Η παγκόσμια κοινότητα βρίσκεται σε φάση οικοδόμησης μιας νέας γεωπολιτικής δυναμικής, η οποία, όπως και στο παρελθόν, δεν προωθεί ένα λειτουργικό και βιώσιμο σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης, στο οποίο θα συμμετέχουν όλες οι κοινωνίες ουσιαστικά, ώστε να εκφράζεται το πλανητικό συμφέρον και να προωθείται η πραγμάτωση του σε συνθήκες ειρήνης χωρίς ανισότητες, αλλά στηρίζεται σε τρεις ισχυρές οικονομικά και γεωπολιτικά χώρες, οι πολιτικές ηγεσίες των οποίων συνεννοούνται και συνεργάζονται για την επιβολή των οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων, που προωθούν σε πλανητικό επίπεδο.

Οι τρεις ισχυρές γεωπολιτικά χώρες είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, η Ρωσία και η Κίνα. Ο τρόπος δε, που διαχειρίζονται τον πόλεμο στην Ουκρανία και στο Ιράν καθώς και η στάση της Κίνας απέναντι στην Ταϊβάν και των ΗΠΑ απέναντι στην Κούβα, είναι αποκαλυπτικός για την συνεργασία τους με στόχο την επιβολή των συμφερόντων τους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση απλά ακολουθεί την δυναμική, που αναπτύσσεται, χωρίς να είναι σε θέση να παίξει ρόλο στην διαμόρφωση των γεωπολιτικών ισορροπιών. Η μη πολιτική ενοποίηση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος σε συνδυασμό με την λογική του «εθνικού συμφέροντος» δεν συμβάλλουν στην διαμόρφωση της οπτικής του ευρωπαϊκού συμφέροντος και στην λήψη ανάλογων αποφάσεων σε λειτουργικό χρόνο.

Η οπτική, που διαπερνά την γεωπολιτική λειτουργία, δεν στηρίζεται σε αξίες με ηθικό φορτίο, οι οποίες υπηρετούν το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον του συνόλου των κοινωνιών της παγκόσμιας κοινότητας, ενώ παράλληλα δεν προωθούν την αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων των ανισορροπιών, που οικοδομήθηκαν στην ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας.

Αντί οι ισχυρές χώρες να ηγηθούν στην ενεργοποίηση για την άρση των ανισορροπιών, όπως είναι η κλιματική αλλαγή και η ρύπανση του περιβάλλοντος, για τις οποίες έχουν την μεγαλύτερη ευθύνη στο γεωπολιτικό πεδίο, συνεχίζουν με την ίδια οπτική να παράγουν προβλήματα και επικίνδυνες συνθήκες, που απειλούν ακόμη και την βιωσιμότητα του ανθρώπου και των οικοσυστημάτων.

Αρκεί να ληφθούν υπόψη η αφαίρεση της ζωής αμάχων πολιτών, η ρύπανση της ατμόσφαιρας από την χρήση οπλικών συστημάτων, η παραγωγή σκουπιδιών από την καταστροφή υποδομών και οι ψυχολογικές επιπτώσεις στους ανθρώπους και ιδιαιτέρως στα παιδιά και στους νέους από την βίωση συνθηκών πολέμου και θα συνειδητοποιηθεί η ανεύθυνη και απάνθρωπη οπτική.

Αυτή η οπτική πιστοποιεί με τον καλύτερο τρόπο, ότι σε παγκόσμιο επίπεδο οι κοινωνίες και οι πολίτες έχουν εργαλειοποιηθεί στο πλαίσιο ενός συστήματος οργάνωσης και λειτουργίας των κοινωνιών της παγκόσμιας κοινότητας, το οποίο στηρίζεται στον συστημικό πραγματισμό (με στόχο την αναπαραγωγή των γεωπολιτικών ισορροπιών με σημείο αναφοράς το συμφέρον των ισχυρών χωρών) και στην διαμόρφωση συνθηκών ανισότητας και εκμετάλλευσης.

Είναι δε τραγελαφικό αυτό, που συμβαίνει στο πλαίσιο της διαμόρφωσης του νέου γεωπολιτικού χάρτη. Οι ισχυρές ηγετικές χώρες με διαφημιστικού τύπου επικοινωνιακή οπτική προσπαθούν να νομιμοποιήσουν την γεωπολιτική τους δραστηριότητα με την επίκληση ηθικολογικού χαρακτήρα αξιών, που σχετίζονται με την ανθρώπινη οντότητα, όπως η αποκατάσταση συνθηκών ελευθερίας, ενώ δεν σέβονται ούτε την ύψιστη αξία της ανθρώπινης ζωής. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η αφαίρεση της ζωής από χιλιάδες ανθρώπους τόσο στον πόλεμο στην Ουκρανία όσο και στη Μέση Ανατολή.

Όχι μόνο το πολιτικό σύστημα αλλά και οι πολίτες (με τον προσανατολισμό στα διοχετευόμενα πρότυπα) σε παγκόσμιο επίπεδο κινούνται με «γνώμονα» τις σφαίρες επιρροής των ισχυρών γεωπολιτικών δυνάμεων και την προοπτική, η οποία μπορεί να οικοδομηθεί στο πλαίσιο των ορίων ως προς την ευημερία, που τίθενται από αυτές με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας.

Έχει δε ενδιαφέρον η στάση και των τριών γεωπολιτικών δυνάμεων στους πολέμους στην Ουκρανία και ιδιαιτέρως στην Μέση Ανατολή με τις ανισορροπίες, που προκαλούν σε παγκόσμιο επίπεδο στον οικονομικό τομέα, όπως ύφεση και πληθωρισμό, με παρενέργειες στην παραγωγή και επάρκεια τροφίμων, αλλά και τις συνθήκες εξάρτησης της παγκόσμιας κοινότητας από τις επιλογές τους, οι οποίες υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής των ανθρώπων (π.χ. άνοδος της φτώχειας).

Οι συνθήκες παρακμής και το κενό αξιών με ηθικό φορτίο γίνονται ακόμη πιο εμφανείς, αν ληφθεί υπόψη η επικοινωνιακή διαχείριση της πολιτικής από πολιτικούς ηγέτες, όπως ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής Donald Trump, ο οποίος σε ανάρτηση video παρουσιάζει τον εαυτό του να ρίχνει με βίαιο τρόπο σε κάδο σκουπιδιών παρουσιαστή της τηλεόρασης, ο οποίος δεν συμπορεύεται πολιτικά με αυτόν. Ουσιαστικά η δημοκρατική οπτική είναι «άγνωστη» για τέτοια πολιτικά πρόσωπα, ενώ παράλληλα νομιμοποιείται η βία ως μέσο πολιτικής επιβολής αλλά και κοινωνικής αποδοχής.

Με αυτά τα δεδομένα συρρικνώνεται η συνοχή τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών, διότι δεν καλλιεργούνται συνεκτικές αξίες με σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον, όσο και μεταξύ τους, διότι κυριαρχεί η οπτική της ισχύος και της βίαιης διαχείρισης της εξέλιξης.

Παράλληλα αποδυναμώνεται η δημοκρατία. Οι πολίτες δεν αναλαμβάνουν την κοινωνική ευθύνη, ούτε ενεργοποιούνται πολιτικά με στόχο την πραγμάτωση του κοινωνικού συμφέροντος. Η επιβολή απόψεων και συμφερόντων με την αξιοποίηση της ισχύος έχει υποκαταστήσει την οπτική του δημοκρατικού διαλόγου.

Επίσης δεν γίνεται η απαραίτητη διαπολιτισμική προσέγγιση και όσμωση, διότι η παραγωγή πολιτισμού έχει υποκατασταθεί από την οπτική της κοινωνίας του θεάματος και τα μονοδιάστατα καταναλωτικά πρότυπα, που διοχετεύονται μαζικά στις σύγχρονες κοινωνίες.

Οι πολίτες μετατρέπονται σε καταναλωτές προϊόντων και μηνυμάτων, που τους αντιμετωπίζουν ως χειραγώγιμα όντα, ενώ παράλληλα ωθούνται σε αποστασιοποίηση από την λειτουργία τους ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων. Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και ο τρόπος αξιοποίησης της ψηφιακής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης.

Είναι εμφανές, ότι αυτή η γεωπολιτική δυναμική ουσιαστικά εξαντλείται στην αποκατάσταση συνθηκών ισορροπίας ως προς την προώθηση και επιβολή των συμφερόντων των ηγετικών δυνάμεων. Δεν προωθεί όμως την οικοδόμηση ενός λειτουργικού και βιώσιμου συστήματος παγκόσμιας διακυβέρνησης, στο οποίο θα συμμετέχουν όλες οι κοινωνίες, ώστε να εκφράζεται και να πραγματώνεται το πλανητικό συμφέρον σε συνθήκες ειρήνης χωρίς ανισότητες.

Εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση συνειδητοποιήσει, ότι μπορεί και πρέπει να αναλάβει τις πλανητικές της ευθύνες, θα μπορούσε να ηγηθεί της προσπάθειας για την οικοδόμηση πλανητικών συνθηκών, που εκφράζουν το ανθρώπινο συμφέρον και προωθούν την ευημερία σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ παράλληλα εγγυώνται την διασφάλιση της ειρηνικής συνύπαρξης των κοινωνιών της παγκόσμιας κοινότητας. Βέβαια με την πολύ αργή διαχείριση του χρόνου ως προς την προώθηση της πολιτικής ενοποίησης από τις εθνικές κυβερνήσεις η προοπτική ανάληψης γεωπολιτικού ρόλου από την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι «όνειρο απατηλό».

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Γεωπολιτική δυναμική χωρίς συνοχή και αξίες με ηθικό φορτίο… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η εμπειρική προσέγγιση και η ανάλυση της βιωνόμενης καθημερινότητας από τους πολίτες στα διάφορα πεδία κοινωνικής δραστηριοποίησης δείχνει εμφατικά, ότι η δυναμική, που αναπτύσσεται τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και στις μεταξύ τους σχέσεις στο γεωπολιτικό επίπεδο, υπηρετεί πρωτίστως το συστημικό και το ατομικό συμφέρον και δευτερευόντως το κοινωνικό και το ανθρώπινο.

Το αποτέλεσμα βέβαια είναι η μη οικοδόμηση λειτουργικής και με βιώσιμη προοπτική ισορροπίας. Ταυτοχρόνως δεν προωθείται η διαμόρφωση συνεκτικών κοινωνικών συνθηκών, ενώ η διαχείριση της εξέλιξης από το πολιτικό σύστημα δεν συμβάλλει στην λήψη αποφάσεων σε λειτουργικό χρόνο και στην αποκατάσταση εμπιστοσύνης τόσο σε αυτό όσο και στους θεσμούς.

Η πραγματικότητα είναι αποκαλυπτική, εάν από το ένα μέρος οριοθετηθούν τα φορτία των συμφερόντων και από το άλλο μέρος προσεγγισθεί και αναλυθεί η διαχείριση τους στα διάφορα πεδία και ιδιαιτέρως στο πολιτικό, το οποίο με τις αποφάσεις του δεσμεύει την κοινωνική πορεία προς το μέλλον.

Η μη οικοδόμηση λειτουργικής και βιώσιμης ισορροπίας γίνεται εμφανής, εάν ληφθούν υπόψη οι βασικές παράμετροι των συμφερόντων, που οριοθετούν την πραγματικότητα. Το κοινωνικό συμφέρον είναι η συνεκτική και χωρίς ανισότητες συμβίωση των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων σε συνθήκες δημοκρατίας και ειρήνης. Το ανθρώπινο συμφέρον οριοθετείται ως η βιωσιμότητα του ανθρώπου, το δικαίωμα στην εργασία, στην υγεία, στην εκπαίδευση και στην έκφραση της ελεύθερης βούλησης.

Το συστημικό συμφέρον έχει άμεση σχέση με την λειτουργικότητα και την οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων και βασίζεται στην διεκπεραίωση από τον άνθρωπο των κοινωνικών ρόλων, που προωθούν τους συστημικούς στόχους. Το ατομικό συμφέρον σχετίζεται άμεσα με την οπτική του υλικού ευδαιμονισμού στο ατομικό επίπεδο ανεξάρτητα από πιθανές ανισορροπίες, που μπορεί να προκληθούν και ανισότητες μεταξύ των πολιτών.

Η μονόπλευρη προτεραιότητα του πολιτικού συστήματος στο συστημικό και στο ατομικό συμφέρον βέβαια διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για την μη καλλιέργεια κοινωνικής συνείδησης και ευθύνης στους πολίτες και την δημιουργία μη συνεκτικών συνθηκών ζωής στις τοπικές κοινωνίες. Παράλληλα δεν δίδονται τα αναγκαία κατάλληλα ερεθίσματα για την ανάπτυξη κοινωνικής δυναμικής, η οποία στηρίζεται στην κοινωνική και πολιτική ενεργοποίηση των πολιτών και την λειτουργία τους ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων.

Με αυτό τον τρόπο βέβαια οι πολίτες δεν ανιχνεύουν ούτε εκφράζουν το γενικότερο κοινωνικό και ανθρώπινο συμφέρον, με αποτέλεσμα να είναι ευάλωτοι στην διαμόρφωση γνώμης και στάσης, η οποία δεν στηρίζεται στην ορθολογική και πολυδιάστατη προσέγγιση και ανάλυση της βιωνόμενης πραγματικότητας. Δεν είναι τυχαίο, ότι στο επικοινωνιακό πεδίο αντιμετωπίζονται ως καταναλωτές διαφημιστικού τύπου πολιτικών μηνυμάτων.

Η ενημερωτική λειτουργία όμως πρέπει να είναι η παροχή πληροφοριών, ειδήσεων ή γνώσεων, που διασφαλίζουν την διαφάνεια και την πολυδιάστατη και σε βάθος ενημέρωση των πολιτών, ενώ παράλληλα εκτείνεται σε διάφορους τομείς, από την κοινωνική δυναμική έως εξειδικευμένες υπηρεσίες (π.χ. φορολογική ενημέρωση, ενημέρωση για συνταξιοδοτικά θέματα κ.λ.π.). Στην πράξη βέβαια ο πυλώνας της ενημέρωσης για την πραγματικότητα τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο με εργαλείο τον ορθολογισμό δεν ενεργοποιείται.

Με αυτά τα δεδομένα η προώθηση του συστημικού και του ατομικού συμφέροντος από το πολιτικό σύστημα, χωρίς παράλληλα να οικοδομούνται λειτουργικές ισορροπίες με το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον, συμβάλλει στην εργαλειοποίηση των πολιτών στο πλαίσιο της διεκπεραίωσης των διαφόρων κοινωνικών ρόλων (π.χ. εργασιακό, καταναλωτή, ψηφοφόρου κ.λ.π.) και στην μη διαμόρφωση βιώσιμων ισορροπιών στην δυναμική της εξέλιξης.

Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η χωρίς βιώσιμη προοπτική για τους ανθρώπους και τα διάφορα οικοσυστήματα εκμετάλλευση των φυσικών πόρων στο πλαίσιο του ισχύοντος συστήματος κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, όπως είναι η εξόρυξη και χρησιμοποίηση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, αν και υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις, όπως οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Δεν λαμβάνεται υπόψη η παραγόμενη εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα και η συμβολή του στην κλιματική αλλαγή.

Παράγονται όμως και άλλες ανισορροπίες στην κοινωνία, όπως είναι η βία και γενικότερα η παραβατική συμπεριφορά των νέων ή η ενδοοικογενειακή βία, διότι δεν διαμορφώνονται σταθερές συνθήκες ούτε οικοδομείται ασφαλής πορεία προς το μέλλον, η οποία καλύπτει τις κοινωνικές και ανθρώπινες ανάγκες, που παράγονται στο πλαίσιο της συμβίωσης στις τοπικές κοινωνίες, ενώ παράλληλα δεν καλλιεργείται η ανάληψη της κοινωνικής ευθύνης από τους πολίτες και η ενσυναίσθηση.

Ακόμη μια επικίνδυνη προοπτική, που παράγει η μη λειτουργική και βιώσιμη ισορροπία συμφερόντων, είναι η οικοδόμηση και διεύρυνση ανισοτήτων τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και μεταξύ τους στο γεωπολιτικό πεδίο. Δεν είναι καθόλου τυχαία η μαζική μετακίνηση πληθυσμών από τον φτωχό Νότο προς τις κοινωνίες του πλούσιου Βορρά, η οποία παράγει συνθήκες ρευστότητας και ανασφάλειας, ενώ χάνονται χιλιάδες ανθρώπινες ζωές με ταυτόχρονη ανάπτυξη της ξενοφοβίας και του ρατσισμού στις χώρες υποδοχής.

Στο δε εσωτερικό των κοινωνιών, όπως στην Ελλάδα, αυξάνεται η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός. Αυτό κάνει την κοινωνία ακόμη πιο ευάλωτη και δεκτική στην ευδοκίμηση της διαφθοράς, η οποία αξιοποιείται από το πολιτικό σύστημα για την διεύρυνση της εκλογικής επιρροής, ενώ οι πολίτες αποδέχονται ως ένα βαθμό αυτές τις συνθήκες με την ελπίδα αξιοποίησης τους για την αποφυγή της φτώχειας, όπως συχνά γίνεται με εργαλείο το «μέσον» για την επίτευξη ασφαλούς εργασιακής απασχόλησης.

Όμως σε βάθος χρόνου η μη λειτουργική και βιώσιμη ισορροπία των συμφερόντων διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για την οικοδόμηση παρακμιακών συνθηκών, οι οποίες θα δημιουργήσουν μεγάλη ρευστότητα, πολυδιάστατα προβλήματα και επικίνδυνα αδιέξοδα.

Η αποκατάσταση λειτουργικών ισορροπιών ανάμεσα στο κοινωνικό, στο ανθρώπινο, στο συστημικό και στο ατομικό συμφέρον είναι όχι μόνο αναγκαία, αλλά πρέπει να γίνει γρήγορα, ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εξέλιξης, η οποία είναι ταχύτατα εξελισσόμενη, ενώ παράλληλα η πολυπλοκότητα, που οικοδομείται λόγω της παγκοσμιοποίησης και της τεχνολογικής προόδου ιδιαιτέρως στον ψηφιακό τομέα (τεχνητή νοημοσύνη) και διαπερνά την πραγματικότητα, θα διευρύνεται και η διαχείριση της θα γίνεται δυσκολότερη.

Βέβαια για την επίτευξη αυτού του στόχου πρέπει να γίνουν ριζικές αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας και αυτό δεν είναι εύκολο ούτε για το πολιτικό σύστημα ούτε για τους πολίτες, οι οποίοι θα πρέπει να αλλάξουν τρόπο ζωής και να αποστασιοποιηθούν από τις συνθήκες καθημερινότητας, που βιώνουν. Σε αντίθετη περίπτωση δεν θα είναι εφικτή η αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων της μη λειτουργικής και βιώσιμης ισορροπίας των συμφερόντων.

Αυτό σημαίνει, ότι θα πρέπει να αποστασιοποιηθούν από τα μονοδιάστατα καταναλωτικά πρότυπα και την οπτική της κοινωνίας του θεάματος, που διαπερνούν τις σύγχρονες μαζοποιημένες κοινωνίες και να αρχίσουν να παράγονται κοινωνικές αξίες στο πλαίσιο της συμβίωσης στις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες υπηρετούν το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον. Το πολιτικό σύστημα δε θα πρέπει να αξιοποιεί λειτουργικά την ολιστική οπτική στον σχεδιασμό και στην διαχείριση της δυναμικής της εξέλιξης.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Αναγκαία η λειτουργική και βιώσιμη ισορροπία συμφερόντων… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η βιωνόμενη από τους πολίτες καθημερινότητα και η εμπειρική προσέγγιση και ανάλυση της δείχνουν, ότι η κοινωνική συνοχή διαρκώς συρρικνώνεται, χωρίς να διαφαίνεται προοπτική αναστροφής της πορείας από την πολιτική διαχείριση της δυναμικής της εξέλιξης και της δραστηριοποίησης των πολιτών στα διάφορα κοινωνικά συστήματα.

Αυτό γίνεται εμφανές, αν ληφθεί υπόψη, ότι η κοινωνική συνοχή προσδιορίζεται ως συνθήκες, στο πλαίσιο των οποίων τα μέλη της κοινωνίας νιώθουν συνδεδεμένα μεταξύ τους, παράγουν και μοιράζονται κοινές αξίες στην συμβίωση τους στις τοπικές κοινωνίες, εμπιστεύονται τους θεσμούς (π.χ. Δικαιοσύνη) και έχουν πρόσβαση σε δικαιώματα (όπως εργασία, υγεία, εκπαίδευση), ενώ δεν οικοδομούνται ανισότητες και δεν απειλούνται από την φτώχεια ή τον κοινωνικό αποκλεισμό. Η κοινωνική συνοχή λειτουργεί επίσης και ως πυλώνας της δημοκρατίας.

Αυτές οι συνθήκες βέβαια δεν καταγράφονται στην πραγματικότητα, ενώ η κοινωνική συνοχή δεν αντιμετωπίζεται από το πολιτικό σύστημα στις πραγματικές της διαστάσεις, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας και τις αξίες ή καλύτερα τα σύγχρονα πρότυπα, που τις έχουν υποκαταστήσει και διοχετεύονται μαζικά στους πολίτες από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Η πολιτική διαχείριση της κοινωνικής συνοχής ως προϊόντος της ατομικής δραστηριοποίησης των πολιτών με κοινωνικές επιπτώσεις ουσιαστικά δεν συμπορεύεται με την πραγματικότητα, διότι δεν αντιμετωπίζει τα γενεσιουργά αίτια, τα οποία σχετίζονται με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, στα όρια του οποίου οικοδομούνται οι κοινωνικοί ρόλοι, που διεκπεραιώνουν οι πολίτες ως άτομα.

Για παράδειγμα η βία των ανηλίκων και γενικότερα των νέων και η ενδοοικογενειακή βία ακολουθούν ανοδική πορεία στην Ελλάδα. Στο πλαίσιο της ενδοοικογενειακής βίας το 2012 τα θύματα ήταν 1.630 γυναίκες, το 2020 ήταν 4.264 και το 2022 έφτασαν τις 10.131 γυναίκες. Βασικές αιτίες είναι η ανισότητα των φύλων και η εργαλειοποίηση της γυναίκας σε πολλά επίπεδα (π.χ. σεξουαλικό κ.λ.π.). Δεν λαμβάνεται υπόψη, ότι αυτό αποτελεί παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ανάλογη ανοδική πορεία ακολουθεί η βία και γενικότερα η παραβατική συμπεριφορά των νέων. Το 2021 οι νέοι με παραβατική συμπεριφορά ήταν 6.361, το 2022 ήταν 7.506, το 2023 ήταν 11.822 και το 2024 έφτασαν τους 14.596. Η σημερινή δε παραβατικότητα των νέων διαπερνάται από υπερβολική σκληρότητα και εξευτελισμό του θύματος και η βία χρησιμοποιείται ως μέσο επιβολής και αποδοχής στα διάφορα κοινωνικά πεδία (π.χ. σχολείο, γειτονιά κ.λ.π.).

Τα περιστατικά επιθετικότητας και βίας στο δρόμο πληθαίνουν καθημερινά πλέον. Ακόμη και για μια θέση στάθμευσης ή και άλλες αφορμές γίνονται συγκρούσεις. Παράλληλα η βία γίνεται συχνά ακραία και απειλεί ζωές. Η απουσία συνεκτικών κοινωνικών αξιών είναι εμφανής, ενώ η έλλειψη εμπιστοσύνης σε πολιτειακούς θεσμούς, όπως η Δικαιοσύνη, καταγράφεται και σε δημοσκοπήσεις.

Ενισχυτικά σε αυτό το μίγμα απουσίας συνεκτικών κοινωνικών αξιών και έλλειψης εμπιστοσύνης στην Δικαιοσύνη λειτουργούν και οι συνεχώς διευρυνόμενες ανισότητες τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και μεταξύ τους με εργαλείο την γεωπολιτική ισχύ. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και συγκεκριμένα στο πλαίσιο του Αναπτυξιακού του Προγράμματος εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν κινδυνεύουν να εκπέσουν σε συνθήκες φτώχειας 32 εκατομμύρια άνθρωποι επιπλέον.

Ταυτοχρόνως σύμφωνα με στοιχεία της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (ΜΚΟ) OXFAM το 2025 αύξησαν τα έσοδα τους οι 1.500 καλύτερα αμειβόμενοι επικεφαλείς εταιρειών από 33 χώρες κατά μέσο όρο με 8,4 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή 11% αύξηση σε σύγκριση με το 2024.

Οι ανισότητες κυριαρχούν με παρενέργεια την καλλιέργεια απαισιοδοξίας για την πορεία προς το μέλλον και την αίσθηση, ότι η κοινωνική λειτουργία με την πολιτική διαχείριση της δεν προωθεί το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον αλλά το ατομικό και το συστημικό (λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων από το οικονομικό μέχρι και το υγείας). Αυτές οι συνθήκες βέβαια αποδυναμώνουν την κοινωνική συνοχή.

Τον «κώδωνα του κινδύνου» κρούουν και οι συνθήκες, που καταγράφονται με τους θανάτους και τις αυτοκτονίες στους χώρους εργασίας. Έρευνα της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ) αποτυπώνει την οδυνηρή πραγματικότητα. Τα στοιχεία δείχνουν αυξητική τάση των ανθρώπων, που πηγαίνουν στην εργασία τους και δεν επιστρέφουν ποτέ.

Οι σοβαρά τραυματίες στους χώρους εργασίας το 2022 ήταν 140, το 2023 ήταν 287, το 2024 ο αριθμός τους ήταν 232 και το 2025 εκτινάχθηκε στους 332. Στους πρώτους 3 μήνες του 2026 ο αριθμός ήταν 63 τραυματίες.

Οι θάνατοι στους χώρους εργασίας το 2022 ήταν 104, το 2023 ήταν 179, το 2024 ήταν 149 και το 2025 έφτασαν στους 201. Το πρώτο 3μηνο του 2026 κατεγράφησαν 37 θάνατοι. Είναι εμφανές, ότι η πολιτική διαχείριση της εργασιακής απασχόλησης είναι από ανεπαρκής μέχρι επικίνδυνη και δεν διασφαλίζει την ζωή των εργαζομένων πολιτών και την ψυχική τους υγεία.

Αν δε συνυπολογισθεί, ότι το 2025 το 26,9% του πληθυσμού, δηλαδή 2,74 εκατομ. άνθρωποι βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, ενώ το ποσοστό παιδικής φτώχειας είναι 22,4%, τότε η προοπτική οικοδόμησης κοινωνικής συνοχής δεν φαίνεται επιτεύξιμη. Πρέπει δε να επισημανθεί, ότι η Ελλάδα είναι στην δεύτερη χειρότερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς την φτώχεια.

Αυτές οι συνθήκες βέβαια οδηγούν στην μη οικοδόμηση εμπιστοσύνης στην ενεργοποίηση των ανθρώπων στους διάφορους τομείς εργασιακής και γενικότερα κοινωνικής δραστηριοποίησης, διότι η ζωή τους εργαλειοποιείται για την επίτευξη συστημικών στόχων. Με αυτό τον τρόπο όμως συρρικνώνεται η κοινωνική συνοχή, διότι οι θεσμοί δεν υπηρετούν το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον.

Αυτό καταγράφεται ακόμη και στις επιπτώσεις της λειτουργίας των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης στα παιδιά. Οι επιστημονικές έρευνες δείχνουν, ότι προκαλούν κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές. Επίσης συχνά γίνονται θύματα διαδικτυακού εκφοβισμού.

Παράλληλα στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης η επαφή των παιδιών με την κοινωνική λειτουργία και πραγματικότητα έχει εικονικό χαρακτήρα, δηλαδή δεν βιώνεται η καθημερινότητα στις πραγματικές της διαστάσεις αλλά σε αυτές, που οριοθετούνται από την οπτική γωνία αποτύπωσης της από τον εικονοληπτικό φακό. Με αυτό τον τρόπο όμως δεν διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για την λειτουργία τους ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων στην προοπτική του χρόνου, αλλά προωθείται η καλλιέργεια της οπτικής των καταναλωτών διαφημιστικού τύπου πολιτικών μηνυμάτων.

Με αυτά τα δεδομένα ως προς τις συνθήκες, που έχουν διαμορφωθεί στα διάφορα συστήματα κοινωνικής δραστηριοποίησης, σε συνδυασμό και με την συμβολή της υποκατάστασης των αξιών, που παράγονται στο πλαίσιο της συμβίωσης των ανθρώπων στις τοπικές κοινωνίες, από μονοδιάστατα καταναλωτικά πρότυπα, τα οποία διαπερνώνται από την οπτική της κοινωνίας του θεάματος (νόημα στην ζωή και κοινωνική αποδοχή προσδίδει το θέαμα και η εντύπωση, που προκαλεί), ενώ διοχετεύονται μαζικά από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και δεν υπηρετούν το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον αλλά το ατομικό και το συστημικό, οι πολίτες εργαλειοποιούνται και οι κοινωνίες μαζοποιούνται, ενώ η κοινωνική συνοχή συρρικνώνεται.

Παράλληλα δεν οικοδομούνται κοινωνική συνείδηση και ενσυναίσθηση, ενώ η δημοκρατική λειτουργία αποσταθεροποιείται και το πολιτικό σύστημα με διαφημιστικού προσανατολισμού επικοινωνιακή οπτική δεν εκφράζει ούτε υπηρετεί το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον. Στόχος του είναι η οικοδόμηση ισχυρής δεξαμενής ψηφοφόρων καταναλωτών πολιτικών μηνυμάτων, τα οποία δεν στοχεύουν στην ενεργοποίηση της ορθολογικής σκέψης για την διαμόρφωση άποψης για την βιωνόμενη πραγματικότητα, αλλά στην χρησιμοποίηση φαντασιώσεων για την υλική ευημερία σε βάθος χρόνου.

Επίσης τα κόμματα δεν σχεδιάζουν ούτε πραγματώνουν επαρκώς μακροπρόθεσμα την διαχείριση της δυναμικής της εξέλιξης, με αποτέλεσμα την διαμόρφωση επικίνδυνων ανισορροπιών.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Κοινωνική συνοχή και πολιτικό σύστημα… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η ιδιότητα του πολίτη, όπως οικοδομείται και η δημοκρατική λειτουργία, με τον τρόπο που γίνεται και τα ποιοτικά της χαρακτηριστικά στην Ελλάδα, διαμορφώνουν μια «δύσκολη εξίσωση», η οποία σταδιακά οδηγεί στην αποδυνάμωση της πολιτικής ενεργοποίησης στο κοινωνικό πεδίο και στην αποστασιοποίηση των πολιτών από την συμμετοχή σε διαδικασίες έκφρασης του κοινωνικού συμφέροντος.

Το χαμηλό ποσοστό συμμετοχής σε εκλογικές διαδικασίες και η πολύ αδύναμη κοινωνία πολιτών είναι αποκαλυπτικές παράμετροι της πραγματικότητας. Βασική αιτία για την οικοδόμηση αυτών των συνθηκών είναι η λειτουργία του πολιτικού συστήματος, το οποίο δεν εκφράζει το κοινωνικό συμφέρον στην δυναμική προβολή του στο μέλλον, ούτε προωθεί και την πραγμάτωση του.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο, ότι ο πολιτικός διάλογος δεν στοχεύει στην ενημέρωση των πολιτών για το περιεχόμενο του πολιτικού σχεδιασμού της κοινωνικής πορείας προς το μέλλον με την ενεργοποίηση της ορθολογικής σκέψης και στόχο την διαμόρφωση άποψης και στάσης στην πολιτική τους ενεργοποίηση στο κοινωνικό πεδίο. Βασική επιδίωξη είναι η «μαζική παραγωγή» ψηφοφόρων και όχι η δημιουργία των προϋποθέσεων για την λειτουργία των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων.

Για αυτό και η πολιτική αντιπαράθεση εξαντλείται στην ηθικολογία ως προς την εντιμότητα και αξιοπιστία των αντιπάλων πολιτικών σχημάτων και προσώπων, στην εξιδανίκευση του μέλλοντος ως προς την υλική ευημερία και στην ενεργοποίηση του θυμικού και του συναισθήματος και όχι της λογικής.

Η εμπειρική προσέγγιση και ανάλυση της βιωνόμενης πραγματικότητας είναι πολύ αποκαλυπτική, ενώ ταυτοχρόνως δείχνει τον υψηλό βαθμό παρακμής, που διαπερνά ακόμη και θεσμούς, που υποτίθεται, ότι εγγυώνται την οικοδόμηση κοινωνικών συνθηκών, οι οποίες οριοθετούνται από το Δίκαιο. Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η διαχείριση του από την κυβέρνηση ως προς την εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με την αποστολή δικογραφιών, που εμπλέκουν και πολιτικά πρόσωπα.

Συγκεκριμένα προωθείται η υπόσκαψη και φθορά της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με την κατηγορία, ότι «πρέπει να αποδείξει την αντικειμενικότητα της και ότι μπορεί να κάνει σωστά την δουλειά της, αποφεύγοντας τις επιλεκτικές διαρροές και μένοντας μακριά από κάθε εμπλοκή της στον εσωτερικό πολιτικό ανταγωνισμό. Κυρίως όμως προχωρώντας ταχύτατα τις προβλεπόμενες διαδικασίες, ώστε οι βουλευτές μας να πάψουν να είναι όμηροι εντυπώσεων».

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης κατηγορεί την εντεταλμένη της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Ελλάδα κα. Παπανδρέου, ότι εκβιάζει με την δικογραφία για την ανανέωση της θητείας της και ότι «η αποστολή συγκεκριμένης δικογραφίας από την κα. Παπανδρέου είναι επίθεση στην δημοκρατία, όχι στη Νέα Δημοκρατία» (Παραπολιτικά 90,1, εκπομπή «Απέναντι Μικρόφωνα»).

Είναι εμφανές, ότι η πολιτική παρακμή υποσκάπτει ακόμη και θεσμούς, όπως η Δικαιοσύνη, της οποίας η λειτουργία επιδιώκεται να μην διαπερνάται από ανεξάρτητη οπτική, αλλά να επηρεάζεται από την εκτελεστική εξουσία. Με βάση αυτές τις διαπιστώσεις γίνεται ορατή η διαφθορά, που διαπερνά γενικότερα τον χώρο της πολιτικής και την κοινωνική λειτουργία. Αρκεί να ληφθούν υπόψη οι παράνομοι και χωρίς αξιοκρατική οπτική διορισμοί σε υπουργεία στελεχών των κομμάτων, ακόμη και αν δεν πληρούν τις προϋποθέσεις, ή ψηφοφόρων στο δημόσιο και αμέσως γίνεται αντιληπτή η έκταση της διαφθοράς και της παρακμής.

Και ενώ η παρακμή και η διαφθορά αποτελούν το πεδίο ευδοκίμησης της πολιτικής αντιπαράθεσης, η δυναμική της εξέλιξης προχωρεί με μεγάλη ταχύτητα χωρίς να ελέγχεται και παράγει επικίνδυνες ανισορροπίες στους διάφορους τομείς κοινωνικής δραστηριοποίησης.

Για παράδειγμα σύμφωνα με έρευνα διεθνούς ομάδας επιστημόνων με επικεφαλή τον Joachim Rocklör από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο στην Heidelberg στην Γερμανία, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό The Lancet, από το 2015 έως το 2024 σε σύγκριση με την περίοδο 1991 έως το 2000 οι θάνατοι, που σχετίζονται με την ζέστη αυξήθηκαν στο 99,6% των περιοχών, που συμμετείχαν στην έρευνα.

Κατά μέσο όρο οι θάνατοι λόγω της θερμοκρασιακής ανόδου στην Ευρώπη είχαν αύξηση κατά 52 ανά εκατομμύριο κατοίκους ετησίως. Σε περιοχές της Μεσογείου, όπως στην Ελλάδα, στην Ισπανία, στην Ιταλία και στη Βουλγαρία, οι θάνατοι ήταν πάνω από 120 ανά εκατομμύριο κατοίκους.

Επίσης ο κίνδυνος τροπικών μολυσματικών ασθενειών αυξάνεται, επειδή τα τροπικά κουνούπια εξαπλώνουν όλο και περισσότερο τους αντίστοιχους ιούς. Για παράδειγμα ο ετήσιος κίνδυνος μετάδοσης του δάγκειου πυρετού στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 297% την περίοδο 2015 έως 2024 σε σύγκριση με την περίοδο 1980 έως 2010.

Και όμως στην Ελλάδα θεωρείται από την κυβέρνηση και τα κόμματα ως ιστορική απόφαση η υπογραφή συμφωνίας για την εξόρυξη υδρογονανθράκων στο Ιόνιο Πέλαγος, αν και με αυτό τον τρόπο ενισχύεται η εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα και η υπερθέρμανση του πλανήτη με πολύ οδυνηρές επιπτώσεις τόσο στον άνθρωπο όσο και στα διάφορα οικοσυστήματα.

Βέβαια δεν είναι λύση ούτε η πυρηνική ενέργεια, την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε καθαρή ενέργεια. Φαίνεται η πραγματικότητα δεν λαμβάνεται υπόψη. Ήδη γίνονται σκέψεις για την κατασκευή μικρών μονάδων παραγωγής πυρηνικής ενέργειας ακόμη και στην Ελλάδα, η οποία είναι σεισμογενής χώρα, ενώ παράλληλα δεν συνυπολογίζονται ούτε και τα πυρηνικά απόβλητα, που παράγονται.

Επίσης δεν λαμβάνεται υπόψη η τραγική εμπειρία του Tschernobyl τον Μάϊο του 1986, από το οποίο το νέφος έφτασε και στην Ελλάδα. Στο Εργαστήριο Πυρηνικής Τεχνολογίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου φυλάσσονται 1.500 δείγματα από ελληνικά εδάφη από το 1986 έως το 1987 και 1.000 δείγματα από το 1987 έως το 2007, τα οποία επιβεβαιώνουν, ότι το νέφος έφτασε και στην Ελλάδα (Ethnos.gr, 24.4.2026).

Φαίνεται, ότι η ιστορική διαδρομή του ανθρώπου δεν λαμβάνεται υπόψη από το πολιτικό σύστημα, ώστε να γίνονται λειτουργικές και βιώσιμες επιλογές, όπως είναι η αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, οι οποίες μπορούν να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας.

Προκαλεί δε μεγάλη εντύπωση η συνεχής διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και η αδυναμία του πολιτικού συστήματος να αντιμετωπίσει αυτή την ανισορροπία, η οποία απειλεί την κοινωνική συνοχή. Ιδιαιτέρως σε βάθος χρόνου το πρόβλημα θα διευρύνεται λόγω της μαζικής αξιοποίησης της ψηφιακής τεχνολογίας και κυρίως της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγική διαδικασία.

Αυτή η προοπτική επιβεβαιώνεται και από την πρόταση του Sam Altman, διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας OpenAI, να φορολογείται η χρησιμοποίηση ρομπότ, ώστε να ελεγχθούν οι οικονομικές επιπτώσεις της αυτοματοποιημένης εργασίας, σε συνδυασμό και με 4ήμερη εργασία, ώστε να ελεγχθεί και ο τομέας της απασχόλησης (π.χ. αποφυγή ανεργίας).

Ακόμη πιο επικίνδυνες συνθήκες θα διαμορφωθούν με τις μεταναστευτικές ροές προς την Ευρώπη, οι οποίες συνεχώς θα διευρύνονται, διότι δεν αντιμετωπίζονται τα γενεσιουργά αίτια στις χώρες προέλευσης. Το 2025 ο αριθμός των μεταναστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφτασε τα 64,2 εκατομμύρια, δηλαδή αύξηση κατά 2,1 εκατομμύρια σε σύγκριση με το 2024, σύμφωνα με έκθεση του Κέντρου Έρευνας και Ανάλυσης της Μετανάστευσης (CReAM) του ανεξάρτητου ερευνητικού ιδρύματος RFBerlin στην Γερμανία, στην οποία ζουν 18 εκατομμύρια άνθρωποι από ξένες χώρες. Από αυτούς το 72% είναι σε ηλικία απασχόλησης.

Αναρωτιέται κάποιος πολιτικός ή το κόμμα του, ποια θα είναι η πορεία στο μέλλον και για την Ελλάδα; Και αν ναι, ποια είναι η πρόταση για την αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων των ανισορροπιών, που διαμορφώνονται; Η ηθικολογικού προσανατολισμού πολιτική αντιπαράθεση δεν οδηγεί στην επίλυση προβλημάτων.

Είναι εμφανές, ότι το πολιτικό σύστημα σχεδιάζει και προωθεί την πορεία του συστήματος οργάνωσης και λειτουργίας της κοινωνίας χωρίς μακροπρόθεσμη προοπτική σε επαρκή βαθμό, ενώ ταυτοχρόνως δεν συνυπολογίζει τις επιπτώσεις τόσο στην ανθρώπινη οντότητα και στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της όσο και στις διάφορες ισορροπίες της δυναμικής της πορείας προς το μέλλον.

Οι συνθήκες, που διαμορφώνονται, δεν εγγυώνται την βιωσιμότητα. Πολύ χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η κλιματική αλλαγή και η ρύπανση του περιβάλλοντος και οι διάφορες αρνητικές παρενέργειες, που έχουν στην ανθρώπινη υγεία και γενικότερα στα διάφορα οικοσυστήματα.

Αυτές οι συνθήκες δείχνουν, ότι ο πολιτικός σχεδιασμός και η διαχείριση της πραγματικότητας δεν στηρίζονται σε ολιστική οπτική, η οποία συνυπολογίζει τις επιπτώσεις της δραστηριοποίησης των διαφόρων κοινωνικών συστημάτων μεταξύ τους. Παράλληλα η διαχείριση του χρόνου δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες της δυναμικής της εξέλιξης και την ταχύτητα, που της προσδίδει η τεχνολογική πρόοδος και ιδιαιτέρως η συνεχώς διευρυνόμενη αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης.

Η πολιτική αντιπαράθεση πρέπει να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο, ώστε ο διάλογος μεταξύ των κομμάτων να συμβάλλει στην οικοδόμηση λειτουργικών και με ευρύτερη κοινωνική αποδοχή λύσεων για τις συνεχώς αυξανόμενες ανισορροπίες. Οι συνεχείς «κοκορομαχίες» με ηθικολογικό φορτίο οδηγούν τους πολίτες στην αποστασιοποίηση από την πολιτική ενεργοποίηση και στην συρρίκνωση της δημοκρατικής λειτουργίας και αυτό είναι επικίνδυνο.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Δυναμική της εξέλιξης και πολιτική αντιπαράθεση… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Είναι πλέον εμφανές και καταγράφεται εμπειρικά, ότι η παγκοσμιοποίηση με τον τρόπο, που προωθείται χωρίς να ελέγχονται οι παρενέργειες της, διαμορφώνει συνθήκες για δομικών διαστάσεων αλλαγές στην κοινωνική δυναμική, οι οποίες οδηγούν στην δημιουργία των προϋποθέσεων για την οικοδόμηση διαφορετικής πραγματικότητας σε όλα τα πεδία βίωσης της από τον άνθρωπο.

Στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης μετατρέπεται η παγκόσμια κοινότητα σε μια αλληλοεξαρτώμενη επικράτεια στους διάφορους τομείς δραστηριοποίησης, όπως είναι ο οικονομικός, ο πολιτικός, ο πολιτισμικός και βιώνεται ως ελεύθερη διακίνηση αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίων, ανθρώπων και κοινωνικών προτύπων με την αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας και της κοινωνίας του θεάματος.

Στο κοινωνικό πεδίο η παγκοσμιοποίηση δεν προσεγγίζεται από τους πολίτες με εργαλείο την ορθολογική σκέψη και την διαμόρφωση άποψης και θέσης, που στηρίζονται στην σφαιρική και σε βάθος ενημέρωση για την δυναμική, που αναπτύσσεται σε πλανητικό επίπεδο και τις επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες στους διάφορους τομείς δραστηριοποίησης τους, από τον πολιτικό και τον οικονομικό μέχρι τον εργασιακό και τον πολιτισμικό.

Ιδιαιτέρως στον τομέα του πολιτισμού η ταυτότητα των κοινωνιών, την οποία διαμόρφωσαν στην ιστορική τους διαδρομή στο πλαίσιο της παραγωγής αξιών με αφετηρία την συμβίωση των πολιτών και τις δημιουργούμενες ανάγκες, αναιρείται στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, διότι δεν γίνεται διαπολιτισμική προσέγγιση και όσμωση. Αυτή η λειτουργία υποκαθίσταται από την διοχέτευση προτύπων με σημείο αναφοράς την κοινωνία του θεάματος (κυρίαρχη είναι η εικονική εκδοχή της πραγματικότητας, στην οποία το θέαμα προσδίδει νόημα στην ζωή σε συνδυασμό με την εντύπωση, που προκαλεί) και τον μονοδιάστατο υλικό ευδαιμονισμό.

Το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον έχουν υποκατασταθεί από το συστημικό (βασικός προσανατολισμός είναι η λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων). Οι πολίτες έχουν εργαλειοποιηθεί και λειτουργούν πλέον ως διεκπεραιωτές κοινωνικών ρόλων (π.χ. εργαζόμενος, καταναλωτής, σύζυγος, γονέας, ψηφοφόρος κ.λ.π.), οι οποίοι οριοθετούνται από το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας και τις συνθήκες, που διαμορφώνονται στην βιωνόμενη καθημερινότητα.

Στα σύγχρονα μαζοποιημένα μεγάλα αστικά κέντρα η συμβίωση των ανθρώπων δεν παράγει κοινωνικές αξίες. Γειτονιές πλέον δεν υπάρχουν, αφού οι γείτονες συχνά δεν γνωρίζονται. Αυτές οι συνθήκες διαμορφώνουν το κατάλληλο υπόστρωμα για την καλλιέργεια προτύπων, τα οποία δεν υπηρετούν την ανθρώπινη οντότητα αλλά την αναπαραγωγή της οπτικής, που κυριαρχεί στις κοινωνίες χωρίς συνεκτικές αξίες και ανάλογη προοπτική ακόμη και σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης.

Για αυτό αυξάνονται τα φαινόμενα βίας και γενικότερα παραβατικής συμπεριφοράς τόσο στους νέους όσο και στις οικογένειες. Η συρρίκνωση της κοινωνικής συνοχής αποκτά επικίνδυνες διαστάσεις. Αυτό γίνεται πολύ ισχυρός αποσταθεροποιητικός παράγων, αν ληφθούν υπόψη και οι συνθήκες έντονης ξενοφοβίας και ρατσισμού με αφετηρία την αύξηση της μαζικής μετακίνησης πληθυσμών από τις φτωχές χώρες του Νότου προς τις πλούσιες χώρες του Βορρά. Και αυτό συμβαίνει, αν και προωθείται η ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης.

Βέβαια στην ιστορική διαδρομή των κοινωνιών οικοδομήθηκε ως βασικός πυλώνας η οπτική της εθνικής κοινωνικής ταυτότητας και του ανάλογου συμφέροντος, τα οποία στις σύγχρονες συνθήκες αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης των κοινωνιών στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και των επιπτώσεων της στην παγκόσμια κοινότητα ήδη σταδιακά αναιρούνται στο πολιτισμικό πεδίο με την μαζική διοχέτευση ανάλογων προτύπων σε συνδυασμό με την μη παραγωγή αξιών στις τοπικές κοινωνίες.

Η αντιφατική πραγματικότητα, που διαμορφώνεται με αυτά τα δεδομένα (της μη παραγωγής αξιών με σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον και της υποκατάστασης τους με πρότυπα, που προωθούν τον μονοδιάστατο ατομικό υλικό ευδαιμονισμό), δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ευδοκίμηση της διαφθοράς (π.χ. σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ κ.λ.π.) και την συρρίκνωση της δημοκρατικής λειτουργίας, είτε με την στροφή των πολιτών προς την ακροδεξιά και γενικότερα απολυταρχικά καθεστώτα (π.χ. Ρωσία, Τουρκία, Κίνα και ευρωπαϊκές χώρες κ.λ.π.) είτε με την αποστασιοποίηση από την πολιτική (π.χ. πολύ χαμηλό ποσοστό του εκλογικού σώματος συμμετέχει στις εκλογές).

Η κοινωνική δυναμική, που αναπτύσσεται στις συνθήκες της παγκοσμιοποιημένης πραγματικότητας και της μη λειτουργίας των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων, τα οποία οριοθετούν την κοινωνική πορεία προς το μέλλον σε συνεργασία με το πολιτικό σύστημα, συμβάλλει στην δημιουργία μη ελεγχόμενων συνθηκών τόσο στην πολιτική λειτουργία όσο και στην κοινωνική καθημερινότητα, διότι σε μεγάλο βαθμό βιώνεται στο πλαίσιο της εικονικής της εκδοχής στο διαδίκτυο κυρίως από τις νεότερες γενιές, ενώ παράλληλα ο χρόνος εξαντλείται στην διεκπεραίωση κοινωνικών ρόλων.

Ταυτοχρόνως η συνεχώς αυξανόμενη πολυπλοκότητα της βιωνόμενης από τους πολίτες πραγματικότητας σε συνδυασμό με την αδυναμία προσέγγισης και ανάλυσης της στο ατομικό επίπεδο, επειδή είναι βασική προϋπόθεση η διεπιστημονική πολυδιάστατη μελέτη της σε συνθήκες ταχύτατης εξέλιξης, διαμορφώνουν ένα μίγμα παραμέτρων, οι οποίες δεν διευκολύνουν την πολιτική ενεργοποίηση των πολιτών με γνώση των επιπτώσεων των επιλογών τους. Δεν είναι τυχαία η άνοδος των κομμάτων της ακροδεξιάς στην Ευρώπη και γενικότερα απολυταρχικών καθεστώτων παγκοσμίως, τα οποία εξιδανικεύουν το μέλλον στις πολιτικές τους επαγγελίες και ηθικολογούν ως προς τις προθέσεις τους για τους απλούς πολίτες.

Πολύ επικίνδυνο επίσης είναι, ότι ο άνθρωπος εργαλειοποιεί τον εαυτό του στο πλαίσιο του συστήματος κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, με αποτέλεσμα να αποδυναμώνει την προοπτική ενεργοποίησης του ως ατομικού και συλλογικού υποκειμένου, το οποίο αξιοποιεί την ορθολογική σκέψη και την επιστημονική γνώση για την οικοδόμηση βιώσιμων και με προοπτική ισορροπιών τόσο στην κοινωνική δυναμική όσο και στο φυσικό περιβάλλον.

Για να αποκατασταθεί λειτουργική και βιώσιμη ισορροπία μεταξύ της κοινωνικής δυναμικής και της παγκοσμιοποίησης πρέπει να αρθούν όλες οι ανισορροπίες, που παράγονται από τις μη ελεγχόμενες εξελίξεις και ταυτοχρόνως η παγκόσμια κοινότητα να δημιουργήσει ένα σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης, το οποίο υπηρετεί το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον σε συνθήκες ειρήνης και χωρίς ανισότητες τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και μεταξύ τους.

Βασική επίσης προϋπόθεση είναι η πραγματοποίηση των αλλαγών σε λειτουργικό χρόνο. Αυτό σημαίνει άμεση ενεργοποίηση τόσο του πολιτικού συστήματος όσο και της κοινωνίας πολιτών.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Κοινωνική δυναμική σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης και πολιτικές προεκτάσεις… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η δυναμική της εξέλιξης στις διάφορες μορφές εμφάνισης της στην βιωνόμενη πραγματικότητα τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο δείχνει εμφατικά, ότι παράγει ανισορροπίες υψηλής διακινδύνευσης. Ακόμη χειρότερο είναι, ότι δεν αντιμετωπίζονται τα γενεσιουργά τους αίτια, αλλά γίνεται διαχείριση των επιπτώσεων τους με στόχο την μείωση της έντασης τους βραχυπρόθεσμα. Με αυτή την οπτική βέβαια, που διαπερνά το πολιτικό σύστημα και όχι μόνο αυτό, η διακινδύνευση μετατρέπεται σε απειλή για την βιωσιμότητα στην προοπτική του χρόνου.

Οι ανισορροπίες εκτείνονται σε όλο το εύρος των τομέων δραστηριοποίησης των κοινωνιών και διαμορφώνουν τις συνθήκες ζωής τόσο στο εσωτερικό τους όσο και στις μεταξύ τους σχέσεις. Αυτό γίνεται όχι μόνο στο πλαίσιο της αλληλεπίδρασης και αλληλεξάρτησης των κοινωνιών στη σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα, αλλά σε μεγάλο βαθμό οφείλεται και στην διεύρυνση των ορίων των επιπτώσεων της δραστηριοποίησης των συστημάτων οργάνωσης και λειτουργίας των κοινωνιών σε όλο το εύρος του πλανήτη.

Η εμπειρική προσέγγιση και ανάλυση της πραγματικότητας είναι αποκαλυπτικές. Σύμφωνα με την Μη Κυβερνητική Οργάνωση (ΜΚΟ) Conflict and Environment Observatory (Παρατηρητήριο Συγκρούσεων και Περιβάλλοντος) με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν καταγραφεί περισσότερα από 300 κρίσιμα περιβαλλοντικά περιστατικά στις πρώτες 11 ημέρες του πολέμου στη Μέση Ανατολή, από τα οποία τα 232 είναι υψηλού κινδύνου.

Τις δυο πρώτες εβδομάδες ο πόλεμος παρήγαγε περισσότερους από 5 εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα (CO2e), δηλαδή πάνω από τις αντίστοιχες ετήσιες εκπομπές της Ισλανδίας, σύμφωνα με ανάλυση του αμερικανικού κλιματικού και οικονομικού think tank «Climate and Community Institute».

Επίσης η επικεφαλής περιβαλλοντικής πολιτικής του WWF Ελλάς Θεοδότα Νάντσου μιλώντας στο Vima online (3.4.2026) επισημαίνει, ότι πρόκειται για «ανθρώπινη τραγωδία αλλά και οικολογική καταστροφή παγκοσμίων διαστάσεων με συνέπειες, που θα διαρκέσουν πολύ περισσότερο από την ίδια την σύγκρουση». Χαρακτηρίζει δε τον βομβαρδισμό εγκαταστάσεων ορυκτών καυσίμων «περιβαλλοντικό έγκλημα». Και όμως το πολιτικό σύστημα σε παγκόσμιο επίπεδο «σιωπά», ενώ παράλληλα γίνεται εμφανές, ότι η γεωπολιτική δυναμική θα συνεχίσει να κινείται με σημείο αναφοράς την οπτική, που παράγει αυτές τις επικίνδυνες ανισορροπίες.

Στην Ελλάδα η κυβέρνηση αποφάσισε την διεξαγωγή ερευνών με στόχο την εξόρυξη ορυκτών καυσίμων, αν και πληρούνται οι προϋποθέσεις για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας με την αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Η αντιπολίτευση ουσιαστικά συμπορεύεται, ενώ οι πολίτες δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι για τις επιπτώσεις.

Βέβαια οι ανισορροπίες εκτείνονται σε πολύ περισσότερους τομείς. Σύμφωνα με έρευνα του New York University Langone Health (Υπηρεσίες Υγείας του NYU) η έκθεση σε χημική ουσία DEHP, μια από τις πιο φθαλικές ενώσεις, που χρησιμοποιούνται μεταξύ άλλων σε οικιακά προϊόντα, καλλυντικά, απορρυπαντικά και εντομοαπωθητικά αλλά ευρέως και στα πλαστικά, έχει συμβάλλει σε περίπου 1,97 εκατομμύρια πρόωρες γεννήσεις και στον θάνατο 74.000 νεογνών το 2018.

Τα ευρήματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό eClinical Medicine, ενώ ελήφθησαν υπόψη δεδομένα και από μεγάλες εθνικές έρευνες στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, στην Ευρώπη και στον Καναδά. Τελικά λαμβάνεται υπόψη το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον από το πολιτικό σύστημα, ώστε οι αποφάσεις του να είναι λειτουργικές; Η απάντηση στο ερώτημα είναι εμφανής. Όχι μόνο δεν λαμβάνεται υπόψη, αλλά δεν γίνεται επίσης μακροπρόθεσμος πολυδιάστατος σχεδιασμός, ο οποίος στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, ώστε να αποφεύγονται επικίνδυνες ανισορροπίες.

Για παράδειγμα σύμφωνα με έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Harry Butler του Πανεπιστημίου Murdoch στην Δυτική Αυστραλία με επικεφαλή τον Dr. Daniel Gomez Isaza και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Transactions of the Royal Society B, τα ψυχρόαιμα ζώα (ψάρια, ερπετά και ασπόνδυλα) δεν διαθέτουν την φυσιολογική ικανότητα να προσαρμόζονται στις καθημερινές διακυμάνσεις της θερμοκρασίας.

Αυτό το εύρημα δείχνει, ότι δημιουργείται πρόβλημα ως προς την μακροπρόθεσμη επιβίωση των ειδών, διότι η θερμική μεταβλητότητα εντείνεται με την εξέλιξη της κλιματικής αλλαγής, η οποία προκλήθηκε από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Και όμως δεν λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα για την αντιμετώπιση αυτής της μεγάλης ανισορροπίας. Η χρήση ορυκτών καυσίμων και η εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα ακολουθούν ανοδική πορεία.

Η ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας οδηγεί όχι μόνο σε ανισορροπίες υψηλής διακινδύνευσης αλλά και σε αδιέξοδες συνθήκες με τον τρόπο, που λειτουργούν και είναι οργανωμένες οι σύγχρονες κοινωνίες. Αρκεί να ληφθεί υπόψη, ότι η πετρελαϊκή κρίση δεν έχει προκαλέσει μόνο εκτίναξη των τιμών των καυσίμων, αλλά έχει μειώσει και την διαθεσιμότητα πετροχημικών, τα οποία, αν και είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο, χρησιμοποιούνται για την παραγωγή προϊόντων της καθημερινότητας, όπως παπούτσια, ρούχα και πλαστικές σακούλες, σύμφωνα με ανάλυση, που παρουσιάσθηκε στο CNN και αποκαλύπτει την απειλή κατά της ανθρώπινης ζωής και υγείας και την ρύπανση του περιβάλλοντος με τα παράγωγα της χρήσης πετρελαίου, όπως είναι τα πετροχημικά.

Η επικινδυνότητα των συνθηκών ζωής βέβαια εκτείνεται και σε άλλους τομείς. Σύμφωνα με στοιχεία του Πανεπιστημίου Κρήτης αρχές Απριλίου του 2026 οι συγκεντρώσεις αφρικανικής σκόνης στην Κρήτη ξεπέρασαν κατά πολύ τα επιτρεπτά όρια. Στα Χανιά οι τιμές έφτασαν τα 3.402 μg/m3 και στο Ακρωτήρι τα 3.826 μg/m3, ενώ το όριο για την ανθρώπινη υγεία είναι μόλις 50 μg/m3 ως μέση ημερήσια τιμή. Η κλιματική αλλαγή με τα ακραία καιρικά φαινόμενα απειλεί την ανθρώπινη υγεία, όμως δεν αντιμετωπίζονται τα γενεσιουργά αίτια. Και αυτό αφορά την παγκόσμια κοινότητα και ιδιαιτέρως τα ισχυρά κράτη.

Στην Ελλάδα δε προβλήματα αντιμετωπίζει και το σύστημα υγείας. Σύμφωνα με στοιχεία του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (ΙΣΑ) την περίοδο 2020 έως 2025 περισσότεροι από 5.400 γιατροί αναζήτησαν επαγγελματικές ευκαιρίες εκτός Ελλάδας. Αυτό το φαινόμενο απειλεί την βιωσιμότητα του δημόσιου συστήματος υγείας, ενώ παράλληλα διευρύνει τις ελλείψεις, που υπάρχουν και υπονομεύει την μελλοντική του επάρκεια.

Είναι εμφανές, ότι η διαχείριση του δημόσιου συστήματος υγείας δεν στηρίζεται σε μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό, ώστε να διασφαλίζονται τόσο οι εργαζόμενοι γιατροί σε αυτό όσο και ο συνεχής εκσυγχρονισμός των δομών του και η περίθαλψη των πολιτών.

Αυτό δε, που εντυπωσιάζει και ταυτοχρόνως προκαλεί μεγάλη ανησυχία, είναι, ότι ο αυταρχισμός διευρύνεται παγκοσμίως. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Göteborg στην Σουηδία το ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού, που ζει σε αληθινά δημοκρατικές χώρες (με ελεύθερες εκλογές, ατομικά δικαιώματα και θεσμικά αντίβαρα για τον έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας) μειώθηκε σημαντικά την τελευταία 20ετία. Από 17%, που ήταν το 2005, έπεσε στο 7% το 2025, ενώ το ποσοστό, που ζει σε απολυταρχικά καθεστώτα, αυξήθηκε από 50% σε 74% (περίπου 6 δισεκατομμύρια άνθρωποι).

Η Ελλάδα είναι στην 54η θέση ως προς την εκλογική διάσταση της δημοκρατίας, όμως υστερεί στην φιλελεύθερη (κράτος δικαίου, προστασία ατομικών δικαιωμάτων και θεσμική λογοδοσία), όπου είναι στην 74η θέση. Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Ελλάδα είναι στην 24η θέση ακολουθούμενη από την Βουλγαρία, την Ρουμανία και την Ουγγαρία.

Οι αιτίες για την παραγωγή ανισορροπιών υψηλής διακινδύνευσης σε παγκόσμιο επίπεδο είναι πολυδιάστατες και σχετίζονται τόσο με την πολιτική διαχείριση της πραγματικότητας σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης όσο και με το σύστημα οργάνωσης και λειτουργίας των κοινωνιών, στο πλαίσιο του οποίου οι πολίτες δεν λειτουργούν ως ατομικά και συλλογικά υποκείμενα.

Συγκεκριμένα στα σύγχρονα μεγάλα αστικά κέντρα με την μαζοποίηση των κοινωνιών και την κυριαρχία των μονοδιάστατα καταναλωτικών προτύπων της κοινωνίας του θεάματος (νόημα και περιεχόμενο στην ζωή και στην καθημερινή βίωση της προσδίδει το θέαμα και η εντύπωση, που προκαλεί) και του υλικού ευδαιμονισμού είναι ανάλογη και η αντιμετώπιση των πολιτών από το πολιτικό σύστημα. Δεν αναπτύσσεται διάλογος με εργαλείο την ορθολογική σκέψη.

Οι πολίτες αντιμετωπίζονται ως θεατές. Για αυτό και η πολιτική επικοινωνία στηρίζεται σε καθαρά διαφημιστική οπτική και στοχεύει στην οικοδόμηση εκλογικής επιρροής με την εξιδανίκευση του μέλλοντος ως προς την ατομική υλική ευημερία, χωρίς σύνδεση με το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον.

Επίσης στις τοπικές κοινωνίες δεν αναπτύσσεται διάλογος για την πορεία προς το μέλλον, ο οποίος στηρίζεται σε στοιχεία, που προκύπτουν από την ανάλυση της δυναμικής της εξέλιξης σε βάθος χρόνου. Η κοινωνία πολιτών ως συλλογικό υποκείμενο είναι απούσα, ενώ το κοινωνικό συμφέρον δεν εκφράζεται.

Παράλληλα η εθνική πολιτική οπτική χωρίς συνυπολογισμό των επιπτώσεων σε παγκόσμιο επίπεδο και ανάληψη της ευθύνης για την βιωσιμότητα τόσο του ανθρώπου όσο και της βιοποικιλότητας στην προοπτική του χρόνου, οικοδομεί πολύ επικίνδυνες ανισορροπίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή και οι πολυδιάστατες επιπτώσεις του σε πλανητικό επίπεδο.

Ενισχυτικά ως προς την πρόκληση επικίνδυνων ανισορροπιών λειτουργεί και η μη παραγωγή συνεκτικών κοινωνικών αξιών, οι οποίες καλύπτουν τις ανάγκες της συμβίωσης των ανθρώπων στις τοπικές κοινωνίες και συμβάλλουν στην ανάπτυξη της οπτικής ανάληψης της κοινωνικής ευθύνης από τους πολίτες με την κοινωνική και πολιτική τους ενεργοποίηση. Ούτε και η ενσυναίσθηση καλλιεργείται.

Τέλος αρνητική επίδραση στην κοινωνική και πολιτική λειτουργία ως προς την οικοδόμηση δύσκολα διαχειρίσιμων επικίνδυνων ανισορροπιών ασκεί και η διαφθορά τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, η οποία διευρύνει ακόμη περισσότερο τις ανισότητες όχι μόνο στο εσωτερικό των κοινωνιών αλλά και μεταξύ τους, ενώ δεν προωθεί την οπτική της ανάληψης της κοινωνικής ευθύνης από τους πολίτες.

Με αυτά τα δεδομένα τόσο σε σχέση με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας όσο και σε σχέση με την οπτική διαχείρισης της δυναμικής της εξέλιξης, που διαπερνά το πολιτικό σύστημα, αλλά και τα κοινωνικά πρότυπα, που οριοθετούν την δραστηριοποίηση των πολιτών, η παραγωγή ανισορροπιών υψηλής διακινδύνευσης δεν είναι εύκολο να αρθεί, διότι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ούτε το πολιτικό σύστημα ούτε η κοινωνία πολιτών.

Και αυτές οι συνθήκες πρέπει να αλλάξουν άμεσα, διότι η ροή του χρόνου είναι ταχύτατη και η συνεχώς μετασχηματιζόμενη πολύπλοκη παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα θα είναι ακόμη πιο δύσκολα διαχερίσιμη μακροπρόθεσμα με σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Σύγχρονες ανισορροπίες υψηλής διακινδύνευσης… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Αν ληφθεί υπόψη η ανταπόκριση της πλειοψηφίας των πολιτών στο κάλεσμα στήριξης του συλλόγου των συγγενών των θυμάτων στα Τέμπη, αλλά και η γνώμη, που κυριαρχεί στην ελληνική κοινωνία (ως προς την διαχείριση της τραγωδίας τόσο στο πολιτικό πεδίο όσο και στο χώρο της Δικαιοσύνης) για συγκάλυψη των ευθυνών πολιτικών προσώπων, τότε γίνεται εμφανές, ότι η διαφθορά είναι δομικό στοιχείο του συστήματος οργάνωσης και λειτουργίας της ελληνικής κοινωνίας.

Η διαφθορά καταγράφεται ως κατάχρηση εξουσίας ή ισχύος για προσωπικό όφελος με πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία, στην δημοκρατική λειτουργία και στην κοινωνική συνοχή. Γίνεται δε ορατή ως δωροδοκία, απάτη, υπεξαίρεση και κατάχρηση εξουσίας, ενώ παίρνει μεγάλες διαστάσεις, όταν επικρατεί αδιαφάνεια και δεν υπάρχει έλεγχος. Επίσης με την διαφθορά συμπορεύονται ως ένα βαθμό και οι πολίτες, διότι δεν θα έχει προοπτική η πορεία τους, εάν δεν την εργαλειοποιήσουν ακόμη και αυτοί.

Βέβαια τα φαινόμενα διαφθοράς εκτείνονται από τον τρόπο διαχείρισης της τραγωδίας των Τεμπών από το πολιτικό σύστημα (ιδιαιτέρως στο επίπεδο της κυβέρνησης) και την Δικαιοσύνη μέχρι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, το σύστημα υγείας, τις υποκλοπές και πολλά άλλα πεδία.

Αποκαλυπτική ως προς την διαφθορά είναι η ευρωπαϊκή εισαγγελέας Laura Codruta Kövesi σε συνέντευξη της στο Euroactiv για την διαφθορά. Αναφερόμενη στην τραγωδία των Τεμπών είπε, ότι το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη της υπουργικής ασυλίας αλλά τα συνταγματικά εμπόδια, τα οποία προστατεύουν τους πολιτικούς και δεν επιτρέπουν στους εισαγγελείς να διαπιστώνουν τα γεγονότα και να αποδείξουν την ενοχή ή αθωότητα.

Επίσης επεσήμανε, ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην Ελλάδα. «Το πιο εξαντλητικό και κουραστικό κομμάτι της δουλειάς ήταν η καταπολέμηση της θεσμικής τάσης της ΕΕ να αμβλύνει, να καθυστερεί και να γραφειοκρατικοποιεί την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς». Αναφέρθηκε δε και στις συντονισμένες επιθέσεις παραπληροφόρησης στην Ελλάδα.

Όμως την 1η Απριλίου 2026 η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διαβίβασε στον Άρειο Πάγο με παραλήπτη και την Βουλή δικογραφία, στην οποία ζητείται η άρση της ασυλίας ενός πρώην υπουργού, μιας πρώην υφυπουργού και 11 βουλευτών, ενώ 5 πρώην βουλευτές βρίσκονται επίσης υπό διερεύνηση.

Πολύ αρνητική παρενέργεια της τραγωδίας στα Τέμπη με τον θάνατο 57 ανθρώπων είναι η διαμόρφωση πολύ αρνητικής γνώμης στους πολίτες σε σχέση με την αναζήτηση των ευθυνών από τον χώρο της Δικαιοσύνης, την οποία ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού δεν εμπιστεύεται.

Η διαφθορά βέβαια έχει ευρύτερες διαστάσεις και γίνεται ορατή σε πολλούς τομείς. Για παράδειγμα το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αναφέρεται σε ένα δίκτυο απάτης με παράνομες καταβολές ευρωπαϊκών αγροτικών επιδοτήσεων εκατομμυρίων ευρώ σε μη δικαιούχους μέσω εικονικών δηλώσεων βοσκοτόπων, στο πλαίσιο του οποίου έγιναν συγκάλυψη από υπηρεσιακά και κομματικά στελέχη και πολιτικούς, συλλήψεις αγροτοσυνδικαλιστών στην Κρήτη, ξέπλυμα βρώμικου χρήματος και επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 281 εκατομμυρίων ευρώ ευρωπαϊκής προέλευσης τα έτη 2020 – 2022.

Τέτοια φαινόμενα λειτουργούν αποσταθεροποιητικά σε σχέση με την κοινωνική συνοχή, ενώ παράλληλα αποδυναμώνουν την δημοκρατική λειτουργία, η οποία με αυτά τα δεδομένα δεν συμβάλλει στην προώθηση και πραγμάτωση του κοινωνικού συμφέροντος. Αντίθετα προωθείται η διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Περιττό να αναφερθούν και οι συνθήκες στο σύστημα υγείας και στον κυρίαρχο ρόλο, που παίζει το «φακελάκι» για την διασφάλιση της ιατρικής περίθαλψης και της υγείας σε επαρκή βαθμό.

Ακόμη πιο λυπηρό και επικίνδυνο για τα προσωπικά δεδομένα σε δημοκρατικές συνθήκες είναι το σκάνδαλο των υποκλοπών, στο πλαίσιο του οποίου παρακολουθούσαν τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, υπουργούς της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και άλλους αξιωματούχους με την χρήση του λογισμικού υποκλοπών Predator.

Ο Tal Dilian, πρώην στρατιωτικός και ιδρυτής της εταιρείας Intellexa, που πούλησε το Predator στην Ελλάδα και κατηγορήθηκε ως ένας από τους χρήστες του για την παρακολούθηση, σε συνέντευξη του στο MEGA είπε, ότι «Δεν θα γίνω το εξιλαστήριο θύμα της κυβερνητικής συγκάλυψης». Επίσης τόνισε «δεν θα γίνω αποδιοπομπαίος τράγος. Θα παρουσιάσω την υπόθεση μου ενώπιον εθνικών, περιφερειακών και διεθνών θεσμών, συμπεριλαμβανομένης της αίτησης για παρέμβαση του Ειδικού Εισηγητή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης».

Επεσήμανε δε, ότι «Οι εθνικές υπηρεσίες καθορίζουν τους στόχους και εκτελούν την επιχείρηση χωρίς την γνώμη μας. Δεν γνωρίζουμε, ποιος πραγματοποίησε τις παρεμβάσεις». Ουσιαστικά παραπέμπει στην ελληνική κυβέρνηση για την αναζήτηση των υπεύθυνων της παρακολούθησης. Παράλληλα όμως γίνεται εμφανές, ότι τα ατομικά δικαιώματα του πολίτη δεν λαμβάνονται υπόψη, ούτε και γίνονται σεβαστά στην δημοκρατική λειτουργία της σύγχρονης πραγματικότητας στην Ελλάδα.

Οι επιπτώσεις των συνθηκών διαφθοράς, που διαπερνούν την πολιτική διαχείριση της βιωνόμενης πραγματικότητας, έχουν όμως πολύ αρνητική επιρροή στην κοινωνική δυναμική. Και αυτό γίνεται ορατό με την εργαλειοποίηση της διαφθοράς για την αποκόμιση όχι μόνο εκλογικού οφέλους αλλά και οικονομικού, εργασιακού, οικοδομικού και σε πολλούς άλλους τομείς δραστηριοποίησης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αξιοποίηση του «μέσου» ή της δωροδοκίας για την αποκόμιση οικονομικού οφέλους ή την εύρεση εργασίας, ακόμη και αν δεν πληροί κάποιος τις γνωστικές προϋποθέσεις για την θέση, που αναλαμβάνει. Στο ίδιο «μήκος κύματος» κινείται και η οικοδομική δραστηριότητα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη κανόνες, που διασφαλίζουν την λειτουργικότητα του πολεοδομικού σχεδιασμού και την μη πρόκληση ανισορροπιών στο φυσικό περιβάλλον (π.χ. μπαζώματα ρεμάτων με παρενέργεια πλημμύρες).

Βέβαια με αυτά τα δεδομένα και την συμβολή της οπτικής, ότι η ισχύς διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για γενικότερη θετική πορεία σε σχέση με την προώθηση της ατομικής ευημερίας, δημιουργούνται θετικές συνθήκες για την συρρίκνωση της κοινωνικής συνοχής και της δημοκρατικής λειτουργίας, ενώ διευκολύνεται η ανάπτυξη παραβατικής συμπεριφοράς και στάσης (π.χ. αύξηση βίας).

Η υπέρβαση αυτών των συνθηκών μπορεί να είναι αναγκαία, όμως δεν είναι καθόλου εύκολη, διότι σχετίζεται με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, στο πλαίσιο του οποίου έχουν διαμορφωθεί και είναι ενεργά στο κοινωνικό πεδίο ανάλογα πρότυπα, τα οποία δεν υπηρετούν τις ανάγκες της συμβίωσης των ανθρώπων στις τοπικές κοινωνίες. Προωθούν κυρίως το συστημικό συμφέρον (λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση του συστήματος) και όχι το κοινωνικό και το ανθρώπινο (π.χ. ανθρώπινα δικαιώματα).

Ταυτοχρόνως η ροή του χρόνου έχει πολύ μεγάλη ταχύτητα, με αποτέλεσμα από το ένα μέρος η πραγματικότητα να μετασχηματίζεται συνεχώς, ενώ οι πολίτες ως άτομα διεκπεραιώνουν πολλούς κοινωνικούς ρόλους και δεν έχουν επαρκή χρόνο ούτε και τα ανάλογα με το προς διερεύνηση αντικείμενο κατάλληλα μεθοδολογικά εργαλεία για την κατανόηση της αναπτυσσόμενης δυναμικής.

Από το άλλο μέρος στο πλαίσιο της οπτικής της κοινωνίας του θεάματος δυστυχώς οι πολίτες δεν ενεργοποιούν την κοινωνική συνείδηση και ευθύνη, με αποτέλεσμα να μην αναπτύσσεται δυναμική υπέρβασης των συνθηκών διαφθοράς, οι οποίες διαπερνούν την κοινωνική λειτουργία.

Πρέπει δε να τονισθεί, ότι η διαφθορά δεν καταπολεμάται με την διαχείριση των επιπτώσεων της. Μόνο η αντιμετώπιση των γενεσιουργών της αιτίων μπορεί να απαλλάξει την κοινωνική δυναμική από τις πολύ αρνητικές παρενέργειες της. Και αυτό σημαίνει δομικού χαρακτήρα τομές και αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας. Προϋπόθεση βέβαια είναι η προετοιμασία της κοινωνίας με την ενεργοποίηση και της κοινωνίας πολιτών και η ολική επανεκκίνηση του πολιτικού συστήματος.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Κοινωνική δυναμική σε συνθήκες διαφθοράς… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η εμπειρική προσέγγιση και ανάλυση της πολιτικής διαχείρισης της δυναμικής της εξέλιξης τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο δείχνει, ότι η βιωνόμενη πραγματικότητα, που διαμορφώνεται, δεν διαπερνάται από συνεκτικές κοινωνικές αξίες. Βασικό δε χαρακτηριστικό της πολιτικής είναι ο μονοδιάστατος συστημικός πραγματισμός, στο πλαίσιο του οποίου η ανθρώπινη ζωή δεν έχει το αναγκαίο αξιακό βάρος. Κυρίαρχη στόχευση είναι η λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων στο πλαίσιο των εθνικών ορίων διακυβέρνησης και πολιτικής νομιμοποίησης και μάλιστα χωρίς μακροπρόθεσμη προοπτική, που υπερβαίνει τον βιολογικό χρόνο.

Η βιωνόμενη πραγματικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο είναι αποκαλυπτική. Στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης επικαλούνται ενημέρωση του Πενταγώνου στο Κογκρέσο, σύμφωνα με την οποία το πρώτο 48ωρο του πολέμου στο Ιράν χρησιμοποιήθηκαν πυρομαχικά αξίας 5,6 δισεκατ. δολαρίων, ενώ την πρώτη εβδομάδα το κόστος του πολέμου ήταν 11 δισεκατ. δολάρια. Σύμφωνα δε με στοιχεία του περιοδικού Fortune το συνολικό κόστος μπορεί να φτάσει τα 210 δισεκατ. δολάρια. Η πολεμική βιομηχανία ευημερεί.

Από το άλλο μέρος όμως σύμφωνα με έρευνα του West Health-Gallup, η οποία πραγματοποιήθηκε το 2025, ένας στους τρεις Αμερικανούς αναγκάζεται να κάνει πολύ σκληρή οικονομική διαχείριση για να μπορέσει να καλύψει τα αυξανόμενα έξοδα για την υγεία και την περίθαλψη. Είναι εμφανές, ότι οι πολιτικές προτεραιότητες δεν περιλαμβάνουν και την ποιότητα ζωής των πολιτών, οι οποίοι εργαλειοποιούνται για την επίτευξη οικονομικών και πολιτικών στοχεύσεων.

Η απουσία συνεκτικών κοινωνικών αξιών στην πολιτική διαχείριση της πραγματικότητας ακόμη και στο γεωπολιτικό πεδίο είναι όχι μόνο ορατή αλλά και πολύ επικίνδυνη. Αρκεί να ληφθεί υπόψη, ότι το γραφείο του ισραηλινού πρωθυπουργού δημοσιοποίησε φωτογραφία του Benjamin Netanyahu την στιγμή, που δίνει εντολή εξόντωσης υψηλόβαθμων αξιωματούχων του Ιράν, όπως είναι ο Laridschani. Ακόμη και ο θάνατος εργαλειοποιείται επικοινωνιακά.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής Donald Trump, ο οποίος διέκοψε την ροή ορυκτών καυσίμων προς την Κούβα, με αποτέλεσμα οι Κουβανοί να μην καλύπτονται ενεργειακά, ενώ ταυτοχρόνως δηλώνει μέσα στο Οβάλ Γραφείο «Πιστεύω, ότι θα έχω την τιμή να είμαι ο πρόεδρος, που θα πάρει την Κούβα» (Ethnos online, 17.3.2026).

Παράλληλα ο Αμερικανός πρόεδρος προσπαθεί να εκβιάσει τα μέλη του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη να εμπλακούν στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν. Συγκεκριμένα δήλωσε, ότι «αν δεν υπάρξει ανταπόκριση ή αν η απάντηση είναι αρνητική, νομίζω, ότι αυτό θα έχει πολύ κακές συνέπειες για το μέλλον του ΝΑΤΟ». Αυτή δε η θέση του Αμερικανού προέδρου εκφράζεται, όταν σύμφωνα με δημοσκόπηση του CBS News / YouGov το 92% των Αμερικανών θεωρούν, ότι είναι σημαντικό «να τερματιστεί η σύγκρουση το συντομότερο δυνατό», ενώ το 60% αποδοκιμάζει την ανάληψη στρατιωτικής δράσης από τις ΗΠΑ κατά του Ιράν.

Και ενώ ο πλανήτης στο πολιτικό επίπεδο ασχολείται με τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή και τις πολύ οδυνηρές και επικίνδυνες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ΠΟΥ (World Health Organization, WHO), το 1/3 των χρηστών του διαδικτύου παγκοσμίως είναι παιδιά, τα οποία εκτίθενται στον διαδικτυακό εκφοβισμό (Cyberbullying) και την προσέγγιση για σεξουαλικούς σκοπούς (grooming).

Και όμως κανείς δεν αναζητά τα γενεσιουργά αίτια αυτού του φαινομένου, τα οποία σχετίζονται με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, το οποίο δεν διαπερνάται από συνεκτικές κοινωνικές αξίες αλλά από μονοδιάστατα πρότυπα καταναλωτισμού και ατομικού υλικού ευδαιμονισμού. Με αυτό τον τρόπο όμως δεν καλλιεργούνται ούτε κοινωνική συνείδηση και ευθύνη ούτε και ενσυναίσθηση.

Στην Ελλάδα τον Μάρτιο του 2026 η ακρίβεια πιέζει πολύ τα νοικοκυριά με τις αυξήσεις στα τρόφιμα (π.χ. μοσχάρι 25,6%, αρνί 12,1%, είδη αρτοποιίας 2% κ.λ.π.) σύμφωνα με το zarpanews. Ανοδική πορεία ακολουθούν και τα καύσιμα. Ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή διαμορφώνει πολύ αρνητικό υπόστρωμα για την πορεία προς το μέλλον. Αρνητική παράμετρος αυτής της δυναμικής είναι βέβαια η διαχείριση της πραγματικότητας και από την κυβέρνηση.

Αυτές οι συνθήκες προκαλούν μεγάλη ανησυχία στους πολίτες. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της MRB για τον τηλεοπτικό σταθμό OPEN τα θέματα, που ανησυχούν τους Έλληνες αυτή την περίοδο, είναι οι οικονομικές επιπτώσεις παγκοσμίως (π.χ. ενέργεια, πετρέλαιο) 57,6%, οι οικονομικές επιπτώσεις στην χώρα 48,6%, ο κίνδυνος μεγαλύτερης στρατιωτικής κλιμάκωσης/επέκταση της σύγκρουσης 43,4%, η ανησυχία για στρατιωτική εμπλοκή της Ελλάδας 34,4% και η αύξηση στις μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές στην χώρα 26,4%.

Με αυτά τα δεδομένα και την ανασφάλεια, που παράγουν, είναι ερμηνεύσιμα τα στοιχεία ανάλυσης του Εργαστηρίου Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ και του συνεργαζόμενου Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας για την καταγραφή αύξησης της κοκαϊνης στα λύματα Αττικής τα τελευταία 6 χρόνια. Επίσης κατά την περίοδο 2024 – 2025 εμφανίζεται αυξημένη και η χρήση Έκστασης (MDME). Οι ανισορροπίες, που δημιουργούνται στο ατομικό επίπεδο, είναι εμφανείς σε πολλά πεδία, όπως και η κατανάλωση ναρκωτικών ουσιών.

Ανασφάλεια και έλλειψη εμπιστοσύνης στην πολιτική διαχείριση της βιωνόμενης πραγματικότητας καταγράφονται και σε δημοσκόπηση της Metron Analysis για τον τηλεοπτικό σταθμό MEGA τον Μάρτιο του 2026 για την προοπτική δημιουργίας μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων και στην Ελλάδα για την παραγωγή ενέργειας σύμφωνα με την προαναγγελία, που έκανε ο πρωθυπουργός της χώρας. Το 53% των ερωτηθέντων δηλώνει αντίθετο με την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα. Μόνο το 39% είναι θετικό.

Αυτές οι συνθήκες τόσο στο γεωπολιτικό όσο και στο εθνικό πεδίο διαμορφώνουν τις προϋποθέσεις για την παραγωγή επικίνδυνων ανισορροπιών, ενώ η δυναμική της εξέλιξης δεν ελέγχεται. Η προσέγγιση και ανάλυση της βιωνόμενης πραγματικότητας και της πολιτικής της διαχείρισης είναι αποκαλυπτικές, ενώ παράλληλα αναδεικνύουν την ανάγκη αξιοποίησης της ολιστικής πολιτικής οπτικής στον σχεδιασμό και στην πραγμάτωση της πορείας προς το μέλλον.

Συγκεκριμένα η εργαλειοποίηση του ανθρώπου στο πλαίσιο της διεκπεραίωσης ρόλων στα διάφορα κοινωνικά συστήματα λειτουργεί αρνητικά. Για παράδειγμα η κατοχύρωση των 13 ωρών εργασίας με την σύμφωνη γνώμη και του εργαζόμενου, εάν είναι ανάγκη για την διατήρηση της παραγωγικότητας, που επιβάλλει η αγορά ή η απασχόληση και σε δεύτερη εργασία για την κάλυψη των βασικών αναγκών της οικογένειας του εργαζόμενου, προκαλούν μη διαχειρίσιμες ανισορροπίες στην διεκπεραίωση και των άλλων κοινωνικών ρόλων του εργαζόμενου, όπως του συζύγου και του γονέα.

Αυτό αφαιρεί χρόνο από την ενασχόληση του γονέα με την αγωγή και την κοινωνική ενσωμάτωση του παιδιού του, για το οποίο τόσο η πολιτεία όσο και η κοινωνία του χρεώνουν την ευθύνη σε περιπτώσεις, που ένα παιδί έχει παραβατική συμπεριφορά. Αυτές οι συνθήκες βέβαια αποδυναμώνουν την κοινωνική συνοχή.

Στο ίδιο «μήκος κύματος» ως προς την κοινωνική συνοχή κινείται και η παραγωγή μεγάλων ανισοτήτων τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών με αποτέλεσμα την μη ανάπτυξη κοινωνικής συνείδησης και ευθύνης στους πολίτες όσο και μεταξύ τους στο πλαίσιο των συνθηκών αλληλεπίδρασης και αλληλεξάρτησης, που οικοδομεί η παγκοσμιοποίηση. Αυτό όμως έχει αρνητικές παρενέργειες, διότι δρομολογεί την αποστασιοποίηση των κοινωνιών μεταξύ τους και την μη διαπολιτισμική προσέγγιση σε συνθήκες ειρήνης και συνεργασίας.

Η ανάπτυξη δυναμικής χωρίς συνεκτικές κοινωνικές αξίες και σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον οδηγεί επίσης στην ευδοκίμηση της βίας τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών (αύξηση της ενδοοικογενειακής και της νεανικής βίας και ιδιαιτέρως των ανηλίκων) όσο και στο γεωπολιτικό πεδίο (αντί του διαλόγου η βία ως μέσο επιβολής και ισχύος). Οι πολεμικές συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο συχνές (π.χ. Ουκρανία, Μέση Ανατολή) και εκτός από τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη ζωή και τις υποδομές προκαλούν μεγάλες και επικίνδυνες ανισορροπίες και στο φυσικό περιβάλλον. Προβλήματα στα οικοσυστήματα και στον άνθρωπο προκαλεί βέβαια και η χρήση φυτοφαρμάκων.

Τέλος πολύ αρνητική επίδραση στην κοινωνική συνοχή έχει και η ακολουθούμενη πολιτική της προώθησης της χρησιμοποίησης του ελεύθερου χρόνου για την οικοδόμηση της καταναλωτικής οπτικής και του υλικού ευδαιμονισμού στο πλαίσιο της κοινωνίας του θεάματος, με αποτέλεσμα την ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων χωρίς αναφορά στο ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον.

Οι συνθήκες, που έχει διαμορφώσει η παγκόσμια κοινότητα στην ιστορική της διαδρομή, επιβάλλουν «αλλαγή πλεύσης» στην πολιτική διαχείριση της εξέλιξης με σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον και την οικοδόμηση κοινωνικής συνείδησης και ενσυναίσθησης. Ο μονοδιάστατος συστημικός πραγματισμός δεν υπηρετεί τον άνθρωπο, αλλά τον εργαλειοποιεί. Και αυτό σε βάθος χρόνου θα οδηγήσει σε αδιέξοδες καταστάσεις, πολύ δύσκολα διαχειρίσιμες πολιτικά και χωρίς προοπτική.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Πολιτική χωρίς συνεκτικές κοινωνικές αξίες και προοπτική… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η προσέγγιση και ανάλυση της πραγματικότητας όχι μόνο σε εθνικό αλλά και σε υπερεθνικό επίπεδο και στον ευρωπαϊκό χώρο δείχνει, ότι η κοινωνία πολιτών ως συλλογικό υποκείμενο, το οποίο εκφράζει το κοινωνικό συμφέρον και προωθεί την πραγμάτωση του, είναι σε «ύπνωση». Παράλληλα οι πολίτες αξιολογούν την δημοκρατία ως πολίτευμα πολύ θετικά, όμως καταθέτουν την δυσαρέσκεια τους ως προς την λειτουργία της. Και αυτό τεκμηριώνει την κατάσταση «ύπνωσης», στην οποία βρίσκεται η κοινωνία πολιτών, διότι δεν αντιδρούν.

Η «Έρευνα για την Δημοκρατία», που πραγματοποιήθηκε από την aboutpeople για λογαριασμό του Progressive Lab σε Ελλάδα, Γαλλία, Σουηδία, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο σε δείγμα 5.043 ατόμων με δικαίωμα ψήφου κατά την χρονική περίοδο 25 Νοέμβρη έως 16 Δεκέμβρη 2025 είναι αποκαλυπτική σε σχέση με την αποστασιοποίηση των πολιτών από τα κόμματα και την πολιτική ενεργοποίηση.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας οι δημοκρατικές αξίες κυριαρχούν, όμως καταγράφεται δυσαρέσκεια για την λειτουργία της δημοκρατίας. Επίσης διαπιστώνεται η αίσθηση των πολιτών, ότι δεν ακούγονται στα κέντρα λήψης αποφάσεων και επιβεβαιώνεται η αποστασιοποίηση τους από τα κόμματα, ενώ η απαισιοδοξία είναι πλειοψηφική και στις πέντε χώρες.

Αυτή η πορεία «ύπνωσης» των πολιτών και των συλλογικών υποκειμένων, που τους εκφράζουν, καταγράφεται, αν και η δυναμική της εξέλιξης δεν είναι θετική σε σχέση με την ποιότητα και την βιωσιμότητα του ανθρώπου και του φυσικού περιβάλλοντος σε συνθήκες ειρήνης και ευημερίας χωρίς ανισότητες.

Για παράδειγμα σύμφωνα με έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, στο πλαίσιο της οποίας εξετάσθηκε το έδαφος σε 26 ευρωπαϊκές χώρες, διαπιστώθηκε, ότι η μόλυνση από φυτοφάρμακα εντοπίζεται ακόμη και πέρα από τις γεωργικές εκτάσεις και βλάπτει σε μεγάλο βαθμό ωφέλιμους οργανισμούς στο έδαφος, οι οποίοι είναι επίσης πολύ επωφελείς για τα υγιή οικοσυστήματα. Βρέθηκαν δε υπολείμματα φυτοφαρμάκων στο 70% των 373 δειγμάτων εδάφους από γεωργικά χωράφια, λιβάδια και δάση. Οι πολίτες όμως «σιωπούν», αν και υφίστανται τις επιπτώσεις. Δυστυχώς δεν γίνεται η αναγκαία ενημέρωση.

Στην έρευνα συμμετείχαν ερευνητές από 10 ερευνητικά ιδρύματα, όπως το Joint Research Centre European Commission (Κοινό Κέντρο Ερευνών της ΕΕ), το πανεπιστήμιο Universidade de Vigo στην Ισπανία και το Ελβετικό Ινστιτούτο Γεωργικής Έρευνας Agroscope.

Ακόμη πιο αδιανόητη και πολύ επικίνδυνη είναι η διαφαινόμενη πολιτική οπτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ιδιαιτέρως στην Ελλάδα ως προς την κατασκευή πυρηνικών αντιδραστήρων για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών.

Συγκεκριμένα στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας του Γάλλου προέδρου Emmanuel Macron για την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε την ανάπτυξη μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων και στην Ελλάδα. Και αυτό γίνεται χωρίς να λαμβάνεται υπόψη, ότι η Ελλάδα είναι σεισμογενής χώρα, ενώ μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της στον ενεργειακό τομέα με Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), όπως είναι η ηλιακή και η αιολική ενέργεια. Ταυτοχρόνως πρέπει να επισημανθεί, ότι οι πυρηνικοί αντιδραστήρες παράγουν επικίνδυνα πυρηνικά απόβλητα.

Ήδη ο καθηγητής σεισμολογίας Άκης Τσελέντης τόνισε σε συνέντευξη του, ότι η κατασκευή και χρήση πυρηνικών αντιδραστήρων συνεπάγεται πολύ υψηλό βαθμό διακινδύνευσης. Και όμως ακόμη και αυτός ο κίνδυνος δεν ενεργοποιεί την κοινωνία πολιτών, η οποία βρίσκεται σε κατάσταση «ύπνωσης», ενώ οι πολίτες δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι.

Τα αίτια για αυτές τις κοινωνικές συνθήκες είναι πολυδιάστατα. Παράλληλα δε αναδεικνύουν την χαμηλών προδιαγραφών προοπτική για την ενεργοποίηση των πολιτών με σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον.

Συγκεκριμένα τα διοχετευόμενα πρότυπα στο πλαίσιο της κοινωνίας του θεάματος (το θέαμα προσδίδει νόημα στην ζωή και διασφαλίζει την αποδοχή στις κοινωνικές σχέσεις) προωθούν και καλλιεργούν την λειτουργία του πολίτη ως θεατή της εξέλιξης και όχι ως ατομικού και συλλογικού υποκειμένου, που συμμετέχει ενεργά στην διαμόρφωση της κοινωνικής δυναμικής με την δραστηριοποίηση του στις δομές της κοινωνίας πολιτών.

Ανάλογες συνθήκες δημιουργούν η μη καλλιέργεια κοινωνικής συνείδησης και ενσυναίσθησης σε συνδυασμό με την μη ανάπτυξη διαλόγου στις τοπικές κοινωνίες για τις συνθήκες ζωής και την προοπτική τους. Ενισχυτικά σε αυτές τις παραμέτρους λειτουργεί και η μαζοποίηση των κοινωνιών στα σύγχρονα μεγάλα αστικά κέντρα, η οποία δεν συμβάλλει στην οικοδόμηση συνεκτικών κοινωνικών σχέσεων. Ακόμη και οι κατοικούντες στην ίδια πολυκατοικία ή γειτονιά δεν γνωρίζονται.

Επίσης η μεγάλη ταχύτητα της ροής του χρόνου και η παραγόμενη συσσώρευση πληροφοριών και δεδομένων δυσκολεύουν πολύ την λειτουργία των πολιτών στις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και την διαμόρφωση απόψεων και προτάσεων με μακροπρόθεσμη προοπτική, διότι η πραγματικότητα πλέον είναι πολύπλοκη, ενώ ο διαθέσιμος χρόνος στο ατομικό πεδίο για την ανάλυση και κατανόηση της είναι ανεπαρκής.

Είναι ανάγκη δε να τονισθεί, ότι ιδιαιτέρως στην Ελλάδα η κοινωνία πολιτών δεν είναι επαρκώς ανεπτυγμένη. Κύριες αιτίες για αυτές τις συνθήκες είναι η οπτική ελέγχου των δομών της, που διαπερνά το πολιτικό σύστημα. Παράλληλα τα κόμματα δεν διαλέγονται με την κοινωνία πολιτών, διότι την αντιμετωπίζουν σαν μέσο για την απόκτηση και διεύρυνση της εκλογικής επιρροής και όχι ως πολιτικό υποκείμενο, που εκφράζει το κοινωνικό συμφέρον.

Γενικότερα η πολιτική επικοινωνία δεν απευθύνεται σε πολίτες, που αξιοποιούν την ορθολογική σκέψη για την ανάλυση των πολιτικών επαγγελιών σε σχέση με την κοινωνική προοπτική και παράλληλα λειτουργούν ως ατομικά και συλλογικά υποκείμενα, αλλά σε καταναλωτές διαφημιστικού τύπου πολιτικών μηνυμάτων, τα οποία εξιδανικεύουν την πορεία προς το μέλλον ως προς την υλική ευημερία με εργαλείο την υποσχεσιολογία και την ηθικολογία με στόχο την υποβάθμιση και υποτίμηση των αντιπάλων.

Τέλος πρέπει να επισημανθεί, ότι οι δομές της κοινωνίας πολιτών σε παγκόσμιο επίπεδο υφίστανται υψηλού βαθμού διακρίσεις, διότι η ανάπτυξη τους μπορεί να οδηγήσει στην διαμόρφωση κοινωνικών κινημάτων, τα οποία θα απειλούν τις κυρίαρχες πολιτικές ισορροπίες, εάν η λειτουργία του πολιτικού συστήματος δεν προωθεί το κοινωνικό συμφέρον.

Είναι εμφανές, ότι η πολύ χαμηλή εμπιστοσύνη των πολιτών στον τρόπο διαχείρισης κυβερνητικής εξουσίας και η αποστασιοποίηση τους από τα κόμματα σε συνδυασμό με την απαισιοδοξία τους γενικότερα για την πολιτική λειτουργία και την προοπτική της δημοκρατίας με τον τρόπο, που πραγματώνεται από το πολιτικό σύστημα, αλλά και την μη αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων των ανισορροπιών, που παράγει το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, οδηγούν την κοινωνία πολιτών σε κατάσταση «ύπνωσης» και μη συμβολή στην αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων αυτών των συνθηκών.

Αυτό βέβαια δεν προωθεί την αλλαγή της βιωνόμενης πραγματικότητας. Αντιθέτως στην προοπτική του χρόνου οι συνθήκες θα γίνονται χειρότερες στο μέτρο, που δεν γίνεται η ανάληψη της κοινωνικής ευθύνης και η ενεργοποίηση των πολιτών στο πλαίσιο των δομών της κοινωνίας πολιτών. Στην σύγχρονη σύνθετη πραγματικότητα δεν είναι εύκολο, εάν ληφθούν υπόψη τα αίτια της κοινωνικής «ύπνωσης». Είναι όμως αναγκαίο.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Κοινωνία πολιτών σε «ύπνωση»… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η κρίση, που δρομολογήθηκε στην Μέση Ανατολή, με τις πολεμικές συγκρούσεις μεταξύ του Ιράν, των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και του Ισραήλ αλλά και την εμπλοκή και άλλων χωρών με τον ερχομό της άνοιξης του 2026 δείχνει με πολύ διαφανή τρόπο την μη λειτουργική και χωρίς προοπτική διαχείριση της παγκοσμιοποίησης τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο.

Λαμβάνοντας υπόψη, ότι η παγκοσμιοποίηση είναι η διαδικασία, που μετατρέπει την παγκόσμια κοινότητα σε μια αλληλοεξαρτώμενη επικράτεια σε διάφορους τομείς δραστηριοποίησης, όπως είναι ο οικονομικός, ο πολιτισμικός και ο πολιτικός και βιώνεται ως ελεύθερη διακίνηση αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίων, ανθρώπων και κοινωνικών προτύπων με την αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας και της κοινωνίας του θεάματος, τότε γίνεται εμφανές, ότι η μεν πολιτική διαχείριση της είναι ανεπαρκής, επικίνδυνη για τους ανθρώπους και το φυσικό περιβάλλον και χωρίς σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον, η δε κοινωνική της διαχείριση καταγράφεται με την λειτουργία των πολιτών ως θεατών των εξελίξεων, αν και ανησυχούν και αισθάνονται μεγάλη ανασφάλεια για το μέλλον.

Συγκεκριμένα η παγκοσμιοποίηση δεν πορεύεται με βιώσιμη προοπτική και στο γεωπολιτικό πεδίο, το οποίο διαπερνάται από την οπτική της ισχύος και της επιβολής συμφερόντων με εθνικό προσανατολισμό, χωρίς αυτό να σημαίνει, ότι επωφελείται η κοινωνική πλειοψηφία. Αντίθετα οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται και αποδυναμώνεται η κοινωνική συνοχή, ενώ παράλληλα παράγονται συνθήκες υψηλής διακινδύνευσης στο πλαίσιο της παγκόσμιας δυναμικής. Είναι εμφανές, ότι η δυναμική της εξέλιξης σε πλανητικό επίπεδο δεν ελέγχεται με σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον.

Έχει ενδιαφέρον, πως βιώνεται στον πλανήτη η κρίση στην Μέση Ανατολή, οι χώρες της οποίας καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών αναγκών με τα ορυκτά καύσιμα, που παράγουν. Οι οικονομίες σε πλανητικό επίπεδο απειλούνται, διότι εξαρτώνται από την ενεργειακή επάρκεια, η οποία δεν διασφαλίζεται, ενώ παράλληλα εμφανίζονται φαινόμενα αισχροκέρδειας και εκμετάλλευσης της κρίσης για την προώθηση του ατομικού υλικού ευδαιμονισμού.

Για παράδειγμα «στην Ελλάδα ήδη παρατηρούμε μια αύξηση της τιμής της βενζίνης στην αντλία κατά 5-6 λεπτά του ευρώ. Αυτές οι αυξήσεις μέχρι στιγμής (6.3.2026) δεν δικαιολογούνται και αποτελούν περιπτώσεις αισχροκέρδειας. Τόσο τα διυλιστήρια όσο και τα βενζινάδικα ακόμα έχουν αποθέματα καυσίμων και δεν έχουν παραλάβει προϊόντα με ακριβότερα τιμολόγια» (Γιάννης Χατζηδημητρίου, ομότιμος καθηγητής Διεθνών Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας).

Είναι δε αναγκαία η επισήμανση, ότι οι άμεσες αυξήσεις (μέχρι 6.3.2026) στις τιμές προϊόντων (βενζίνη, τρόφιμα) δεν δικαιολογούνται. Ακόμη πρέπει να ληφθεί υπόψη, ότι στην Ελλάδα μόνο το 40% του ηλεκτρικού ρεύματος παράγεται με την χρήση πετρελαίου. Το υπόλοιπο 60% παράγεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ηλιακή και αιολική ενέργεια).

Επίσης είναι πολύ αρνητικό, ότι η ανθρώπινη ζωή ως αξία δεν λαμβάνεται υπόψη από τις πολιτικές ηγεσίες, ούτε συνυπολογίζονται οι επιπτώσεις από την καταστροφή και την ρύπανση του φυσικού περιβάλλοντος από τις πολεμικές συγκρούσεις, ενώ παράλληλα δεν ενοχλείται κανείς από την καταστροφή των υποδομών και τον εξαναγκασμό των ανθρώπων να αναζητούν ελπίδα στην προσφυγιά.

Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα για την απουσία ηθικού φορτίου σε πολιτικές αποφάσεις και επιλογές είναι η λειτουργία του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής Donald Trump, ο οποίος σε συνάντηση του με τους εκπροσώπους επιχειρηματικών ομίλων παραγωγής όπλων (BAE Systems, Boeing, Lockheed Martin, Northrop, Grumman και Raytheon) ζήτησε να τετραπλασιασθεί η παραγωγή οπλικών συστημάτων (Zeit online, 7.3.2026). Ο πόλεμος γίνεται πολιτικό εργαλείο.

Αντί να επιλύονται με διάλογο και λογική οι διαφορές και να διασφαλίζεται η βιωσιμότητα του ανθρώπου και του φυσικού περιβάλλοντος, οι πολιτικές ηγεσίες ιδιαιτέρως των ισχυρών γεωπολιτικών δυνάμεων οδηγούν στην καταστροφή.

Οι παράμετροι, που οριοθετούν την διαχείριση της παγκοσμιοποίησης τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο, κινούνται σε πολλά επίπεδα. Η πολιτική διαχείριση σχετίζεται άμεσα με τα εθνικά όρια της διαχείρισης κυβερνητικής εξουσίας και την βραδύτητα απαλλαγής από εθνικιστικές οπτικές, επειδή αυτό θα έχει πολιτικό κόστος, διότι στο ίδιο «μήκος κύματος» πορεύεται και η κοινωνική οπτική, η οποία κινείται ακόμη στα όρια της βιωνόμενης πραγματικότητας στις τοπικές κοινωνίες.

Ταυτοχρόνως αρνητικά ως προς την δυναμική της παγκοσμιοποίησης λειτουργεί και η μονοδιάστατα εθνική αναφορά της πολιτισμικής ταυτότητας και συνείδησης των πολιτών στα διάφορα κοινωνικά συστήματα, όπως είναι το πολιτικό, η οποία είναι ισχυρή και οριοθετεί την πολιτική διαχείριση της κοινωνικής δυναμικής.

Επίσης δεν συμβαδίζουν η δυναμική της εξέλιξης και ο αναγκαίος μακροπρόθεσμος πολιτικός σχεδιασμός της με την λειτουργική διαχείριση της ταχύτατης ροής του χρόνου και της συσσώρευσης πληροφοριών και δεδομένων, που πρέπει να αναλυθούν και να ληφθούν υπόψη στον σχεδιασμό. Η πολυπλοκότητα, που δημιουργείται, διαμορφώνει δύσκολα διαχειρίσιμες ανισορροπίες. Για αυτό οι αποφάσεις, που λαμβάνονται, είναι καθυστερημένες και δεν αντιμετωπίζουν τα γενεσιουργά αίτια των ανισορροπιών της βιωνόμενης πραγματικότητας.

Τέλος ο πολιτικός σχεδιασμός είναι ανεπαρκής, διότι δεν στηρίζεται και στον συνυπολογισμό της αλληλεπίδρασης και αλληλεξάρτησης των κοινωνιών. Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι παρενέργειες της στρατιωτικής επέμβασης των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και του Ισραήλ στο Ιράν, οι οποίες προκαλούν σε παγκόσμιο επίπεδο μεγάλα προβλήματα σε πολλούς τομείς (π.χ. στην ενεργειακή και επισιτιστική κάλυψη των αναγκών) με την μείωση της παραγωγής ενέργειας και την αύξηση των τιμών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση «εισπράττει» τις επιπτώσεις της πολιτικής του «συμμάχου» της Donald Trump.

Στο κοινωνικό πεδίο βιώνονται με ιδιαίτερη ένταση οι εξελίξεις στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, διότι δεν πληρούνται ορισμένες βασικές προϋποθέσεις. Πολύ σημαντικό ρόλο παίζουν η λειτουργία των πολιτών με εθνικό προσανατολισμό σε σχέση με την οικονομική ευημερία από το ένα μέρος και από το άλλο η καλλιέργεια της οπτικής της κοινωνίας του θεάματος σε υπερεθνικό επίπεδο (στο πλαίσιο της οποίας βιώνουν την εικονική εκδοχή της πραγματικότητας), η λογική του ατομικού υλικού ευδαιμονισμού (είναι πολύ χαμηλό ενδιαφέρον για την κοινωνική ευημερία) και η αδυναμία διαπολιτισμικής προσέγγισης και όσμωσης. Οι πολίτες λειτουργούν πολύ περισσότερο ως θεατές και όχι ως ατομικά και συλλογικά υποκείμενα, τα οποία ενεργοποιούνται για τις αναγκαίες αλλαγές στο πλαίσιο της έκφρασης και πραγμάτωσης του ανθρώπινου και του κοινωνικού συμφέροντος στις πλανητικές τους διαστάσεις.

Επίσης οι πολίτες ως άτομα δεν διαθέτουν μεθοδολογικά εργαλεία ανάλυσης της πολύπλοκης παγκοσμιοποιημένης δυναμικής, ενώ παράλληλα υπάρχει αδυναμία συμπόρευσης λόγω της μεγάλης ταχύτητας της ροής του χρόνου, διότι δεν ελέγχονται οι επιπτώσεις της ψηφιακής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες από το ένα μέρος παρουσιάζουν την εικονική διάσταση της πραγματικότητας (με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αξιοπιστία) και από το άλλο συμβάλλουν στην συσσώρευση πληροφοριών και δεδομένων σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, τα οποία πρέπει να ληφθούν υπόψη από τον απλό πολίτη στην διαμόρφωση άποψης και λήψης αποφάσεων για την πορεία προς το μέλλον.

Εάν αυτές οι συνθήκες δεν αλλάξουν, θα συνεχίσει η μη λειτουργική και χωρίς προοπτική διαχείριση της παγκοσμιοποίησης τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο. Αυτό σημαίνει συνεχή παραγωγή ανισορροπιών σε πλανητικό επίπεδο, οι οποίες θα επιδεινώνονται διαρκώς σε βάθος χρόνου, διότι δεν θα ελέγχεται η πορεία στο πλαίσιο ενός συστήματος παγκόσμιας διακυβέρνησης, το οποίο δεν θα στηρίζεται στην οικοδόμηση ανισοτήτων μεταξύ των κοινωνιών και στην οπτική της ισχύος στο γεωπολιτικό πεδίο, αλλά με εργαλείο τον διάλογο και στόχο την ευημερία της παγκόσμιας κοινότητας και την βιωσιμότητα του ανθρώπου και του φυσικού περιβάλλοντος θα προωθεί την συνοχή της χωρίς πολέμους.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Πολιτική και κοινωνική διαχείριση της παγκοσμιοποίησης… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.