσουμε πως η ατζέντα της πολιτικής διαφοροποίησης έχει μετακινηθεί, καθώς οι προηγούμενοι όροι έχουν καταστεί διακύβευμα ιστορικής αναδρομής ή χρήσης από πολιτικούς, οι οποίοι είτε δεν μπορούν να αναγνωρίσουν τις αλλαγές, είτε δεν έχουν τα εφόδια και την δυνατότητα να συμμετάσχουν στην διαμόρφωσή τους.

Γίνεται συζήτηση για τον μετασχηματισμό των πολιτικών διαφοροποίησης από την αντιπαράθεση νεοφιλελευθερισμού-σοσιαλδημοκρατίας, σε μία συζήτηση ως προς τον τρόπο διαχείρισης του κέρδους σε ένα περιβάλλον που γίνεται ολοένα και ποιο πολύπλοκο, με αφορμή τις συνεχιζόμενες κρίσεις. Αυτό που πρέπει να γίνει αντιληπτό, είναι πως αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω πρόσβασης σε ανοικτές πηγές και ισότιμη συνεργασία με στόχο την επίτευξη νέων μοντέλων ανάπτυξης, ισότιμη πρόσβαση στις χρηματοδοτήσεις, εποπτεία και έλεγχο των στρεβλώσεων του συστήματος και στήριξη του κοινωνικού ιστού.

Προκύπτει κατά συνέπεια, πως οι κρίσεις προκαλούν νέας μορφής αντιδράσεις και πολιτικές προσαρμογές. Όσο ο προοδευτικός χώρος παραμένει αγκυλωμένος με “παλαιάς κοπής” αντιδράσεις, τόσο το ιδεολόγημά του καθίσταται αναχρονιστικό. Όσο μετασχηματίζεται η προσέγγιση της συντηρητικής σκέψης και οικονομικής πολιτικής προς την κατεύθυνση προοδευτικών προτάσεων εξαιτίας των κρίσεων, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος εκφυλισμού των υγιών διαχωριστικών γραμμών, μεταξύ προοδευτικής και συντηρητικής πολιτικής.

Νέες διεθνείς ιδεολογικές προκλήσεις

Οι εξελίξεις των αγορών και οι επακόλουθες κρίσεις από το 2007, επί της ουσίας οριοθέτησαν πλαίσια εκφυλισμού του πολιτικού αφηγήματος των προοδευτικών δυνάμεων. Ο νοούμενος ως προοδευτισμός, με την σημερινή του μορφή, ελάχιστα μπορεί να επηρεάσει προς την κατεύθυνση συγκρότησης ευρύτερων ιδεολογικών μετώπων, αν δεν αναδείξει νέες καινοτόμες πολιτικές, αλλά και μεθοδολογία αντίδρασης και στόχευσης. Το μονοδιάστατο “ουμανιστικό” περίβλημα των προοδευτικών κομμάτων, σε μία κοινωνία που διαλύεται υπό την πίεση εξωγενών διεθνών παραγόντων πλέον, μόνον ως ένδειξη αδυναμίας διαμόρφωσης νέων πολιτικών μπορεί να θεωρηθεί.

Γενικόλογες τοποθετήσεις και αντιδράσεις απλουστευμένης αμφισβήτησης και ακραίας κινηματικής θεώρησης μόνον παθογένειες μπορεί να συντηρήσουν, χωρίς να δίνουν βάσει για προοδευτικές πολιτικές εξέλιξης. Αυτής της μορφής οι παθογένειες, και οι επικοινωνιακού χαρακτήρα αντιδράσεις, είναι αυτές ακριβώς που έχουν οδηγήσει σε μαρασμό την δυναμική προοδευτική σκέψη αναζήτησης λύσεων καθώς και προσέγγισης της έννοιας της ανάπτυξης και κοινωνικής αναμόρφωσης, τόσο στην Ευρώπη, όσο και στην χώρα μας.

Άλλωστε, η συντονισμένη διείσδυση των συντηρητικών κυβερνήσεων –όπως στην χώρα μας- στον χώρο του προοδευτικού Κέντρου και της Κεντροαριστεράς, με μοναδικό αφήγημα την αποτροπή επικράτησης ακραίων και ακροδεξιών πολιτικών –όπως πρόσφατα στην Γαλλία– επιβεβαιώνει αυτόν ακριβώς τον κίνδυνο επικράτησης μίας διαδικασίας εκφυλισμού του προοδευτικού ιδεολογήματος.

Όσο όμως η πολιτική και φιλοσοφική διαπάλη στους προοδευτικούς χώρους εστιάζεται σε ονοματολογικές και μόνον προσεγγίσεις όπως “Κεντροαριστερά”, “Προοδευτικό Κέντρο”, “Σοσιαλδημοκρατία”, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος αποξένωσης από τις πραγματικά προοδευτικές ανάγκες των πολιτών σήμερα. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, το γεγονός ότι η κρίση αναγκάζει την κυβέρνηση να προωθήσει πολιτικές στήριξης, που κάτω από άλλες συνθήκες θα αποτελούσαν την πολιτική πλατφόρμα προοδευτικών και μόνον δυνάμεων. 

Σύγχυση συντήρησης και προόδου

Η διαφορά, που τουλάχιστον σε αυτή την φάση παραμένει, είναι πως για μία συντηρητική φιλοσοφία ανάπτυξης η πολιτική “στήριξης” προς το κοινωνικό σύνολο σε όλες τις εκφάνσεις, παραμένει ως αναγκαία βραχυπρόθεσμη και μόνον εναλλακτική πολιτική, όχι βάση ενός δομημένου μακροπρόθεσμου πολιτικοοικονομικού αφηγήματος. Άλλωστε, ένα τέτοιο αφήγημα δεν θα μπορούσε να υποστηριχθεί από τις εξαγγελλόμενες πολιτικές ανάπτυξης, όπως το σχέδιο Πισσαρίδη και τον σχεδιασμό του Αναπτυξιακού Ταμείου. Η ενεργειακή κρίση, απλά καταδεικνύει την ανάγκη άμεσου επανασχεδιασμού, τόσο των δομών ανάπτυξης, όσο και ελέγχων της λειτουργίας των αγορών.

Ως προς αυτή την παράμετρο ο προοδευτικός χώρος έχει ακόμα την ευκαιρία να προτάξει ένα νέο αναπτυξιακό αφήγημα, σηματοδοτώντας την επανάκαμψή του στην ενεργό διεκδίκηση ουσιωδών πολιτικών. Η προοδευτική προσέγγιση θα πρέπει να αναδεικνύει στοιχεία νέου σχεδιασμού και προγραμματισμού καθώς και πρόληψης. Η στείρα αντίδραση λόγω πιθανής αδυναμίας αφηγήματος θα καθορίσει αρνητικά το μέλλον της χώρας, αλλά και του ρόλου των παραγωγικών προοδευτικών πολιτικών.

Ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή, το ενεργειακό πρόβλημα, η κυριαρχία των καινοτόμων τεχνολογιών και η διασφάλιση ενός ικανοποιητικού μέλλοντος των νέων στην χώρα, ενώ κατά το πρόσφατο παρελθόν αποτελούσαν την βάση προοδευτικών πολιτικών προτάσεων, σήμερα καθίστανται οικουμενικά αιτήματα. Αποτέλεσμα αυτής της μετάλλαξης εν μέσω κρίσεων, είναι το προοδευτικό αφήγημα να πρέπει να εστιάσει στα μέτρα υλοποίησης των πολιτικών αυτών με σαφή καινοτόμα προσέγγιση και σαφείς διαφοροποιήσεις από το “οικουμενικό” πλέον αφήγημα.

Αναζητούνται καινοτόμες πολιτικές, εντελώς διαφορετικής στόχευσης με αυτές που ακολουθούνται σήμερα, με γνώμονα την πρόληψη από πιθανές διαλυτικές συνέπειες οικονομικών δεδομένων του μέλλοντος εν αναμονή συνεχών κρίσεων, που πιθανώς θα φέρουν την χώρα πάλι κοντά σε περιβάλλοντα στενότερης “επιτήρησης”. Μέσα από μία νέα φιλοσοφία “διαχείρισης” είναι εφικτό να αναδειχθεί και ο βαθμός της προοδευτικότητας στο ορατό μέλλον. Σε αντίθετη περίπτωση ο εκφυλισμός του προοδευτικού ιδεολογήματος είναι πολύ κοντά.

Πηγή: slpress.gr

Το άρθρο Η αλυσίδα κρίσεων σπάει τις ιδεολογικές γραμμές… Του Ηρακλή Ρούπα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Tην περασμένη εβδομάδα, ο ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι είπε στον Τζο Μπάιντεν ότι η χώρα είναι έτοιμη να στείλει τρόφιμα στον υπόλοιπο κόσμο εν μέσω της κρίσης που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Ο Μόντι δήλωσε πως η Ινδία διαθέτει«αρκετά τρόφιμα» για τους 1,4 δισ. κατοίκους της και ότι είναι «έτοιμη να προμηθεύσει αποθέματα τροφίμων στον κόσμο από αύριο» εάν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) το επιτρέψει.

Οι τιμές των εμπορευμάτων άγγιζαν ήδη υψηλά δεκαετίας πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, όμως μετά τη ρωσική εισβολή εκτινάχθηκαν στο υψηλότερο επίπεδο από το 1990, σύμφωνα με τον δείκτη τιμών του Επισιτιστικού Προγράμματος του ΟΗΕ (FAO).

Η Ρωσία και η Ουκρανία είναι δύο από τις μεγαλύτερες χώρες – εξαγωγείς σιταριού στον κόσμο και αντιστοιχούν περίπου στο ένα τρίτο των παγκόσμιων πωλήσεων σιταριού ετησίως. Οι δύο χώρες αντιπροσωπεύουν επίσης το 55% των παγκόσμιων εξαγωγών ηλιελαίου και το 17% των εξαγωγών αραβόσιτου και κριθαριού. Αθροιστικά, αναμενόταν να εξάγουν 14 εκατομμύρια τόνους σιταριού και πάνω από 16 εκατομμύρια τόνους αραβόσιτου το 2022.

«Οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και η απειλή εμπάργκο που αντιμετωπίζει η Ρωσία σημαίνει ότι αυτές οι εξαγωγές πρέπει να αφαιρεθούν από την εξίσωση. Η Ινδία θα μπορούσε να παρέμβει για να εξάγει περισσότερο, ειδικά όταν έχει αρκετά αποθέματα σίτου» δήλωσε στο BBC ο Ουπάλι Γκαλκέτι Αρατσιλάγκε, οικονομολόγος του FAO.

Μεγάλη σοδειά

Η Ινδία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός ρυζιού και σιταριού στον κόσμο. Στις αρχές Απριλίου είχε απόθεμα 74 εκατ. τόνων από τα δύο αυτά προϊόντα. Από την ποσότητα αυτή, 21 εκατομμύρια τόνοι έχουν δεσμευθεί για το στρατηγικό της απόθεμα και το Δημόσιο Σύστημα Διανομής (PDS).

Ορυζώνας στο ινδικό Κασμίρ. Η Ινδία είναο ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός ρυζιού (Reuters)

Η Ινδία εξάγει ήδη ρύζι σε σχεδόν 150 χώρες και σιτάρι σε 68. Εξήγαγε περίπου 7 εκατομμύρια τόνους σίτου την περίοδο 2020-2021. Με φόντο την αυξανόμενη ζήτηση στη διεθνή αγορά, έχουν ήδη συναφθεί συμβόλαια για εξαγωγές άνω των 3 εκατομμυρίων τόνων σιταριού από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο, σύμφωνα με αξιωματούχους.

Σύμφωνα με τον Άσοκ Γκουλάτι, καθηγητή Γεωργίας στο Ινδικό Συμβούλιο Έρευνας για τις Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις, η χώρα έχει τη δυνατότητα να εξαγάγει 22 εκατομμύρια τόνους ρυζιού και 16 εκατομμύρια τόνους σιταριού στο τρέχον οικονομικό έτος.

«Εάν ο ΠΟΕ επιτρέψει να εξάγονται κρατικά αποθέματα, μπορεί να είναι ακόμη υψηλότερα. Αυτό θα μειώσει τις παγκόσμιες τιμές και θα μειώσει το βάρος των χωρών εισαγωγής σε όλο τον κόσμο» σημειώνει.

Προκλήσεις

Υπάρχουν ωστόσο επιφυλάξεις. «Έχουμε αρκετά αποθέματα αυτή τη στιγμή. Αλλά υπάρχουν κάποιες ανησυχίες» λέει ο Χάρις Νταμοντάραν, ανώτερος συνεργάτης δεξαμενής σκέψης με έδρα το Δελχί.

Πρώτον, υπάρχουν φόβοι για μικρότερη από την αναμενόμενη συγκομιδή. Αξιωματούχοι προβλέπουν για φέτος παραγωγή-ρεκόρ 111 εκατομμυρίων τόνων σιταριού. Δεν είναι όμως όλοι οι ειδικοί αισιόδοξοι. Ο Νταμοντάραν πιστεύει ότι η απόδοση θα είναι πολύ χαμηλότερη λόγω των ελλείψεων λιπασμάτων και των ιδιοτροπιών του καιρού. «Υπερεκτιμούμε την παραγωγή. Θα γνωρίζουμε σε άλλες 10 μέρες» αναφέρει.

Ένα άλλο πρόβλημα είναι τα λιπάσματα, καθώς τα αποθέματα της Ινδίας έχουν μειωθεί μετά τον πόλεμο.

Παρά τη μεγάλη παραγωγή, εκατομμύρια παιδιά στην Ινδία υποσιτίζονται

Η Ρωσία και η Λευκορωσία αντιπροσωπεύουν το 40% των παγκόσμιων εξαγωγών καλίου, σημαντικού συστατικού των λιπασμάτων, και οι τιμές έχουν αυξηθεί παγκοσμίως. Η έλλειψη λιπασμάτων θα μπορούσε εύκολα να πλήξει την παραγωγή την επόμενη καλλιεργητική περίοδο. Ένας τρόπος για να ξεπεραστεί αυτό, σύμφωνα με τον Νταμοντάραν είναι να διερευνήσει η Ινδία τη σύναψη «συμφωνιών σίτου αντί λιπασμάτων» με χώρες όπως η Αίγυπτος.

Επίσης, εάν ο πόλεμος παραταθεί, η Ινδία ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με υλικοτεχνικές προκλήσεις για την ενίσχυση των εξαγωγών της. «Η εξαγωγή τεράστιων όγκων δημητριακών προϋποθέτει τεράστιες υποδομές μεταφοράς, αποθήκευσης» παρατηρεί ο Αρατσιλάγκε. Υπάρχει επίσης το ζήτημα του υψηλότερου κόστους μεταφοράς.

Επιπλέον παραμένουν οι ανησυχίες για τις καλπάζουσες τιμές των τροφίμων στο εσωτερικό της χώρας, καθώς ο πληθωρισμός στα τρόφιμα σκαρφάλωσε σε υψηλό 16 μηνών τον Μάρτιο. Η κεντρική τράπεζα της Ινδίας προειδοποίησε για «αυξημένες παγκόσμιες πιέσεις στις τιμές βασικών ειδών διατροφής» που οδηγεί σε «υψηλή αβεβαιότητα» για τον πληθωρισμό.

Σύμφωνα με τη δεξαμενή σκέψης IFPRI, η ρωσική εισβολή είναι πιθανό να έχει «σοβαρές συνέπειες» για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια. Ο FAO εκτιμά ότι μια παρατεταμένη διακοπή των εξαγωγών σιταριού, λιπασμάτων και άλλων εμπορευμάτων από τη Ρωσία και την Ουκρανία θα μπορούσε να εκτινάξει τον αριθμό των υποσιτισμένων ανθρώπων στον κόσμο από 8 σε 13 εκατομμύρια.

Σύμφωνα με την ινδική κυβέρνηση, περισσότερα από τρία εκατομμύρια παιδιά παραμένουν υποσιτισμένα στην Ινδία παρά τις άφθονες καλλιέργειες και τα αποθέματα τροφίμων.

Πηγή: in.gr

Το άρθρο Επισιτιστική κρίση: Μπορεί η Ινδία να ταΐσει τον πλανήτη; εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Κώδων κινδύνου. Πολύ σύντομα θα αντιμετωπίσουμε σοβαρή κρίση τροφίμων. Και πρέπει ήδη να ετοιμαζόμαστε! Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η γενικότερη ακρίβεια που χτυπάει τις οικονομίες μας λόγω και των μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής έχουν σημαντικές αρνητικές συνέπειες. Κυρίως στον τομέα του ηλεκτρισμού αλλά και της γεωργικής παραγωγής. Ο ακριβός ηλεκτρισμός ήδη έχει αρχίσει να επηρεάζει με καταλυτικό τρόπο τη γεωργική παραγωγή. Τα λιπάσματα σχεδόν παντού ανεβαίνουν, ως κόστος, σε μεγάλα ύψη λόγω ανόδου εργοστασιακών τιμών. Το κόστος της ενέργειας, λόγω Ρωσίας και πολέμου, αλλά και μείωσης γενικότερα εξορύξεων πετρελαίου και αερίου με αφορμή μειωμένες επενδύσεις και παραγωγή (λόγω περικοπών, εξαιτίας πράσινης μετάβασης), έχει συμβάλει στις υψηλές τιμές των λιπασμάτων. Αρα και στην ακρίβεια των παραγόμενων τροφίμων.

Σε αυτά όμως τώρα προστίθενται και οι συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία. Οι δύο σημαντικοί σιτοβολώνες ολόκληρου του κόσμου, η Ουκρανία και η Ρωσία, λόγω εμπλοκής στις εχθροπραξίες, ματαιώνουν ή περιορίζουν την παραγωγή τους. Η Ρωσία μάλιστα προτίθεται να ματαιώσει τις σχετικές της εξαγωγές σε μη φιλικές χώρες. Σε συνδυασμό με τα πανάκριβα λιπάσματα η προμήθεια τροφίμων σύντομα θα γίνει προβληματική. Για την ώρα οι περισσότερες χώρες εφοδιάζουν τις αγορές με τα υπάρχοντα αποθέματα. Κοντά όμως στο τέλος του χρόνου οι συνέπειες της έλλειψης καλλιεργειών σε Ουκρανία και Ρωσία θα γίνουν δραματικά αισθητές. Το μεγάλο κόστος των λιπασμάτων θα βαρύνει τα εισοδήματα των γεωργών παντού και ελλείψεις, μαζί με τις υψηλές τιμές, θα μείνουν μαζί μας για χρόνια.

Μαζί με τις ελλείψεις αγροτικών προϊόντων θα υπάρξει και άγριος πληθωρισμός στις τιμές. Σύμφωνα με σχόλιο του καθηγητή Nick Bosanquet και του Andrew Haldendy στους Financial Times (12 Απριλίου 2022), τα εισοδήματα σε Ασία και Αφρική θα υποστούν δραματικές αφαιμάξεις, αφού το κόστος του φαγητού θα εκτιναχθεί κατά 10%, από 20% σε 30% του οικογενειακού εισοδήματος. Μελέτη του ΟΗΕ δείχνει πως από τις οικιακές δαπάνες κάθε οικογένειας θα αυξηθεί κατά 50% το ποσόν που θα διατεθεί για διατροφή. Και μπορεί να υπάρξουν και παραπάνω αυξήσεις το 2024! Είναι απαραίτητη η διεθνής συνεργασία για την εξασφάλιση ποτιζόμενης γης σε παγκόσμια κλίμακα τις επόμενες εβδομάδες. Τα κράτη του βόρειου ημισφαιρίου θα πρέπει να εξασφαλίσουν σημαντικά αποθέματα τροφίμων για την Αφρική, τη Νότια Ασία και τη Μέση Ανατολή. Λίγο αργότερα μπορεί να χρειασθεί να περιορίσουμε την εξασφάλιση μη απαραίτητων για την ανθρώπινη διαβίωση τροφών, όπως το βοδινό κρέας, υπέρ της καλλιέργειας δημητριακών. Δίχως διεθνή συνεργασία μπορεί να βρεθούμε, σε παγκόσμια κλίμακα, αντιμέτωποι με θανατηφόρα κύματα πείνας και τραγικών απωλειών σε παιδιά και αγροτικές οικογένειες. Η Κίνα φαίνεται να έχει προβλέψει τέτοιες εξελίξεις. Κι έχει αγοράσει σε Αφρική και Νότια Αμερική τεράστιες καλλιεργήσιμες εκτάσεις σιτηρών και δημητριακών.

Για την Ελλάδα είναι απαραίτητο από τώρα να ληφθούν μέτρα υποχρεωτικής αναδιάρθρωσης και επέκτασης των καλλιεργειών, καθώς και εξασφάλισης λιπασμάτων για την κρίσιμη ώρα. Αλλιώς, οι εξελίξεις θα είναι τραγικές…

Πηγή: tanea.gr

Το άρθρο Ερχεται κρίση τροφίμων… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Από τα στοιχεία, προκύπτει η σημαντική ανάκαμψη που κατέγραψε ο τουριστικός κλάδος (ομάδα των κλάδων που είναι ενδεικτικοί της τουριστικής δραστηριότητας) με αύξηση των συνολικών φορολογητέων εκροών (τζίρου) κατά 6,36 δισ. ευρώ το 2021 σε σύγκριση με το 2020. Ιδιαιτέρως κατά το β’ εξάμηνο του 2021, επιτεύχθηκε υπέρβαση των αντίστοιχων αποτελεσμάτων του 2019 (προ Covid-19). Σε ετήσια βάση, οι συνολικές φορολογητέες εκροές του τουριστικού κλάδου το 2021 διαμορφώνονται στα 16,23 δισ. ευρώ, εμφανίζοντας αύξηση 64,5% σε σύγκριση με το 2020, ενώ επιτυγχάνουν το 85% του μεγέθους του τουριστικού προϊόντος, όπως αυτό διαμορφώθηκε το 2019 (τελευταίο έτος πριν την υγειονομική κρίση).

Όπως τονίζεται στην έκθεση της ΑΑΔΕ, η ανάκαμψη των φορολογητέων εκροών στις δηλώσεις ΦΠΑ μεταξύ των ετών 2021/2020 έχει αντισταθμίσει σημαντικά τις απώλειες που παρατηρήθηκαν κατά το προηγούμενο έτος λόγω των συνεπειών της πανδημίας, ιδιαίτερα στους κλάδους που προϋποθέτουν υψηλό βαθμό ανθρώπινης επαφής (contact-intensive) και ελευθερία μετακινήσεων-μεταφορών, όπως των κλάδων που εντάσσονται στη βιομηχανία του τουρισμού.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις τζίρου με βάση τις δηλώσεις ΦΠΑ

• Καταλύματα: αύξηση τζίρου σε σύγκριση με το 2020 κατά 118,9%. Από τα 2,55 δισ. ευρώ το 2020 έφθασαν τα 5,58 δισ. ευρώ
• Παραγωγή βασικών μετάλλων: αύξηση 51,7%. Από 2,77 δισ. ευρώ το 2020 ο τζίρος ανήλθε στα 4,21 δισ. ευρώ
• Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού: αύξηση 46,9%. Ο τζίρος διαμορφώθηκε το προηγούμενο έτος στα 45,08 δισ. ευρώ από 41,7 το 2020.
• Χονδρικό εμπόριο εκτός μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών: αύξηση 14%. Καταγράφεται όπως είναι φυσικό ο υψηλότερος τζίρος μεταξύ των 87 κλάδων της ελληνικής οικονομίας. Συγκεκριμένα το 2021 έφθασε τα 76,85 δισ. ευρώ από 65,39 το 2020.
• Αποθήκευση και υποστηρικτικές προς τη μεταφορά δραστηριότητες: αύξηση 20,1%.Από τα 2,85 δισ. το 2020 ο τζίρος αυξήθηκε στα 4,42 δισ. ευρώ.
• Παραγωγή βασικών φαρμακευτικών προϊόντων και φαρμακευτικών σκευασμάτων: αύξηση 14,9%. Από τα 4 δισ. ευρώ ανήλθε στα 4,68 δισ. ευρώ
• Φυτική και ζωική παραγωγή, θήρα και συναφείς δραστηριότητες: αύξηση 14%. Ο τζίρος από τα 4,6 δισ. ευρώ έφθασε τα 5,25 δισ. ευρώ.
• Χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών: αύξηση 22,7%.
• Βιομηχανία τροφίμων: αύξηση 9,1%
• Λιανικό εμπόριο, εκτός από το εμπόριο μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών: αύξηση 8%

Οι κλάδοι που κατέγραψαν μείωση τζίρου

• Άντληση αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου: μείωση 71,4%
• Δραστηριότητες υπηρεσιών πληροφορίας: μείωση 43,3%
• Κατασκευή μηχανοκίνητων οχημάτων, ρυμουλκούμενων και ημιρυμουλκούμενων οχημάτων: μείωση 30,9
• Κατασκευή ηλεκτρονικών υπολογιστών, ηλεκτρονικών και οπτικών προϊόντων: μείωση 13,2%
• Εξόρυξη άνθρακα και λιγνίτη: μείωση 10,8%
• Ασφαλιστικά, αντασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά ταμεία, εκτός από την υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση: μείωση 8,2%
• Δραστηριότητες βιβλιοθηκών, αρχειοφυλακείων, μουσείων και λοιπές πολιτιστικές δραστηριότητες: μείωση 6,3%.

Πηγή: powergame.gr

Το άρθρο Επιχειρήσεις: Οι κλάδοι που άφησαν πίσω τους την κρίση εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.