Ζήτημα αλλαγών ως προς το μοντέλο διακυβέρνησης θέτουν με κοινή επιστολή τους για το επιτελικό κράτος πέντε βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας κι ενώ ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει «ανοίξει» το κεφάλαιο της Συνταγματικής Αναθεώρησης.

Το άρθρο ΝΔ: Επιστολή πέντε βουλευτών για το επιτελικό κράτος – Ζητούν αλλαγές στο μοντέλο διακυβέρνησης εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Κατά τη διάρκεια του προπηλακισμού και της επίθεσης με αυγά και γιαούρτια από διαδηλωτή κατά του κ. Φρέντη Μπελέρη , υπήρξε προφανής απουσία οποιασδήποτε μορφής κρατικής προστασίας, η οποία θα μπορούσε να είχε αποτρέψει την επίθεση.

Σύμφωνα με τα άρθρα 22 και 29 της Συμβάσης της Βιέννης, το αλβανικό κράτος, ως οικοδεσπότης της αποστολής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υποχρεούται να μεριμνήσει για την προστασία όλων των συμμετεχόντων της διπλωματικής αποστολής. Η έλλειψη μέτρων προστασίας αποτελεί σαφή παραβίαση των σχετικών διατάξεων της Σύμβασης της Βιέννης.

Παράλληλα, η αλβανική κυβέρνηση θα έπρεπε να προχωρήσει άμεσα μετά το συμβάν σε έρευνα, αναγνώριση και σύλληψη του δράστη της επίθεσης. Σε αυτό το πλαίσιο, το Υπουργείο Εξωτερικών της Αλβανίας καλείται να εκδώσει ανακοινωθέν συγγνώμης προς τον Ευρωβουλευτή κ. Φρέντη Μπελέρη για το συμβάν και την παραβίαση της διπλωματικής ασυλίας.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, σύσσωμη η ευρωομάδα της Νέας Δημοκρατίας καταδικάζει την επίθεση και τονίζει ότι η έλλειψη δράσης από τις αλβανικές αρχές δεν αρμόζει σε χώρα υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ και παραβιάζει κατάφωρα τις ευρωπαϊκές αρχές και αξίες.

Το άρθρο Οι ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας καταδικάζουν την επίθεση κατά του Φρέντη Μπελέρη στα Τίρανα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η συζήτηση ήταν για τα πιθανά ποσοστά των κομμάτων στις πρώτες εκλογές, αυτές με απλή αναλογική. Μεταφέρω τα λόγια του (άριστου γνώστη) συνομιλητή μου όπως τα άκουσα, με χειρουργική ακρίβεια. 

«Για τη ΝΔ, ένα 31% θα είναι πολύ ζόρικο. Το 33% θα είναι ελπιδοφόρο, το 35% θρίαμβος. Με τη ΝΔ στο 31%, ο ΣΥΡΙΖΑ θα πλησιάσει το 28-29%, αλλιώς δεν βγαίνουν τα κουκιά. Και του δίνει το δικαίωμα να μιλάει για κυριαρχία της Κεντροαριστεράς και για αλλαγή σκηνικού στην επόμενη κάλπη. Με τη ΝΔ στο 33%, η διαφορά ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ θα είναι στις πέντε μονάδες. Το 33% αφαιρεί από τον ΣΥΡΙΖΑ κάθε ιδέα ανατροπής στις επαναληπτικές και τον αφήνει χωρίς κυβερνητικό αφήγημα. Απέχει όμως αισθητά από το 37,5% που θα χρειαστεί η ΝΔ για αυτοδυναμία. Αρα, η ΝΔ, έστω και δίχως απειλή από αντίπαλο, έχει έναν κάποιο σκόπελο μπροστά της. Αντιθέτως, το 35% είναι θρίαμβος, διότι δημιουργεί βεβαιότητα αυτοδυναμίας, κονιορτοποιεί κάθε κυβερνητική αντιπρόταση και σπέρνει την απόλυτη ηττοπάθεια στους άλλους». 

Να μια ρεαλιστική αποτύπωση των εκλογικών πιθανοτήτων και των παρενεργειών κάθε ποσοστού, από κάποιον που παίζει τις εκλογές στα δάκτυλά του. Με δύο ακόμα παράλληλες παραδοχές εκ μέρους του. Πρώτον, η αποχή θα είναι αυξημένη σε σύγκριση με το 2019. Δεν ξέρω γιατί, δεν το στοιχειοθέτησε. Ούτε ήταν σε θέση να πει ποιον από τους δύο μονομάχους βολεύει αυτό. Δεύτερον, αυτή τη στιγμή δεν είναι ρεαλιστικό να λέμε ότι η δημοσκοπική εικόνα του πολιτικού σκηνικού δίνει ασφαλή πρόβλεψη για το αποτέλεσμα της κάλπης. Δείχνει τις τάσεις της στιγμής, η διάρκεια των αριθμητικών δεδομένων είναι αξιοπρόσεκτη και υπέρ της ΝΔ, όμως ασφαλή πρόβλεψη θα μπορέσουμε να κάνουμε μία εβδομάδα μετά την επίσημη προκήρυξη των εκλογών. 

Και καταλήγει με μια επισήμανση: όσο η προσωπική ηγετική εικόνα του Τσίπρα υπολείπεται του Μητσοτάκη, η ανατροπή του σημερινού σκηνικού δυσκολεύει. Και όσο ο Τσίπρας δεν καταφέρνει να εμφανίσει γύρω του μια αξιόπιστη νέα ομάδα, αλλά πλησιάζει προς την κάλπη πλαισιωμένος από τους παλιούς και φθαρμένους, τόσο απομακρύνεται η πιθανότητα να υπερφαλαγγίσει τον Κυριάκο. Και σε τελευταία ανάλυση, οι εκλογές είναι πάντα μάχη ηγετών. 

Πηγή: Protagon.gr

Το άρθρο Ποια ποσοστά θα είναι θρίαμβος και ποια ζόρικα για ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ… Του Δημήτρη Ευθυμάκη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

#AskTzimeros 23/05/2022 με θέμα τα οικονομικά των κομμάτων

Το άρθρο Μπήκαμε στα λογιστήρια ΝΔ και ΠΑΣΟΚ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Με κάποιους φίλους που προβλέπουν γρήγορες εκλογές διαφωνώ γιατί κάτι τέτοιο την περίοδο που διάγουμε δεν είναι λογικό. Αντιθέτως είναι πολύ πιθανόν να γίνουν εκλογές πριν το τέλος του έτους και υπό συνθήκες που θα διευκολύνουν τις πολιτικές εκτιμήσεις.

Είναι γεγονός όμως σήμερα ότι άνοιξε η περίοδος των κομματικών συνεδρίων, με πρώτο αυτό του ΣΥΡΙΖΑ,που ήδη έγινε, και αυτή την εβδομάδα ακολουθούν η ΝΔ και το ΚΙΝΑΛ / ΠΑΣΟΚ. Και από την άποψη αυτή, είναι σίγουρα μισή αλήθεια ότι τα συνέδρια είναι απλή προετοιμασία ενόψει των εκλογών του επόμενου χρόνου. Γιατί η άλλη μισή είναι ότι η προεκλογική επίδοση εξαρτάται και από τη «φυσιογνωμία» του κόμματος όπως αυτή αποτυπώνεται στα συνέδρια με τις επίσημες αποφάσεις και τις ανεπίσημες διαμάχες. Αυτά ισχύουν σε κάθε περίσταση, αλλά ισχύουν κατεξοχήν στην παρούσα περίοδο για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι οι διαχωριστικές γραμμές, οι εγκατεστημένες οι πιθανές συνεργασίες επαναχαράσσονται υπό την επίδραση των διλημμάτων της νέας εποχής. «…..Οι παλιές διαμορφωμένες ταυτότητες, παρατεταγμένες στον μεταπολεμικό άξονα Αριστερά – Δεξιά, δεν αρκούν πια για να ορίσουν τον κομματικό ανταγωνισμό. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι τα τρία σημαντικά κόμματα ανταγωνίζονται σήμερα να κατακτήσουν τον λεγόμενο μεσαίο χώρο ή κοινωνικό Κέντρο, έναν κρίσιμο χώρο σε κίνηση, που δεν προσεγγίζεται μόνο με «μέτρα» και «παροχές», αλλά επηρεάζεται και από τα ταυτοτικά στοιχεία των κομμάτων που τον διεκδικούν….», επισημαίνει με άρθρο του στα «ΝΕΑ» ο ομότιμος καθηγητής Πολιτικής κ.Γιάννης Βούλγαρης και δεν απέχει καθόλου από την πραγματικότητα.

Στο πλαίσιο αυτό, έγκυρες πληροφορίες μας από το κυβερνητικό επιτελείο, επιμένουν ότι το Συνέδριο της ΝΔ θα διαφέρει αισθητά τόσο από εκείνο του ΣΥΡΙΖΑ που έγινε πρόσφατα όσο και από το ανάλογο του ΠΑΣΟΚ/ ΚΙΝΑΛ που ακολουθεί σε τρεις βδομάδες και έρχεται ως συνέχεια της ψηφοφορίας που θα προηγηθεί για να επιλέξουν νέο όνομα στις 8 Μαΐου….».

Κυβερνητικοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν χαρακτηριστικά ότι «….στον ΣΥΡΙΖΑ έκαναν συνέδριο μόνο και μόνο για να ξεκαθαρίσουν τα εσωτερικά τους ζητήματα, ενώ στο ΠΑΣΟΚ εκείνο που φαίνεται να προέχει είναι το ταυτοτικό τους ζήτημα που τους εμποδίζει να αποφασίσουν με ποιους θα πάνε και ποιους θα αφήσουν….».

Η Ν.Δ., αντιθέτως, θα διεξαγάγει «συνέδριο συσπείρωσης» γύρω από τον στόχο «να βρεθεί σε τροχιά αυτοδυναμίας» στις επόμενες εκλογές – είτε αυτές γίνουν το προσεχές φθινόπωρο, όπως προβλέπουν ορισμένοι, είτε στο τέλoς της επόμενης άνοιξης, όπως επιμένουν πηγές κοντά στο Μέγαρο Μαξίμου – ευελπιστώντας έτσι να καταφέρει «να σχηματίσει βιώσιμη κυβέρνηση πλειοψηφίας» στις νέες κάλπες που θα στηθούν με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής.

Κατά πληροφορίες ένα από τα συνθήματα που θα δεσπόζουν στους χώρους του Metropolitan Expo, όπου θα διεξαχθούν οι «γαλάζιες» συνεδριακές διαδικασίες, θα είναι και το «Αυτοδύναμη Ελλάδα». Πρόκειται για ένα σύνθημα που είχε λανσάρει παλαιότερα το ΠΑΣΟΚ και από κάποιους επικρίθηκε ως «αντιγραφή», ενώ άλλοι μίλησαν για «ένα ακόμη βίωμα προς την πασοκοποίηση της Ν.Δ.».

Η εκδοχή αυτή όμως απορρίπτεται από το πρωθυπουργικό περιβάλλον, το οποίο τονίζει ότι η εναρκτήρια ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη θα έχει βαρύ πολιτικό περιεχόμενο και θα περιγράφει το στίγμα, τις προτεραιότητες και τους στρατηγικούς στόχους στην πορεία προς τις εκλογές. Κατά πληροφορίες, κεντρικός άξονας θα είναι η έμπρακτη στήριξη προς τους πολίτες αλλά και μια συνολική πολιτική τοποθέτηση, η οποία θα συμπεριλαμβάνει και τα δεδομένα της περιόδου που προηγήθηκε. Με βάση αυτά, αναμένεται ότι ο Πρωθυπουργός θα δώσει έμφαση σε δύο στοιχεία: α) στην αναγκαιότητα ουσιαστικής κρατικής παρέμβασης στις αγορές και β) στη χάραξη ενός πλέγματος πολιτικής, με το βλέμμα στραμμένο στις ηλικιακές ομάδες 20-40, πιθανώς και με εξαγγελίες οι οποίες θα συνδυαστούν με τις αυξήσεις στους μισθούς, όπως τα μέτρα για τη στέγαση, τις επιδοτήσεις ενοικίων κ.ά. Κατά τα όσα σημειώνουν κυβερνητικές και κομματικές πηγές, στο συνέδριο αναμένεται να γίνει μια συνολική αποτίμηση όσων προεκλογικών δεσμεύσεων έχουν υλοποιηθεί και μια αναλυτική παρουσίαση των παρεμβάσεων για κάθε κοινωνική ομάδα. Υπό αυτό το πρίσμα, προεξοφλείται ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επιδιώξει τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου πολιτικών προσδοκιών για το διάστημα έως τις εκλογές και με το βλέμμα στο διάστημα που θα ακολουθήσει. Συνεργάτες του αναφέρουν ότι κεντρικό στοιχείο σε αυτή την επιδίωξη θα είναι το επιχείρημα πως το κυβερνητικό σχέδιο έχει υλοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό, όμως για την ολοκλήρωση του απαιτείται η ανανέωση της εντολής διακυβέρνησης για μία ακόμα τετραετία.

Και το βαρύ ερώτημα είναι με ποιους ενδεχομένως θα υλοποιηθεί αυτή η προσδοκία.

Υπό αυτή την έννοια, η ΝΔ θα κριθεί από το κατά πόσο μπορεί να δώσει βαθύτερο περιεχόμενο στο αντιΣΥΡΙΖΑ αίσθημα, προβάλλοντας ως μια εθνική και φιλελεύθερη – δημοκρατική παράταξη, σταθερά στραμμένη στην Ευρώπη και τη Δύση, αλλά επίσης λαϊκή που δεν κοιτά αφ’ υψηλού και ελιτίστικα τον «ανορθολογισμό» και τον «αντιδυτικισμό» των αδύναμων στρωμάτων. Το ΠΑΣΟΚ / ΚΙΝΑΛ θα κριθεί από το κατά πόσο, κινούμενο στο ίδιο εθνικό και ευρωπαϊκό περιβάλλον, θα δώσει τη δική του σοσιαλδημοκρατική εκδοχή, διεκδικώντας και πάλι την πρωτεύουσα θέση στον κόσμο της ευρύτερης Κεντροαριστεράς.
Όσον αφορά τον Σύριζα και τον αρχηγό του, η ακραία πόλωση που επιχειρεί στις σημερινές συνθήκες μάλλον θα πέσει στο κενό.

Το άρθρο Μια σημαντική εβδομάδα για Ν.Δ. και ΚΙΝΑΛ… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Με την άμεση και έντονη αντίδραση του ΣΥΡΙΖΑ, φαίνεται ότι αποφεύχθηκε οριστικά η επαναφορά της Βασιλείας, «από το παράθυρο», την οποία εξύφαινε η Νέα Δημοκρατία και δεν είχε πάρει χαμπάρι κανένας.
Τελικά, οι Έλληνες είναι πολύ ανώριμοι πολιτικά.

Απόδειξη το ότι ψήφισαν δεξιά, παρ’ όλο που γνώρισαν αλλά, δυστυχώς παρεξήγησαν την Αριστερά.

Περίμεναν συνέπεια λόγου και πράξης και περίμεναν άμεσα αποτελέσματα στον τρόπο της ζωής τους, ξεχνώντας ότι οι original κομμουνιστές το περίμεναν μέσα από τοίχους και κουρτίνες 80 χρόνια και στο τέλος αναγκάστηκαν από τη μαύρη αντίδραση να τους αμόλησαν.

Δεν κατάλαβαν, οι Έλληνες, ότι στην περίπτωση της Αριστεράς, δεν έχει σημασία τι γίνεται, ή τι δεν γίνεται, αλλά τι βγαίνει από τη κολυμπήθρα, με το όνομα και το «ηθικό πλεονέκτημα» της Αριστεράς.
Δεν είναι, λοιπόν, παράξενο, το ότι δεν πήραν είδηση το διαβολικό σχέδιο της επαναφοράς του τέως, «από το παράθυρο», στην εξουσία.

Όπως ήταν φυσικό, το πρώτο που έπρεπε να κάνει ο Μητσοτάκης, ήταν να εξασφαλίσει στον τέως ένα αξιοπρεπές σπίτι, αφού ο ίδιος εξασφάλισε για τον εαυτό του τη θέση του μεγάλου Αυλάρχη.

(Και μη μου πείτε ότι ήταν σύμπτωση το ότι ο τέως, μόλις πριν λίγο, πούλησε το σπίτι του στο Πόρτο Χέλι. Είναι φανερό. Ετοιμάζονταν ο άνθρωπος).

Ούτε χρειάζεται πολύ μυαλό για να καταλάβεις, γιατί ο Μητσοτάκης προτίμησε τη θέση του Αυλάρχη και όχι του Πρωθυπουργού, την οποία, στο κάτω – κάτω την είχε και, όπως φαίνεται, με τα μυαλά που (δεν) διαθέτουν οι Έλληνες θα την έχει για κάμποσο καιρό παρ’ όλο που μας έφερε την πανδημία, τον πληθωρισμό, την ενεργειακή κρίση, τον Ερντογάν και τον Πούτιν (μεταξύ μας, τι άλλο πρέπει να μας κάνει για να θυμώσουμε;).

Άλλη αίγλη, όμως, έχει ο τίτλος του Αυλάρχη!

Μπορεί να ζήλεψε και εκείνο το λοφίο, που, αν θυμάμαι καλά φόραγε ο αυλάρχης στις παρελάσεις.

Μια και δυό, λοιπόν, πετάγεται ο Μητσοτάκης μέχρι τη Σκωτία και όχι μόνο συναντάει το διάδοχο του θρόνου (αυτό το έκανε και

Τσίπρας περιχαρής, μαζί με την Περιστέρα, η οποία ένιωθε πολύ άνετα με τον Κάρολο όταν ήρθε για βίζιτα), αλλά πήγε να δει από κοντά το Dumfies House και να πάρει ιδέες για την στέγαση του καινούργιου του αφεντικού.

Και αυτές οι κινήσεις τον πρόδωσαν.

Πως είναι δυνατόν να μην κατάλαβαν οι Έλληνες το σατανικό σχέδιο, όταν είδαν ξαφνικά σε μια χώρα, η οποία ευτύχησε να έχει Αριστερά (έστω και σαν διάλειμμα), να αποφασίζεται η ανακαίνιση ενός ανακτόρου, το οποίο δικαίως είχε εγκαταλειφθεί από όλες τις Κυβερνήσεις, σαν μνημείο για κάτι που θέλαμε να ξεχαστεί.

Αυτά, όμως δεν πέρασαν απαρατήρητα από το άγρυπνο μάτι του ΣΥΡΙΖΑ.

Ένα είδαν, εκατό κατάλαβαν και έκαναν ότι μπορούσαν οι άνθρωποι, να μας σώσουν από τη μετατροπή μας σε Βασίλειο.

Υπάρχουν μερικοί που θυμίζουν, ότι σε όλες τις χώρες – και στην ίδια τη Ρωσία- έχουν ανακαινίσει και συντηρούν σε καλή κατάσταση παλιά ανάκτορα. Αυτά, όμως, είναι αφηγήματα των αντιδραστικών κύκλων, οι οποίοι προσπαθούν να μειώσουν τη σημασία αυτού του κολοσσιαίου θέματος και να γλιτώσουν την ανατροπή της κυβέρνησης.

Τώρα όμως, που μας ξύπνησε ο ΣΥΡΙΖΑ, μπορούμε να… κοιμηθούμε ήσυχοι, ότι δεν θα ανοίξει το παράθυρο και θα βρούμε τον τέως μπροστά μας, ως…νυν.

Να, λοιπόν, ένας πολύ σοβαρός λόγος να ψηφίσουμε ΣΥΡΙΖΑ.

Άλλωστε, δύσκολα θα μπορούσαμε να βρούμε κάποιον πιο σοβαρό.

Το άρθρο Ρουά ματ του ΣΥΡΙΖΑ στη ΝΔ… Του Πέτρου Βενέτη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το άρθρο Δημοσκόπηση Mega – Κυριαρχία ΝΔ, αλλά με προβλήματα – Αδύναμος ο ΣΥΡΙΖΑ, μεγάλη άνοδος ΚΙΝΑΛ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στις προηγμένες Δημοκρατίες της Ευρώπης η συναίνεση στα βασικά θέματα που απασχολούν τις κοινωνίες τους είναι καθήκον αυτονόητο. Περιορίζομαι να αναφερθώ μόνο στις μεσογειακού ταμπεραμέντου χώρες, όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Κύπρος και η Πορτογαλία, για τις συναινετικές και τελικά σωτήριες συμπεριφορές τους κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Στη χώρα μας, αντίθετα, αφήνιασαν. Δίχασαν και έσπειραν μίσος. Έκαναν καριέρα πρωθυπουργών, αρχηγών κομμάτων κ.λπ., που σε κανονικές συνθήκες θα παρέμενε «παιδικό όνειρο». Μια κρίση που θα μπορούσε να επιλυθεί σε τέσσερα έως πέντε χρόνια κράτησε 10 ολάκερα χρόνια, αφήνοντας τη χώρα αδύναμη και εύθραυστη στις δυσκολίες της απρόβλεπτης εποχής μας.

Με το διαφαινόμενο τέλος των μονοκομματικών κυβερνήσεων θα αναδυθεί αναπόφευκτα ένα μεγάλο εύρος πρωταρχικών προϋποθέσεων για τη συγκρότηση κυβερνήσεων συνεργασίας, θα είναι ο πολιτισμός των κομματικών συνεργασιών, το ύφος και ο τρόπος της συνεργασίας, θα είναι ο αλληλοσεβασμός μεταξύ των συνεργαζόμενων κομμάτων που δεν θα επιτρέπει την υπέρβαση των ορίων της πολιτικής ηθικής, ώστε να γίνεται εντέλει ύβρις. Θα είναι η απαλλαγή από το σύνδρομο του κυρίαρχου «πρωθυπουργισμού» καθώς και της αντίληψης ότι το μικρότερο συνεργαζόμενο κόμμα είναι απλώς το «αναγκαίο συμπλήρωμα» κλπ.

Υπάρχει όμως σήμερα και ένα νέο στοιχείο που προέκυψε από τη νέα πολιτική δυναμική, μετά τις εσωτερικές εκλογές στο ΠΑΣΟΚ. Ένα κόμμα με βαριά και πολύχρονη εμπειρία και ισχυρά αποτυπώματα στην κοινωνία, θετικά και αρνητικά. Ως επανερχόμενη και ανερχόμενη ελπίζω πολιτική δύναμη, ο ρόλος και οι ευθύνες του στις νέες πολιτικές εξελίξεις θα είναι δύσκολες αλλά και διαφορετικές.

Αυτό όμως επιβάλλει στο ΠΑΣΟΚ σε κάθε περίπτωση να επικοινωνήσει με έναν σύγχρονο Λόγο, απόλυτα αξιόπιστο και προσαρμοσμένο στις ανάγκες της εποχής, και όχι με «αναμασήματα» συνθημάτων του ’70 και του ’80 που δεν αφορούν τις νεότερες γενιές και τις ζωές τους.

Η κοινοβουλευτική αυτοδυναμία είναι πολύ δύσκολη να επιτευχθεί με βάση τα σημερινά δεδομένα είτε με την απλή αναλογική είτε με την ενισχυμένη κατά τη δεύτερη εκλογή, θα απαιτηθεί, εκτός απροόπτου, η εκλογική συνεργασία των δύο από τα τρία μεγαλύτερα κόμματα. Ένα από τα κόμματα αυτά θα είναι όπως φαίνεται το ΠΑΣΟΚ, αλλά όχι στον ρόλο του απλού δανειστή βουλευτικών εδρών για τη διευκόλυνση του πρώτου κόμματος έναντι κάποιων υπουργικών ανταλλαγμάτων.

Πρέπει από τώρα να γίνει αντιληπτό ότι άλλος είναι ο τρόπος λήψης των αποφάσεων σε μια μονοκομματική κυβέρνηση και άλλος σε μια διακυβέρνηση συνεργασίας που την απαρτίζουν συγκροτημένα και με παρουσία στην πολιτική ζωή της χώρας κόμματα.

Σήμερα, εκτός των άλλων, βιώνουμε μια μορφή δυσλειτουργίας της Δημοκρατίας μας επειδή δεν υφίσταται αξιόπιστη και σύγχρονη αντιπολίτευση. Αυτό οδηγεί τη μονοκομματική κυβέρνηση να παρασύρεται πολλές φορές σε προσωποπαγή άσκηση εξουσίας η οποία παράγει οίηση και αυθαιρεσίες και οδηγεί σε παλινωδίες και αστοχίες, οι οποίες επιχειρείται συχνά να καλυφθούν από ατυχείς συνήθως επικοινωνισμούς. Παραμένει βεβαίως το ερώτημα αν μια παρωχημένη σε αντιλήψεις και πρακτικές αντιπολίτευση μπορεί ξαφνικά να μεταμορφωθεί οβιδιακά σε έναν αξιόπιστο κυβερνητικό έταιρο μιας συγκυβέρνησης. Θέλω να πιστεύω ότι σε περίπτωση καταρχήν συμφωνίας μετεκλογικής σύμπραξης ΝΔ και ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να προηγηθεί μια «προκριματική φάση συναντίληψης» προκειμένου να γίνουν αμοιβαίως αποδεκτές οι παραπάνω θεμελιώδεις προϋποθέσεις πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων για την προγραμματική συμφωνία και τη συγκρότηση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Η πρωτοφανής π.χ. πολιτική γιγάντωση του Πρωθυπουργικού Γραφείου, που υποκαθιστά πολλές φορές τον ρόλο και την ευθύνη των υπουργών, νομίζω ότι δύσκολα θα γινόταν αποδεκτή. Εξάλλου το «επιτελικό κράτος» είναι διοικητικής υφής έννοια και δεν παραπέμπει στη λειτουργία της κυβέρνησης αλλά στη Διοίκηση. Στο πραγματικό επιτελικό κράτος τα υπουργεία παράγουν τις πολιτικές (policies) και ασκούν έλεγχο. Όλες οι εκτελεστικές αρμοδιότητες, όπως όλον προηγούμενο κόσμο, ασκούνται από την καθ’ ύλην ή την κατά τόπο συγκέντρωση.

Αναφορικά με τη λειτουργία της κυβέρνησης ο Πρωθυπουργός στις θεσμικές Δημοκρατίες κατευθύνει και συντονίζει το κυβερνητικό έργο και έχει την τελική πολιτική ευθύνη. Ανάμεσα στον Πρωθυπουργό όμως και τους υπουργούς μεσολαβεί πάντα η Κυβερνητική Επιτροπή, η οποία συγκροτείται από επτά κεντρικούς υπουργούς και εξειδικεύει τις κατευθυντήριες κεντρικές πολιτικές και εγκρίνει τις πολιτικές και νομοθετικές πρωτοβουλίες των υπουργείων. Δυστυχώς αυτή έχει καταργηθεί. Θεωρώ ότι σε μια κυβέρνηση συνεργασίας είναι αυτονόητο ότι θα επανέλθει προκειμένου να λειτουργήσει συλλογικά και αποτελεσματικά.

Συναινέσεις που δεν στηρίζονται πάνω σε αρχές και θεσμούς δεν έχουν πλέον μέλλον.

Οι σημερινές επικυρίαρχες ασκήσεις γοητείας της ΝΔ και του ΣΥΡΙΖΑ προς το σημερινό ΠΑΣΟΚ για την εξασφάλιση απλώς ενός «βοηθού προστήσεως» νομίζω ότι δεν θα καρποφορήσουν. Το επόμενο βήμα θα είναι η παράνοια μιας τρίτης συνεχόμενης εκλογικής αναμέτρησης.

*πρώην υπουργός

Το άρθρο Διλήμματα μετεκλογικής συνεργασίας ΝΔ – ΠΑΣΟΚ – ΣΥΡΙΖΑ… Του Αλέκου Παπαδόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ενώ οι δύο γραμμές του διαγράμματος αυξάνονταν σχεδόν πανομοιότυπα για τα εκατό χρόνια που προηγήθηκαν εκείνης της περιόδου, το διάγραμμα έδειχνε το βαθμό στον οποίο οι στάσιμοι μισθοί στη νέα εποχή δεν συμβάδιζαν με την αύξηση της παραγωγικότητας. Το δεύτερο διάγραμμα ήταν πιο γνωστό ως η μεγάλη αναστροφή[2] στην εισοδηματική ανισότητα, καθώς έδειχνε την αναστροφή στην εποχή του νεοφιλελευθερισμού της σημαντικής μείωσης της ανισότητας που είχε συμβεί μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Τέλος, ένα τρίτο διάγραμμα έδειχνε, και πάλι μετά τις αρχές της δεκαετίας του 1970, την εντυπωσιακή αύξηση των χρηματοοικονομικών κερδών στο μερίδιο των συνολικών κερδών.

Το άρθρο ισχυριζόταν ότι υπήρχε μια απλή ιστορία πίσω από αυτά τα τρία διαγράμματα. Η νεοφιλελεύθερη απάντηση στην κρίση της δεκαετίας του 1970 ήταν συγκεκριμένες πολιτικές που προσπάθησαν να αποκαταστήσουν την κερδοφορία των επιχειρήσεων εις βάρος των μισθών και των κοινωνικών προγραμμάτων, με προφανές αποτέλεσμα την αύξηση της ανισότητας.

Αυτό οδήγησε στην αλλαγή της μορφής της οικονομικής κρίσης, καθώς τα νοικοκυριά πάσχιζαν να τα βγάλουν πέρα και έτσι το πρόβλημα της ελλιπούς ζήτησης επανεμφανίστηκε.

Έτσι τα νοικοκυριά οδηγήθηκαν στο να αυξάνουν τον δανεισμό τους, ένα φαινόμενο που οι αναλυτές, όπως ο Colin Crouch, ονόμασαν χρηματοοικονομικό κεϋνσιανισμό. Αυτό συνοδεύτηκε από το φαινόμενο της χρηματιστικοποίησης (finansialisation), το οποίο μπορούμε να το δούμε από την αύξηση του ποσοστού των χρηματοοικονομικών κερδών ως ποσοστό όλων των κερδών. Και φυσικά, αυτό, μαζί με τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, ιδίως την τιτλοποίηση, συνέβαλαν στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2009, καθώς ο χρηματοπιστωτικός τομέας, υπό την πίεση ακραίων ανταγωνιστικών συνθηκών, δάνεισε σε νοικοκυριά τα οποία, όπως έγινε όλο και πιο προφανές, δεν ήταν ποτέ σε θέση να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους[3].

Δέκα χρόνια αργότερα τι έχουμε διδαχθεί από αυτή την εμπειρία; Έχουν αντιστραφεί οι τάσεις των βασικών μακροοικονομικών μεγεθών; Έχουν ανταποκριθεί οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στις προκλήσεις που οδήγησαν στην κρίση του 2009; Η απάντηση στα δύο τελευταία ερωτήματα είναι σε μεγάλο βαθμό αρνητική, ακριβώς επειδή οι βασικές μακροοικονομικές τάσεις δεν έχουν αντιστραφεί.

Αντιθέτως, οι τάσεις των θεμελιωδών μεγεθών, οι οποίες αναδείχτηκαν στην κρίση του 2009 όπως θα αποδείξουμε συνεχίζουν να ισχύουν. Και αυτό εγείρει σοβαρότατα ζητήματα για οποιαδήποτε οικονομική πολιτική σαν αυτή που ακολουθεί η κυβέρνηση της ΝΔ, πόσο μάλλον όταν η συγκεκριμένη παράταξη δεν δείχνει κανένα ενδιαφέρον να ασχοληθεί με τα ζητήματα αυτά.

Ας πάρουμε ένα πρώτο παράδειγμα. Εξακολουθούμε να ακούμε τους υπουργούς Οικονομικών να ισχυρίζονται[4] ότι οι αυξήσεις του κατώτατου μισθού ή η αποκατάσταση των συλλογικών διαπραγματεύσεων είναι περιττές ή δευτερεύουσας σημασίας, διότι τελικά, η αύξηση των μισθών εξαρτάται από την αύξηση της παραγωγικότητας. Αλλά είναι ακριβώς αυτή η σχέση που έχει σπάσει τις τελευταίες δεκαετίες, όχι μόνο στις ΗΠΑ (Διάγραμμα 1) αλλά και σε άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες (Διάγραμμα 2).

Διάγραμμα 1: Η αποσύνδεση μεταξύ παραγωγικότητας και αμοιβής[5]

Διάγραμμα 2: Η εξέλιξη του μέσου μισθού και της παραγωγικότητας της εργασίας

Μπορούμε λοιπόν να διαπιστώσουμε ότι στις ανεπτυγμένες χώρες, οι μισθοί δεν ακολουθούν την αύξηση της παραγωγικότητας. Με άλλα λόγια δεν έχουμε καμία εγγύηση ότι στον σύγχρονο καπιταλισμό η αύξηση της παραγωγικότητας παρασύρει προς τα πάνω και τους μισθούς. Τι σημαίνει αυτό για την τρέχουσα συγκυρία;

Η κυβέρνηση στην Ελλάδα ποντάρει σε ανάκαμψη από την πανδημία τύπου V. Ένα θέμα είναι ότι η ελληνική οικονομία θα ανακάμψει στο προ-πανδημίας ΑΕΠ αργότερα από άλλες οικονομίες.

Πιο σημαντικό όμως είναι ότι αυτό το V είναι απίθανο να είναι το ίδιο για όλους. Και πως θα μπορούσε αλλιώς, όταν η κυβέρνηση, αγνοώντας αυτές τις τάσεις, συνεχώς παρεμβαίνει, από το 2019, στις συλλογικές διαπραγματεύσεις, στις απολύσεις, στην ευελιξία στην αγορά εργασίας κ.ο.κ. με πολιτικές που είναι η αιτία αυτών των τάσεων. Αποδεικνύει με αυτόν τον τρόπο ότι για αυτήν οι ανισότητες δεν είναι πρόβλημα, αλλά αντίθετα η διατήρησή τους είναι στόχος.

Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα αν αναλογιστούμε ότι η μεγάλη αναστροφή καλά κρατεί ενώ η κυβέρνηση φαίνεται να πιστεύει ότι θα έχουμε οφέλη για την κοινωνία στο σύνολό της κάποια στιγμή στο μέλλον, χωρίς βέβαια κάποια χρονική δέσμευση για αυτό. Αν δει κανείς τις χώρες του ΟΟΣΑ θα δει ότι οι ανισότητες εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό πρόβλημα.

Το διάγραμμα 3 δείχνει ότι η ανισότητα στις ΗΠΑ μετά από μια μακρά περίοδο που περιορίστηκε σημαντικά (από το 1930 έως το 1970) άρχισε να αυξάνεται και πάλι από τότε. Ταυτόχρονα το διάγραμμα 4 δείχνει ότι αυτό το φαινόμενο είναι παγκόσμιο, η ανάπτυξη των οικονομιών τα τελευταία 40 χρόνια ευνοεί κυρίως την αύξηση εισοδημάτων στα υψηλά και πολύ υψηλά δεκατημόρια.

Αυτό το καταλαβαίνει κανείς κοιτώντας ότι την περίοδο αυτή είχαμε μια μικρή αύξηση του εισοδήματος των πολύ φτωχών σε κάποιες αναπτυσσόμενες χώρες (στα αριστερά όπως κοιτάμε το διάγραμμα), την ακόμα μικρότερη αύξηση των μεσαίων εισοδημάτων ιδίως σε ΗΠΑ και Ευρώπη στο κέντρο του διαγράμματος, και την εκρηκτική αύξηση των εισοδημάτων του πλουσιότερου 1% και 0.1%.

Άρα η συμπίεση των μεσαίων στρωμάτων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη είναι ένα παγιωμένο φαινόμενο και αποτέλεσμα των συγκεκριμένων νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Δεν αφορά μόνο τη συμπίεση των μεσαίων στρωμάτων στην Ελλάδα και δη από τις πολιτικές του ΣΥΡΙΖΑ.

Διάγραμμα 3: Η ανισότητα εισοδήματος στις ΗΠΑ. Δείκτης Gini 1913 – 2009

Διάγραμμα 4

Η ίδια ιστορία, και με τη συμπίεση των μεσαίων στρωμάτων, φαίνεται αν εξετάσουμε τις εξελίξεις από την πλευρά του πλούτου. Στο διάγραμμα 5 φαίνεται η συνεχής αύξηση στο μερίδιο του παγκόσμιου πλούτου του πάνω 1% (ακόμα πιο εντυπωσιακό για το πλουσιότερο 0,1% και 0,01%) και η σταδιακή μείωση του «μεσαίου» 40%.

Διάγραμμα 5: Η πορεία του παγκόσμιου πλούτου

Και πως αντιμετωπίζει η Νέα Δημοκρατία αυτή την παγκόσμια τάση ανισοτήτων, που μπορούμε να πούμε ότι αποτελεί το κυρίαρχο φαινόμενο της εποχής μας; Με μείωση της φορολογίας των εταιρικών κερδών, μείωση στη φορολογία ακίνητης περιουσίας για τους πλούσιους – μέσω της παρέμβασης στον ΕΝΦΙΑ –αύξηση του αφορολόγητου στις γονικές παροχές.

Ακόμη και στη φορολογία εισοδήματος η αναστολή της εισφοράς αλληλεγγύης (στον ιδιωτικό τομέα μόνο και χωρίς ταβάνι) ωφελεί μόνο αυτούς που έχουν εισοδήματα πάνω από 12.000 ευρώ το χρόνο (άρα εξαιρούνται οι χιλιάδες που λαμβάνουν τον βασικό μισθό ή και αρκετά παραπάνω) και ωφελεί σημαντικά τα υψηλά εισοδήματα που είχαν και την υψηλότερη επιβάρυνση.

Πιθανώς πρόκειται για μια επίμονη πεποίθηση στην υπόθεση trickle-down, την ατεκμηρίωτη πίστη ότι τελικά ο πλούτος των λίγων θα διαχυθεί και στους υπόλοιπους.

Γιατί όπως φαίνεται από τα επόμενα τρία διαγράμματα η μείωση του φόρου των κερδών των επιχειρήσεων (διάγραμμα 6) και η μειώσεις του ανώτατου συντελεστή φόρου εισοδήματος (διάγραμμα 7) δεν συνοδεύτηκαν από την αύξηση των επενδύσεων (διάγραμμα 8) τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη. Πόσοι από τους πολίτες στην Ελλάδα και την Ευρώπη έχουν εικόνα ότι τα 40 χρόνια νεοφιλελευθερισμού οδήγησαν τις επενδύσεις σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα;

Πάνω σε αυτή την κατάσταση χτίζει η Νέα Δημοκρατία που δύο από τα τρία βασικά της προεκλογικά συνθήματα ήταν η χαμηλή φορολογία και οι υψηλό επίπεδο επενδύσεων, με το δεύτερο μάλιστα να παρουσιάζεται ως άμεσο αποτέλεσμα του πρώτου.

Διάγραμμα 6: Φορολογία κερδών επιχειρήσεων

Διάγραμμα 7: Ανώτατος συντελεστής φορολογίας εισοδήματος

Διάγραμμα 8: Καθαρός σχηματισμός παγίου κεφαλαίου

Μια πιθανή εξήγηση για αυτό (θετική συσχέτιση στη μείωση φόρων στους πλούσιους και μειώσεις επενδύσεων) είναι ότι με την εργασία φθηνή και επισφαλή, οι επιχειρήσεις προτιμούν να χρησιμοποιούν περισσότερη εργασία από ότι να επενδύουν σε νέες τεχνολογίες. Άρα δεν είναι μόνο το γεγονός ότι οι μισθοί δεν κατάφεραν να συμβαδίσουν με την αύξηση της παραγωγικότητας, όπως είδαμε, αλλά και ότι η ίδια η αύξηση της παραγωγικότητας τα τελευταία χρόνια απέχει πολύ από το να είναι εντυπωσιακή.

Περιττό να ειπωθεί ότι η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν εμπλέκεται καν με τέτοια επιχειρήματα, με την ιδέα δηλαδή ότι οι χαμηλοί μισθοί και η ανισότητα δεν είναι μόνο κοινωνικά άδικες αλλά και επιζήμιες για την ανάπτυξη.

Μαζί με όλες αυτές τις εξελίξεις έχουμε και την αύξηση των χρεών όλων των μορφών. Στο διάγραμμα 9[6] βλέπουμε την αύξηση του ιδιωτικού χρέους σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα. Άρα τα νοικοκυριά συνεχίζουν  να αυξάνουν το δανεισμό τους για να μπορέσουν να καλύψουν τα κενά που δημιουργούνται από τη στασιμότητα των εισοδημάτων τους.

Διάγραμμα 9: Ιδιωτικό χρέος (νοικοκυριά) και καθαρό διαθέσιμο εισόδημα

Επιπλέον, όπως δείχνουν τα διαγράμματα 10 και 11 και οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να αναλαμβάνουν μεγαλύτερο χρέος τόσο στις ΗΠΑ όσο και συνολικά στις χώρες του ΟΟΣΑ. Ένα μέρος της εξήγησης αυτής της τάσης είναι ότι αντί για επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες, που τώρα καθίστανται ακόμη πιο επείγουσες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της κλιματικής αλλαγής, συνεχίζουν τις πρακτικές της χρηματοδότησης μέσω του χρηματοπιστωτικού τομέα, της επαναγοράς ιδίων μετοχών, των συγχωνεύσεων και των εξαγορών κ.ο.κ.

Διάγραμμα 10: Εξέλιξη του διαθέσιμου εισοδήματος και του χρέους των νοικοκυριών σε ένα δείγμα ανεπτυγμένων οικονομιών

Διάγραμμα 11: Μη χρηματοοικονομικό εταιρικό χρέος στις χώρες του ΟΟΣΑ Πηγή: OECD Economic Outlook, Volume 2017 Issue 2

Το ίδιο συμβαίνει και με το δημόσιο χρέος όπως φαίνεται και από το διάγραμμα 12

Διάγραμμα 12: Δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ σε ανεπτυγμένες χώρες 1970-2013

Η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος είναι η ταχεία αύξηση των κερδών του χρηματοπιστωτικού τομέα. Όπως δείχνει το διάγραμμα 13 από το 1980 και μετά, στις ΗΠΑ, τα κέρδη του χρηματοπιστωτικού τομέα αυξήθηκαν κατά πολύ περισσότερο από αυτά του μη-χρηματοπιστωτικού τομέα.

Διάγραμμα 13: Εξέλιξη των κερδών του χρηματοπιστωτικού τομέα (κόκκινο) και του μη-χρηματοπιστωτικού τομέα (μπλε), Δείκτης 1980=100

Φυσικά, αληθεύει εν μέρει ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την πραγματική οικονομία. Αλλά ταυτόχρονα η σύνδεση αυτή στην εποχή μας οδηγεί στο οικονομικό μοντέλο με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που περιγράψαμε: Οικονομίες που στερούνται τόσο δυναμικότητας όσο και κοινωνικής δικαιοσύνης, και με αύξηση όλων των μορφών χρέους (ιδιωτικού, επιχειρήσεων, δημοσίου)

Ο Wolfgang Streeck[7] υποστηρίζει ότι αυτές οι τάσεις αντιπροσωπεύουν μια συνεχή προσπάθεια δανεισμού από το μέλλον. Αντί να αντιμετωπίσουν τα οξυμένα ζητήματα αναδιανομής που έχουν μπροστά τους από τη δεκαετία του 1970, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής προτίμησαν να παραμερίσουν προσωρινά το πρόβλημα, δανειζόμενοι οι ίδιοι και κάνοντας τα στραβά μάτια στην αύξηση του χρέους των υπολοίπων στην οικονομία.

Η κυβερνητική ρητορική φαίνεται να αγνοεί τις αδυναμίες ορισμένων από τους βασικούς ισχυρισμούς της: Οι χαμηλοί μισθοί και οι χαμηλοί φόροι δεν θα παρέχουν περισσότερες επενδύσεις και περισσότερη ανάπτυξη και δεν θα ωφελήσουν όλους (σημειώνω ότι η ανάπτυξη για όλους ήταν το προεκλογικό της σύνθημα). Οι παγιωμένες τάσεις στις οικονομίες των χωρών του ΟΟΣΑ υπονομεύουν την προσέγγισή της.

Οι αναδιανεμητικές συγκρούσεις δεν μπορούν πλέον να κρυφτούν κάτω από το χαλί. Η στήριξη της αύξησης των μισθών και τα μέτρα για την αντιστροφή των ανισοτήτων δεν είναι μόνο κοινωνικά δίκαια, αλλά ίσως ο μόνος τρόπος για ανάπτυξη και βιώσιμη και δίκαιη.

Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος είναι Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, πρώην υπουργός Οικονομικών

[1] «Τρία Διαγράμματα, Μια Ιστορία», Ειδική Έκδοση Οικονομία και Κρίση, Η Αυγή 28/2/2010

[2] Ο όρος και η ανάλυση του φαινομένου πρώτα έγινε από τον B. Harrison και E. Goldsmith The Great U-Turn Basic Books, 1988

[3] Αυτά τα επιχειρήματα επεκτάθηκαν στο Χωρίς Επιστροφή (ΚΨΜ, 2011) που γράψαμε μαζί με τον Χ. Λάσκο

[4] Με την κινητοποίηση πόρων θα αυξηθεί η ζήτηση εργασίας, θα βελτιωθεί η παραγωγικότητα και αυτό θα επιτρέψει οι μισθοί να αυξηθούν και να μειωθεί η ανεργία. Αυτή θα είναι η μεγαλύτερη παρέμβαση για τις ανισότητες. 

Θ. Σκυλακάκης 29/7/2021

[5] https://www.epi.org/publication/understanding-the-historic-divergence-between-productivity-and-a-typical-workers-pay-why-it-matters-and-why-its-real/

[6] https://voxeu.org/article/our-changing-attitudes-towards-household-debt

[7] Πώς θα τελειώσει ο καπιταλισμός, Πλέθρον, 2019

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Ευκλείδης Τσακαλώτος – Η οικονομική πολιτική της ΝΔ – Τα βασικά μακροοικονομικά που επιλέγει να παραβλέπει εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η 47^η επέτειος της ίδρυσης της ΝΔ προσφέρει την ευκαιρία αναστοχασμού του πολιτικού προσανατολισμού της, στη σημερινή συγκυρία.

Ο Κων. Καραμανλής, με την ιδρυτική διακήρυξη της 4^ης Οκτωβρίου 1974 και το συνέδριο της Χαλκιδικής το 1979, οριοθέτησε το ιδεολογικό εύρος της ΝΔ: «από τη Δεξιά, μέχρι τις παρυφές της Αριστεράς». Ο εμπλουτισμός του στελεχιακού δυναμικού της με κορυφαίες προσωπικότητες του κεντρώου χώρου, όπως ο Κων. Μητσοτάκης και ο Αθ. Κανελλόπουλος, προσέδωσε στη ΝΔ την πολιτική ταυτότητα της Κεντροδεξιάς, με έμφαση στο Κέντρο.

Μολονότι η ΝΔ εκφράζει κατά βάση τα συντηρητικά στρώματα της ελληνικής κοινωνίας, ο Κων. Καραμανλής την ανέδειξε στο σημαντικότερο μεταρρυθμιστικό φορέα της Μεταπολίτευσης. Οι τομές που διαμόρφωσαν την Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία και μεταμόρφωσαν την Ελλάδα από βαλκανική σε ευρωπαϊκή χώρα, φέρουν την προσωπική του σφραγίδα. Μεταρρυθμίσεις όπως κατάργηση του βασιλικού θεσμού, καθιέρωση της Δημοτικής, νομιμοποίηση του ΚΚΕ, προσδίδουν μεγαλύτερη αξία στην ηγετική του μορφή, γιατί τις αποτόλμησε μολονότι προσέκρουαν στις πεποιθήσεις σημαντικού τμήματος της λαϊκής του βάσης.

Το γεγονός ότι παρά τις ανατροπές στο πολιτικό σκηνικό που σημειώθηκαν τα χρόνια της κρίσης σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, η ΝΔ εξακολουθεί να πρωταγωνιστεί στην ελληνική πολιτική σκηνή, οφείλεται στο ιδεολογικό εύρος και το μεταρρυθμιστικό DNA που της προσέδωσε ο ιδρυτής της. Είναι τα δύο δομικά στοιχεία που της επιτρέπουν να ανανεώνεται και να προσαρμόζεται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες παραμένοντας επί μισό αιώνα κόμμα εξουσίας. Κάτι που δεν ισχύει για το ΠΑΣΟΚ του Α. Παπανδρέου, κόμμα προσωποπαγές.

Ευθύνες και Υποχρεώσεις

Η ιστορική διαδρομή της ΝΔ δημιουργεί ευθύνες και υποχρεώσεις. Την ευθύνη πρόταξης του εθνικού συμφέροντος έναντι του κομματικού. Την υποχρέωση σεβασμού των ιδρυτικών αρχών και των πολιτικών υποθηκών του ιδρυτή της. Την τόλμη των μεταρρυθμιστών, προκειμένου να αντιμετωπίζονται νέα προβλήματα και νέες πραγματικότητες. Κυρίως απαιτεί την αποστείρωση της πολιτικής της δράσης από τον ιό του λαϊκισμού και το φόβο του πολιτικού κόστους. Η πορεία της ΝΔ δεν υπήρξε πάντοτε ευθυγραμμισμένη με αυτές τις πολιτικές επιταγές.

Τα δομικά στοιχεία της ΝΔ αποτυπώνονται στη διακυβέρνηση της χώρας από τον Κυρ. Μητσοτάκη. Διεύρυνση προς τις κεντρώες εκσυγχρονιστικές δυνάμεις, πολιτική βούληση για τομές της μεταρρύθμισης. Ως σύγχρονος πολιτικός, προσέθεσε το τεχνοκρατικό κυβερνητικό management, το επιτελικό κράτος. Μια τεχνοκρατική υποδομή που επιτρέπει τον έλεγχο και την παρακολούθηση του κυβερνητικού έργου. Ένα σύγχρονο εργαλείο που αντικατέστησε το πρωινό τηλεφώνημα του Κων. Καραμανλή και το «μπλοκάκι» του Κώστα Σημίτη.

Το μήνυμα της διαγραφής του βουλευτή Μπογδάνου ήταν σαφές. Καμία ανοχή σε αντιλήψεις του παρελθόντος που αντιστρατεύονται την πολιτική ταυτότητα της σύγχρονης φιλελεύθερης δημοκρατικής παράταξης. Προέκυψαν δύο ερωτήματα από την αποφασιστική αντίδραση του Κυρ. Μητσοτάκη:

1.- Απειλείται η ενότητα της ΝΔ από την έμφαση στο πολιτικο-εκσυγχρονιστικό κέντρο;

2.- Υπάρχει κενό στα δεξιά της ΝΔ που μπορεί να προκαλέσει επανεμφάνιση ακροδεξιών ή εθνικο-πατριωτικών κομμάτων, όπως ο ΛΑΟΣ του Γ. Καρατζαφέρη ή η ΠΟΛΑΝ του Α. Σαμαρά;

Εικοσιοκτώ μήνες από την ανάληψη της ευθύνης διακυβέρνησης της χώρας, η πολιτική κυριαρχία της ΝΔ και του Κυρ. Μητσοτάκη προσωπικά, είναι πρωτοφανής στα μεταπολιτευτικά χρονικά. Η διαφορά με την Αξ. Αντιπολίτευση και με τον Α. Τσίπρα, παρά την όποια κυβερνητική φθορά, έχει διευρυνθεί σε διψήφια ποσοστά. Η κυβερνητική πολιτική σε όλους τους τομείς επιδοκιμάζεται, περισσότερο ή λιγότερο, από μια πλειοψηφία πολιτών που διαπερνά οριζόντια το πολιτικό σύστημα. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες δεν υπάρχουν περιθώρια αμφισβήτησης της ενότητας της ΝΔ. Ούτε υπάρχουν πολιτικά μεγέθη, εντός ή εκτός της ΝΔ, ικανά να αμφισβητήσουν την ηγεσία του Κυρ. Μητσοτάκη. Δεν υπάρχουν σήμερα οι προϋποθέσεις για να επαναληφθεί υπονόμευση της φιλελεύθερης-μεταρρυθμιστικής πολιτικής, όχι τόσο από την θεσμική Αντιπολίτευση όσο από την εσωκομματική, όπως συνέβη επί Κων. Μητσοτάκη που μετά θάνατον αναγνωρίστηκε ότι εάν είχε εφαρμοστεί η Ελλάδα δεν θα χρεωκοπούσε.

Κυβέρνηση Διαχείρισης Κρίσεων

Οι ηγέτες αναγνωρίζονται όταν καλούνται να αντιμετωπίσουν κρίσεις. Τότε αξιολογούνται η ικανότητα, η αποφασιστικότητα, η αποτελεσματικότητα, τα πολιτικά ανακλαστικά.

Οι διαδοχικές κρίσεις με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη η Κυβέρνηση Μητσοτάκη, στους 28 μήνες που ασκεί την εξουσία, την έχουν μεταβάλει σε κυβέρνηση διαχείρισης κρίσεων. Έβρος, νεοοθωμανικός αναθεωρητισμός, πανδημία COVID-19, σεισμοί, φαινόμενα κλιματικής αλλαγής (πυρκαγιές, Μήδεια, Ιανός, Μπάλλος), ενεργειακή κρίση. Η κυβέρνηση ανταποκρίνεται με σοβαρότητα, ρεαλισμό και τη μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα. Η διεθνής θέση της Ελλάδας έχει αναβαθμισθεί. Οι συμμαχίες με Γαλλία, ΗΠΑ, Ισραήλ, Αίγυπτο, αραβικές χώρες έχουν οδηγήσει τον Ερντογάν σε διεθνή απομόνωση. Αποκαταστάθηκε η εξοπλιστική ισορροπία μαζί με το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών. Το Κράτος ψηφιοποιείται. Το 112 σώζει ζωές. Η οικονομία παρά την αιμορραγία από την αντιμετώπιση της πανδημίας και τους εξοπλισμούς αναπτύσσεται. Η Ελλάδα δανείζεται με μηδενικά επιτόκια. Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και το νέο ΕΣΠΑ (2021-2027) επιτρέπουν στην κυβέρνηση να σχεδιάσει την Ελλάδα του 21^ου αιώνα, «Ελλάδα 2.0» πάνω σε τέσσερις πυλώνες: πράσινος, ψηφιακός, οικονομικός και θεσμικός μετασχηματισμός.

Νέα κοινωνική και πολιτική πλειοψηφία

Η χρεωκοπία της χώρας και η πολυεπίπεδη οδυνηρή κρίση που ακολούθησε, άνοιξαν το δρόμο στον ανορθολογισμό και το λαϊκισμό. Σε πολιτικό επίπεδο οι παθογένειες αυτές εκφράστηκαν από το υβριδικό πολιτικό μόρφωμα συγκυβέρνησης Αριστεράς και Ακροδεξιάς ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ που κυβέρνησε για τεσσεράμισι χρόνια. Στο δημοψήφισμα του 2015 ο ανορθολογισμός εκφράστηκε με ένα 61,5%. Αν ο Αλ. Τσίπρας προσέφερε μια θετική υπηρεσία είναι η απομυθοποίηση της Αριστεράς. Κονιορτοποιήθηκε το «ηθικό πλεονέκτημα». Αποκαλύφθηκε ο ψευδεπίγραφος «προοδευτισμός». Γελοιοποιήθηκε ο αντι-αμερικανισμός. Ένα πειρατικό τσούρμο έκανε ρεσάλτο στο εθνικό κράτος με στόχο τη νομή της εξουσίας. Η δημοσιονομική καθήλωση του ΣΥΡΙΖΑ και του Αλ. Τσίπρα αποτυπώνεται σε γελοιογραφία της γαλλικής Monde. Ο πρώην Πρωθυπουργός Μανουέλ Βαλς απευθύνεται στον Φρανσουά Ολάντ, λέγοντας: «Πρόεδρε, είμαι βέβαιος ότι οι Γάλλοι δεν μας έχουν ξεχάσει». Για να του απαντήσει ο πρώην Πρόεδρος: «Είναι ακριβώς αυτό που φοβάμαι».

Διαμορφώθηκε μια νέα κοινωνική και πολιτική πλειοψηφία. Μεσαία τάξη και δυναμικές κοινωνικές ομάδες, μέσα από μια διαδικασία πολιτικο-ιδεολογικής ωρίμανσης αποφορτίσθηκαν από ανορθολογικές και ιδεολογικές φαντασιώσεις, και απελευθερώθηκαν από διαχωριστικές γραμμές και κομματικές εντάξεις του παρελθόντος. Στο πρόσωπο του Κυρ. Μητσοτάκη βρήκαν ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό πολιτικό με τολμηρό μεταρρυθμιστικό λόγο, χωρίς ιδεολογικές προκαταλήψεις. Και όχι ένα βαλκάνιο λαϊκιστή. Πλεονέκτημά του είναι η φιλελεύθερη ιδεολογικοπολιτική του ταυτότητα, ο πραγματισμός, ο επαγγελματισμός και η τεχνοκρατική αντίληψη άσκησης πολιτικής. Η νέα διαχωριστική γραμμή που διαπερνά οριζόντια την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα δεν είναι μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς. Είναι μεταξύ μιας φιλελεύθερης, ορθολογικής και φιλοπροοδευτικής πλειοψηφίας, και μιας ανελεύθερης, αντιδημοκρατικής, ανορθολογικής και οπισθοδρομικής μειοψηφίας, που εκφράζεται κυρίως από μια αναχρονιστική Αριστερά. Μια Αριστερά που αδυνατεί να προσαρμοστεί στις νέες πραγματικότητες, που ταυτίζει την ελευθερία με την ασυδοσία, την τάξη με την ανομία, την πρόοδο με την οπισθοδρόμηση, την ισότητα με την ισοπέδωση.

Απειλή για τον Κυρ. Μητσοτάκη δεν συνιστά η σημερινή Αντιπολίτευση, ταυτισμένη με τις παθογένειες που οδήγησαν τη χώρα στη χρεωκοπία και την παρακμή. Αδυνατώντας να εκφέρει ένα σύγχρονο πολιτικό λόγο και να διατυπώσει εναλλακτικές προτάσεις, καταφεύγει στο στείρο αρνητισμό, την εχθροπάθεια και τις προσωπικές επιθέσεις. Μια Αντιπολίτευση σε δυσαρμονία με την πραγματικότητα και τις ανάγκες της κοινωνίας. Σε δυσαρμονία ακόμη και με την πλειοψηφία των οπαδών της. Χαρακτηριστικά, στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις, την ιστορική συμφωνία με τη Γαλλία, με τη ρήτρα αμυντικής συνδρομής, επικροτεί το 48% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ. Η κοινοβουλευτική του ομάδα την καταψήφισε.

Οι πραγματικές απειλές

Απειλές για τον Κυρ. Μητσοτάκη συνιστούν:

• Η ανάσχεση της μεταρρυθμιστικής δυναμικής. Ο φόβος σύγκρουσης με τους θύλακες του αναχρονισμού. Δεν βρισκόμαστε ούτε στο 1990 ούτε στο 2015. Η κοινωνία έχει ωριμάσει. Το 61,5% του ανορθολογισμού του 2015 έχει ανατραπεί. Συναίνεση με τις δυνάμεις της παρακμής είναι ματαιοπονία. Συναίνεση με την κοινωνία είναι η ρεαλιστική στόχευση.
• Ο συμβιβασμός με τα παρακμιακά φαινόμενα της ανομίας, της ατιμωρησίας, της πανεπιστημιακής και πολιτικής βίας, της συνδικαλιστικής αυθαιρεσίας. «Νόμος είναι το δίκιο του διαδηλωτή, του καταληψία, του ακτιβιστή». Με θύμα πάντα την κοινωνία.
• Η υποστολή της σημαίας διεύρυνσης προς τις κεντρώες-εκσυγχρονιστικές δυνάμεις. Η συστράτευση Στ. Μπένου και Χρ. Στυλιανίδη αποδεικνύει τη διαθεσιμότητα ικανών και πετυχημένων προσωπικοτήτων να συνδράμουν το έργο του Κυρ. Μητσοτάκη.
• Η διάψευση των προσδοκιών της πολιτικής και κοινωνικής πλειοψηφίας που εμπιστεύθηκε τα χαρακτηριστικά της πολιτικής ταυτότητας του Πρωθυπουργού. Η δεξαμενή από την οποία οφείλει να αντλεί δύναμη και στήριξη είναι τα 6,5 εκατ. των εμβολιασμένων. Και όχι το 1,5 εκατ. των αρνητών της λογικής και της επιστήμης.
• Τέλος, απειλή για τον Κυρ. Μητσοτάκη είναι το παρηκμασμένο πολιτικό σύστημα. Έχει δημιουργηθεί χάσμα μεταξύ κομματικών μηχανισμών και κοινωνίας. Όλα τα παρακμιακά φαινόμενα που ταλανίζουν την κοινωνία επωάζονται στους κομματικούς μηχανισμούς, με αιχμή τον ομογενοποιημένο κρατικοδίαιτο κομματικό συνδικαλισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Πρόεδρος της ΟΛΜΕ, που αντιμάχεται λυσσαλέα την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, και κατ’επέκταση την αξιοκρατία, είναι κομματικό στέλεχος της ΝΔ. Η κοινωνία διψάει για περισσότερους Πιερρακάκηδες και περισσότερο «επιτελικό Κράτος».-

Το άρθρο Ο πολιτικός προσανατολισμός της Ν.Δ. και ο Κυριάκος Μητσοτάκης… Του Βασίλη Κοντογιαννόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.