Τα μεταναστευτικά κύματα από τις γειτονικές με την Ευρώπη ηπείρους και μέσω της Μεσογείου κατά πάσα πιθανότητα θα πολλαπλασιασθούν τις επόμενες δεκαετίες και ως αποτέλεσμα της δύσκολα πια ελεγχόμενης κλιματικής αλλαγής και των δραματικών επιπτώσεών της στους ασθενέστερους οικονομικά πληθυσμούς.  Εδώ και πολλά χρόνια, πριν την μεγάλη προσφυγική κρίση του 2015, διεπιστημονικές μελέτες τόνιζαν τις επιπτώσεις της περιβαλλοντικής μετεξέλιξης (δυστυχώς αυτός πια είναι ο όρος που πρέπει πια να χρησιμοποιείται, μετεξέλιξη, και όχι ο όρος κρίση, για να αποδοθεί το μέγεθος των αλλαγών στο περιβάλλον) και στο φαινόμενο της μετανάστευσης. Σε άρθρο τους το 2017 οι Michael Werz και Max Hoffman από το Center for American Progress τόνιζαν ότι ενώ οι μεταναστευτικές ροές στην Ευρώπη μέσω της λεγόμενη διαδρομής της Ανατολικής Μεσογείου οφείλονται κατά κύριο λόγο σε συρράξεις στις χώρες προέλευσης των προσφύγων/μεταναστών, οι μεταναστευτικές ροές που ακολουθούν την διαδρομή της Δυτικής Μεσογείου οφείλονται σε οικονομικούς και δημογραφικούς λόγους, που με την σειρά τους εν πολλοίς σχετίζονται με τις επιπτώσεις της περιβαλλοντικής αλλαγής. Επισημαίνουν, χαρακτηριστικά, ότι στην περιοχή Sahel (μεταξύ της Σαχάρας στον Βορρά και της σαβάνας του Σουδάν στον Νότο, μία τεράστια έκταση 3,053,200 km²), η θερμοκρασία έχει ανέβει κατά 0,7 βαθμούς Κελσίου τα τελευταία 40 χρόνια, ενώ η λίμνη Τσαντ έχει περιορισθεί στο 1/20 της έκτασης που καταλάμβανε την δεκαετία του 1960! Ακόμη και στην περίπτωση της Συρίας, σύμφωνα με ειδικούς ερευνητές, υπάρχουν ενδείξεις ότι η προσφυγική έξοδος, που πρωτίστως οφείλεται βεβαίως στην συνεχιζόμενη πολυετή εμφύλια σύρραξη, ενισχύθηκε και από φαινόμενα ξηρασίας. Αλλά και στις μεσογειακές χώρες η κλιματική αλλαγή βαίνει επιταχυνόμενη και η κατάσταση πλέον είναι αισθητά διαφορετική από την σχεδόν ειδυλλιακή περιγραφή του μεσογειακού κλίματος από τον Fernand Braudel.

Τα διακυβεύματα με τα οποία η προσφυγική κρίση φέρνει αντιμέτωπη την ΕΕ και τις μεσογειακές χώρες που συνορεύουν με τα χερσαία και τα θαλάσσια σύνορά της (Τουρκία, Λιβύη, Τυνησία κτλ.) είναι πολλά: πολιτικά, οικονομικά, δημογραφικά και βεβαίως ανθρωπιστικά. Αλλά στο πλαίσιο της Realpolitik που οι εμπλεκόμενες χώρες (κυρίως η Τουρκία αλλά και κράτη της ΕΕ) ασκούν συστηματικά, η ανθρωπιστική διάσταση και αυτής της κρίσης υποσκελίζεται, δυστυχώς, από τα άλλα διακυβεύματα. Αρκετές μελέτες, αλλά και επίσημες αποφάσεις της ΕΕ, επισημαίνουν την έλλειψη συντονισμένης συνεργασίας των χωρών μελών της για την αντιμετώπιση της τεράστιας ανθρωπιστικής κρίσης. Διάφορες εκθέσεις εκφράζουν την ανάγκη αναθεώρησης του κανονισμού του Δουβλίνου, που παρέχει ουσιαστικά νομική κάλυψη στις χώρες της ΕΕ οι οποίες παραμένουν απρόθυμες να συμμετάσχουν στην ισομερή, αναλογικά, κατανομή των προσφύγων και μεταναστών. Το όλο θέαμα που παρουσιάζει η ΕΕ είναι απογοητευτικό και καταδεικνύει χρόνιες και συστημικές αδυναμίες της να υπερβεί στενές εθνικιστικές τάσεις και προτεραιότητες μέσα στους κόλπους της ακόμη και εν μέσω μίας τόσο δραματικής ανθρωπιστικής κρίσης, όπως η προσφυγική και μεταναστευτική. Και αυτό, παρόλο που, κάποια μέλη της, όπως βεβαίως και η Μεγάλη Βρετανία, έχουν, ας μην το λησμονούμε, τεράστια ιστορική και πολιτική ευθύνη για διάφορες εξελίξεις οι οποίες έχουν, σε βάθος χρόνου, οδηγήσει σε χαοτικές καταστάσεις σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής και, κατά συνέπεια, στην εν εξελίξει ανθρωπιστική κρίση. Με την πάροδο των χρόνων η κατάσταση δεν θα βελτιώνεται.

Μακάβρια θάλασσα

Το πιθανότερο σενάριο, δεδομένων και των όσων ανέφερα σχετικά με την κλιματική αλλαγή, είναι ότι, αντιθέτως, θα επιδεινώνεται. Η Μεσόγειος θα συνεχίζει να είναι η σχεδόν μακάβρια θάλασσα-μεταίχμιο που θα χωρίζει μάλλον, παρά θα ενώνει, ολοένα εξαθλιωνόμενους πληθυσμούς από την οικονομικά πιο εύρωστη Ευρώπη, ενώ η τελευταία θα δέχεται όλο και περισσότερες πιέσεις κυρίως στα θαλάσσια, δηλαδή. τα μεσογειακά σύνορά της – και, κατά συνέπεια, αν και σε μικρότερη ένταση, και στην υπόλοιπη επικράτειά της. Απόπειρες διαχείρισης της κατάστασης επί τη βάσει αποφάσεων εκτάκτου ανάγκης μαρτυρούν μία στρουθοκαμηλιστική προσέγγιση του προβλήματος. Ο λεγόμενος δυτικός κόσμος, που επί αιώνες έτσι κι αλλιώς καταχραζόταν, άμεσα ή έμμεσα, λιγότερο ή περισσότερο, την αποικιοκρατική του παρουσία σε πολλές από τις χώρες προέλευσης των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών, πρέπει να αποφασίσει να αντιμετωπίσει με σοβαρότητα και υπευθυνότητα τα προβλήματα όχι μόνο μέσω παροδικών και πυροσβεστικών επεμβάσεων, αλλά μέσω γενναίων οικονομικών, τεχνογνωστικών κτλ. ενισχύσεων χωρών στην Ασία και την Αφρική. Το οφείλει και σε αυτές, αλλά και στο μέλλον των ίδιων των πολιτών του.

Δεδομένων όλων αυτών των εξελίξεων και εν αναμονή όσων διαφαίνονται ότι θα προκύψουν στο μέλλον, η Ελλάδα θα πρέπει, πιστεύω, να λάβει άμεσα πρωτοβουλία διαμόρφωσης, παρά τις όποιες δυσκολίες και διαφωνίες, μίας ένωσης συνεργασίας κρατών της Μεσογείου, όχι μόνο της ευρωπαϊκής, για την αντιμετώπιση/διαχείριση ανθρωπιστικών κρίσεων, πάντοτε μέσα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Μία τέτοια πρωτοβουλία, ακόμη και αν δεν στεφθεί με απόλυτη επιτυχία, θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την θέση της Ελλάδας στην νοτιοανατολική Ευρώπη ως εγγυητικής δύναμης ισορροπίας και αποφυγής εκρηκτικών εντάσεων.

*Ο Παναγιώτης Ροϊλός είναι καθηγητής Ελληνικών Σπουδών, κάτοχος της Εδρας Γ. Σεφέρη, Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, Επιστημονικός Εταίρος στο Κέντρο Διεθνών Σχέσεων Weatherhead

Πηγή: tanea.gr

Το άρθρο Θάλασσα του μεταιχμίου: Μεσόγειος και προσφυγική κρίση… Του Παναγιώτη Ροϊλού εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Τις προηγούμενες ημέρες διεξήχθη στην Πάτρα ένα πολυήμερο συνέδριο, με αντικείμενο την περιφερειακή αναπτυξιακή συνεργασία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η συζήτηση μεταξύ του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών, κ. Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, με τον Γενικό Γραμματέα της Ένωσης για τη Μεσόγειο, κ. Nasser Kamel, με θέμα τη μεσογειακή διάσταση της ΕΕ. Η συζήτηση άλλωστε αυτή έδωσε και το έναυσμα για μία σειρά θεματικές εκδηλώσεις σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας, στο πλαίσιο του διαλόγου για το μέλλον της Ευρώπης.

Αν και η ευρωμεσογειακή συνεργασία περνά συνήθως στα «ψιλά γράμματα» και φαίνεται να απασχολεί ένα «εξειδικευμένο» μόνο κοινό, εν τούτοις είναι θέμα άμεσου ελληνικού ενδιαφέροντος, καθώς συνδέεται με τη γεωγραφική θέση της χώρας μας, αλλά και την ευρύτερη προστιθέμενη αξία της Ελλάδος για την ΕΕ.

Η Μεσόγειος αποτελεί λίκνο μεγάλων πολιτισμών, αλλά και των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών. Είναι σταυροδρόμι τριών ηπείρων, αλλά και νευραλγικός κόμβος μετακινήσεων και μεταφορών. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς τον όγκο του παγκοσμίου εμπορίου που διακινείται ετησίως μέσω της ιστορικής αυτής θάλασσας. Τα τελευταία μάλιστα χρόνια, προβάλλει και ως πηγή ενέργειας -είτε πρόκειται για υδρογονάνθρακες είτε για «πράσινη» ενέργεια-, αλλά και ως εναλλακτική οδός διέλευσης ενεργειακών πόρων.

Αντιλαμβάνεται επομένως κανείς ότι η περιοχή αυτή όχι μόνο δεν αποτελεί δευτερευούσης σημασίας πεδίο για την ΕΕ, αλλά είναι απαραίτητη για μια Ενωμένη Ευρώπη που επιθυμεί να εξελιχθεί σε κάτι πέρα από μια οικονομικο-εμπορική ένωση, φιλοδοξώντας να ενισχύσει το παγκόσμιο αποτύπωμά της. Είναι, εν ολίγοις, αναγκαία για τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ.

Η συνεργασία της Ευρώπης με τους εταίρους στην άλλη όχθη της Μεσογείου, πέραν του προφανούς αμοιβαίου οικονομικού οφέλους, είναι κρίσιμη και για την περιφερειακή σταθερότητα, ασφάλεια και ειρήνη. Μείζονες, παγκοσμίου κλίμακος, προκλήσεις που απαιτούν ολιστική προσέγγιση, δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά χωρίς τη συνεργασία αυτή. Η κλιματική αλλαγή και η προστασία περιβάλλοντος, ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός και η τρομοκρατία, το μεταναστευτικό/προσφυγικό είναι ζητήματα που καθιστούν αναγκαία τη συνεργασία των δύο πλευρών της Μεσογείου, καθώς είναι σαφές σε όλους ότι δεν μπορούν να περιορισθούν στη μία ή την άλλη πλευρά ενός συνόρου.

Η ανακάλυψη ενεργειακών πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο και οι προοπτικές ανάπτυξης εναλλακτικών –φιλικών προς το περιβάλλον- πηγών ενέργειας εξυπηρετεί εξάλλου τον στρατηγικό στόχο της διαφοροποίησης ενεργειακών πηγών και οδεύσεων για την Ευρώπη και διανοίγει ένα ακόμα πεδίο συνεργασίας. Δεν είναι τυχαίο το ενδιαφέρον που προκαλεί η σύσταση και λειτουργία του East Med Gas Forum, το οποίο κινείται προς αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση.

Η Μεσόγειος όμως διαθέτει και ένα ακόμα στοιχείο μοναδικότητας. Είναι σημείο συνάντησης πολιτισμών, άρα αποτελεί εξ ορισμού σημείο αναφοράς για τον διαπολιτισμικό και διαθρησκειακό διάλογο. Οι λαοί που ζουν γύρω από τη λεκάνη της Μεσογείου έχουν μακρά παράδοση στη συνύπαρξη. Εμπορικά πλοία διασχίζουν, αιώνες τώρα, τη θάλασσα

αυτή, μεταφέροντας όχι μόνο εμπορεύματα, αλλά και ιδέες. Τούτο το στοιχείο είναι και η βάση για μια πιο μακροπρόθεσμη και βαθύτερη συνεργασία.

Πέραν του συγκριτικού πλεονεκτήματος που η χώρα μας, φύσει και θέσει, διαθέτει στο εν λόγω πεδίο, θα ήταν παράλειψη να μη ληφθεί υπόψη και ο σημαντικός ρόλος που διαδραματίζουν εν προκειμένω και τα ελληνορθόδοξα Πατριαρχεία της περιοχής: φορείς μιας Ιστορίας που εκτείνεται πέραν των σημερινών κρατικών δομών και μιας συσσωρευμένης εμπειρίας συνύπαρξης σε πολιτισμικώς διαφορετικά περιβάλλοντα, μπορούν να συμβάλλουν δημιουργικά στην αλληλοκατανόηση και προσέγγιση σε επίπεδο κοινωνιών και λαών.

*O Κωνσταντίνος Αλεξανδρής είναι ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Εξωτερικών για τη Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης

Πηγή: tanea.gr

Το άρθρο Μέλλον της Ευρώπης: Γιατί η Μεσόγειος;… Του Κωνσταντίνου Αλεξανδρή εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η Ελλάδα εξήγγειλε το άνοιγμα του τουρισμού για τις 14 Μαΐου και η Ιταλία για τις 2 Ιουνίου. Η Ισπανία δεν έχει ακόμα ορίσει ημερομηνία για ολόκληρη τη χώρα, όμως η Μαγιόρκα υποδέχθηκε πανηγυρικά το καθολικό Πάσχα τις πρώτες αφίξεις αεροσκαφών με τουρίστες παρά το γεγονός ότι η νησί της Βαλεαρίδων κάθε άλλο παρά Covid free είναι.

«Θα χαιρόμασταν πολύ αν επιτέλους έρχονταν στο νησί μας γερμανοί τουρίστες», δηλώνει ο δήμαρχος του νησιού Κάπρι στον κόλπο της Νάπολης με 14.000 κατοίκους. Πρόσφατα ο δήμαρχος δήλωνε στα ιταλικά μέσα ενημέρωσης ότι για να σωθεί η καλοκαιρινή τουριστική περίοδος θα έπρεπε να εμβολιαστούν το ταχύτερο όλοι οι κάτοικοι του νησιού. Με άλλα λόγια ζητούσε από την κυβέρνηση της Ρώμης μια εξαίρεση από τις προτεραιότητες εμβολιασμού. Λίγο αργότερα χτυπούσαν την πόρτα του ιταλού πρωθυπουργού Μάριο Ντράγκι με παρόμοιο αίτημα τα δύο μεγαλύτερα νησιά της Μεσογείου Σικελία και Σαρδηνία με συνολικά 6,6 εκατομμύρια κατοίκους επιχειρηματολογώντας ότι είναι σε θέση να διεξάγουν αυστηρούς ελέγχους σε λιμάνια και αεροδρόμια.

Όμως τουριστικές περιοχές της ηπειρωτικής Ιταλίας αντέδρασαν άμεσα φοβούμενες ότι θα μείνουν πίσω στην κούρσα για την προσέλκυση τουριστών. Επικριτές της στρατηγικής αυτής επισημαίνουν μάλιστα ότι ενώ μέχρι πριν από λίγο καιρό η Σαρδηνία κατέγραφε ελάχιστα κρούσματα πολλοί κάτοικοι αψηφώντας τους κινδύνους της πανδημίας σταμάτησαν να τηρούν τα μέτρα προστασίας με αποτέλεσμα το δεύτερο σε μέγεθος νησί της Μεσογείου να μπει στο κόκκινο.

Εν τέλει η ιταλική κυβέρνηση απέρριψε τα αιτήματα. Ο Πάολο Φιλιουόλο, εκπρόσωπος του ειδικού επιτρόπου για ζητήματα πανδημίας, δήλωσε μάλιστα ότι «ο αρμόδιος επίτροπος γνωρίζει τη σημασία του τουρισμού για τη χώρα, αλλά προς το παρόν δεν θα υπάρξουν εξαιρέσεις». Στο δεύτερο μισό του Μαΐου η Ιταλία θα λάβει περισσότερα από 50 εκατομμύρια εμβόλια. Μόνο τότε υπάρχει μια πιθανότητα αλλαγών στις προτεραιότητες εμβολιασμού.

Ελλάδα

Παρά το γεγονός ότι ο τουρισμός ανοίγει επίσημα στις 14 Μαΐου, ήδη στα τέλη Μαρτίου προσγειώθηκαν τα πρώτα αεροσκάφη με τουρίστες στην Κρήτη. Στο μεταξύ η ελληνική κυβέρνηση έχει εμβολιάσει με μια ειδική εκστρατεία εμβολιασμού όλους του κατοίκους 70 περίπου μικρότερων και μεγαλύτερων νησιών, όπως πχ. η Σάμος, η Νάξος, η Ρόδος, η Σκόπελος, η Κως και η Κέρκυρα. Στόχος για τα νησιά αυτά είναι να είναι Covid free μέχρι τα μέσα Μαΐου. Οι περισσότεροι κάτοικοι πάντως εμβολιάζονται προφανώς επειδή τα νησιά τους ζουν από το τουρισμό.

Ισπανία

Παρά τις αφίξεις τουριστών το καθολικό Πάσχα στη Μαγιόρκα ξενοδόχοι, εστιάτορες και έμποροι ανησυχούν μήπως βγουν χαμένοι στην τουριστική κούρσα με την Κρήτη, την Τουρκία, την Κροατία ή άλλους αγαπημένους τουριστικούς προορισμούς. Ο λόγος; Οι κυβερνήσεις στη Πάλμα και τη Μαδρίτη δεν δείχνουν να λαμβάνουν υπόψη τον τουρισμό ούτε στην εκστρατεία εμβολιασμού, αλλά ούτε και στο σχεδιασμό της σταδιακής χαλάρωσης. Ο τουριστικός κλάδος των Βαλεαρίδων ζητά από τους κυβερνώντες να εμβολιαστούν οι εργαζόμενοι στο τουρισμό μόλις εμβολιαστούν οι ευπαθείς ομάδες. Επιχειρηματολογούν μάλιστα ότι άλλοι τουριστικοί προορισμοί σε Ιταλία, Ελλάδα, Κροατία και Τουρκία έχουν περισσότερη στήριξη στους εμβολιασμούς από τις κυβερνήσεις τους.

Αλεξία Αγγελοπούλου, Πέτρα Καμίνσκι, Εμίλιο Ρόπολντ / dpa

Επιμέλεια: Στέφανος Γεωργακόπουλος

Πηγή: in.gr

Το άρθρο Κρήτη εναντίον Μαγιόρκας: Ξεκίνησε η κούρσα των νησιών της Μεσογείου για τουρίστες εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στο κρίσιμο ερώτημα που το πάει ο Ερντογάν η απάντηση είναι απλή. Κάνει ότι έκανε ο Χίτλερ το 1938-39 επιδιώκοντας να προσεταιριστεί με τη βία, ζωτικό χώρο. Η Κύπρος, η Α. Μεσόγειος, η Συρία, η Αίγυπτος και ο Καύκασος, είναι τα απτά παραδείγματα για τους σύγχρονους Τσάμπερλεν.

Το άρθρο Ο Χιτλερίσκος της Μεσογείου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

 

 

 

 

 

 

Στις γραμμές που ακολουθούν επιχειρούμε να φωτίσουμε μια άλλη πρόνοια του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας που δεν έχει τονισθεί επαρκώς και που η άσκηση του νόμιμου δικαιώματος που προκύπτει από αυτήν, μας προσφέρει εξαιρετικά οφέλη στον καθορισμό των Θαλασσίων Ζωνών.

Δυστυχώς όμως φαίνεται ότι δεν υπάρχει διαχρονικά πολιτική βούληση ούτε και για αυτήν την περίπτωση άσκησης νόμιμου δικαιώματος.

Η πρόνοια αυτή αφορά την μέθοδο με την οποία καθορίζεται η αφετηρία μέτρησης των Θαλασσίων Ζωνών (Χωρικά Ύδατα, Υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ κ.λ.π) που τουλάχιστον τα δύο τελευταία χρόνια έχουν έλθει στο προσκήνιο με τις παράλογες και άκρως επιθετικές διεκδικήσεις της γείτονος εξ ανατολών χώρας

Όλες οι Θαλάσσιες Ζώνες έχουν μια κοινή αφετηρία μέτρησης. Οι μέθοδοι που εφαρμόζουν τα παράκτια κράτη για τον καθορισμό αυτής της αφετηρίας είναι ουσιαστικά δύο (υπάρχει και άλλη μία που αφορά μόνο στα αρχιπελαγικά κράτη) .Οι μέθοδοι αυτές είναι:

α. Οι Φυσικές Γραμμές Βάσεως (φυσική Ακτογραμμή )
β. Οι Ευθείες Γραμμές Βάσεως (όπως περιγράφεται παρακάτω).

Η μέθοδος καθορισμού της αφετηρίαW που υιοθετεί κάθε παράκτιο κράτος επηρεάζει το εύρος των Θαλασσίων Ζωνών αφού η αφετηρία στις δυο περιπτώσεις είναι διαφορετική. Είναι προφανές ότι το συμφέρον των παρακτίων κρατών είναι η υιοθέτηση της μεθόδου που σύμφωνα με το ΔΔΘ τους αποδίδει μεγαλύτερο εύρος Θαλάσσιων Ζωνών.

Η Σύμβαση του Μοντέγκο Μπέη καθόρισε τριών ειδών Γραμμές Βάσεως από τις οποίες θα προσμετρώνται οι Θαλάσσιες Ζώνες.

α. Της Φυσικής Γραμμής Βάσης αυτής, δηλαδή που ακολουθεί την φυσική διαμόρφωση των ακτών του παράκτιου κράτους (ηπειρωτικός κορμός και νησιά)
β. Τις Ευθείες Γραμμές Βάσης, δηλαδή ευθείες γραμμές που συνδέουν κατάλληλα σημεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην περίπτωση που η ακτογραμμή παρουσιάζει εσοχές (κόλπους) και προεξοχές (ακρωτήρια (κάβους)) ή υπάρχει κατά μήκος της σε άμεση γειτνίαση συστάδα νήσων. Η χάραξη των Ευθειών Γραμμών Βάσεως δίνει την δυνατότητα στο παράκτιο κράτος να κλείσει τους κόλπους των οποίων τα άκρα της φυσικής εισόδου ( κάβους) τους δεν υπερβαίνει τα 24 ναυτικά μίλια συνδέοντας τα 2 άκρα με ευθεία γραμμή ,τα δε ύδατα εσωτερικά της γραμμή αυτή αποτελούν εσωτερικά ύδατα και θεωρούνται ως τμήμα της «ξηράς» ή ως ύδατα λίμνης του παράκτιου κράτους.
γ. Τις Ευθείες Αρχιπελαγικές Γραμμές Βάσης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο από τα ορισμένα ως Αρχιπελαγικά κράτη έτσι ώστε να περιβάλουν στο εσωτερικό τους όλα τα νησιά του Αρχιπελαγικού κράτους.

Είναι προφανές ότι οι Φυσικές Γραμμές Βάσης διαφέρουν σημαντικά από τις Ευθείες Γραμμές Βάσης, κυριότερες διαφορές είναι:

α. Η Φυσική Γραμμή Βάσης ακολουθεί την φυσική ακτογραμμή δηλαδή είναι χερσαία αφού εφάπτεται της ξηρά ενώ η Ευθεία Γραμμή Βάσης (π.χ μεταξύ 2 προεξοχών /ακρωτηρίων της ξηρά ) χαράσσονται επί των θαλασσιών υδάτων.
β. Η εφαρμογή του συστήματος των Ευθειών Γραμμών Βάσης μετατοπίζει την αφετηρία μέτρησης των Θαλασσίων Ζωνών (ΧΥ, Υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ κ.λ.π) προς την ανοικτή θάλασσα με αποτέλεσμα το κράτος που την υιοθετεί όχι μόνο να αυξάνει το εύρος των Ζωνών αυτών αλλά και να κερδίζει εσωτερικά ύδατα τα οποία στην ουσία θεωρούνται μέρος της ξηράς επεκτείνοντας έτσι την κυριαρχία του.

Είναι προφανές ότι οι Ευθείες Γραμμές Βάσεως ευνοούν σημαντικότατα τα παράκτια κράτη και για αυτόν τον λόγο σχεδόν όλα τα κράτη, μετά την υπογραφή της συνθήκης στο Μοντέγκο Μπέη το 1982, υιοθέτησαν αυτήν την μέθοδο καθορισμού της αφετηρία μέτρησης των Θαλασσίων Ζωνών τους.

Ενδεικτικά αναφέρονται η Αργεντινή, Χιλή, Κύπρος, Φιλανδία, Γκαμπόν, Ονδούρα, Τζαμάικα, Ιαπωνία, Αίγυπτος, Αλβανία, Τουρκία κ.α.

Διαπιστώνεται ότι ένα μεγάλος αριθμός παρακτίων κρατών εφαρμόζει το σύστημα Ευθειών Γραμμών Βάσης για να μετακινήσει το εξωτερικό όριο και αρχή μέτρησης όλων των Θαλάσσιων Ζωνών ώστε να εξυπηρέτηση τα εθνικά του συμφέροντα. Ο λόγος είναι προφανής, η υιοθέτηση οδηγεί σε αύξηση εσωτερικών υδάτων, της Αιγιαλίτιδας Ζώνης (Χωρικά Ύδατα) και όλων των Θαλασσίων Ζωνών τους.

Η χώρα μας με ακτογραμμή 6.210 νμ και περισσότερο από 3000 νησιά ,πολλά εκ των οποίων αποτελούν ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο με τις γειτονικές ελληνικές ξηρές των οποίων οι ακτές είναι γεμάτες κόλπους (εσοχές) και ακρωτήρια (εξοχές), θα ήταν αναμενόμενο η Ελλάδα ως κατεξοχήν θαλασσινό κράτος, μια νησιωτική χώρα και με το Αιγαίο να την διατρέχει από την μία μέχρι την άλλη άκρη, να είναι από τις πρώτες που θα εφάρμοζε τις ρυθμίσεις της Συνδιάσκεψης του Μοντέγκο Μπέη και θα κατοχύρωνε τα δικαιώματα που της δίνει η Διεθνής Σύμβαση του 1982.

Αν και η επικύρωση της Συνθήκης για το Δίκαιο της Θάλασσας έγινε το 1995, μέχρι σήμερα δεν εφαρμόσθηκε καμία από τις ευνοϊκές πρόνοιες της συνθήκης.

Ένα κράτος βασισμένο πάνω στην θάλασσα και τις δραστηριότητες της δεν έχει την αποφασιστικότητα να κάνει χρήση των νόμιμων και αναφαίρετων δικαιωμάτων της.

Μετά τις ρυθμίσεις της Συνδιάσκεψης του Μοντέγκο Μπέη και την επικύρωση της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θαλάσσης, η Ελλάδα δεν έχει ασκήσει κανένα από τα παρακάτω δικαιώματα της:

α. Δεν έχει υιοθετήσει τις Ευθείες Γραμμές Βάσεως για το σύνολο των ακτογραμμών της
β. Δεν έχει υιοθετήσει τις Ευθείες Γραμμές Βάσεως για τις συστάδες νήσων που απέχουν ελάχιστα από την ξηρά
γ. Δεν έχει κλείσει με Ευθείες Γραμμές Βάσεως τα στόμια των κόλπων με εύρος μέχρι 24 νμ
δ . Δεν έχει επεκτείνει την Αιγιαλίτιδα Ζώνη (Χωρικά Ύδατα) στα 12 νμ όπως η συντριπτική πλειοψηφία των παράκτιων κρατών της γης.

Η Ελλάδα είναι ένα νησιωτικό κράτους που εκπληρώνει όλες τις προβλέψεις της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας παρόλα αυτά δεν είναι σε θέση να ασκήσει τα νόμιμα και αναφαίρετα δικαιώματά της τα οποία με την πάροδο του χρόνου κινδυνεύουν να παραγραφούν τυπικά και ουσιαστικά.

Οι Ευθείες Γραμμές Βάσης παρέχουν σημαντικά οφέλη στην χώρα μας όπως αύξηση εσωτερικών υδάτων, της Αιγιαλίτιδας Ζώνης (Χωρικά Ύδατα) και όλων των Θαλασσίων Ζωνών της.

Αφού δεν επεκτείνουμε τα Χωρικά μας Ύδατα στα 12 νμ, επιτέλους ας εφαρμόσουμε τουλάχιστον τις Ευθείες Γραμμές Βάσεως (και οπωσδήποτε πριν προχωρήσουμε σε διαδικασίες οριοθέτησης Θαλασσίων Ζωνών με όμορες χώρες).

*Αντιναύαρχος ε.α. – Επίτιμος Υπαρχηγός Γενικού Επιτελείου Ναυτικού

Πηγή : infognomonpolitics.gr

Το άρθρο Να καθορίσει αμέσως Ευθείες Γραμμές Βάσεως η Ελλάδα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το άρθρο Παιχνίδια εξουσίας της Τουρκίας στη Μεσόγειο εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

 …μέσα από ευρωπαϊκό πρόγραμμα για τη Μεσόγειο

 

«Η Μεσόγειος είναι ένα από τα σημαντικότερα κέντρα βιοποικιλότητας, αλλά ταυτόχρονα και μία από τις πλέον ρυπασμένες θάλασσες παγκοσμίως. Μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος MEDSEALITTER, 83 επιστημονικοί φορείς στην Ελλάδα και 300 σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν πλέον στα χέρια τους ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η υπεύθυνη Προγραμμάτων του MEDASSET, Νάντια Ανδρεανίδου, στέλνοντας ένα δυνατό μήνυμα μείωσης της χρήσης και απόρριψης πλαστικών στη θάλασσα.

Ειδικότερα, όπως εξηγεί, «μέσα από το τριετές διεθνές πρόγραμμα διαμορφώθηκε και βρίσκεται πλέον σε λειτουργία το Πρωτόκολλο Παρακολούθησης Θαλασσίων Απορριμμάτων, το οποίο δίνει τη δυνατότητα να συγκεντρώσουμε και να χρησιμοποιήσουμε επιστημονικά δεδομένα για την προστασία της βιοποικιλότητας στη Μεσόγειο με έναν εμπεριστατωμένο τρόπο».

Σύμφωνα με την κα Ανδρεανίδου, «τα στοιχεία για συγκέντρωση πλαστικών σε θαλάσσιους οργανισμούς, όπως οι θαλάσσιες χελώνες και οι γόπες είναι αποκαλυπτικά και ανησυχητικά», καθώς η εξέταση της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta ως οργανισμού-δείκτη για την παρακολούθηση κατάποσης των μακρο-απορριμμάτων, έδειξε ότι σε 133 δείγματα χελωνών βρέθηκε πλαστικό σε ποσοστό μεγαλύτερο από 70%, ενώ η εξέταση 750 δειγμάτων γόπας, έδειξε την κατάποση πλαστικού σε ποσοστό 51,1% και συγκεκριμένα βρέθηκαν 1.086 αντικείμενα πλαστικού σε 383 ψάρια.

«Στο πλαίσιο του προγράμματος MEDSEALITTER, το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. ποσοτικοποίησε για πρώτη φορά στην Ελλάδα τα πλαστικά που καταπίνουν οι χελώνες και συνεχίζει, στο πλαίσιο άλλων ευρωπαϊκών προγραμμάτων, τη μελέτη της επίδρασης των πλαστικών στην υγεία των ζώων, με σκοπό να τεκμηριώσει τη σπουδαιότητα της νομοθέτησης της τακτικής παρακολούθησης των χελωνών στην Ελλάδα», επισήμανε απ΄ την πλευρά της η δρ Ελένη Καμπέρη, Χημικός Ωκεανογράφος στο ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.

Ενώ η καθηγήτρια κτηνιατρικής στο ΑΠΘ Αναστασία Κομνηνού, εξηγώντας τη χρησιμότητα του νέου εργαλείου για την αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης, δήλωσε: «Στις νεκροψίες στις οποίες κάνουμε, βρίσκουμε συχνά μεγάλη συγκέντρωση πλαστικών στο στομάχι, με αποτέλεσμα το ζώο να έχει έναν αργό και βασανιστικό θάνατο. Θεωρώ ότι το πρωτόκολλο είναι ένα σημαντικό και χρήσιμο εργαλείο για κτηνιάτρους και βιολόγους. Με αυτό τον τρόπο τεκμηριώνουμε τις επιπτώσεις των πλαστικών στα διάφορα θαλάσσια είδη, με σκοπό να θεσπιστούν μέτρα προστασίας αυτών των ζώων, που με έναν διαφορετικό τρόπο δεν θα μπορούσαν να γίνουν εφικτά».

Σύμφωνα με τον Γιώργο Μαρκοπουλιώτη, επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, «η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά την πυξίδα μας για την αναγκαία δράση για έξοδο από την οικονομική, και όχι μόνο, κρίση που προκαλεί η κρίση του κορονοϊού που βιώνουμε. Χρειάζονται πανευρωπαϊκές απαντήσεις και η «πράσινη» ανάκαμψη δεν είναι μόνο εφικτή αλλά αναγκαία, καθώς η Ευρώπη θα χάσει διπλά αν κινητοποιηθούν επενδύσεις για την ανοικοδόμηση της προ κρίσης οικονομίας χωρίς το μετασχηματισμό της σε «πράσινη» και βιώσιμη. Είμαστε η πρώτη γενιά που νιώθει στην καθημερινότητα της την κλιματική αλλαγή και ίσως και η τελευταία που μπορεί να κάνει κάτι έγκαιρα».

Ο Γιώργος Μελέκης, συνεργάτης του γενικού γραμματέα Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του ΥΠΕΝ, για θέματα διαχείρισης υδάτων και θαλάσσιας στρατηγικής, ανέφερε: «Είναι πολύ σημαντική η θέσπιση μεθοδολογικών προτύπων, προδιαγραφών και τυποποιημένων μεθόδων για την παρακολούθηση των καθορισμένων, από την Οδηγία Πλαίσιο για τη Θαλάσσια Στρατηγική (ΟΠΘΣ) κριτηρίων, προκειμένου να παράγονται αποτελέσματα τα οποία θα είναι κοινώς αποδεκτά από την επιστημονική κοινότητα και από τα όργανα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, χωρίς στοιχεία υποκειμενικότητας. Δίδεται ο απαραίτητος χρόνος, ώστε να ενσωματωθούν τα Πρωτόκολλα αυτά στην αναθεώρηση του δικτύου παρακολούθησης της θάλασσας, εντός του έτους 2020, κατόπιν εισήγησης των φορέων που υλοποιούν το πρόγραμμα και την αναθεώρηση, στο πλαίσιο του χρονοδιαγράμματος της ΟΠΘΣ.

Το MEDASSET καλεί το ελληνικό κοινό να συνδράμει στην προστασία της πολύτιμης βιοποικιλότητας της χώρας μας και της Μεσογείου, μειώνοντας τη χρήση των πλαστικών μιας χρήσης.

Όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΠΕ η κα Ανδρεανίδου, «ενόψει λοιπόν του καλοκαιριού, ας ενώσουμε τις δυνάμεις μας και ας συμβάλλουμε ο καθένας με τον δικό του τρόπο στη διατήρηση του περιβάλλοντος, μαζεύοντας απορρίμματα από τις παραλίες μας και μειώνοντας τη χρήση των πλαστικών μιας χρήσης, όπως τα καλαμάκια και τα πλαστικά ποτήρια, ώστε να μην καταλήξουν στις θάλασσές μας και τελικά στο πιάτο μας. Όλοι μαζί μπορούμε να καταφέρουμε περισσότερα. Με αυτό το Πρωτόκολλο είμαστε πιο έτοιμοι από ποτέ να αντιμετωπίσουμε τη ρύπανση των θαλασσών μας και σας θέλουμε στο πλευρό μας».

Σημειώνεται ότι τo εν λόγω πρόγραμμα υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του διακρατικού προγράμματος INTERREG MED 2014-2020, με τη συνεργασία τεσσάρων ευρωπαϊκών χωρών: Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και Ελλάδα. Στη χώρα μας, στο πρόγραμμα συμμετείχε το MEDASSET και το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.).

Πηγή : Euractiv.gr – ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το άρθρο Παρακολούθηση Θαλασσίων Απορριμμάτων εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η συμφωνία για τον East Med είναι μια ενδιαφέρουσα πολιτική κίνηση, που μπορεί να ανοίγει έναν δρόμο, άλλα είναι δύσκολο να υλοποιηθεί. Παράλληλα αναμένεται η Τουρκία να σκληρύνει την στάση της, μια και θα επιχειρήσει να ακυρώσει το σχέδιο του αγωγού της Μεσογείου.

Το άρθρο Ο East Med θα φρενάρει τον Ερντογάν; εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του προέδρου της Λιβύης, Φαγιέζ Αλ Σαράτζ, που ελέγχει μια περιοχή γύρω από την Τρίπολη στην σπαρασσόμενη από τον εμφύλιο χώρα, θα είχε ήδη ηττηθεί το περασμένο καλοκαίρι από τις δυνάμεις του Λιβυκού Εθνικού Στρατού του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ αν δεν είχε σπεύσει στο πλευρό του η Τουρκία του Ερντογάν σπάζοντας ένα διεθνές εμπάργκο όπλων στέλνοντάς της μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού και παρέχοντάς της κρίσιμες πληροφορίες για τις κινήσεις των αντιπάλων, ενώ την περασμένη εβδομάδα ο Ερντογάν διαμήνυσε την ετοιμότητα της Άγκυρας να στείλει και στρατεύματα, θυμίζει η Welt.

Το πόκερ του Ερντογάν

Kαι εξηγεί: «Ο Ερντογάν ποντάρει στην επέκταση της δικής του ζώνης επιρροής και την μετατροπή της Τουρκίας σε μια νέα μεγάλη νεο-οθωμανική αυτοκρατορία. Τουρκικά στρατεύματα βρίσκονται ήδη στο βόρειο Ιράκ και τη βόρεια Συρία και στο εμιράτο του Κατάρ. Και τώρα ίσως πάνε και στη Λιβύη. Πρόσφατα η Τουρκία και η Λιβύη προχώρησαν στη σύναψη ενός μνημονίου, μιας συμφωνίας για τον καθορισμό των θαλάσσιων συνόρων. Μάλιστα η λιβυκή πλευρά παραχώρησε στο πλαίσιο της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας στις τουρκικές δυνάμεις το δικαίωμα παρουσίας και στο λιβυκό κομμάτι της Μεσογείου και η Τουρκία δεσμεύτηκε να στηρίξει την κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας υπό τον Σαράτζ».

Η συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς δυνάμεων στην ανατολική Μεσόγειο υπέρ της Άγκυρας και εις βάρος της Ελλάδας, σημειώνει η Welt «υπό την προϋπόθεση ότι θα καταφέρει η Τουρκία να επιβάλει το περιεχόμενό της. Αν το δει κανείς στον χάρτη, καθίσταται σαφές πόσο εκτεταμένα προσδιορίζει η Τουρκία την ΑΟΖ της»…

Τα όνειρα του Ερντογάν για επέκταση της τουρκικής σφαίρας επιρροή

«Η τελευταία κίνηση του Ερντογάν στη σκακιέρα με τη Λιβύη είναι χαρακτηριστική της εξωτερικής του πολιτικής: ακολουθεί μακροπρόθεσμους στρατηγικούς στόχους – μια επέκταση της τουρκικής ισχύος σ’ ολόκληρη την περιοχή, όπου, όπως ο ίδιος λέει «βρίσκονταν παλαιότερα οι πρόγονοί μας », δηλαδή σε μια περιοχή της πρώην οθωμανικής αυτοκρατορίας, που περιλαμβάνει ολόκληρη την Εγγύς Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική καθώς και τα δυτικά Βαλκάνια.

Έτσι όμως, προχωρεί οπορτουνιστικά και με υψηλό ρίσκο, όπως ένας παίκτης που ποντάρει τα πάντα σ’ ένα χαρτί», λέει η γερμανική εφημερίδα, σημειώνοντας ότι η επεκτατική πολιτική του Ερντογάν έχει γνωρίσει κάποιες σημαντικές αποτυχίες, όπως όταν πόνταρε κατά την «αραβική Άνοιξη» στη Μουσουλμανική Αδελφότητα στην Αίγυπτο, που όμως έχασε την εξουσία το 2013 και έκτοτε αρνήθηκε να τα βρει με τη νέα ηγεσία της χώρας της, ή στην περίπτωση της Συρίας, που πόνταρε αρχικά στον Μπασάρ αλ Άσαντ, αλλά μετά την έναρξη των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων υποστήριξε τους αντιπάλους του, όταν θεωρείτο πιθανό να απομακρυνθεί ο Άσαντ, κάτι όμως που δεν συνέβη.

Στην Λιβύη ο Ερντογάν, θυμίζει η γερμανική εφημερίδα, είχε ποντάρει στον Μουαμάρ Καντάφι, που όμως έχασε την εξουσία και την ζωή του. «Τώρα αναλαμβάνει άλλο ένα υψηλό ρίσκο: αν καταφέρει ο Σαράτζ να επικρατήσει στη Λιβύη με τουρκική βοήθεια, τότε ο Ερντογάν θα έχει πετύχει ένα πραγματικό κατόρθωμα. Αλλά τον αντίπαλο του Σαράτζ, τον στρατηγό Χαφτάρ στηρίζουν η Ρωσία, η Γαλλία και η Αίγυπτος. Και όπως και στην περίπτωση της Συρίας ο Ερντογάν βρίσκεται απέναντι στη Ρωσία. Αν στραβώσουν τα πράγματα θα χάσει ξανά ολόκληρη τη Λιβύη. Αν νικήσει ο Σαράτζ, τότε η Λιβύη θα γίνει κράτος-βασάλος (υποτελής) της Τουρκίας.»

Που ποντάρει ο Ερντογάν

Στην ανάλυσή της η γερμανική εφημερίδα σημειώνει τις ανησυχίες που έχουν προκαλέσει οι κινήσεις του Ερντογάν στην Αθήνα, αλλά και τη στάση της ΕΕ έναντι της Τουρκίας τόσο για τη συμφωνία με τη Λιβύη όσο και για τις κινήσεις της στην ανατολική Μεσόγειο. Όπως εξηγεί, όμως, διαφορετικά τα λογαριάζει ο Ερντογάν, που υπολογίζει σε μια μακροπρόθεσμη υποβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας στην περιοχή λόγω των «μεταβλητών της εξουσίας, δηλαδή το χρήμα, τον πληθυσμό, τις πηγές και τη στρατιωτική ισχύ». Η Ρωσία είναι μεν παγκόσμιος παίκτης υπό τον Πούτιν, αλλά τι θα γίνει μετά;

Παράλληλα ο Ερντογάν φαίνεται να ποντάρει και στον μειωμένο ρόλο των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή, αλλά και στο γεγονός ότι «η ΕΕ δεν έχει δικό της στρατό, είναι μονίμως διαιρεμένη και δεν μπορεί να χάσει την Τουρκία ως εταίρο από άποψη οικονομική και πολιτικής ασφάλειας.

Το μεταναστευτικό ως μοχλός πίεσης

«Εξάλλου», συνεχίζει η Welt, «ο Ερντογάν έχει στα χέρια ένα σημαντικό μοχλό πίεσης έναντι των Ευρωπαίων, τα τριάμισι εκατ. προσφύγων από τη Συρία, που βρίσκονται στην Τουρκία. Ο Ερντογάν έχει απειλήσει πολλάκις να ανοίξει τις πύλες προς τη Δύση. Όπως ο ίδιος υπολογίζει μόνον η Τουρκία μπορεί μακροπρόθεσμα να ενισχυθεί στην περιοχή, ποντάροντας και στους ιστορικούς δεσμούς της από την εποχή της οθωμανικής αυτοκρατορίας.

«Ο Ερντογάν δεν θέλει να αυξήσει την επιρροή του μόνον στην Εγγύς Ανατολή και τη βόρεια Αφρική. Στην Άγκυρα παρακολουθούν με αυξημένο ενδιαφέρον το νέο ρήγμα μεταξύ της ΕΕ, της Αλβανίας, της Βόρειας Μακεδονίας και του Κοσόβου», μετά το γαλλικό βέτο, για τη διεύρυνση της Ένωσης στα δυτικά Βαλκάνια. «Σ’ όλες αυτές τις χώρες ζουν μουσουλμάνοι Αλβανοί και η Τουρκία εμφανίζεται ως προστάτης των δικαιωμάτων τους έναντι των “αναξιόπιστων” Ευρωπαίων. Και οι λαούς της περιοχής αρχίζουν να πιστεύουν ότι οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να τους προσφέρουν μια αξιόπιστη ενταξιακή προοπτική και αρχίζουν να αναζητούν εναλλακτικές προς όφελος του Ερντογάν»…

Πηγή: iefimerida.gr

Το άρθρο Die Welt: Ο Ερντογάν τι γυρεύει στη Λιβύη, τι θέλει στη Μεσόγειο εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Φυτοφάρμακα, λιπάσματα, πλαστικά, βερνίκια, χρώματα, διαλύτες, οικιακά και αστικά λύματα κάθε είδους, επικίνδυνα τοξικά βιομηχανικά απόβλητα, παράγωγα κάθε είδους πετρελαιοειδών, διοξίνες, υδράργυρος, μόλυβδος, χρώμιο και άλλα βαρέα μέταλλα, είναι μόνο μερικά από τα είδη αποβλήτων που τελικά φθάνουν στην Μεσόγειο κάθε χρόνο από Αίγυπτο, Λίβανο, Λιβύη και Τυνησία που ρίχνουν ανεξέλεγκτα εκατομμύρια τόνους λύματα και σκουπίδια στη θάλασσα που μοιραζόμαστε μαζί τους. Ιδιαίτερα τοξικά και επικίνδυνα είναι τα βιομηχανικά απόβλητα από βιοτεχνίες όπως βυρσοδεψεία, ραδιενεργά κατάλοιπα από μονάδες επεξεργασίας φωσφάτων, βαφεία, φινιριστήρια, αργυροχρυσοχοεία, αλλά και μεγαλυτέρων μονάδων όπως διυλιστήρια, ναυπηγοεπισκευαστικές βάσεις, διαλυτήρια πλοίων, μεταλλουργίες χάλυβα και άλλων μετάλλων, κλπ.

Νόμοι για την προστασία του περιβάλλοντος ,και περιβαλλοντικοί όροι για την λειτουργία βιοτεχνιών και βιομηχανιών ασφαλώς υπάρχουν ,αλλά δυστυχώς δεν τηρούνται,οι δε επιθεωρητές περιβάλλοντος σπανίζουν και έχουν πλημμελή καθήκοντα.

Δύο χώρες της Μέσης Ανατολής και δύο της Βόρειας Αφρικής απειλούν τη Μεσόγειο Θάλασσα, καθώς όχι απλώς δεν έχουν καμία οικολογική πολιτική συλλογικά και συνείδηση ατομικά, αλλά ρίχνουν τα σκουπίδια τους στη θάλασσα σαν να είναι η χωματερή τους. Για την  μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή που κυοφορείται το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης φέρουν, ο Λίβανος, η Αίγυπτος, η Τυνησία και η Λιβύη. Η κρίση των απορριμμάτων στον Λίβανο έχει πάψει εδώ και καιρό να είναι ένα τοπικό πρόβλημα. Τα σκουπίδια της χώρας, αλλά και πολλών άλλων, απειλούν ολόκληρη τη Μεσόγειο με οικολογική καταστροφή. Οι λέξεις «συγκοινωνούντα δοχεία» περιγράφουν ακριβώς αυτό που συμβαίνει στη λεκάνη της Μεσογείου. Ο,τι πετάξει στο νερό κάποιος από την Αίγυπτο, θα έρθει κάποια στιγμή να μολύνει και τα νερά της Κρήτης.

.

Ο κίνδυνος μας χτυπάει την πόρτα και μπορεί να προσπαθούμε να αποκτήσουμε συλλογικά οικολογική συνείδηση, να μην πετάμε πλαστικά και άλλα απορρίμματα σε θάλασσες και σε ακτές, όμως τελικά ο κίνδυνος της εκτεταμένης  ρύπανσης κάνει «πλευρική» προσέγγιση από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Οι περιοχές αυτές παράγουν το 6% των παγκόσμιων αποβλήτων, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας. Τα σκουπίδια αυτά θα καταλήξουν κατά πάσα πιθανότητα στη Μεσόγειο Θάλασσα και θα ρυπαίνουν ανεξέλεγκτα θάλασσες και ακτές. Οι περισσότερες από τις αραβικές χώρες έχουν επιλέξει πολιτικές για τη διαχείριση των αποβλήτων, που προβλέπουν ταφή σε προσωρινές χωματερές, οι οποίες μετά από 20 χρόνια γίνονται μόνιμες. Η έλλειψη χώρων υγειονομικής ταφής και η συγκέντρωση όλων των ειδών απορριμμάτων όπως χημικών, οργανικών, πλαστικών κ.ά. σε ανοικτές περιοχές καταλήγουν να ρυπαίνουν  τα νερά. Δεν χρειάζεται δηλαδή να πέσει απευθείας το σκουπίδι στη θάλασσα, περνάει και μέσα από το έδαφος και μολύνει το νερό.

Οι περισσότερες τουριστικές χώρες της Μεσογείου δεν έχουν καμία αίσθηση της οικολογικής καταστροφής που συντελούν. Στην Αίγυπτο, με 98 εκατομμύρια κατοίκους, η διαχείριση των αποβλήτων απέχει πολύ από τις προτεραιότητες που έχει θέσει η κυβέρνηση της χώρας και τα περισσότερα απόβλητα καταλήγουν στον Νείλο. Φυτοφάρμακα, βιομηχανικά απόβλητα, λιπάσματα, παράγωγα πετρελαίου, πλαστικά, λύματα κάθε είδους πετιούνται στον ποταμό απευθείας και δίχως απολύτως καμία επεξεργασία. Μάλιστα, όπως αναφέρει η Daily News Egypt, περισσότερο από το 80% των αστικών στερεών αποβλήτων καταλήγουν σε ποτάμια ή λίμνες. Aπόβλητα εργοστασίου καταλήγουν κατευθείαν στον Νείλο Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ο Νείλος εκτός του ότι είναι μολυσμένος, είναι και ρυπογόνος. Καθώς ξεβράζει τα νερά του στη Μεσόγειο Θάλασσα, όλα αυτά καταλήγουν να τη ρυπαίνουν . Και πρόκειται για έναν κλειστό υδάτινο χώρο, που δεν είναι απλό να «αυτοκαθαριστεί», όπως συμβαίνει με τους ανοιχτούς ωκεανούς.

Η Ελλάδα, η χώρα με τα 16.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής, που ο μεγάλος της πλούτος είναι η θάλασσα,πέρα από την τήρηση των όρων προστασίας του θαλάσιου περιβάλλοντος εντός των δικών της συνόρων, βρίσκεται κι αυτή αντιμέτωπη με το μεγάλο πρόβλημα της θαλάσσιας ρύπανσης από την άλλη πλευρά της Μεσογείου και   γιαυτό πρέπει να λάβει άμεσα μέτρα:

1.Η ελληνική κυβέρνηση να αναλάβει πρωτοβουλία στην Ευρωπαϊκή Ένωση ώστε αυτή να προωθήση σχέδιο περιορισμού της ρύπανσης της Μεσογείου από τις τέσσερις χώρες σε συνεργασία με αυτές.

2.Η ελληνική κυβέρνηση να αναλάβει πρωτοβουλία προς τον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών για την Προστασία της Μεσογείου και άλλους Διεθνείς Οργανισμούς για την απειλή του θαλασσίου περιβάλλοντος από τις τέσσερις χώρες.

3.Η ελληνική κυβέρνηση να αναλάβει πρωτοβουλία και να οργανώσει στην Κρήτη Διάσκεψη της Ε.Ε. των Χωρών της Μεσογείου για το συγκεκριμένο θέμα.

4.Να κινητοποιηθούν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις για την προστασία της Μεσογείου για να δημοσιοποιήσουν την συγκεκριμένη απειλή και να πραγματοποιήσουν στην Κρήτη Συνέδριο των περιβαλλοντικών οργανώσεων. 

*π.Πρόεδρος Ενωσης Ελλήνων Χημικών

Το άρθρο Η ρύπανση της Μεσογείου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.