Οι σύγχρονες συνθήκες κοινωνικής λειτουργίας και η πολιτική διαχείριση τόσο της βιωνόμενης από τους πολίτες πραγματικότητας όσο και της δυναμικής της εξέλιξης δείχνουν, ότι η δημοκρατική λειτουργία και η επικοινωνιακή πολιτική οπτική ουσιαστικά αναφέρονται σε κοινωνίες με χαρακτηριστικά «αγέλης» και όχι σε πολίτες, που δραστηριοποιούνται ως ατομικά και συλλογικά υποκείμενα, τα οποία εκφράζουν το κοινωνικό συμφέρον και διαλέγονται με το πολιτικό σύστημα για την πραγμάτωση του και την οικοδόμηση προοπτικής με στόχο την βιώσιμη ευημερία του ανθρώπου.

Οι διάλογοι, που αναπτύσσονται μεταξύ πολιτικών προσώπων είναι χαρακτηριστικοί της επικοινωνιακής πολιτικής οπτικής. Ο πρωθυπουργός της χώρας Κυριάκος Μητσοτάκης θέλοντας να υποβαθμίσει τον πρόεδρο της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης Αλέξη Τσίπρα είπε «Εσάς, αν σας πάρουν τρεις φορές το δίπλωμα, μπορείτε να οδηγήσετε άλλο αυτοκίνητο; Η απάντηση είναι όχι. Του κ. Τσίπρα τρεις φορές του πήραν το δίπλωμα οι Έλληνες πολίτες και τώρα φτιάχνει ένα καινούργιο κόμμα, θέλει να οδηγήσει ένα καινούργιο αυτοκίνητο, αλλά είναι ο ίδιος ο κ. Τσίπρας. Έτσι δεν είναι;» Και η απάντηση του Αλέξη Τσίπρα «αν κάποιος δεν θα έπρεπε να οδηγεί ούτε πατίνι, είναι ο ίδιος» (δηλαδή ο Κυριάκος Μητσοτάκης).

Και ενώ οι «εξυπνακισμοί» και οι «μαγκιές» κυριαρχούν στον πολιτικό διάλογο και διαμορφώνουν κλίμα «ιλαροτραγωδίας», σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) για το 2026 το 41% των ερωτηθέντων δήλωσε, πως μαγειρεύει συχνά κατά την διάρκεια των διακοπών του, το 70% ότι επισκέπτεται συστηματικά τα σουπερμάρκετ και το 79% πως ψωνίζει συχνά σε φούρνους και αρτοποιεία.

Επίσης το 2026 μόνο το 48% σχεδιάζει να κάνει διακοπές, ενώ το 45% από αυτούς δηλώνει, ότι θα μειώσει περισσότερο τις διακοπές του. Ο μέσος όρος δε των διακοπών θα είναι 11,3 ημέρες. Είναι εμφανές, ότι η ευημερία είναι στα «ζητούμενα». Με λεκτικές πολιτικές «τσαχπινιές» και φαντασιώσεις σε σχέση με το μέλλον δεν επιτυγχάνεται η βελτίωση των συνθηκών ζωής, ούτε ενεργοποιείται η κριτική σκέψη και ο ορθολογισμός στους πολίτες για την ουσιαστικοποίηση της δημοκρατικής λειτουργίας. Αντιθέτως καλλιεργείται η δημοκρατία της «αγέλης».

Σε αυτό το πλαίσιο η ελεύθερη βούληση και έκφραση των πολιτών δεν στηρίζονται στην πολυδιάστατη ενημέρωση για την πραγματικότητα, η οποία είναι πολύπλοκη σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης, οπότε η δημοκρατία αποκτά χαρακτηριστικά «αγέλης», που λειτουργεί ως μέσο επιβολής συμφερόντων, τα οποία δεν σχετίζονται με το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον.

Με αυτά τα δεδομένα είναι ερμηνεύσιμα τα φαινόμενα διαφθοράς στην ελληνική κοινωνία. Αρκεί να ληφθούν υπόψη το κύκλωμα διαφθοράς στις πολεοδομίες, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, οι παρακολουθήσεις πολιτικών προσώπων, υπουργών και άλλων, η καταγγελλόμενη οπτική συγκάλυψης στην τραγωδία των Τεμπών και θα αποκαλυφθεί το εύρος των κοινωνικών ανισορροπιών και οι επιπτώσεις τους στην δημοκρατική λειτουργία.

Η δημοκρατία της «αγέλης», δηλαδή της δραστηριοποίησης των πολιτών χωρίς σε βάθος γνώση των παραμέτρων της βιωνόμενης πραγματικότητας και των επιπτώσεων τους, αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις, εάν ληφθεί υπόψη, ότι δεν συνειδητοποιούνται οι επικίνδυνες ανισορροπίες, που παράγονται, επειδή δεν γίνεται ουσιαστική ενημέρωση.

Για παράδειγμα το πρώτο 10ήμερο του Ιουνίου 2026 οι θερμοκρασίες στην Ανταρκτική έφτασαν στους 15,4 βαθμούς Κελσίου, δηλαδή 20 βαθμούς πιο ψηλά από τον μέσο όρο. Σύμφωνα δε με επιστημονικά στοιχεία σε αυτή την περιοχή ήταν περίπου 650.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιου πάγου λιγότερα σε σύγκριση με την περίοδο 1991 – 2020. Η ταχύτητα, που λιώνει, είναι πολύ μεγάλη.

Επίσης καταστρέφεται το φυσικό περιβάλλον των πιγκουίνων με επίπτωση την μείωση του πληθυσμού τους, ενώ οι φώκιες καβουροφάγοι αναγκάζονται να μεταναστεύσουν. Εκφράζονται δε φόβοι για άνοδο της στάθμης της θάλασσας.

Και όμως οι κοινωνίες και οι πολιτικές τους ηγεσίες δεν αντιδρούν. Συνεχίζεται η συμβολή στην προώθηση της κλιματικής αλλαγής και της υπερθέρμανσης του πλανήτη με την παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα λόγω της χρήσης ορυκτών καυσίμων ή τους πολέμους με την χρήση ρυπογόνων οπλικών συστημάτων, που επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα. Βέβαια οι πολίτες δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι για αυτές τις συνθήκες σε παγκόσμιο επίπεδο και τις ανάλογων διαστάσεων πολύ επικίνδυνες επιπτώσεις τους.

Ένα άλλο παράδειγμα είναι η ατμοσφαιρική ρύπανση στα σύγχρονα μαζοποιημένα μεγάλα αστικά κέντρα και οι επιπτώσεις της στην υγεία των ανθρώπων. Σύμφωνα με μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό της Ακτινολογικής Εταιρείας της Βόρειας Αμερικής «Radiology», η μακροχρόνια έκθεση ακόμη και σε μέτρια ατμοσφαιρική ρύπανση σχετίζεται με την πιο προχωρημένη στεφανιαία νόσο.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ΠΟΥ (World Health Organization, WHO) τονίζει επίσης, ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση παίζει σημαντικό ρόλο στην πρόκληση εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων. Κάθε χρόνο προκαλούνται περίπου 2,5 εκατομμύρια θάνατοι από καρδιαγγειακά αίτια. Και όμως η εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου στα αστικά κέντρα συνεχίζεται, χωρίς να λαμβάνονται μέτρα και να αντιδρούν οι πολίτες για αυτές τις συνθήκες καθημερινότητας.

Μπορούν να αλλάξουν αυτές οι συνθήκες και η δημοκρατική λειτουργία να στηρίζεται σε πολίτες, που λειτουργούν ως ατομικά και συλλογικά υποκείμενα και όχι ως «αγέλη», που ακολουθεί μια αυτοκαταστροφική πορεία; Σίγουρα δεν είναι εύκολο, διότι πρέπει να γίνουν αλλαγές, οι οποίες θα επηρεάσουν ακόμη και τον τρόπο ζωής των πολιτών και την πολιτική και κοινωνική δραστηριοποίηση γενικότερα.

Ανεξάρτητα από την υπερβολική συγκέντρωση των ανθρώπων στα μεγάλα αστικά κέντρα είναι ζωτικής σημασίας ανάγκη η διαμόρφωση των προϋποθέσεων για την ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων στο πλαίσιο της συμβίωσης στις τοπικές κοινωνίες και η παραγωγή αξιών με ηθικό φορτίο, οι οποίες καλύπτουν ανθρώπινες και κοινωνικές ανάγκες και δεν εξαντλούνται στην προώθηση του συστημικού συμφέροντος (δηλαδή λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων).

Παράλληλα πρέπει να σταματήσει η μαζική διοχέτευση προτύπων, τα οποία προωθούν την οπτική της κοινωνίας του θεάματος και του μονοδιάστατου καταναλωτισμού ως μέσων για την επίτευξη κοινωνικής αποδοχής και επιβολής. Αυτό σημαίνει, ότι είναι αναγκαία η αποστασιοποίηση από την καλλιέργεια του ατομικισμού και της ανταγωνιστικής λογικής για την επίτευξη υλικής ευημερίας σε συνθήκες έντονων κοινωνικών ανισοτήτων.

Ταυτοχρόνως είναι πολύ σημαντική παράμετρος η λειτουργική διαχείριση του χρόνου, ο οποίος είναι ανεπαρκής για την διεκπεραίωση όλων των κοινωνικών ρόλων (π.χ. εργαζόμενος, σύζυγος, γονέας, καταναλωτής κ.λ.π.) και την οικοδόμηση ελεύθερου χρόνου για τις προσωπικές ανάγκες και την ορθολογική επεξεργασία των πληροφοριών και των δεδομένων της πραγματικότητας τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό είναι εφικτό, εάν γίνεται ουσιαστική και πολυδιάστατη ενημέρωση των πολιτών για την δυναμική της εξέλιξης σε παγκόσμιο επίπεδο και την υψηλού βαθμού αλληλεξάρτηση και αλληλεπίδραση των κοινωνιών της παγκόσμιας κοινότητας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της σε πλανητικό επίπεδο, για την οποία υπεύθυνες είναι όλες οι χώρες και κυρίως οι ανεπτυγμένες. Το λιώσιμο των πάγων στην Ανταρκτική είναι αποκαλυπτικό αυτής της αλήθειας.

Τέλος η πολιτική επικοινωνία δεν πρέπει να στοχεύει στην ενεργοποίηση του συναισθήματος και των φαντασιώσεων για το μέλλον, ως μέσων για την διαμόρφωση πολιτικής άποψης και στάσης και την αποκόμιση εκλογικού οφέλους. Παράλληλα, ιδιαιτέρως στην Ελλάδα, επιβάλλεται να αρθούν οι συνθήκες, που προκαλούν την συρρίκνωση της αξιοπιστίας των διαφόρων θεσμών, όπως είναι η Δικαιοσύνη και το πολιτικό σύστημα. Η κοινωνική πλειοψηφία δεν εμπιστεύεται την Δικαιοσύνη, ενώ μόνο το 40% περίπου συμμετέχει σε εκλογικές διαδικασίες.

Για την πραγματοποίηση αυτών των αλλαγών σε λειτουργικό χρόνο, ώστε να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις πολιτικής λειτουργίας των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων και όχι ως «αγέλης», πρέπει να ενεργοποιηθούν τόσο το πολιτικό σύστημα όσο και η κοινωνία πολιτών χωρίς καθυστέρηση. Μόνο τότε η δημοκρατία θα αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Δημοκρατία της «αγέλης»… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ενώ οι ανισορροπίες στην βιωνόμενη πραγματικότητα από τους πολίτες τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο πληθαίνουν και αποκτούν μεγαλύτερο φορτίο διακινδύνευσης, δεν αναλαμβάνονται ούτε οι πολιτικές ούτε οι κοινωνικές ευθύνες για την άρση των γενεσιουργών τους αιτίων και την οικοδόμηση προοπτικής. Τα στοιχεία, που προκύπτουν από την εμπειρική προσέγγιση της πραγματικότητας, είναι αποκαλυπτικά.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ΠΟΥ (World Health Organization, WHO) περίπου 1,5 εκατομμύρια θάνατοι προκαλούνται κάθε χρόνο παγκοσμίως από ανθυγιεινά τρόφιμα, που είναι μολυσμένα από βακτήρια, ιούς, παράσιτα ή βλαβερές ουσίες, με τα παιδιά να βρίσκονται στη ζώνη υψηλού κινδύνου.

Όπως επεσήμανε ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ Tedros Abhanom Ghebreyesus, υπολογίζεται, ότι κάθε χρόνο προσβάλλονται από κάποια ασθένεια εξαιτίας της κατανάλωσης ανθυγιεινών τροφίμων 866 εκατομμύρια άνθρωποι. Περισσότερο πλήττονται περιοχές στην Αφρική και στη Νοτιοανατολική Ασία.

Πρέπει δε να τονισθεί, ότι οι ασθένειες λόγω ανθυγιεινών τροφίμων επιδεινώνονται εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, η οποία αυξάνει τους κινδύνους μόλυνσης αλλά και την αντοχή στα αντιμικροβιακά, που δυσκολεύει την αντιμετώπιση τους (Yuki Minato, ΠΟΥ).

Όμως τόσο στο πολιτικό πεδίο, εθνικό και παγκόσμιο, δεν λαμβάνονται μέτρα, όσο και στο κοινωνικό δεν ενεργοποιούνται οι πολίτες για να εκφράσουν το ανθρώπινο συμφέρον (όπως το δικαίωμα στην ζωή κ.λ.π.). Βέβαια δεν είναι ενημερωμένοι επαρκώς ούτε δραστηριοποιούνται ως συλλογικά υποκείμενα σε λειτουργικό βαθμό.

Μια άλλη πολύ επικίνδυνη ανισορροπία είναι τα διάφορα ακραία καιρικά φαινόμενα, που βιώνονται έντονα σε πλανητικό επίπεδο και στην Ελλάδα. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (World Meteorological Organization, WMO) προειδοποιεί, ότι το 2027 μπορεί να είναι η θερμότερη χρονιά από τότε, που διατηρούνται ιστορικά αρχεία, με σφοδρότερους καύσωνες και εκτεταμένες ζημιές.

Στο ίδιο «μήκος κύματος» κινείται και η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανογραφίας και Ατμοσφαιρικών Μελετών (NOAA) των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Σύμφωνα με στοιχεία αυτού του οργανισμού το φαινόμενο El Ninio μπορεί να οδηγήσει στην διατάραξη των παγκόσμιων καιρικών συνθηκών. Είναι πολύ πιθανό το 2027 να οδηγήσει σε θερμοκρασίες, που θα ξεπεράσουν τις πιο υψηλές, που καταγράφηκαν στο παρελθόν. Αυτό θα επηρεάσει την παραγωγή τροφίμων (ξηρασίες, πλημμύρες) με πολύ οδυνηρές επιπτώσεις στους φτωχούς.

Το El Ninio είναι ένα κυκλικό κλιματικό φαινόμενο, που τροφοδοτείται από τις θερμοκρασίες των ωκεανών και τους ανέμους. Μπορεί δε να οδηγήσει σε αύξηση των θερμοκρασιών σε παγκόσμιο επίπεδο. Και όμως τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο καταγράφεται «σιωπή και ακινησία».

Βέβαια οι ανισορροπίες είναι πολύ περισσότερες και ιδιαιτέρως στην Ελλάδα δεν αντιμετωπίζονται με την άρση των γενεσιουργών τους αιτίων, αλλά γίνεται προσπάθεια πιο λειτουργικής (όσο είναι εφικτό) διαχείρισης των επιπτώσεων τους.

Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ακολουθούμενη πολιτική σε σχέση με την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεων της. Λαμβάνονται μέτρα για την διαχείριση των πυρκαγιών, που προκαλούνται λόγω της θερμοκρασιακής ανόδου ή και την πρόληψη, αλλά δεν αντιμετωπίζονται τα γενεσιουργά αίτια της κλιματικής αλλαγής, όπως είναι η παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα με την χρήση ορυκτών καυσίμων και οι παρενέργειες της (π.χ. καύσωνες και γενικά ακραία καιρικά φαινόμενα). Η κυβέρνηση προωθεί την εξόρυξη υδρογονανθράκων στο Ιόνιο και κανένα κόμμα δεν αντιδρά. Το ίδιο κάνουν και οι πολίτες.

Παράλληλα το ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού, που ζει σε συνθήκες φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού προσεγγίζει το 26%, ενώ οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται και ιδιαιτέρως οι νέοι αναζητούν ελπίδα σε άλλες χώρες. Ουσιαστικά το δημογραφικό πρόβλημα ενισχύεται και όμως το πολιτικό σύστημα δεν συνειδητοποιεί, ότι το δημογραφικό είναι πολυπαραγοντικό και δεν αρκούν τα επιδόματα για την επίλυση του.

Βέβαια οι ανισορροπίες στην Ελλάδα εκτείνονται σε πολύ περισσότερα πεδία, από την διαφθορά, η οποία αποτελεί πλέον δομικό στοιχείο της πολιτικής και κοινωνικής λειτουργίας (π.χ. σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ), μέχρι την έλλειψη εμπιστοσύνης από τους πολίτες στους θεσμούς, όπως είναι η Δικαιοσύνη και πολλές άλλες.

Το θέμα είναι, εάν μπορούν να αλλάξουν οι συνθήκες τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο, ώστε να αποκατασταθεί μια διαφορετική πραγματικότητα, η οποία λειτουργεί χωρίς να παράγονται ανισορροπίες, που απειλούν ακόμη και την προοπτική της κοινωνίας, ενώ παράλληλα στηρίζεται στην ανάληψη της πολιτικής και της κοινωνικής ευθύνης. Αυτό είναι εφικτό, εάν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις και η κάλυψη τους γίνει σε λειτουργικό χρόνο, δηλαδή άμεσα, διότι η δυναμική της εξέλιξης υπερβαίνει την πολιτική και την κοινωνική διαχείριση του χρόνου.

Συγκεκριμένα τόσο το πολιτικό σύστημα όσο και οι πολίτες, όταν λαμβάνουν αποφάσεις ή δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο της κοινωνικής δυναμικής, δεν πρέπει να οριοθετούν την προοπτική τους με σημείο αναφοράς τον βιολογικό χρόνο μιας ή δυο γενεών αλλά την πορεία της κοινωνίας και τις επιπτώσεις της σε βάθος χρόνου, ώστε η εξέλιξη να είναι ελεγχόμενη.

Αυτό σημαίνει, ότι επιβάλλεται να γίνουν δομικών διαστάσεων αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, το οποίο εργαλειοποιεί τους πολίτες για την προώθηση και πραγμάτωση του συστημικού συμφέροντος (δηλαδή λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων) στο πλαίσιο της διακπεραίωσης των διαφόρων κοινωνικών ρόλων και του μονοδιάστατου καταναλωτισμού ως μέσου επίτευξης του υλικού ευδαιμονισμού και της κοινωνικής αποδοχής. Βασικός στόχος πρέπει να είναι η παραγωγή αξιών στις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες είναι προϊόν της συμβίωσης και υπηρετούν το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον.

Πολύ σημαντική προϋπόθεση επίσης είναι η απαλλαγή από την οπτική του ατομικισμού και της μονοδιάστατης οικοδόμησης υλικής ευημερίας στο ατομικό επίπεδο, η οποία αποδυναμώνει την κοινωνική συνοχή. Για αυτό είναι αναγκαία η ανάπτυξη ενσυναίσθησης και κοινωνικής συνείδησης στους πολίτες από την παιδική ηλικία με την αξιοποίηση και του εκπαιδευτικού συστήματος, το οποίο πρέπει να μεταρρυθμιστεί.

Επίσης αναγκαία είναι η πολυδιάστατη και σε βάθος ενημέρωση των πολιτών για την δυναμική της εξέλιξης και τις παρενέργειες της στον άνθρωπο και τα οικοσυστήματα, ώστε να ευαισθητοποιούνται και να ενεργοποιούνται για την οικοδόμηση λειτουργικών και βιώσιμων ισορροπιών αναλαμβάνοντας την ευθύνη, που τους αναλογεί.

Αυτό θα συμβάλλει και στην ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών, η οποία θα λειτουργεί ως συλλογικό υποκείμενο και στην προώθηση του διαλόγου στις τοπικές κοινωνίες, ώστε να διασφαλίζεται η συμμετοχή των πολιτών στην διαμόρφωση των βιωνόμενων συνθηκών από αυτούς.

Παράλληλα τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο είναι πολύ σημαντικές προϋποθέσεις η συνειδητοποίηση της ανάγκης συνυπολογισμού των συνθηκών αλληλεξάρτησης των κοινωνιών στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και η οικοδόμηση υπερεθνικών δικτύων δραστηριοποίησης των δομών της κοινωνίας πολιτών. Αυτό βέβαια συνεπάγεται και την αποδοχή και ανάληψη της παγκόσμιας ευθύνης τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο με προέκταση την ανάλογων διαστάσεων ενεργοποίηση, ώστε να διασφαλίζεται η βιωσιμότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ευθύνη όλων και ιδιαιτέρως των ανεπτυγμένων χωρών για τον περιορισμό της εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα και την αντιμετώπιση των αιτίων, που προκαλούν την κλιματική αλλαγή.

Τέλος είναι επιτακτική ανάγκη η ανάληψη της κοινωνικής ευθύνης από την επιστημονική κοινότητα και τους θεσμούς, στους οποίους δραστηριοποιείται, για την γνωστοποίηση των επιστημονικών γνώσεων και δεδομένων στο πλαίσιο θεσμοθετημένων διαδικασιών διαλόγου τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο, ώστε να λαμβάνονται λειτουργικές αποφάσεις με βιώσιμη προοπτική.

Είναι πλέον εμφανές, ότι, εάν δεν πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις και δεν γίνουν ριζικές δομικών διαστάσεων αλλαγές τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο, δεν θα αντιμετωπισθούν τα γενεσιουργά αίτια των παραγόμενων ανισορροπιών. Για αυτό πρέπει να αναληφθεί άμεσα τόσο η πολιτική όσο και η κοινωνική ευθύνη για την οικοδόμηση λειτουργικής και βιώσιμης δυναμικής σε όλα τα πεδία κοινωνικής δραστηριοποίησης.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Ανισορροπίες και ανάληψη πολιτικής και κοινωνικής ευθύνης… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Αν και οι εθνικές εκλογές θα γίνουν το 2027, τα κόμματα και το πολιτικό προσωπικό άρχισαν ήδη τις πολιτικές αντιπαραθέσεις στο επικοινωνιακό πεδίο, ενώ παράλληλα απευθύνονται στους πολίτες είτε με την κοινοποίηση προεκλογικών επαγγελιών σε σχέση με την υλική ευημερία είτε με ηθικολογικού χαρακτήρα μηνύματα ως προς την αξιοπιστία και τις προοπτικές, που μπορούν να οικοδομηθούν (θετικές από τους ίδιους, αρνητικές από τους αντιπάλους).

Εκείνο, που δεν κάνουν, είναι η κατάθεση πολιτικού σχεδιασμού για την κοινωνική πορεία, ο οποίος ανοίγει προοπτική για το μέλλον, η οποία υπερβαίνει όχι μόνο τα όρια του χρόνου διακυβέρνησης από ένα κόμμα αλλά ακόμη και τον βιολογικό χρόνο μιας ή και περισσότερων γενεών.

Δημιουργούνται νέα κόμματα, τα οποία φιλοδοξούν να διαμορφώσουν τις προϋποθέσεις για μια θετική πορεία της κοινωνίας, χωρίς όμως να διαφαίνεται, ότι έχουν αναλύσει το ισχύον σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας και έχουν επεξεργασθεί ρεαλιστικές και με μακροπρόθεσμη προοπτική προτάσεις για την αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων των παραγόμενων ανισορροπιών στην βιωνόμενη πραγματικότητα, για τις οποίες ασκούν κριτική.

Συγκεκριμένα ο υπουργός Υγείας της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας αναφερόμενος στο καινούργιο κόμμα της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ) είπε, ότι θεωρεί «φριχτό» το όνομα του κόμματος, «γιατί θυμίζει εποχή εμφυλίου». Ουσιαστικά ισχυρίζεται, ότι η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη θα διχάσει την ελληνική κοινωνία, ενώ παράλληλα ο προσανατολισμός είναι το παρελθόν και όχι το μέλλον. Γενικότερα το κυβερνητικό κόμμα επιρρίπτει οπτική τοξικότητας και ανικανότητα διακυβέρνησης στα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ο τομέας της υγείας όμως παραμένει ο «μεγάλος ασθενής».

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης, παλαιά και νέα, κατηγορούν την κυβερνητική παράταξη για διαφθορά, οπτική συγκάλυψης των παράνομων και εγκληματικών πράξεων (τραγωδία στα Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ) και προώθηση του πλουτισμού των ολίγων, ενώ η φτώχεια ακολουθεί ανοδική πορεία και οι ανισότητες διευρύνονται. Σε αυτό το πλαίσιο έχει ενδιαφέρον δήλωση του αναπληρωτή εκπροσώπου τύπου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης στην Εφημερίδα των Συντακτών (30.5.2026), ότι «Πιστεύω σε ένα πολιτικό σχέδιο, που θα κάνει ξανά τον λαό πρωταγωνιστή, που θα επαναφέρει την κοινωνική δικαιοσύνη στο επίκεντρο…». Μόνο με γενικόλογες ευχές στο επικοινωνιακό πεδίο οι πολίτες δεν θα λειτουργούν ως ατομικά και συλλογικά υποκείμενα, ώστε να προωθείται το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον και ο λαός να επαναφέρει την κοινωνική δικαιοσύνη στο επίκεντρο. Οι εξιδανικεύσεις δεν βοηθούν. Ο διάλογος με την κοινωνία πολιτών βοηθάει.

Από το άλλο μέρος το νέο κόμμα Ελπίδα για την Δημοκρατία σε σχόλιο του τονίζει, ότι ο Αλέξης Τσίπρας (ΕΛΑΣ) «εξομοίωσε τα πολιτικά κόμματα με είδη αναλώσιμα» και «νομίζει, πως οι πολίτες τρώνε κουτόχορτο ή έχουν μνήμη χρυσόψαρου».

Δεν λείπει βέβαια και η επίδειξη «ανθρωπιάς» και κοινωνικής ευαισθησίας στο επικοινωνιακό πεδίο από το σύνολο των κομμάτων και των πολιτικών τους ηγεσιών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ανάρτηση μηνύματος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τον πρόεδρο της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης με αφετηρία τις Πανελλήνιες Εξετάσεις του 2026. «Σήμερα που ξεκινούν οι Πανελλαδικές θα ήθελα να ευχηθώ σε κάθε ένα από τα παιδιά, που συμμετέχουν σε αυτές, καλή επιτυχία» και συνεχίζει «είναι μια μόνο από τις πολλές μάχες, που θα αντιμετωπίσετε στη ζωή, που είναι όλη μπροστά σας». Στο ίδιο «μήκος κύματος» κινήθηκαν και οι δηλώσεις των ηγεσιών όλων των κομμάτων.

Με αυτά τα δεδομένα η κοινωνική πορεία δεν έχει προοπτική. Ανεξάρτητα από τον ιδεολογικό προσανατολισμό των κομμάτων ο πολιτικός σχεδιασμός και η διαχείριση του στο πεδίο εφαρμογής πρέπει να στηρίζονται στην ανάλυση του συστήματος κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας και στην ανάδειξη και αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων των ανισορροπιών, που παράγονται, ώστε να ελέγχεται η δυναμική της εξέλιξης και να έχει προοπτική.

Με τα σημερινά δεδομένα ως προς τον τρόπο λειτουργίας των κομμάτων δεν είναι ελεγχόμενη η δυναμική της εξέλιξης. Αυτό σημαίνει άνοδο του βαθμού διακινδύνευσης και κοινωνικές αναταράξεις. Αντί λοιπόν να ηθικολογούν και να εξαντλούν τον πολιτικό τους σχεδιασμό σε μια ή δυο θητείες διακυβέρνησης ή να ιδεολογικοποιούν τις επαγγελίες τους, καλό και χρήσιμο θα ήταν να σχεδιάζουν και να διαχειρίζονται την δυναμική της εξέλιξης με γνώση των επιπτώσεων στην βιωνόμενη πραγματικότητα και στην ανθρώπινη οντότητα σε βάθος χρόνου.

Για παράδειγμα δεν ασχολούνται ούτε το έχουν συνειδητοποιήσει, ότι οι πολίτες έχουν εργαλειοποιηθεί πλήρως στο πλαίσιο της διεκπεραίωσης των διαφόρων κοινωνικών ρόλων, ενώ δεν παράγονται αξίες στο πλαίσιο της συμβίωσης τους στις τοπικές κοινωνίες, με αποτέλεσμα να μην οικοδομείται κοινωνική συνοχή και οι πολίτες να μην λειτουργούν ως ατομικά και συλλογικά υποκείμενα, τα οποία συμμετέχουν σε διαδικασίες δημοκρατικού διαλόγου με το πολιτικό σύστημα.

Επίσης δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις νέες συνθήκες πολυπλοκότητας και σύνθετων ανισορροπιών στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και τις επιπτώσεις τους σε εθνικό επίπεδο (π.χ. κρίση στη Μέση Ανατολή και επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία), ενώ ταυτοχρόνως δεν διαχειρίζονται λειτουργικά την ταχύτατη ροή του χρόνου και της δυναμικής της εξέλιξης.

Αυτές οι συνθήκες γίνονται ακόμη πιο δύσκολες, αν συνυπολογισθεί, ότι τόσο στο επίπεδο του πολιτικού σχεδιασμού όσο και στο επίπεδο υλοποίησης του δεν λειτουργούν με ολιστική οπτική. Για αυτό παράγονται μη ελεγχόμενες ανισορροπίες λόγω των παρενεργειών μεταξύ των διαφόρων τομέων (π.χ. εξόρυξη ορυκτών καυσίμων στο Ιόνιο, όπως υδρογονάνθρακες, αν και αυτό ενισχύει την κλιματική αλλαγή).

Τέλος πρέπει να επισημανθεί, ότι ο σχεδιασμός της εξέλιξης δεν έχει επαρκώς μακροπρόθεσμη προοπτική, αλλά οριοθετείται από βραχυπρόθεσμη οπτική, η οποία εξαντλείται το πολύ στα όρια του βιολογικού χρόνου. Ανάλογα βέβαια λειτουργούν και οι πολίτες στις πολιτικές τους επιλογές με στόχο την επίτευξη υλικής ευημερίας. Έτσι όμως δεν διασφαλίζεται η βιωσιμότητα.

Πρέπει δε να επισημανθεί, ότι προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και ο τρόπος αξιοποίησης της ψηφιακής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης. Οι πολίτες αφιερώνουν πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα στην εικονική προσέγγιση της πραγματικότητας με την χρησιμοποίηση των ψηφιακών μέσων χωρίς σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον, ενώ η βιωνόμενη με αυτό τον τρόπο καθημερινότητα είναι σε μεγάλο βαθμό αποσπασματική και πλασματική, διότι εξαρτάται από τις κάθε φορά τεχνολογικές δυνατότητες.

Το πολιτικό σύστημα, είτε με τα παλαιά είτε με τα νέα κόμματα, είναι εμφανές, ότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις για ένα πολιτικό σχεδιασμό της δυναμικής της εξέλιξης, ο οποίος διασφαλίζει προοπτική στην κοινωνική πορεία. Πρέπει να αλλάξει οπτική και μάλιστα άμεσα, διότι η ροή του χρόνου είναι ταχύτατη και η πραγματικότητα γίνεται όλο και πιο σύνθετη, με αποτέλεσμα η διαχείριση της να είναι δύσκολη και να οικοδομεί ανισορροπίες με υψηλό βαθμό διακινδύνευσης, διότι δεν είναι ελεγχόμενες οι επιπτώσεις της.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Κοινωνική πορεία χωρίς πολιτικό σχεδιασμό με προοπτική… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η παγκόσμια κοινότητα βρίσκεται σε φάση οικοδόμησης μιας νέας γεωπολιτικής δυναμικής, η οποία, όπως και στο παρελθόν, δεν προωθεί ένα λειτουργικό και βιώσιμο σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης, στο οποίο θα συμμετέχουν όλες οι κοινωνίες ουσιαστικά, ώστε να εκφράζεται το πλανητικό συμφέρον και να προωθείται η πραγμάτωση του σε συνθήκες ειρήνης χωρίς ανισότητες, αλλά στηρίζεται σε τρεις ισχυρές οικονομικά και γεωπολιτικά χώρες, οι πολιτικές ηγεσίες των οποίων συνεννοούνται και συνεργάζονται για την επιβολή των οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων, που προωθούν σε πλανητικό επίπεδο.

Οι τρεις ισχυρές γεωπολιτικά χώρες είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, η Ρωσία και η Κίνα. Ο τρόπος δε, που διαχειρίζονται τον πόλεμο στην Ουκρανία και στο Ιράν καθώς και η στάση της Κίνας απέναντι στην Ταϊβάν και των ΗΠΑ απέναντι στην Κούβα, είναι αποκαλυπτικός για την συνεργασία τους με στόχο την επιβολή των συμφερόντων τους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση απλά ακολουθεί την δυναμική, που αναπτύσσεται, χωρίς να είναι σε θέση να παίξει ρόλο στην διαμόρφωση των γεωπολιτικών ισορροπιών. Η μη πολιτική ενοποίηση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος σε συνδυασμό με την λογική του «εθνικού συμφέροντος» δεν συμβάλλουν στην διαμόρφωση της οπτικής του ευρωπαϊκού συμφέροντος και στην λήψη ανάλογων αποφάσεων σε λειτουργικό χρόνο.

Η οπτική, που διαπερνά την γεωπολιτική λειτουργία, δεν στηρίζεται σε αξίες με ηθικό φορτίο, οι οποίες υπηρετούν το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον του συνόλου των κοινωνιών της παγκόσμιας κοινότητας, ενώ παράλληλα δεν προωθούν την αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων των ανισορροπιών, που οικοδομήθηκαν στην ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας.

Αντί οι ισχυρές χώρες να ηγηθούν στην ενεργοποίηση για την άρση των ανισορροπιών, όπως είναι η κλιματική αλλαγή και η ρύπανση του περιβάλλοντος, για τις οποίες έχουν την μεγαλύτερη ευθύνη στο γεωπολιτικό πεδίο, συνεχίζουν με την ίδια οπτική να παράγουν προβλήματα και επικίνδυνες συνθήκες, που απειλούν ακόμη και την βιωσιμότητα του ανθρώπου και των οικοσυστημάτων.

Αρκεί να ληφθούν υπόψη η αφαίρεση της ζωής αμάχων πολιτών, η ρύπανση της ατμόσφαιρας από την χρήση οπλικών συστημάτων, η παραγωγή σκουπιδιών από την καταστροφή υποδομών και οι ψυχολογικές επιπτώσεις στους ανθρώπους και ιδιαιτέρως στα παιδιά και στους νέους από την βίωση συνθηκών πολέμου και θα συνειδητοποιηθεί η ανεύθυνη και απάνθρωπη οπτική.

Αυτή η οπτική πιστοποιεί με τον καλύτερο τρόπο, ότι σε παγκόσμιο επίπεδο οι κοινωνίες και οι πολίτες έχουν εργαλειοποιηθεί στο πλαίσιο ενός συστήματος οργάνωσης και λειτουργίας των κοινωνιών της παγκόσμιας κοινότητας, το οποίο στηρίζεται στον συστημικό πραγματισμό (με στόχο την αναπαραγωγή των γεωπολιτικών ισορροπιών με σημείο αναφοράς το συμφέρον των ισχυρών χωρών) και στην διαμόρφωση συνθηκών ανισότητας και εκμετάλλευσης.

Είναι δε τραγελαφικό αυτό, που συμβαίνει στο πλαίσιο της διαμόρφωσης του νέου γεωπολιτικού χάρτη. Οι ισχυρές ηγετικές χώρες με διαφημιστικού τύπου επικοινωνιακή οπτική προσπαθούν να νομιμοποιήσουν την γεωπολιτική τους δραστηριότητα με την επίκληση ηθικολογικού χαρακτήρα αξιών, που σχετίζονται με την ανθρώπινη οντότητα, όπως η αποκατάσταση συνθηκών ελευθερίας, ενώ δεν σέβονται ούτε την ύψιστη αξία της ανθρώπινης ζωής. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η αφαίρεση της ζωής από χιλιάδες ανθρώπους τόσο στον πόλεμο στην Ουκρανία όσο και στη Μέση Ανατολή.

Όχι μόνο το πολιτικό σύστημα αλλά και οι πολίτες (με τον προσανατολισμό στα διοχετευόμενα πρότυπα) σε παγκόσμιο επίπεδο κινούνται με «γνώμονα» τις σφαίρες επιρροής των ισχυρών γεωπολιτικών δυνάμεων και την προοπτική, η οποία μπορεί να οικοδομηθεί στο πλαίσιο των ορίων ως προς την ευημερία, που τίθενται από αυτές με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας.

Έχει δε ενδιαφέρον η στάση και των τριών γεωπολιτικών δυνάμεων στους πολέμους στην Ουκρανία και ιδιαιτέρως στην Μέση Ανατολή με τις ανισορροπίες, που προκαλούν σε παγκόσμιο επίπεδο στον οικονομικό τομέα, όπως ύφεση και πληθωρισμό, με παρενέργειες στην παραγωγή και επάρκεια τροφίμων, αλλά και τις συνθήκες εξάρτησης της παγκόσμιας κοινότητας από τις επιλογές τους, οι οποίες υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής των ανθρώπων (π.χ. άνοδος της φτώχειας).

Οι συνθήκες παρακμής και το κενό αξιών με ηθικό φορτίο γίνονται ακόμη πιο εμφανείς, αν ληφθεί υπόψη η επικοινωνιακή διαχείριση της πολιτικής από πολιτικούς ηγέτες, όπως ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής Donald Trump, ο οποίος σε ανάρτηση video παρουσιάζει τον εαυτό του να ρίχνει με βίαιο τρόπο σε κάδο σκουπιδιών παρουσιαστή της τηλεόρασης, ο οποίος δεν συμπορεύεται πολιτικά με αυτόν. Ουσιαστικά η δημοκρατική οπτική είναι «άγνωστη» για τέτοια πολιτικά πρόσωπα, ενώ παράλληλα νομιμοποιείται η βία ως μέσο πολιτικής επιβολής αλλά και κοινωνικής αποδοχής.

Με αυτά τα δεδομένα συρρικνώνεται η συνοχή τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών, διότι δεν καλλιεργούνται συνεκτικές αξίες με σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον, όσο και μεταξύ τους, διότι κυριαρχεί η οπτική της ισχύος και της βίαιης διαχείρισης της εξέλιξης.

Παράλληλα αποδυναμώνεται η δημοκρατία. Οι πολίτες δεν αναλαμβάνουν την κοινωνική ευθύνη, ούτε ενεργοποιούνται πολιτικά με στόχο την πραγμάτωση του κοινωνικού συμφέροντος. Η επιβολή απόψεων και συμφερόντων με την αξιοποίηση της ισχύος έχει υποκαταστήσει την οπτική του δημοκρατικού διαλόγου.

Επίσης δεν γίνεται η απαραίτητη διαπολιτισμική προσέγγιση και όσμωση, διότι η παραγωγή πολιτισμού έχει υποκατασταθεί από την οπτική της κοινωνίας του θεάματος και τα μονοδιάστατα καταναλωτικά πρότυπα, που διοχετεύονται μαζικά στις σύγχρονες κοινωνίες.

Οι πολίτες μετατρέπονται σε καταναλωτές προϊόντων και μηνυμάτων, που τους αντιμετωπίζουν ως χειραγώγιμα όντα, ενώ παράλληλα ωθούνται σε αποστασιοποίηση από την λειτουργία τους ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων. Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και ο τρόπος αξιοποίησης της ψηφιακής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης.

Είναι εμφανές, ότι αυτή η γεωπολιτική δυναμική ουσιαστικά εξαντλείται στην αποκατάσταση συνθηκών ισορροπίας ως προς την προώθηση και επιβολή των συμφερόντων των ηγετικών δυνάμεων. Δεν προωθεί όμως την οικοδόμηση ενός λειτουργικού και βιώσιμου συστήματος παγκόσμιας διακυβέρνησης, στο οποίο θα συμμετέχουν όλες οι κοινωνίες, ώστε να εκφράζεται και να πραγματώνεται το πλανητικό συμφέρον σε συνθήκες ειρήνης χωρίς ανισότητες.

Εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση συνειδητοποιήσει, ότι μπορεί και πρέπει να αναλάβει τις πλανητικές της ευθύνες, θα μπορούσε να ηγηθεί της προσπάθειας για την οικοδόμηση πλανητικών συνθηκών, που εκφράζουν το ανθρώπινο συμφέρον και προωθούν την ευημερία σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ παράλληλα εγγυώνται την διασφάλιση της ειρηνικής συνύπαρξης των κοινωνιών της παγκόσμιας κοινότητας. Βέβαια με την πολύ αργή διαχείριση του χρόνου ως προς την προώθηση της πολιτικής ενοποίησης από τις εθνικές κυβερνήσεις η προοπτική ανάληψης γεωπολιτικού ρόλου από την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι «όνειρο απατηλό».

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Γεωπολιτική δυναμική χωρίς συνοχή και αξίες με ηθικό φορτίο… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η εμπειρική προσέγγιση και η ανάλυση της βιωνόμενης καθημερινότητας από τους πολίτες στα διάφορα πεδία κοινωνικής δραστηριοποίησης δείχνει εμφατικά, ότι η δυναμική, που αναπτύσσεται τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και στις μεταξύ τους σχέσεις στο γεωπολιτικό επίπεδο, υπηρετεί πρωτίστως το συστημικό και το ατομικό συμφέρον και δευτερευόντως το κοινωνικό και το ανθρώπινο.

Το αποτέλεσμα βέβαια είναι η μη οικοδόμηση λειτουργικής και με βιώσιμη προοπτική ισορροπίας. Ταυτοχρόνως δεν προωθείται η διαμόρφωση συνεκτικών κοινωνικών συνθηκών, ενώ η διαχείριση της εξέλιξης από το πολιτικό σύστημα δεν συμβάλλει στην λήψη αποφάσεων σε λειτουργικό χρόνο και στην αποκατάσταση εμπιστοσύνης τόσο σε αυτό όσο και στους θεσμούς.

Η πραγματικότητα είναι αποκαλυπτική, εάν από το ένα μέρος οριοθετηθούν τα φορτία των συμφερόντων και από το άλλο μέρος προσεγγισθεί και αναλυθεί η διαχείριση τους στα διάφορα πεδία και ιδιαιτέρως στο πολιτικό, το οποίο με τις αποφάσεις του δεσμεύει την κοινωνική πορεία προς το μέλλον.

Η μη οικοδόμηση λειτουργικής και βιώσιμης ισορροπίας γίνεται εμφανής, εάν ληφθούν υπόψη οι βασικές παράμετροι των συμφερόντων, που οριοθετούν την πραγματικότητα. Το κοινωνικό συμφέρον είναι η συνεκτική και χωρίς ανισότητες συμβίωση των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων σε συνθήκες δημοκρατίας και ειρήνης. Το ανθρώπινο συμφέρον οριοθετείται ως η βιωσιμότητα του ανθρώπου, το δικαίωμα στην εργασία, στην υγεία, στην εκπαίδευση και στην έκφραση της ελεύθερης βούλησης.

Το συστημικό συμφέρον έχει άμεση σχέση με την λειτουργικότητα και την οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων και βασίζεται στην διεκπεραίωση από τον άνθρωπο των κοινωνικών ρόλων, που προωθούν τους συστημικούς στόχους. Το ατομικό συμφέρον σχετίζεται άμεσα με την οπτική του υλικού ευδαιμονισμού στο ατομικό επίπεδο ανεξάρτητα από πιθανές ανισορροπίες, που μπορεί να προκληθούν και ανισότητες μεταξύ των πολιτών.

Η μονόπλευρη προτεραιότητα του πολιτικού συστήματος στο συστημικό και στο ατομικό συμφέρον βέβαια διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για την μη καλλιέργεια κοινωνικής συνείδησης και ευθύνης στους πολίτες και την δημιουργία μη συνεκτικών συνθηκών ζωής στις τοπικές κοινωνίες. Παράλληλα δεν δίδονται τα αναγκαία κατάλληλα ερεθίσματα για την ανάπτυξη κοινωνικής δυναμικής, η οποία στηρίζεται στην κοινωνική και πολιτική ενεργοποίηση των πολιτών και την λειτουργία τους ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων.

Με αυτό τον τρόπο βέβαια οι πολίτες δεν ανιχνεύουν ούτε εκφράζουν το γενικότερο κοινωνικό και ανθρώπινο συμφέρον, με αποτέλεσμα να είναι ευάλωτοι στην διαμόρφωση γνώμης και στάσης, η οποία δεν στηρίζεται στην ορθολογική και πολυδιάστατη προσέγγιση και ανάλυση της βιωνόμενης πραγματικότητας. Δεν είναι τυχαίο, ότι στο επικοινωνιακό πεδίο αντιμετωπίζονται ως καταναλωτές διαφημιστικού τύπου πολιτικών μηνυμάτων.

Η ενημερωτική λειτουργία όμως πρέπει να είναι η παροχή πληροφοριών, ειδήσεων ή γνώσεων, που διασφαλίζουν την διαφάνεια και την πολυδιάστατη και σε βάθος ενημέρωση των πολιτών, ενώ παράλληλα εκτείνεται σε διάφορους τομείς, από την κοινωνική δυναμική έως εξειδικευμένες υπηρεσίες (π.χ. φορολογική ενημέρωση, ενημέρωση για συνταξιοδοτικά θέματα κ.λ.π.). Στην πράξη βέβαια ο πυλώνας της ενημέρωσης για την πραγματικότητα τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο με εργαλείο τον ορθολογισμό δεν ενεργοποιείται.

Με αυτά τα δεδομένα η προώθηση του συστημικού και του ατομικού συμφέροντος από το πολιτικό σύστημα, χωρίς παράλληλα να οικοδομούνται λειτουργικές ισορροπίες με το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον, συμβάλλει στην εργαλειοποίηση των πολιτών στο πλαίσιο της διεκπεραίωσης των διαφόρων κοινωνικών ρόλων (π.χ. εργασιακό, καταναλωτή, ψηφοφόρου κ.λ.π.) και στην μη διαμόρφωση βιώσιμων ισορροπιών στην δυναμική της εξέλιξης.

Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η χωρίς βιώσιμη προοπτική για τους ανθρώπους και τα διάφορα οικοσυστήματα εκμετάλλευση των φυσικών πόρων στο πλαίσιο του ισχύοντος συστήματος κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, όπως είναι η εξόρυξη και χρησιμοποίηση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, αν και υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις, όπως οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Δεν λαμβάνεται υπόψη η παραγόμενη εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα και η συμβολή του στην κλιματική αλλαγή.

Παράγονται όμως και άλλες ανισορροπίες στην κοινωνία, όπως είναι η βία και γενικότερα η παραβατική συμπεριφορά των νέων ή η ενδοοικογενειακή βία, διότι δεν διαμορφώνονται σταθερές συνθήκες ούτε οικοδομείται ασφαλής πορεία προς το μέλλον, η οποία καλύπτει τις κοινωνικές και ανθρώπινες ανάγκες, που παράγονται στο πλαίσιο της συμβίωσης στις τοπικές κοινωνίες, ενώ παράλληλα δεν καλλιεργείται η ανάληψη της κοινωνικής ευθύνης από τους πολίτες και η ενσυναίσθηση.

Ακόμη μια επικίνδυνη προοπτική, που παράγει η μη λειτουργική και βιώσιμη ισορροπία συμφερόντων, είναι η οικοδόμηση και διεύρυνση ανισοτήτων τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και μεταξύ τους στο γεωπολιτικό πεδίο. Δεν είναι καθόλου τυχαία η μαζική μετακίνηση πληθυσμών από τον φτωχό Νότο προς τις κοινωνίες του πλούσιου Βορρά, η οποία παράγει συνθήκες ρευστότητας και ανασφάλειας, ενώ χάνονται χιλιάδες ανθρώπινες ζωές με ταυτόχρονη ανάπτυξη της ξενοφοβίας και του ρατσισμού στις χώρες υποδοχής.

Στο δε εσωτερικό των κοινωνιών, όπως στην Ελλάδα, αυξάνεται η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός. Αυτό κάνει την κοινωνία ακόμη πιο ευάλωτη και δεκτική στην ευδοκίμηση της διαφθοράς, η οποία αξιοποιείται από το πολιτικό σύστημα για την διεύρυνση της εκλογικής επιρροής, ενώ οι πολίτες αποδέχονται ως ένα βαθμό αυτές τις συνθήκες με την ελπίδα αξιοποίησης τους για την αποφυγή της φτώχειας, όπως συχνά γίνεται με εργαλείο το «μέσον» για την επίτευξη ασφαλούς εργασιακής απασχόλησης.

Όμως σε βάθος χρόνου η μη λειτουργική και βιώσιμη ισορροπία των συμφερόντων διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για την οικοδόμηση παρακμιακών συνθηκών, οι οποίες θα δημιουργήσουν μεγάλη ρευστότητα, πολυδιάστατα προβλήματα και επικίνδυνα αδιέξοδα.

Η αποκατάσταση λειτουργικών ισορροπιών ανάμεσα στο κοινωνικό, στο ανθρώπινο, στο συστημικό και στο ατομικό συμφέρον είναι όχι μόνο αναγκαία, αλλά πρέπει να γίνει γρήγορα, ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εξέλιξης, η οποία είναι ταχύτατα εξελισσόμενη, ενώ παράλληλα η πολυπλοκότητα, που οικοδομείται λόγω της παγκοσμιοποίησης και της τεχνολογικής προόδου ιδιαιτέρως στον ψηφιακό τομέα (τεχνητή νοημοσύνη) και διαπερνά την πραγματικότητα, θα διευρύνεται και η διαχείριση της θα γίνεται δυσκολότερη.

Βέβαια για την επίτευξη αυτού του στόχου πρέπει να γίνουν ριζικές αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας και αυτό δεν είναι εύκολο ούτε για το πολιτικό σύστημα ούτε για τους πολίτες, οι οποίοι θα πρέπει να αλλάξουν τρόπο ζωής και να αποστασιοποιηθούν από τις συνθήκες καθημερινότητας, που βιώνουν. Σε αντίθετη περίπτωση δεν θα είναι εφικτή η αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων της μη λειτουργικής και βιώσιμης ισορροπίας των συμφερόντων.

Αυτό σημαίνει, ότι θα πρέπει να αποστασιοποιηθούν από τα μονοδιάστατα καταναλωτικά πρότυπα και την οπτική της κοινωνίας του θεάματος, που διαπερνούν τις σύγχρονες μαζοποιημένες κοινωνίες και να αρχίσουν να παράγονται κοινωνικές αξίες στο πλαίσιο της συμβίωσης στις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες υπηρετούν το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον. Το πολιτικό σύστημα δε θα πρέπει να αξιοποιεί λειτουργικά την ολιστική οπτική στον σχεδιασμό και στην διαχείριση της δυναμικής της εξέλιξης.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Αναγκαία η λειτουργική και βιώσιμη ισορροπία συμφερόντων… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η βιωνόμενη από τους πολίτες καθημερινότητα και η εμπειρική προσέγγιση και ανάλυση της δείχνουν, ότι η κοινωνική συνοχή διαρκώς συρρικνώνεται, χωρίς να διαφαίνεται προοπτική αναστροφής της πορείας από την πολιτική διαχείριση της δυναμικής της εξέλιξης και της δραστηριοποίησης των πολιτών στα διάφορα κοινωνικά συστήματα.

Αυτό γίνεται εμφανές, αν ληφθεί υπόψη, ότι η κοινωνική συνοχή προσδιορίζεται ως συνθήκες, στο πλαίσιο των οποίων τα μέλη της κοινωνίας νιώθουν συνδεδεμένα μεταξύ τους, παράγουν και μοιράζονται κοινές αξίες στην συμβίωση τους στις τοπικές κοινωνίες, εμπιστεύονται τους θεσμούς (π.χ. Δικαιοσύνη) και έχουν πρόσβαση σε δικαιώματα (όπως εργασία, υγεία, εκπαίδευση), ενώ δεν οικοδομούνται ανισότητες και δεν απειλούνται από την φτώχεια ή τον κοινωνικό αποκλεισμό. Η κοινωνική συνοχή λειτουργεί επίσης και ως πυλώνας της δημοκρατίας.

Αυτές οι συνθήκες βέβαια δεν καταγράφονται στην πραγματικότητα, ενώ η κοινωνική συνοχή δεν αντιμετωπίζεται από το πολιτικό σύστημα στις πραγματικές της διαστάσεις, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας και τις αξίες ή καλύτερα τα σύγχρονα πρότυπα, που τις έχουν υποκαταστήσει και διοχετεύονται μαζικά στους πολίτες από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Η πολιτική διαχείριση της κοινωνικής συνοχής ως προϊόντος της ατομικής δραστηριοποίησης των πολιτών με κοινωνικές επιπτώσεις ουσιαστικά δεν συμπορεύεται με την πραγματικότητα, διότι δεν αντιμετωπίζει τα γενεσιουργά αίτια, τα οποία σχετίζονται με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, στα όρια του οποίου οικοδομούνται οι κοινωνικοί ρόλοι, που διεκπεραιώνουν οι πολίτες ως άτομα.

Για παράδειγμα η βία των ανηλίκων και γενικότερα των νέων και η ενδοοικογενειακή βία ακολουθούν ανοδική πορεία στην Ελλάδα. Στο πλαίσιο της ενδοοικογενειακής βίας το 2012 τα θύματα ήταν 1.630 γυναίκες, το 2020 ήταν 4.264 και το 2022 έφτασαν τις 10.131 γυναίκες. Βασικές αιτίες είναι η ανισότητα των φύλων και η εργαλειοποίηση της γυναίκας σε πολλά επίπεδα (π.χ. σεξουαλικό κ.λ.π.). Δεν λαμβάνεται υπόψη, ότι αυτό αποτελεί παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ανάλογη ανοδική πορεία ακολουθεί η βία και γενικότερα η παραβατική συμπεριφορά των νέων. Το 2021 οι νέοι με παραβατική συμπεριφορά ήταν 6.361, το 2022 ήταν 7.506, το 2023 ήταν 11.822 και το 2024 έφτασαν τους 14.596. Η σημερινή δε παραβατικότητα των νέων διαπερνάται από υπερβολική σκληρότητα και εξευτελισμό του θύματος και η βία χρησιμοποιείται ως μέσο επιβολής και αποδοχής στα διάφορα κοινωνικά πεδία (π.χ. σχολείο, γειτονιά κ.λ.π.).

Τα περιστατικά επιθετικότητας και βίας στο δρόμο πληθαίνουν καθημερινά πλέον. Ακόμη και για μια θέση στάθμευσης ή και άλλες αφορμές γίνονται συγκρούσεις. Παράλληλα η βία γίνεται συχνά ακραία και απειλεί ζωές. Η απουσία συνεκτικών κοινωνικών αξιών είναι εμφανής, ενώ η έλλειψη εμπιστοσύνης σε πολιτειακούς θεσμούς, όπως η Δικαιοσύνη, καταγράφεται και σε δημοσκοπήσεις.

Ενισχυτικά σε αυτό το μίγμα απουσίας συνεκτικών κοινωνικών αξιών και έλλειψης εμπιστοσύνης στην Δικαιοσύνη λειτουργούν και οι συνεχώς διευρυνόμενες ανισότητες τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και μεταξύ τους με εργαλείο την γεωπολιτική ισχύ. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και συγκεκριμένα στο πλαίσιο του Αναπτυξιακού του Προγράμματος εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν κινδυνεύουν να εκπέσουν σε συνθήκες φτώχειας 32 εκατομμύρια άνθρωποι επιπλέον.

Ταυτοχρόνως σύμφωνα με στοιχεία της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (ΜΚΟ) OXFAM το 2025 αύξησαν τα έσοδα τους οι 1.500 καλύτερα αμειβόμενοι επικεφαλείς εταιρειών από 33 χώρες κατά μέσο όρο με 8,4 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή 11% αύξηση σε σύγκριση με το 2024.

Οι ανισότητες κυριαρχούν με παρενέργεια την καλλιέργεια απαισιοδοξίας για την πορεία προς το μέλλον και την αίσθηση, ότι η κοινωνική λειτουργία με την πολιτική διαχείριση της δεν προωθεί το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον αλλά το ατομικό και το συστημικό (λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων από το οικονομικό μέχρι και το υγείας). Αυτές οι συνθήκες βέβαια αποδυναμώνουν την κοινωνική συνοχή.

Τον «κώδωνα του κινδύνου» κρούουν και οι συνθήκες, που καταγράφονται με τους θανάτους και τις αυτοκτονίες στους χώρους εργασίας. Έρευνα της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ) αποτυπώνει την οδυνηρή πραγματικότητα. Τα στοιχεία δείχνουν αυξητική τάση των ανθρώπων, που πηγαίνουν στην εργασία τους και δεν επιστρέφουν ποτέ.

Οι σοβαρά τραυματίες στους χώρους εργασίας το 2022 ήταν 140, το 2023 ήταν 287, το 2024 ο αριθμός τους ήταν 232 και το 2025 εκτινάχθηκε στους 332. Στους πρώτους 3 μήνες του 2026 ο αριθμός ήταν 63 τραυματίες.

Οι θάνατοι στους χώρους εργασίας το 2022 ήταν 104, το 2023 ήταν 179, το 2024 ήταν 149 και το 2025 έφτασαν στους 201. Το πρώτο 3μηνο του 2026 κατεγράφησαν 37 θάνατοι. Είναι εμφανές, ότι η πολιτική διαχείριση της εργασιακής απασχόλησης είναι από ανεπαρκής μέχρι επικίνδυνη και δεν διασφαλίζει την ζωή των εργαζομένων πολιτών και την ψυχική τους υγεία.

Αν δε συνυπολογισθεί, ότι το 2025 το 26,9% του πληθυσμού, δηλαδή 2,74 εκατομ. άνθρωποι βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, ενώ το ποσοστό παιδικής φτώχειας είναι 22,4%, τότε η προοπτική οικοδόμησης κοινωνικής συνοχής δεν φαίνεται επιτεύξιμη. Πρέπει δε να επισημανθεί, ότι η Ελλάδα είναι στην δεύτερη χειρότερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς την φτώχεια.

Αυτές οι συνθήκες βέβαια οδηγούν στην μη οικοδόμηση εμπιστοσύνης στην ενεργοποίηση των ανθρώπων στους διάφορους τομείς εργασιακής και γενικότερα κοινωνικής δραστηριοποίησης, διότι η ζωή τους εργαλειοποιείται για την επίτευξη συστημικών στόχων. Με αυτό τον τρόπο όμως συρρικνώνεται η κοινωνική συνοχή, διότι οι θεσμοί δεν υπηρετούν το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον.

Αυτό καταγράφεται ακόμη και στις επιπτώσεις της λειτουργίας των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης στα παιδιά. Οι επιστημονικές έρευνες δείχνουν, ότι προκαλούν κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές. Επίσης συχνά γίνονται θύματα διαδικτυακού εκφοβισμού.

Παράλληλα στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης η επαφή των παιδιών με την κοινωνική λειτουργία και πραγματικότητα έχει εικονικό χαρακτήρα, δηλαδή δεν βιώνεται η καθημερινότητα στις πραγματικές της διαστάσεις αλλά σε αυτές, που οριοθετούνται από την οπτική γωνία αποτύπωσης της από τον εικονοληπτικό φακό. Με αυτό τον τρόπο όμως δεν διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για την λειτουργία τους ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων στην προοπτική του χρόνου, αλλά προωθείται η καλλιέργεια της οπτικής των καταναλωτών διαφημιστικού τύπου πολιτικών μηνυμάτων.

Με αυτά τα δεδομένα ως προς τις συνθήκες, που έχουν διαμορφωθεί στα διάφορα συστήματα κοινωνικής δραστηριοποίησης, σε συνδυασμό και με την συμβολή της υποκατάστασης των αξιών, που παράγονται στο πλαίσιο της συμβίωσης των ανθρώπων στις τοπικές κοινωνίες, από μονοδιάστατα καταναλωτικά πρότυπα, τα οποία διαπερνώνται από την οπτική της κοινωνίας του θεάματος (νόημα στην ζωή και κοινωνική αποδοχή προσδίδει το θέαμα και η εντύπωση, που προκαλεί), ενώ διοχετεύονται μαζικά από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και δεν υπηρετούν το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον αλλά το ατομικό και το συστημικό, οι πολίτες εργαλειοποιούνται και οι κοινωνίες μαζοποιούνται, ενώ η κοινωνική συνοχή συρρικνώνεται.

Παράλληλα δεν οικοδομούνται κοινωνική συνείδηση και ενσυναίσθηση, ενώ η δημοκρατική λειτουργία αποσταθεροποιείται και το πολιτικό σύστημα με διαφημιστικού προσανατολισμού επικοινωνιακή οπτική δεν εκφράζει ούτε υπηρετεί το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον. Στόχος του είναι η οικοδόμηση ισχυρής δεξαμενής ψηφοφόρων καταναλωτών πολιτικών μηνυμάτων, τα οποία δεν στοχεύουν στην ενεργοποίηση της ορθολογικής σκέψης για την διαμόρφωση άποψης για την βιωνόμενη πραγματικότητα, αλλά στην χρησιμοποίηση φαντασιώσεων για την υλική ευημερία σε βάθος χρόνου.

Επίσης τα κόμματα δεν σχεδιάζουν ούτε πραγματώνουν επαρκώς μακροπρόθεσμα την διαχείριση της δυναμικής της εξέλιξης, με αποτέλεσμα την διαμόρφωση επικίνδυνων ανισορροπιών.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Κοινωνική συνοχή και πολιτικό σύστημα… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η ιδιότητα του πολίτη, όπως οικοδομείται και η δημοκρατική λειτουργία, με τον τρόπο που γίνεται και τα ποιοτικά της χαρακτηριστικά στην Ελλάδα, διαμορφώνουν μια «δύσκολη εξίσωση», η οποία σταδιακά οδηγεί στην αποδυνάμωση της πολιτικής ενεργοποίησης στο κοινωνικό πεδίο και στην αποστασιοποίηση των πολιτών από την συμμετοχή σε διαδικασίες έκφρασης του κοινωνικού συμφέροντος.

Το χαμηλό ποσοστό συμμετοχής σε εκλογικές διαδικασίες και η πολύ αδύναμη κοινωνία πολιτών είναι αποκαλυπτικές παράμετροι της πραγματικότητας. Βασική αιτία για την οικοδόμηση αυτών των συνθηκών είναι η λειτουργία του πολιτικού συστήματος, το οποίο δεν εκφράζει το κοινωνικό συμφέρον στην δυναμική προβολή του στο μέλλον, ούτε προωθεί και την πραγμάτωση του.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο, ότι ο πολιτικός διάλογος δεν στοχεύει στην ενημέρωση των πολιτών για το περιεχόμενο του πολιτικού σχεδιασμού της κοινωνικής πορείας προς το μέλλον με την ενεργοποίηση της ορθολογικής σκέψης και στόχο την διαμόρφωση άποψης και στάσης στην πολιτική τους ενεργοποίηση στο κοινωνικό πεδίο. Βασική επιδίωξη είναι η «μαζική παραγωγή» ψηφοφόρων και όχι η δημιουργία των προϋποθέσεων για την λειτουργία των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων.

Για αυτό και η πολιτική αντιπαράθεση εξαντλείται στην ηθικολογία ως προς την εντιμότητα και αξιοπιστία των αντιπάλων πολιτικών σχημάτων και προσώπων, στην εξιδανίκευση του μέλλοντος ως προς την υλική ευημερία και στην ενεργοποίηση του θυμικού και του συναισθήματος και όχι της λογικής.

Η εμπειρική προσέγγιση και ανάλυση της βιωνόμενης πραγματικότητας είναι πολύ αποκαλυπτική, ενώ ταυτοχρόνως δείχνει τον υψηλό βαθμό παρακμής, που διαπερνά ακόμη και θεσμούς, που υποτίθεται, ότι εγγυώνται την οικοδόμηση κοινωνικών συνθηκών, οι οποίες οριοθετούνται από το Δίκαιο. Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η διαχείριση του από την κυβέρνηση ως προς την εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με την αποστολή δικογραφιών, που εμπλέκουν και πολιτικά πρόσωπα.

Συγκεκριμένα προωθείται η υπόσκαψη και φθορά της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με την κατηγορία, ότι «πρέπει να αποδείξει την αντικειμενικότητα της και ότι μπορεί να κάνει σωστά την δουλειά της, αποφεύγοντας τις επιλεκτικές διαρροές και μένοντας μακριά από κάθε εμπλοκή της στον εσωτερικό πολιτικό ανταγωνισμό. Κυρίως όμως προχωρώντας ταχύτατα τις προβλεπόμενες διαδικασίες, ώστε οι βουλευτές μας να πάψουν να είναι όμηροι εντυπώσεων».

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης κατηγορεί την εντεταλμένη της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Ελλάδα κα. Παπανδρέου, ότι εκβιάζει με την δικογραφία για την ανανέωση της θητείας της και ότι «η αποστολή συγκεκριμένης δικογραφίας από την κα. Παπανδρέου είναι επίθεση στην δημοκρατία, όχι στη Νέα Δημοκρατία» (Παραπολιτικά 90,1, εκπομπή «Απέναντι Μικρόφωνα»).

Είναι εμφανές, ότι η πολιτική παρακμή υποσκάπτει ακόμη και θεσμούς, όπως η Δικαιοσύνη, της οποίας η λειτουργία επιδιώκεται να μην διαπερνάται από ανεξάρτητη οπτική, αλλά να επηρεάζεται από την εκτελεστική εξουσία. Με βάση αυτές τις διαπιστώσεις γίνεται ορατή η διαφθορά, που διαπερνά γενικότερα τον χώρο της πολιτικής και την κοινωνική λειτουργία. Αρκεί να ληφθούν υπόψη οι παράνομοι και χωρίς αξιοκρατική οπτική διορισμοί σε υπουργεία στελεχών των κομμάτων, ακόμη και αν δεν πληρούν τις προϋποθέσεις, ή ψηφοφόρων στο δημόσιο και αμέσως γίνεται αντιληπτή η έκταση της διαφθοράς και της παρακμής.

Και ενώ η παρακμή και η διαφθορά αποτελούν το πεδίο ευδοκίμησης της πολιτικής αντιπαράθεσης, η δυναμική της εξέλιξης προχωρεί με μεγάλη ταχύτητα χωρίς να ελέγχεται και παράγει επικίνδυνες ανισορροπίες στους διάφορους τομείς κοινωνικής δραστηριοποίησης.

Για παράδειγμα σύμφωνα με έρευνα διεθνούς ομάδας επιστημόνων με επικεφαλή τον Joachim Rocklör από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο στην Heidelberg στην Γερμανία, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό The Lancet, από το 2015 έως το 2024 σε σύγκριση με την περίοδο 1991 έως το 2000 οι θάνατοι, που σχετίζονται με την ζέστη αυξήθηκαν στο 99,6% των περιοχών, που συμμετείχαν στην έρευνα.

Κατά μέσο όρο οι θάνατοι λόγω της θερμοκρασιακής ανόδου στην Ευρώπη είχαν αύξηση κατά 52 ανά εκατομμύριο κατοίκους ετησίως. Σε περιοχές της Μεσογείου, όπως στην Ελλάδα, στην Ισπανία, στην Ιταλία και στη Βουλγαρία, οι θάνατοι ήταν πάνω από 120 ανά εκατομμύριο κατοίκους.

Επίσης ο κίνδυνος τροπικών μολυσματικών ασθενειών αυξάνεται, επειδή τα τροπικά κουνούπια εξαπλώνουν όλο και περισσότερο τους αντίστοιχους ιούς. Για παράδειγμα ο ετήσιος κίνδυνος μετάδοσης του δάγκειου πυρετού στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 297% την περίοδο 2015 έως 2024 σε σύγκριση με την περίοδο 1980 έως 2010.

Και όμως στην Ελλάδα θεωρείται από την κυβέρνηση και τα κόμματα ως ιστορική απόφαση η υπογραφή συμφωνίας για την εξόρυξη υδρογονανθράκων στο Ιόνιο Πέλαγος, αν και με αυτό τον τρόπο ενισχύεται η εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα και η υπερθέρμανση του πλανήτη με πολύ οδυνηρές επιπτώσεις τόσο στον άνθρωπο όσο και στα διάφορα οικοσυστήματα.

Βέβαια δεν είναι λύση ούτε η πυρηνική ενέργεια, την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε καθαρή ενέργεια. Φαίνεται η πραγματικότητα δεν λαμβάνεται υπόψη. Ήδη γίνονται σκέψεις για την κατασκευή μικρών μονάδων παραγωγής πυρηνικής ενέργειας ακόμη και στην Ελλάδα, η οποία είναι σεισμογενής χώρα, ενώ παράλληλα δεν συνυπολογίζονται ούτε και τα πυρηνικά απόβλητα, που παράγονται.

Επίσης δεν λαμβάνεται υπόψη η τραγική εμπειρία του Tschernobyl τον Μάϊο του 1986, από το οποίο το νέφος έφτασε και στην Ελλάδα. Στο Εργαστήριο Πυρηνικής Τεχνολογίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου φυλάσσονται 1.500 δείγματα από ελληνικά εδάφη από το 1986 έως το 1987 και 1.000 δείγματα από το 1987 έως το 2007, τα οποία επιβεβαιώνουν, ότι το νέφος έφτασε και στην Ελλάδα (Ethnos.gr, 24.4.2026).

Φαίνεται, ότι η ιστορική διαδρομή του ανθρώπου δεν λαμβάνεται υπόψη από το πολιτικό σύστημα, ώστε να γίνονται λειτουργικές και βιώσιμες επιλογές, όπως είναι η αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, οι οποίες μπορούν να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας.

Προκαλεί δε μεγάλη εντύπωση η συνεχής διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και η αδυναμία του πολιτικού συστήματος να αντιμετωπίσει αυτή την ανισορροπία, η οποία απειλεί την κοινωνική συνοχή. Ιδιαιτέρως σε βάθος χρόνου το πρόβλημα θα διευρύνεται λόγω της μαζικής αξιοποίησης της ψηφιακής τεχνολογίας και κυρίως της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγική διαδικασία.

Αυτή η προοπτική επιβεβαιώνεται και από την πρόταση του Sam Altman, διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας OpenAI, να φορολογείται η χρησιμοποίηση ρομπότ, ώστε να ελεγχθούν οι οικονομικές επιπτώσεις της αυτοματοποιημένης εργασίας, σε συνδυασμό και με 4ήμερη εργασία, ώστε να ελεγχθεί και ο τομέας της απασχόλησης (π.χ. αποφυγή ανεργίας).

Ακόμη πιο επικίνδυνες συνθήκες θα διαμορφωθούν με τις μεταναστευτικές ροές προς την Ευρώπη, οι οποίες συνεχώς θα διευρύνονται, διότι δεν αντιμετωπίζονται τα γενεσιουργά αίτια στις χώρες προέλευσης. Το 2025 ο αριθμός των μεταναστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφτασε τα 64,2 εκατομμύρια, δηλαδή αύξηση κατά 2,1 εκατομμύρια σε σύγκριση με το 2024, σύμφωνα με έκθεση του Κέντρου Έρευνας και Ανάλυσης της Μετανάστευσης (CReAM) του ανεξάρτητου ερευνητικού ιδρύματος RFBerlin στην Γερμανία, στην οποία ζουν 18 εκατομμύρια άνθρωποι από ξένες χώρες. Από αυτούς το 72% είναι σε ηλικία απασχόλησης.

Αναρωτιέται κάποιος πολιτικός ή το κόμμα του, ποια θα είναι η πορεία στο μέλλον και για την Ελλάδα; Και αν ναι, ποια είναι η πρόταση για την αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων των ανισορροπιών, που διαμορφώνονται; Η ηθικολογικού προσανατολισμού πολιτική αντιπαράθεση δεν οδηγεί στην επίλυση προβλημάτων.

Είναι εμφανές, ότι το πολιτικό σύστημα σχεδιάζει και προωθεί την πορεία του συστήματος οργάνωσης και λειτουργίας της κοινωνίας χωρίς μακροπρόθεσμη προοπτική σε επαρκή βαθμό, ενώ ταυτοχρόνως δεν συνυπολογίζει τις επιπτώσεις τόσο στην ανθρώπινη οντότητα και στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της όσο και στις διάφορες ισορροπίες της δυναμικής της πορείας προς το μέλλον.

Οι συνθήκες, που διαμορφώνονται, δεν εγγυώνται την βιωσιμότητα. Πολύ χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η κλιματική αλλαγή και η ρύπανση του περιβάλλοντος και οι διάφορες αρνητικές παρενέργειες, που έχουν στην ανθρώπινη υγεία και γενικότερα στα διάφορα οικοσυστήματα.

Αυτές οι συνθήκες δείχνουν, ότι ο πολιτικός σχεδιασμός και η διαχείριση της πραγματικότητας δεν στηρίζονται σε ολιστική οπτική, η οποία συνυπολογίζει τις επιπτώσεις της δραστηριοποίησης των διαφόρων κοινωνικών συστημάτων μεταξύ τους. Παράλληλα η διαχείριση του χρόνου δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες της δυναμικής της εξέλιξης και την ταχύτητα, που της προσδίδει η τεχνολογική πρόοδος και ιδιαιτέρως η συνεχώς διευρυνόμενη αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης.

Η πολιτική αντιπαράθεση πρέπει να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο, ώστε ο διάλογος μεταξύ των κομμάτων να συμβάλλει στην οικοδόμηση λειτουργικών και με ευρύτερη κοινωνική αποδοχή λύσεων για τις συνεχώς αυξανόμενες ανισορροπίες. Οι συνεχείς «κοκορομαχίες» με ηθικολογικό φορτίο οδηγούν τους πολίτες στην αποστασιοποίηση από την πολιτική ενεργοποίηση και στην συρρίκνωση της δημοκρατικής λειτουργίας και αυτό είναι επικίνδυνο.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Δυναμική της εξέλιξης και πολιτική αντιπαράθεση… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Είναι πλέον εμφανές και καταγράφεται εμπειρικά, ότι η παγκοσμιοποίηση με τον τρόπο, που προωθείται χωρίς να ελέγχονται οι παρενέργειες της, διαμορφώνει συνθήκες για δομικών διαστάσεων αλλαγές στην κοινωνική δυναμική, οι οποίες οδηγούν στην δημιουργία των προϋποθέσεων για την οικοδόμηση διαφορετικής πραγματικότητας σε όλα τα πεδία βίωσης της από τον άνθρωπο.

Στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης μετατρέπεται η παγκόσμια κοινότητα σε μια αλληλοεξαρτώμενη επικράτεια στους διάφορους τομείς δραστηριοποίησης, όπως είναι ο οικονομικός, ο πολιτικός, ο πολιτισμικός και βιώνεται ως ελεύθερη διακίνηση αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίων, ανθρώπων και κοινωνικών προτύπων με την αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας και της κοινωνίας του θεάματος.

Στο κοινωνικό πεδίο η παγκοσμιοποίηση δεν προσεγγίζεται από τους πολίτες με εργαλείο την ορθολογική σκέψη και την διαμόρφωση άποψης και θέσης, που στηρίζονται στην σφαιρική και σε βάθος ενημέρωση για την δυναμική, που αναπτύσσεται σε πλανητικό επίπεδο και τις επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες στους διάφορους τομείς δραστηριοποίησης τους, από τον πολιτικό και τον οικονομικό μέχρι τον εργασιακό και τον πολιτισμικό.

Ιδιαιτέρως στον τομέα του πολιτισμού η ταυτότητα των κοινωνιών, την οποία διαμόρφωσαν στην ιστορική τους διαδρομή στο πλαίσιο της παραγωγής αξιών με αφετηρία την συμβίωση των πολιτών και τις δημιουργούμενες ανάγκες, αναιρείται στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, διότι δεν γίνεται διαπολιτισμική προσέγγιση και όσμωση. Αυτή η λειτουργία υποκαθίσταται από την διοχέτευση προτύπων με σημείο αναφοράς την κοινωνία του θεάματος (κυρίαρχη είναι η εικονική εκδοχή της πραγματικότητας, στην οποία το θέαμα προσδίδει νόημα στην ζωή σε συνδυασμό με την εντύπωση, που προκαλεί) και τον μονοδιάστατο υλικό ευδαιμονισμό.

Το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον έχουν υποκατασταθεί από το συστημικό (βασικός προσανατολισμός είναι η λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων). Οι πολίτες έχουν εργαλειοποιηθεί και λειτουργούν πλέον ως διεκπεραιωτές κοινωνικών ρόλων (π.χ. εργαζόμενος, καταναλωτής, σύζυγος, γονέας, ψηφοφόρος κ.λ.π.), οι οποίοι οριοθετούνται από το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας και τις συνθήκες, που διαμορφώνονται στην βιωνόμενη καθημερινότητα.

Στα σύγχρονα μαζοποιημένα μεγάλα αστικά κέντρα η συμβίωση των ανθρώπων δεν παράγει κοινωνικές αξίες. Γειτονιές πλέον δεν υπάρχουν, αφού οι γείτονες συχνά δεν γνωρίζονται. Αυτές οι συνθήκες διαμορφώνουν το κατάλληλο υπόστρωμα για την καλλιέργεια προτύπων, τα οποία δεν υπηρετούν την ανθρώπινη οντότητα αλλά την αναπαραγωγή της οπτικής, που κυριαρχεί στις κοινωνίες χωρίς συνεκτικές αξίες και ανάλογη προοπτική ακόμη και σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης.

Για αυτό αυξάνονται τα φαινόμενα βίας και γενικότερα παραβατικής συμπεριφοράς τόσο στους νέους όσο και στις οικογένειες. Η συρρίκνωση της κοινωνικής συνοχής αποκτά επικίνδυνες διαστάσεις. Αυτό γίνεται πολύ ισχυρός αποσταθεροποιητικός παράγων, αν ληφθούν υπόψη και οι συνθήκες έντονης ξενοφοβίας και ρατσισμού με αφετηρία την αύξηση της μαζικής μετακίνησης πληθυσμών από τις φτωχές χώρες του Νότου προς τις πλούσιες χώρες του Βορρά. Και αυτό συμβαίνει, αν και προωθείται η ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης.

Βέβαια στην ιστορική διαδρομή των κοινωνιών οικοδομήθηκε ως βασικός πυλώνας η οπτική της εθνικής κοινωνικής ταυτότητας και του ανάλογου συμφέροντος, τα οποία στις σύγχρονες συνθήκες αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης των κοινωνιών στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και των επιπτώσεων της στην παγκόσμια κοινότητα ήδη σταδιακά αναιρούνται στο πολιτισμικό πεδίο με την μαζική διοχέτευση ανάλογων προτύπων σε συνδυασμό με την μη παραγωγή αξιών στις τοπικές κοινωνίες.

Η αντιφατική πραγματικότητα, που διαμορφώνεται με αυτά τα δεδομένα (της μη παραγωγής αξιών με σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον και της υποκατάστασης τους με πρότυπα, που προωθούν τον μονοδιάστατο ατομικό υλικό ευδαιμονισμό), δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ευδοκίμηση της διαφθοράς (π.χ. σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ κ.λ.π.) και την συρρίκνωση της δημοκρατικής λειτουργίας, είτε με την στροφή των πολιτών προς την ακροδεξιά και γενικότερα απολυταρχικά καθεστώτα (π.χ. Ρωσία, Τουρκία, Κίνα και ευρωπαϊκές χώρες κ.λ.π.) είτε με την αποστασιοποίηση από την πολιτική (π.χ. πολύ χαμηλό ποσοστό του εκλογικού σώματος συμμετέχει στις εκλογές).

Η κοινωνική δυναμική, που αναπτύσσεται στις συνθήκες της παγκοσμιοποιημένης πραγματικότητας και της μη λειτουργίας των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων, τα οποία οριοθετούν την κοινωνική πορεία προς το μέλλον σε συνεργασία με το πολιτικό σύστημα, συμβάλλει στην δημιουργία μη ελεγχόμενων συνθηκών τόσο στην πολιτική λειτουργία όσο και στην κοινωνική καθημερινότητα, διότι σε μεγάλο βαθμό βιώνεται στο πλαίσιο της εικονικής της εκδοχής στο διαδίκτυο κυρίως από τις νεότερες γενιές, ενώ παράλληλα ο χρόνος εξαντλείται στην διεκπεραίωση κοινωνικών ρόλων.

Ταυτοχρόνως η συνεχώς αυξανόμενη πολυπλοκότητα της βιωνόμενης από τους πολίτες πραγματικότητας σε συνδυασμό με την αδυναμία προσέγγισης και ανάλυσης της στο ατομικό επίπεδο, επειδή είναι βασική προϋπόθεση η διεπιστημονική πολυδιάστατη μελέτη της σε συνθήκες ταχύτατης εξέλιξης, διαμορφώνουν ένα μίγμα παραμέτρων, οι οποίες δεν διευκολύνουν την πολιτική ενεργοποίηση των πολιτών με γνώση των επιπτώσεων των επιλογών τους. Δεν είναι τυχαία η άνοδος των κομμάτων της ακροδεξιάς στην Ευρώπη και γενικότερα απολυταρχικών καθεστώτων παγκοσμίως, τα οποία εξιδανικεύουν το μέλλον στις πολιτικές τους επαγγελίες και ηθικολογούν ως προς τις προθέσεις τους για τους απλούς πολίτες.

Πολύ επικίνδυνο επίσης είναι, ότι ο άνθρωπος εργαλειοποιεί τον εαυτό του στο πλαίσιο του συστήματος κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, με αποτέλεσμα να αποδυναμώνει την προοπτική ενεργοποίησης του ως ατομικού και συλλογικού υποκειμένου, το οποίο αξιοποιεί την ορθολογική σκέψη και την επιστημονική γνώση για την οικοδόμηση βιώσιμων και με προοπτική ισορροπιών τόσο στην κοινωνική δυναμική όσο και στο φυσικό περιβάλλον.

Για να αποκατασταθεί λειτουργική και βιώσιμη ισορροπία μεταξύ της κοινωνικής δυναμικής και της παγκοσμιοποίησης πρέπει να αρθούν όλες οι ανισορροπίες, που παράγονται από τις μη ελεγχόμενες εξελίξεις και ταυτοχρόνως η παγκόσμια κοινότητα να δημιουργήσει ένα σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης, το οποίο υπηρετεί το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον σε συνθήκες ειρήνης και χωρίς ανισότητες τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και μεταξύ τους.

Βασική επίσης προϋπόθεση είναι η πραγματοποίηση των αλλαγών σε λειτουργικό χρόνο. Αυτό σημαίνει άμεση ενεργοποίηση τόσο του πολιτικού συστήματος όσο και της κοινωνίας πολιτών.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Κοινωνική δυναμική σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης και πολιτικές προεκτάσεις… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η δυναμική της εξέλιξης στις διάφορες μορφές εμφάνισης της στην βιωνόμενη πραγματικότητα τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο δείχνει εμφατικά, ότι παράγει ανισορροπίες υψηλής διακινδύνευσης. Ακόμη χειρότερο είναι, ότι δεν αντιμετωπίζονται τα γενεσιουργά τους αίτια, αλλά γίνεται διαχείριση των επιπτώσεων τους με στόχο την μείωση της έντασης τους βραχυπρόθεσμα. Με αυτή την οπτική βέβαια, που διαπερνά το πολιτικό σύστημα και όχι μόνο αυτό, η διακινδύνευση μετατρέπεται σε απειλή για την βιωσιμότητα στην προοπτική του χρόνου.

Οι ανισορροπίες εκτείνονται σε όλο το εύρος των τομέων δραστηριοποίησης των κοινωνιών και διαμορφώνουν τις συνθήκες ζωής τόσο στο εσωτερικό τους όσο και στις μεταξύ τους σχέσεις. Αυτό γίνεται όχι μόνο στο πλαίσιο της αλληλεπίδρασης και αλληλεξάρτησης των κοινωνιών στη σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα, αλλά σε μεγάλο βαθμό οφείλεται και στην διεύρυνση των ορίων των επιπτώσεων της δραστηριοποίησης των συστημάτων οργάνωσης και λειτουργίας των κοινωνιών σε όλο το εύρος του πλανήτη.

Η εμπειρική προσέγγιση και ανάλυση της πραγματικότητας είναι αποκαλυπτικές. Σύμφωνα με την Μη Κυβερνητική Οργάνωση (ΜΚΟ) Conflict and Environment Observatory (Παρατηρητήριο Συγκρούσεων και Περιβάλλοντος) με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν καταγραφεί περισσότερα από 300 κρίσιμα περιβαλλοντικά περιστατικά στις πρώτες 11 ημέρες του πολέμου στη Μέση Ανατολή, από τα οποία τα 232 είναι υψηλού κινδύνου.

Τις δυο πρώτες εβδομάδες ο πόλεμος παρήγαγε περισσότερους από 5 εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα (CO2e), δηλαδή πάνω από τις αντίστοιχες ετήσιες εκπομπές της Ισλανδίας, σύμφωνα με ανάλυση του αμερικανικού κλιματικού και οικονομικού think tank «Climate and Community Institute».

Επίσης η επικεφαλής περιβαλλοντικής πολιτικής του WWF Ελλάς Θεοδότα Νάντσου μιλώντας στο Vima online (3.4.2026) επισημαίνει, ότι πρόκειται για «ανθρώπινη τραγωδία αλλά και οικολογική καταστροφή παγκοσμίων διαστάσεων με συνέπειες, που θα διαρκέσουν πολύ περισσότερο από την ίδια την σύγκρουση». Χαρακτηρίζει δε τον βομβαρδισμό εγκαταστάσεων ορυκτών καυσίμων «περιβαλλοντικό έγκλημα». Και όμως το πολιτικό σύστημα σε παγκόσμιο επίπεδο «σιωπά», ενώ παράλληλα γίνεται εμφανές, ότι η γεωπολιτική δυναμική θα συνεχίσει να κινείται με σημείο αναφοράς την οπτική, που παράγει αυτές τις επικίνδυνες ανισορροπίες.

Στην Ελλάδα η κυβέρνηση αποφάσισε την διεξαγωγή ερευνών με στόχο την εξόρυξη ορυκτών καυσίμων, αν και πληρούνται οι προϋποθέσεις για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας με την αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Η αντιπολίτευση ουσιαστικά συμπορεύεται, ενώ οι πολίτες δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι για τις επιπτώσεις.

Βέβαια οι ανισορροπίες εκτείνονται σε πολύ περισσότερους τομείς. Σύμφωνα με έρευνα του New York University Langone Health (Υπηρεσίες Υγείας του NYU) η έκθεση σε χημική ουσία DEHP, μια από τις πιο φθαλικές ενώσεις, που χρησιμοποιούνται μεταξύ άλλων σε οικιακά προϊόντα, καλλυντικά, απορρυπαντικά και εντομοαπωθητικά αλλά ευρέως και στα πλαστικά, έχει συμβάλλει σε περίπου 1,97 εκατομμύρια πρόωρες γεννήσεις και στον θάνατο 74.000 νεογνών το 2018.

Τα ευρήματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό eClinical Medicine, ενώ ελήφθησαν υπόψη δεδομένα και από μεγάλες εθνικές έρευνες στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, στην Ευρώπη και στον Καναδά. Τελικά λαμβάνεται υπόψη το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον από το πολιτικό σύστημα, ώστε οι αποφάσεις του να είναι λειτουργικές; Η απάντηση στο ερώτημα είναι εμφανής. Όχι μόνο δεν λαμβάνεται υπόψη, αλλά δεν γίνεται επίσης μακροπρόθεσμος πολυδιάστατος σχεδιασμός, ο οποίος στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, ώστε να αποφεύγονται επικίνδυνες ανισορροπίες.

Για παράδειγμα σύμφωνα με έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Harry Butler του Πανεπιστημίου Murdoch στην Δυτική Αυστραλία με επικεφαλή τον Dr. Daniel Gomez Isaza και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Transactions of the Royal Society B, τα ψυχρόαιμα ζώα (ψάρια, ερπετά και ασπόνδυλα) δεν διαθέτουν την φυσιολογική ικανότητα να προσαρμόζονται στις καθημερινές διακυμάνσεις της θερμοκρασίας.

Αυτό το εύρημα δείχνει, ότι δημιουργείται πρόβλημα ως προς την μακροπρόθεσμη επιβίωση των ειδών, διότι η θερμική μεταβλητότητα εντείνεται με την εξέλιξη της κλιματικής αλλαγής, η οποία προκλήθηκε από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Και όμως δεν λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα για την αντιμετώπιση αυτής της μεγάλης ανισορροπίας. Η χρήση ορυκτών καυσίμων και η εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα ακολουθούν ανοδική πορεία.

Η ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας οδηγεί όχι μόνο σε ανισορροπίες υψηλής διακινδύνευσης αλλά και σε αδιέξοδες συνθήκες με τον τρόπο, που λειτουργούν και είναι οργανωμένες οι σύγχρονες κοινωνίες. Αρκεί να ληφθεί υπόψη, ότι η πετρελαϊκή κρίση δεν έχει προκαλέσει μόνο εκτίναξη των τιμών των καυσίμων, αλλά έχει μειώσει και την διαθεσιμότητα πετροχημικών, τα οποία, αν και είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο, χρησιμοποιούνται για την παραγωγή προϊόντων της καθημερινότητας, όπως παπούτσια, ρούχα και πλαστικές σακούλες, σύμφωνα με ανάλυση, που παρουσιάσθηκε στο CNN και αποκαλύπτει την απειλή κατά της ανθρώπινης ζωής και υγείας και την ρύπανση του περιβάλλοντος με τα παράγωγα της χρήσης πετρελαίου, όπως είναι τα πετροχημικά.

Η επικινδυνότητα των συνθηκών ζωής βέβαια εκτείνεται και σε άλλους τομείς. Σύμφωνα με στοιχεία του Πανεπιστημίου Κρήτης αρχές Απριλίου του 2026 οι συγκεντρώσεις αφρικανικής σκόνης στην Κρήτη ξεπέρασαν κατά πολύ τα επιτρεπτά όρια. Στα Χανιά οι τιμές έφτασαν τα 3.402 μg/m3 και στο Ακρωτήρι τα 3.826 μg/m3, ενώ το όριο για την ανθρώπινη υγεία είναι μόλις 50 μg/m3 ως μέση ημερήσια τιμή. Η κλιματική αλλαγή με τα ακραία καιρικά φαινόμενα απειλεί την ανθρώπινη υγεία, όμως δεν αντιμετωπίζονται τα γενεσιουργά αίτια. Και αυτό αφορά την παγκόσμια κοινότητα και ιδιαιτέρως τα ισχυρά κράτη.

Στην Ελλάδα δε προβλήματα αντιμετωπίζει και το σύστημα υγείας. Σύμφωνα με στοιχεία του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (ΙΣΑ) την περίοδο 2020 έως 2025 περισσότεροι από 5.400 γιατροί αναζήτησαν επαγγελματικές ευκαιρίες εκτός Ελλάδας. Αυτό το φαινόμενο απειλεί την βιωσιμότητα του δημόσιου συστήματος υγείας, ενώ παράλληλα διευρύνει τις ελλείψεις, που υπάρχουν και υπονομεύει την μελλοντική του επάρκεια.

Είναι εμφανές, ότι η διαχείριση του δημόσιου συστήματος υγείας δεν στηρίζεται σε μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό, ώστε να διασφαλίζονται τόσο οι εργαζόμενοι γιατροί σε αυτό όσο και ο συνεχής εκσυγχρονισμός των δομών του και η περίθαλψη των πολιτών.

Αυτό δε, που εντυπωσιάζει και ταυτοχρόνως προκαλεί μεγάλη ανησυχία, είναι, ότι ο αυταρχισμός διευρύνεται παγκοσμίως. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Göteborg στην Σουηδία το ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού, που ζει σε αληθινά δημοκρατικές χώρες (με ελεύθερες εκλογές, ατομικά δικαιώματα και θεσμικά αντίβαρα για τον έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας) μειώθηκε σημαντικά την τελευταία 20ετία. Από 17%, που ήταν το 2005, έπεσε στο 7% το 2025, ενώ το ποσοστό, που ζει σε απολυταρχικά καθεστώτα, αυξήθηκε από 50% σε 74% (περίπου 6 δισεκατομμύρια άνθρωποι).

Η Ελλάδα είναι στην 54η θέση ως προς την εκλογική διάσταση της δημοκρατίας, όμως υστερεί στην φιλελεύθερη (κράτος δικαίου, προστασία ατομικών δικαιωμάτων και θεσμική λογοδοσία), όπου είναι στην 74η θέση. Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Ελλάδα είναι στην 24η θέση ακολουθούμενη από την Βουλγαρία, την Ρουμανία και την Ουγγαρία.

Οι αιτίες για την παραγωγή ανισορροπιών υψηλής διακινδύνευσης σε παγκόσμιο επίπεδο είναι πολυδιάστατες και σχετίζονται τόσο με την πολιτική διαχείριση της πραγματικότητας σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης όσο και με το σύστημα οργάνωσης και λειτουργίας των κοινωνιών, στο πλαίσιο του οποίου οι πολίτες δεν λειτουργούν ως ατομικά και συλλογικά υποκείμενα.

Συγκεκριμένα στα σύγχρονα μεγάλα αστικά κέντρα με την μαζοποίηση των κοινωνιών και την κυριαρχία των μονοδιάστατα καταναλωτικών προτύπων της κοινωνίας του θεάματος (νόημα και περιεχόμενο στην ζωή και στην καθημερινή βίωση της προσδίδει το θέαμα και η εντύπωση, που προκαλεί) και του υλικού ευδαιμονισμού είναι ανάλογη και η αντιμετώπιση των πολιτών από το πολιτικό σύστημα. Δεν αναπτύσσεται διάλογος με εργαλείο την ορθολογική σκέψη.

Οι πολίτες αντιμετωπίζονται ως θεατές. Για αυτό και η πολιτική επικοινωνία στηρίζεται σε καθαρά διαφημιστική οπτική και στοχεύει στην οικοδόμηση εκλογικής επιρροής με την εξιδανίκευση του μέλλοντος ως προς την ατομική υλική ευημερία, χωρίς σύνδεση με το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον.

Επίσης στις τοπικές κοινωνίες δεν αναπτύσσεται διάλογος για την πορεία προς το μέλλον, ο οποίος στηρίζεται σε στοιχεία, που προκύπτουν από την ανάλυση της δυναμικής της εξέλιξης σε βάθος χρόνου. Η κοινωνία πολιτών ως συλλογικό υποκείμενο είναι απούσα, ενώ το κοινωνικό συμφέρον δεν εκφράζεται.

Παράλληλα η εθνική πολιτική οπτική χωρίς συνυπολογισμό των επιπτώσεων σε παγκόσμιο επίπεδο και ανάληψη της ευθύνης για την βιωσιμότητα τόσο του ανθρώπου όσο και της βιοποικιλότητας στην προοπτική του χρόνου, οικοδομεί πολύ επικίνδυνες ανισορροπίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή και οι πολυδιάστατες επιπτώσεις του σε πλανητικό επίπεδο.

Ενισχυτικά ως προς την πρόκληση επικίνδυνων ανισορροπιών λειτουργεί και η μη παραγωγή συνεκτικών κοινωνικών αξιών, οι οποίες καλύπτουν τις ανάγκες της συμβίωσης των ανθρώπων στις τοπικές κοινωνίες και συμβάλλουν στην ανάπτυξη της οπτικής ανάληψης της κοινωνικής ευθύνης από τους πολίτες με την κοινωνική και πολιτική τους ενεργοποίηση. Ούτε και η ενσυναίσθηση καλλιεργείται.

Τέλος αρνητική επίδραση στην κοινωνική και πολιτική λειτουργία ως προς την οικοδόμηση δύσκολα διαχειρίσιμων επικίνδυνων ανισορροπιών ασκεί και η διαφθορά τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, η οποία διευρύνει ακόμη περισσότερο τις ανισότητες όχι μόνο στο εσωτερικό των κοινωνιών αλλά και μεταξύ τους, ενώ δεν προωθεί την οπτική της ανάληψης της κοινωνικής ευθύνης από τους πολίτες.

Με αυτά τα δεδομένα τόσο σε σχέση με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας όσο και σε σχέση με την οπτική διαχείρισης της δυναμικής της εξέλιξης, που διαπερνά το πολιτικό σύστημα, αλλά και τα κοινωνικά πρότυπα, που οριοθετούν την δραστηριοποίηση των πολιτών, η παραγωγή ανισορροπιών υψηλής διακινδύνευσης δεν είναι εύκολο να αρθεί, διότι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ούτε το πολιτικό σύστημα ούτε η κοινωνία πολιτών.

Και αυτές οι συνθήκες πρέπει να αλλάξουν άμεσα, διότι η ροή του χρόνου είναι ταχύτατη και η συνεχώς μετασχηματιζόμενη πολύπλοκη παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα θα είναι ακόμη πιο δύσκολα διαχερίσιμη μακροπρόθεσμα με σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Σύγχρονες ανισορροπίες υψηλής διακινδύνευσης… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Αν ληφθεί υπόψη η ανταπόκριση της πλειοψηφίας των πολιτών στο κάλεσμα στήριξης του συλλόγου των συγγενών των θυμάτων στα Τέμπη, αλλά και η γνώμη, που κυριαρχεί στην ελληνική κοινωνία (ως προς την διαχείριση της τραγωδίας τόσο στο πολιτικό πεδίο όσο και στο χώρο της Δικαιοσύνης) για συγκάλυψη των ευθυνών πολιτικών προσώπων, τότε γίνεται εμφανές, ότι η διαφθορά είναι δομικό στοιχείο του συστήματος οργάνωσης και λειτουργίας της ελληνικής κοινωνίας.

Η διαφθορά καταγράφεται ως κατάχρηση εξουσίας ή ισχύος για προσωπικό όφελος με πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία, στην δημοκρατική λειτουργία και στην κοινωνική συνοχή. Γίνεται δε ορατή ως δωροδοκία, απάτη, υπεξαίρεση και κατάχρηση εξουσίας, ενώ παίρνει μεγάλες διαστάσεις, όταν επικρατεί αδιαφάνεια και δεν υπάρχει έλεγχος. Επίσης με την διαφθορά συμπορεύονται ως ένα βαθμό και οι πολίτες, διότι δεν θα έχει προοπτική η πορεία τους, εάν δεν την εργαλειοποιήσουν ακόμη και αυτοί.

Βέβαια τα φαινόμενα διαφθοράς εκτείνονται από τον τρόπο διαχείρισης της τραγωδίας των Τεμπών από το πολιτικό σύστημα (ιδιαιτέρως στο επίπεδο της κυβέρνησης) και την Δικαιοσύνη μέχρι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, το σύστημα υγείας, τις υποκλοπές και πολλά άλλα πεδία.

Αποκαλυπτική ως προς την διαφθορά είναι η ευρωπαϊκή εισαγγελέας Laura Codruta Kövesi σε συνέντευξη της στο Euroactiv για την διαφθορά. Αναφερόμενη στην τραγωδία των Τεμπών είπε, ότι το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη της υπουργικής ασυλίας αλλά τα συνταγματικά εμπόδια, τα οποία προστατεύουν τους πολιτικούς και δεν επιτρέπουν στους εισαγγελείς να διαπιστώνουν τα γεγονότα και να αποδείξουν την ενοχή ή αθωότητα.

Επίσης επεσήμανε, ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην Ελλάδα. «Το πιο εξαντλητικό και κουραστικό κομμάτι της δουλειάς ήταν η καταπολέμηση της θεσμικής τάσης της ΕΕ να αμβλύνει, να καθυστερεί και να γραφειοκρατικοποιεί την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς». Αναφέρθηκε δε και στις συντονισμένες επιθέσεις παραπληροφόρησης στην Ελλάδα.

Όμως την 1η Απριλίου 2026 η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διαβίβασε στον Άρειο Πάγο με παραλήπτη και την Βουλή δικογραφία, στην οποία ζητείται η άρση της ασυλίας ενός πρώην υπουργού, μιας πρώην υφυπουργού και 11 βουλευτών, ενώ 5 πρώην βουλευτές βρίσκονται επίσης υπό διερεύνηση.

Πολύ αρνητική παρενέργεια της τραγωδίας στα Τέμπη με τον θάνατο 57 ανθρώπων είναι η διαμόρφωση πολύ αρνητικής γνώμης στους πολίτες σε σχέση με την αναζήτηση των ευθυνών από τον χώρο της Δικαιοσύνης, την οποία ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού δεν εμπιστεύεται.

Η διαφθορά βέβαια έχει ευρύτερες διαστάσεις και γίνεται ορατή σε πολλούς τομείς. Για παράδειγμα το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αναφέρεται σε ένα δίκτυο απάτης με παράνομες καταβολές ευρωπαϊκών αγροτικών επιδοτήσεων εκατομμυρίων ευρώ σε μη δικαιούχους μέσω εικονικών δηλώσεων βοσκοτόπων, στο πλαίσιο του οποίου έγιναν συγκάλυψη από υπηρεσιακά και κομματικά στελέχη και πολιτικούς, συλλήψεις αγροτοσυνδικαλιστών στην Κρήτη, ξέπλυμα βρώμικου χρήματος και επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 281 εκατομμυρίων ευρώ ευρωπαϊκής προέλευσης τα έτη 2020 – 2022.

Τέτοια φαινόμενα λειτουργούν αποσταθεροποιητικά σε σχέση με την κοινωνική συνοχή, ενώ παράλληλα αποδυναμώνουν την δημοκρατική λειτουργία, η οποία με αυτά τα δεδομένα δεν συμβάλλει στην προώθηση και πραγμάτωση του κοινωνικού συμφέροντος. Αντίθετα προωθείται η διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Περιττό να αναφερθούν και οι συνθήκες στο σύστημα υγείας και στον κυρίαρχο ρόλο, που παίζει το «φακελάκι» για την διασφάλιση της ιατρικής περίθαλψης και της υγείας σε επαρκή βαθμό.

Ακόμη πιο λυπηρό και επικίνδυνο για τα προσωπικά δεδομένα σε δημοκρατικές συνθήκες είναι το σκάνδαλο των υποκλοπών, στο πλαίσιο του οποίου παρακολουθούσαν τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, υπουργούς της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και άλλους αξιωματούχους με την χρήση του λογισμικού υποκλοπών Predator.

Ο Tal Dilian, πρώην στρατιωτικός και ιδρυτής της εταιρείας Intellexa, που πούλησε το Predator στην Ελλάδα και κατηγορήθηκε ως ένας από τους χρήστες του για την παρακολούθηση, σε συνέντευξη του στο MEGA είπε, ότι «Δεν θα γίνω το εξιλαστήριο θύμα της κυβερνητικής συγκάλυψης». Επίσης τόνισε «δεν θα γίνω αποδιοπομπαίος τράγος. Θα παρουσιάσω την υπόθεση μου ενώπιον εθνικών, περιφερειακών και διεθνών θεσμών, συμπεριλαμβανομένης της αίτησης για παρέμβαση του Ειδικού Εισηγητή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης».

Επεσήμανε δε, ότι «Οι εθνικές υπηρεσίες καθορίζουν τους στόχους και εκτελούν την επιχείρηση χωρίς την γνώμη μας. Δεν γνωρίζουμε, ποιος πραγματοποίησε τις παρεμβάσεις». Ουσιαστικά παραπέμπει στην ελληνική κυβέρνηση για την αναζήτηση των υπεύθυνων της παρακολούθησης. Παράλληλα όμως γίνεται εμφανές, ότι τα ατομικά δικαιώματα του πολίτη δεν λαμβάνονται υπόψη, ούτε και γίνονται σεβαστά στην δημοκρατική λειτουργία της σύγχρονης πραγματικότητας στην Ελλάδα.

Οι επιπτώσεις των συνθηκών διαφθοράς, που διαπερνούν την πολιτική διαχείριση της βιωνόμενης πραγματικότητας, έχουν όμως πολύ αρνητική επιρροή στην κοινωνική δυναμική. Και αυτό γίνεται ορατό με την εργαλειοποίηση της διαφθοράς για την αποκόμιση όχι μόνο εκλογικού οφέλους αλλά και οικονομικού, εργασιακού, οικοδομικού και σε πολλούς άλλους τομείς δραστηριοποίησης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αξιοποίηση του «μέσου» ή της δωροδοκίας για την αποκόμιση οικονομικού οφέλους ή την εύρεση εργασίας, ακόμη και αν δεν πληροί κάποιος τις γνωστικές προϋποθέσεις για την θέση, που αναλαμβάνει. Στο ίδιο «μήκος κύματος» κινείται και η οικοδομική δραστηριότητα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη κανόνες, που διασφαλίζουν την λειτουργικότητα του πολεοδομικού σχεδιασμού και την μη πρόκληση ανισορροπιών στο φυσικό περιβάλλον (π.χ. μπαζώματα ρεμάτων με παρενέργεια πλημμύρες).

Βέβαια με αυτά τα δεδομένα και την συμβολή της οπτικής, ότι η ισχύς διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για γενικότερη θετική πορεία σε σχέση με την προώθηση της ατομικής ευημερίας, δημιουργούνται θετικές συνθήκες για την συρρίκνωση της κοινωνικής συνοχής και της δημοκρατικής λειτουργίας, ενώ διευκολύνεται η ανάπτυξη παραβατικής συμπεριφοράς και στάσης (π.χ. αύξηση βίας).

Η υπέρβαση αυτών των συνθηκών μπορεί να είναι αναγκαία, όμως δεν είναι καθόλου εύκολη, διότι σχετίζεται με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, στο πλαίσιο του οποίου έχουν διαμορφωθεί και είναι ενεργά στο κοινωνικό πεδίο ανάλογα πρότυπα, τα οποία δεν υπηρετούν τις ανάγκες της συμβίωσης των ανθρώπων στις τοπικές κοινωνίες. Προωθούν κυρίως το συστημικό συμφέρον (λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση του συστήματος) και όχι το κοινωνικό και το ανθρώπινο (π.χ. ανθρώπινα δικαιώματα).

Ταυτοχρόνως η ροή του χρόνου έχει πολύ μεγάλη ταχύτητα, με αποτέλεσμα από το ένα μέρος η πραγματικότητα να μετασχηματίζεται συνεχώς, ενώ οι πολίτες ως άτομα διεκπεραιώνουν πολλούς κοινωνικούς ρόλους και δεν έχουν επαρκή χρόνο ούτε και τα ανάλογα με το προς διερεύνηση αντικείμενο κατάλληλα μεθοδολογικά εργαλεία για την κατανόηση της αναπτυσσόμενης δυναμικής.

Από το άλλο μέρος στο πλαίσιο της οπτικής της κοινωνίας του θεάματος δυστυχώς οι πολίτες δεν ενεργοποιούν την κοινωνική συνείδηση και ευθύνη, με αποτέλεσμα να μην αναπτύσσεται δυναμική υπέρβασης των συνθηκών διαφθοράς, οι οποίες διαπερνούν την κοινωνική λειτουργία.

Πρέπει δε να τονισθεί, ότι η διαφθορά δεν καταπολεμάται με την διαχείριση των επιπτώσεων της. Μόνο η αντιμετώπιση των γενεσιουργών της αιτίων μπορεί να απαλλάξει την κοινωνική δυναμική από τις πολύ αρνητικές παρενέργειες της. Και αυτό σημαίνει δομικού χαρακτήρα τομές και αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας. Προϋπόθεση βέβαια είναι η προετοιμασία της κοινωνίας με την ενεργοποίηση και της κοινωνίας πολιτών και η ολική επανεκκίνηση του πολιτικού συστήματος.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Κοινωνική δυναμική σε συνθήκες διαφθοράς… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.