Η αναταραχή που έχει προκαλέσει στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία είναι πρωτοφανής για τις τελευταίες δεκαετίες. Φυσικό επόμενο είναι η επιβάρυνση του κλίματος αβεβαιότητας και ανασφάλειας, που προϋπήρχε λόγω της πανδημίας, κυρίως λόγω των υψηλών πληθωριστικών πιέσεων στις τιμές των βασικών ειδών πρώτης ανάγκης καθώς και των προϊόντων ενέργειας. Η πρώτη και με πολύ σοβαρό κοινωνικό αντίκτυπο συνέπεια όλης αυτής της κατάστασης είναι οι πρωτόγνωρες αυξήσεις που βλέπουν οι καταναλωτές στα ράφια του σουπερμάρκετ, στα πρατήρια υγρών καυσίμων και στους λογαριασμούς του ρεύματος.

Παρά τις πρωτοφανείς πιέσεις, η ελληνική οικονομία αποδεικνύει τη δυναμική της. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την πορεία της οικονομίας, κατά το πρώτο τρίμηνο του ’22 καταγράφεται αύξηση του ΑΕΠ της τάξης του 7% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του ’21. Η συγκεκριμένη επίδοση ξεπερνά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και καταδεικνύει την εμπιστοσύνη στην αναπτυξιακή προοπτική της ελληνικής οικονομίας.

Επιστρέφοντας στη μεγάλη εικόνα των συνεπειών της ενεργειακής κρίσης, το πρώτο που πρέπει να κατανοήσει κάποιος είναι ότι την ίδια κατάσταση βιώνουν σχεδόν όλες οι χώρες του κόσμου, ορισμένες εξ αυτών με σημαντικότερες συνέπειες, αν και πρόκειται για ισχυρότερες οικονομίες από την ελληνική. Το επίπεδο εξάρτησης της Ευρώπης αλλά και κάθε χώρας ξεχωριστά από το ρωσικό πετρέλαιο και το ρωσικό φυσικό αέριο είναι ο πιο καθοριστικός παράγοντας αυτής της ανατάραξης. Το αμέσως επόμενο που πρέπει να αντιληφθεί κάποιος είναι ότι δεν υπάρχει κυβέρνηση που μπορεί να ισχυριστεί στους πολίτες ότι είναι σε θέση να αντιμετωπίσει μια τέτοια κρίση στο σύνολό της. Αν το κάνει ή θα ψεύδεται ή θα λαϊκίζει ή και τα δύο μαζί.

Όπως επισημαίνει η Παγκόσμια Οργάνωση Εμπορίου στην πρόσφατη μελέτη της «Η κρίση στην Ουκρανία – Συνέπειες του πολέμου για το παγκόσμιο εμπόριο και την ανάπτυξη», από μικροοικονομική άποψη είναι αναμενόμενο να μειωθούν τα πραγματικά εισοδήματα όπως και ο παγκόσμιος δείκτης εισαγωγών. Προσθέτει δε ότι εκτός από τη Ρωσία και την Ουκρανία, για λόγους γεωγραφικής εγγύτητας και εξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια θα παρατηρηθεί μειωμένο ΑΕΠ σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Όλοι συμφωνούμε, λοιπόν, ότι σε αυτή τη φάση της ενεργειακής κρίσης δύο είναι τα μεγάλα ανοιχτά μέτωπα όσον αφορά το οικονομικό πεδίο. Η στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος των συμπολιτών μας και η λήψη πρωτοβουλιών ώστε όσο το δυνατόν συντομότερα η Ευρώπη και άρα και η χώρα μας να μειώσει ή και να μηδενίσει την εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια.

Η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η κρίση μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία συντάχθηκε με το διεθνές δίκαιο και καταδίκασε τη βαρβαρότητα εις βάρος μιας ανεξάρτητης χώρας όπως η Ουκρανία. Οι χιλιάδες νεκροί, οι πράξεις βίας, τα εγκλήματα πολέμου και τα εκατομμύρια των εκτοπισμένων βρίσκουν σύσσωμη την Ευρώπη απέναντί τους. Μια Ευρώπη που καταδικάζει τη ρωσική εισβολή με το κάθε δυνατό μέσο εφαρμόζοντας περιοριστικά οικονομικά μέτρα εις βάρος της Μόσχας.

Η κυβέρνηση συνεχίζει να στηρίζει και να ενισχύει τόσο με στοχευμένα όσο και με οριζόντια μέτρα το διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Αρχικά, για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας δόθηκαν 43 δισ. Ακολούθησαν 3,5 δισ. για την αρχική αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης ενώ το Εθνικό Πρόγραμμα Στήριξης, ανεξάρτητα από τις συνολικότερες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, αναμένεται να αγγίξει τα 3,2 δισ. Καλύφθηκε αναδρομικά το 60% της υπερβάλλουσας δαπάνης ηλεκτρικού ρεύματος από τον Δεκέμβριο μέχρι και τον Μάιο που θα επιτρέψει στους πολίτες να εισπράξουν ποσό μέχρι 600 ευρώ.

Από 1ης Ιουλίου θα ισχύει πλέον και ο νέος μηχανισμός που, στην πράξη, εξουδετερώνει τη ρήτρα αναπροσαρμογής.

Παράλληλα, με το 6ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας στο οποίο κατόρθωσε να συμφωνήσει η ΕΕ εκτιμάται πως το 90% του ρωσικού πετρελαίου που ερχόταν προς την Ευρώπη θα σταματήσει να έρχεται, κάτι που θα στερήσει από τη Ρωσία σημαντικούς πόρους για τη συνέχιση των πολεμικών επιχειρήσεων στην Ουκρανία. Οι πρωτοβουλίες, επίσης, που έχει λάβει ο έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε ευρωπαϊκό επίπεδο με στόχο τη σταδιακή απεξάρτηση της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια αλλά και την αποσύνδεση της τιμής του ρεύματος από την τιμή του φυσικού αερίου είναι γνωστές. Το αναμφισβήτητα θετικό είναι ότι η Ευρώπη, παρά την πολλές φορές έλλειψη ταχύτητας στις αποφάσεις της, είναι σε θέση να συμφωνεί και να εφαρμόζει πολιτικές που γράφουν ιστορία, ιδίως σε κρίσιμες εποχές όπως αυτή που διανύουμε τώρα.

Και ενώ η χώρα μας αντιμετωπίζει όλες αυτές τις απανωτές και διαρκείς κρίσεις, έχει καταφέρει να αποκαταστήσει το κύρος και το κλίμα εμπιστοσύνης στις διεθνείς αγορές, αξιολογείται διαρκώς με θετικούς δείκτες και προβλέψεις σε διάφορους τομείς και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες που δηλώνουν τη συνέπεια, τη σοβαρότητα και την αποτελεσματική διαχείριση των δημόσιων οικονομικών. Η αποπληρωμή του ΔΝΤ πριν από την προβλεπόμενη προθεσμία ήταν μία από αυτές τις πρωτοβουλίες. Παράλληλα, η έξοδος της χώρας από το καθεστώς της ενισχυμένης εποπτείας, η οποία τοποθετείται για τον Αύγουστο του ’22 καθώς και η προετοιμασία για την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας εντός του ’23, όπως δείχνουν και οι τελευταίες αξιολογήσεις της οικονομίας, θα σφραγίσουν το πέρασμα της Ελλάδας στην επόμενη εποχή, μετά τη δεκαετή οικονομική κρίση.

Το σύνολο του μεταρρυθμιστικού έργου της κυβέρνησης δημιουργεί συνθήκες που μόνο ένας επενδυτικός προορισμός υψηλών προδιαγραφών μπορεί να το κάνει. Η χώρα μας συγκαταλέγεται στους δέκα πιο δημοφιλείς επενδυτικούς προορισμούς της Ευρώπης. Έτσι, λοιπόν, τόσο για το 2022 όσο και για το 2023 αναμένεται υψηλός ρυθμός αύξησης των επενδύσεων στη χώρα, έχει ήδη καταγραφεί διπλασιασμός των εξαγωγών, ενώ συνεχίζεται η μείωση της ανεργίας. Ο δυναμισμός και η αυτοπεποίθηση που εκπέμπει η Ελλάδα στις διεθνείς αγορές είναι βασικές προϋποθέσεις για την ανοδική συνέχεια. Προϋπόθεση για τη συνέχιση όλης αυτής της πορείας είναι η πολιτική, κοινωνική και οικονομική σταθερότητα για την οποία η κυβέρνηση εργάζεται ακατάπαυστα και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες.

*αναπληρωτής υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων

Το άρθρο Σε ανοδική τροχιά η ελληνική οικονομία, παρά τη διεθνή κρίση… Του Νίκου Παπαθανάση εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το παραγωγικό μοντέλο της ελληνικής οικονομίας αλλάζει και η χώρα εισέρχεται στη νέα εποχή, αφήνοντας πίσω της παθογένειες και δυσλειτουργίες του παρελθόντος. Το 2022 αναμένεται να είναι μία χρονιά ισχυρής ανάπτυξης. Μιας εξωστρεφούς ανάπτυξης που αφορά όλους τους Έλληνες, τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους και, παράλληλα, συνδυάζει τα δύο σημαντικά θέματα της σύγχρονης εποχής, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την πράσινη μετάβαση.

Όπως ανέφερε και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή COP26, ο χρόνος που διαθέτουμε εξαντλείται και πρέπει να αναλάβουμε πρωτοβουλίες άμεσα ενώ η κρίση των τιμών στο φυσικό αέριο δεν πρέπει να μας εκτρέψει από τη στρατηγική απεξάρτησης από τον άνθρακα. Η ανάγκη για την απαλλαγή από ρυπογόνα καύσιμα αλλά και η στροφή στην καθαρή ενέργεια, είναι επιτακτική.

Η Ελλάδα έχει ήδη μπει στη διαδικασία απαγκίστρωσης από την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από λιγνίτη, το αργότερο μέχρι το 2028.

Η πράσινη μετάβαση θα περιλαμβάνει πράσινες επενδύσεις που θα χρηματοδοτηθούν με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και στοχεύουμε να κινητοποιήσουμε άνω των 25 δισ. € προς αυτό τον σκοπό. * Η κυβέρνηση έχει αντιληφθεί ότι δεν πρόκειται απλώς για τις συνέπειες μιας κλιματικής αλλαγής, αλλά για μια πραγματική απειλή για τον τρόπο ζωής μας και κυρίως τον τρόπο ζωής των επόμενων γενεών.

Έτσι, λοιπόν η χώρα μας υλοποιεί ένα δομικό και καινοτόμο πρόγραμμα για το κλίμα στην Ελλάδα, στο οποίο περιλαμβάνονται πρωτοβουλίες για τη ναυτιλία, τον τουρισμό, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την απολιγνιτοποίηση, τη μεταφορά πράσινης ενέργειας και την προστασία των οικοσυστημάτων. Στο πλαίσιο αυτών των πρωτοβουλιών καταρτίζεται και ο Νέος Κλιματικός Νόμος.

Σχετικά με την απολιγνιτοποίηση, στις 19 Οκτωβρίου 2021 ολοκληρώθηκε η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης για το νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων υπό τον τίτλο «Δίκαιη αναπτυξιακή μετάβαση και ρύθμιση ειδικότερων ζητημάτων απολιγνιτοποίησης». Εντός του μηνός θα έρθει στη Βουλή για ψήφιση και η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα στην ΕΕ που θα προχωρήσει το σχέδιο απολιγνιτοποίησης.

Το νομοσχέδιο αυτό αλλάζει το παραγωγικό μοντέλο στις περιοχές που εξαρτώνται, τόσο από την εξόρυξη και τη χρήση του λιγνίτη στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και στον Δήμο Μεγαλόπολης, όσο και από τη χρήση πετρελαίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στις Περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης.

Είναι σαφές ότι η μακρόχρονη εξόρυξη λιγνίτη μοιραία έχει δημιουργήσει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο παραγωγικών και Οικονομικών διαδικασιών στις τοπικές κοινωνίες το οποίο εξ αντικειμένου θα επηρεαστεί. Για να αντιμετωπίσουμε τις επιπτώσεις της αλλαγής αυτού του πλαισίου, στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται διατάξεις απολύτως αναγκαίες για την ανασυγκρότηση των οικονομιών των περιοχών μετάβασης, μέσα από την αύξηση των επενδύσεων σε διάφορους τομείς.

Στην Ελλάδα θα εισρεύσουν περίπου 77 δισ. ευρώ κοινοτικών πόρων, οι οποίοι με τη σειρά τους θα μοχλεύσουν ιδιωτικές επενδύσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων.

Κινητήρια δύναμη αλλά και βασική αρχή της μεταρρυθμιστικής και αναπτυξιακής πολιτικής μας είναι ότι πλουσιότερη Ελλάδα σημαίνει πλουσιότεροι Έλληνες. Σημαίνει ότι ο πλούτος που παράγεται με την αλλαγή του παραγωγικού και οικονομικού μοντέλου στη χώρα, επιστρέφει στην κοινωνία, επιστρέφει στους πολίτες βελτιώνοντας κάθε πτυχή της καθημερινότητας της πατρίδας μας.

*αναπληρωτής υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων

Το άρθρο «Πράσινο» το μέλλον της οικονομίας… Του Νίκου Παπαθανάση εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η παγκόσμια κοινότητα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μία από τις δυσκολότερες κρίσεις στη νεότερη Ιστορίας, μια κρίση που επηρεάζει κάθε τομέα της οικονομικής και Κοινωνικής ζωής. Όμως, τα πρώτα αισιόδοξα μηνύματα έχουν κάνει ήδη την εμφάνισή τους. Οι θετικές εξελίξεις σχετικά με την πορεία των εμβολιασμών και η βελτίωση των επιδημιολογικών δεδομένων δημιουργούν ένα νέο τοπίο. Ένα τοπίο που μας επιτρέπει να συνεχίσουμε να εστιάζουμε στο μέλλον της ελληνικής οικονομίας. Κάτι που, παρά τις αντιξοότητες, δεν πάψαμε να κάνουμε όλο αυτό το διάστημα.

Η διαρκής στήριξη των επιχειρήσεων και των εργαζομένων από την κυβέρνηση είναι δεδομένη από την πρώτη κιόλας στιγμή της πανδημίας. Στήριξη που θα συνεχιστεί και θα εξατομικευτεί για τους επαγγελματικούς κλάδους που πλήττονται περισσότερο.

Παράλληλα, το βλέμμα μας είναι στραμμένο στην επόμενη ημέρα της πανδημίας. Στην ανάκαμψη και τον μετασχηματισμό της οικονομίας, την ανάπτυξη και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Σε κάθε οικονομία όπως και σε κάθε κοινωνία, καθοριστικό ρόλο για την ομαλή λειτουργία της παίζει ο ανθρώπινος παράγοντας. Στο πλαίσιο της στήριξης του ανθρώπινου δυναμικού, η ενίσχυση των επενδύσεων είναι ο μονόδρομος που θα μας οδηγήσει στον απώτερο στόχο: τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Η κυβέρνηση εργάζεται πυρετωδώς προς αυτή την κατεύθυνση, με αποτέλεσμα όλο αυτό το διάστημα να απεγκλωβίζουμε αλλά και να εγκρίνουμε νέες επενδύσεις που θα προσφέρουν δουλειά σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας.

Το υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων κάνει έναν αγώνα δρόμου για να συμβάλλει στη συνολική προσπάθεια. Ενδεικτικό αυτού είναι τα αποτελέσματα που είχαμε στο πεδίο των στρατηγικών επενδύσεων σε διάστημα μόλις ενός μήνα. Εντός Δεκεμβρίου του 2020, εγκρίναμε τέσσερα (4) επενδυτικά σχέδια σε μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, συνολικού προϋπολογισμού 2,02 δισ. ευρώ που αναμένεται να δημιουργήσουν πάνω από 300 νέες θέσεις εργασίας. Για πρώτη φορά, εγκρίναμε επενδυτικό σχέδιο με αντικείμενο την έρευνα και την ανάπτυξη στον χώρο του φαρμάκου, συνολικού προϋπολογισμού 51 εκατ. ευρώ που αναμένεται να δημιουργήσει 75 νέες θέσεις εργασίας. Προχωρήσαμε στη Χωροθέτηση της στρατηγικής επένδυσης στον Σκορπιό, ένα επενδυτικό σχέδιο συνολικού προϋπολογισμού 165 εκατ. ευρώ, που θα κατασκευαστεί αποκλειστικά με ιδιωτικά κεφάλαια και αναμένεται να δημιουργήσει τουλάχιστον 130 νέες θέσεις εργασίας κατά τη λειτουργία του.

Παράλληλα, το μεγάλο έργο του Ελληνικού προχωρά με ταχείς ρυθμούς ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη επενδυτικά  σχέδια ξένων μεγάλων εταιρειών όπως της Microsoft, της Pfizer, της Teamviewer, της Digital Realty, της Cisco, της Beat, της Sparkle. Όλα αυτά συνθέτουν ένα απολύτως διαφορετικό επενδυτικό τοπίο από αυτό που ίσχυε στη χώρα πριν από ενάμιση χρόνο.

Οι διεθνείς αγορές έχουν λάβει το μήνυμα που εκπέμπει η ελληνική κυβέρνηση. Και συμμερίζονται την άποψή μας ότι οι επενδύσεις, μέσα από τη σοβαρότητα, την αξιοπιστία και την ταχύτητα με την οποία προχωράμε στην υλοποίησή τους, είναι τα δικά μας «εμβόλια» για την ελληνική οικονομία του αύριο.

*αναπληρωτής υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων

Το άρθρο Οι επενδύσεις είναι τα «εμβόλια» του αύριο… Του Νίκου Παπαθανάση εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.