Το πρόβλημα με τα δάνεια σε ελβετικο φράγκο

Το άρθρο Δάνεια σε ελβετικό φράγκο και ενίσχυση της ενωσιακής δικαιοσύνης… Του Ορέστη Ομράν εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Με την παρουσίαση του «Βιομηχανικού Σχεδίου για την Πράσινη Συμφωνία» την προηγούμενη εβδομάδα, η Ε.Ε. συνεχίζει την προσπάθεια ενίσχυσης της «πράσινης» μετάβασης, με παράλληλη στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και του πρόσφατου RePowerEU. Στην πραγματικότητα, επιχειρείται η δημιουργία φιλικού για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες περιβάλλοντος καθώς και η διαμόρφωση κατάλληλου ρυθμιστικού πλαισίου για την ανάπτυξη της παραγωγικής ικανότητας για τεχνολογία και προϊόντα «καθαρών» μηδενικών εκπομπών. Εξάλλου, η επιτάχυνση της διαδικασίας για την επίτευξη των φιλόδοξων ευρωπαϊκών «πράσινων» στόχων ακολουθεί να είναι μία από τις βασικές προτεραιότητες της Ε.Ε.

Η Επιτροπή απάντησε με το «Σχέδιο» στην ευρύτερη πρόσκληση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να υποβάλει προτάσεις για την κινητοποίηση σχετικών εθνικών και ευρωπαϊκών εργαλείων και τη βελτίωση του πλαισίου για επενδύσεις, με σκοπό τη διασφάλιση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας της Ε.Ε. Κατεβλήθη προσπάθεια, αν όχι απάντησης, τουλάχιστον σχετικής εξομοίωσης των ευρωπαϊκών κινήτρων με τα πακέτα στήριξης αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων που πρόσφατα ανακοίνωσαν οι ΗΠΑ και η Κίνα με στόχο τη στήριξη των εθνικών τους βιομηχανιών. Απώτατος στόχος είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικής θέσης της Ε.Ε. απέναντι στις ΗΠΑ και η μείωση της εξάρτησής της από την εισαγωγή πρώτων υλών από την Κίνα. Είχε προηγηθεί η – δικαιολογημένη- ανησυχία που προκάλεσαν στους ευρωπαϊκούς θεσμούς οι ανακοινώσεις της ομοσπονδιακής Κυβέρνησης των ΗΠΑ για το περιεχόμενο των προγραμμάτων ενίσχυσης της βιομηχανίας. Ειδικότερα, οι «πράσινες» επιδοτήσεις αξίας 369 δις. δολαρίων και η (νομοθετική) Πράξη Μείωσης του Πληθωρισμού (IRA) δίνουν κίνητρα σε ευρωπαϊκές βιομηχανίες να μετεγκατασταθούν στην Αμερική. Πράγματι, αν κατορθώσουν να προσελκύσουν ξένες βιομηχανίες, οι Η.Π.Α. θα καταστούν πρωτοπόροι των «πράσινων» επενδύσεων, θα ενισχύσουν το ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα στη διεθνή οικονομική σκακιέρα και οι κλυδωνισμοί στην οικονομία της Ένωσης δεν θα αργήσουν να γίνουν ορατοί.

Η Επιτροπή βάσισε το «Σχέδιο» σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: (i) απλοποίηση του εφαρμοζόμενου ρυθμιστικού περιβάλλοντος, (ii) επιτάχυνση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση, (iii) ενίσχυση των δεξιοτήτων και (iv) ανοιχτό εμπόριο για ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού.

Η πρόταση για τη θέσπιση ενός κανονιστικού πλαισίου μέσω της «Net-Zero Industry Act» θα περιλαμβάνει τον προσδιορισμό στόχων για την ενίσχυση της «καθαρής» βιομηχανικής ικανότητας με μείωση των παραγόμενων ρύπων, ενεργοποίηση των σχετικών ήδη υπαρχόντων εθνικών και ευρωπαϊκών εργαλείων και βελτίωση του όλου πλαισίου για επενδύσεις, με σκοπό την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Σύμφωνα με την Επιτροπή, επιπλέον ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις «κρίσιμες πρώτες ύλες» θα λειτουργήσει συμπληρωματικά και θα εξασφαλίσει επαρκής πρόσβαση σε ζωτικής σημασίας πρώτες ύλες, σημαντικές για την κατασκευή βασικών τεχνολογιών αλλά και για τη μεταρρύθμιση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με απώτατο σκοπό την απεξάρτηση από τις εισαγωγές πρώτων υλών και ενέργειας. Η χαλάρωση των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, η επαναχρησιμοποίηση των υφιστάμενων κονδυλίων της Ε.Ε. για τη χρηματοδότηση της καινοτομίας και των νέων «καθαρών» τεχνολογιών, η επίτευξη μεγαλύτερης κοινής χρηματοδότησης σε επίπεδο Ε.Ε., η απλούστευση της διαδικασίας έγκρισης «πράσινων» έργων, η ενίσχυση εμπορικών συμφωνιών για τη διασφάλιση ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού με βάση τις αρχές του θεμιτού ανταγωνισμού και του ανοικτού εμπορίου είναι οι κύριες προτάσεις που περιλαμβάνει το «Σχέδιο».

Η λήψη πρωτοβουλιών όπως το «Βιομηχανικό Σχέδιο» καταδεικνύουν πως η Ε.Ε. αντιλαμβάνεται την αναγκαιότητα για την εξεύρεση κοινών λύσεων σε έναν κόσμο που αλλάζει την στιγμή που οι βασικοί της ανταγωνιστές γίνονται αποτελεσματικότεροι και ταχύτεροι στην υιοθέτηση μέτρων. Το «Σχέδιο» αν και καθυστέρησε χρονικά ήρθε για να ρυθμίσει τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα. Πρέπει όμως να διευκρινιστούν ασάφειες, όπως για παράδειγμα ποιες τεχνολογίες θεωρούνται «καθαρές», ποιες βιομηχανίες θα μπορέσουν να εκμεταλλευτούν τα χρηματοδοτικά εργαλεία και πώς θα πραγματοποιηθεί η εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων, όπως η χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων. Πρέπει επίσης να δοθεί συγκεκριμένη έμφαση στην απαλλαγή από τον άνθρακα των ενεργοβόρων βιομηχανιών, αλλά και να γίνει κατανοητό πως δε θα έχουν όλα τα Κράτη Μέλη τη δυνατότητα να προσφέρουν επιδοτήσεις στον ίδιο βαθμό όπως η Γερμανία, η Ολλανδία ή η Γαλλία.

Όσο πιο γρήγορα ξεκαθαρίσει το ρυθμιστικό τοπίο και προχωρούν στην πράξη τέτοιου είδους μεταρρυθμίσεις, τόσο πιο κοντά θα βρίσκεται η Ένωση στην επίτευξη των στόχων της για κλιματική ουδετερότητα, χωρίς να πλήττεται η βιομηχανία. Δεν μπορεί εξάλλου κανείς να αγνοήσει πως οι χρηματοδοτικοί πόροι που προτείνει το «Σχέδιο» δεν είναι καινούριοι, αλλά γίνεται λόγος για δημιουργική αξιοποίηση των ήδη υπαρχόντων πόρων με το βάρος να πέφτει (και) στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Τούτο σαφώς φέρνει την Ένωση σε θέση δυσχερέστερη προς τους διεθνείς ανταγωνιστές της, οι οποίοι ρίχνουν στην αγορά «νέο» χρήμα προστατεύοντας την εγχώρια βιομηχανία τους, και δίνοντας κίνητρα για προσέλκυση και ξένων βιομηχανιών. Εύλογα αναρωτιέται κανείς αν τελικά το «Σχέδιο» είναι ένα ακόμα ευρωπαϊκό «ευχολόγιο», του οποίου, η όποια εθνική πρωτοβουλία θα υπερισχύσει εν τέλει, όπως έχει συμβεί και στο παρελθόν, ή αν η Ένωση θα επιδείξει την πολιτική ενότητα και γενναιότητα που απαιτείται τις επόμενες εβδομάδες, συγκεκριμενοποιώντας τα μέτρα και ενισχύοντας τη χρηματοδότηση με νέα κεφάλαια.

Ο Ορέστης Ομράν είναι διεθνής δικηγόρος, ειδικός σε θέματα ενέργειας

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Βιομηχανικό Σχέδιο Πράσινης Συμφωνίας: Ένα ακόμα ευρωπαϊκό ευχολόγιο;… Του Ορέστη Ομράν εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η Κυβέρνηση θα κληθεί άμεσα να αντιμετωπίσει σημαντικά προβλήματα διεθνούς προέλευσης που θα επηρεάσουν τις ζωές χιλιάδων Ελλήνων

Το άρθρο Επενδυτική βαθμίδα: αναγκαιότητα ή πολιτικό φετίχ;… Του Ορέστη Ομράν εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελεί – δικαιολογημένα – μία από τις σημαντικότερες συνισταμένες της πορείας της μεταπανδημικής ελληνικής οικονομίας. Μόλις την προηγούμενη Δευτέρα, η Επιτροπή ενέκρινε επιπλέον πόρους 2 δισ. ευρώ για κρατική ενίσχυση ελληνικών επιχειρήσεων με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη σε συνάρτηση με το Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Εξάλλου, η νέα διεθνής πραγματικότητα, όπως διαμορφώνεται μετά την ουκρανική κρίση, δημιουργεί οικονομικές αβεβαιότητες τόσο σε εθνικό όσο και ενωσιακό επίπεδο, οι οποίες δεν επιτρέπουν αστοχίες ή αβελτηρία στη διαχείριση των πόρων του Ταμείου.

Η μέχρι σήμερα εμπειρία στη χώρα μας έχει καταδείξει δύο βασικά ζητούμενα που εν πολλοίς θα καθορίσουν και την επιτυχία του ευρωπαϊκού αυτού εγχειρήματος για την Ελλάδα.

Πρώτο ζητούμενο η πραγματική ενίσχυση των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ). Σε μια χώρα που το 99,9% των επιχειρήσεων του μη χρηματοπιστωτικού τομέα είναι ΜμΕ, με αυτές να συμβάλλουν δε στο 83% της απασχόλησης, η συμμετοχή των περισσότερων εξ αυτών στην αξιοποίηση του Ταμείου αποτελεί σημαντική αναγκαιότητα. Η επιλογή, ωστόσο, της διοχέτευσης των πόρων του Ταμείου κατά κύριο λόγο μέσω των τραπεζών, η οποία συνεπάγεται την επικράτηση της εναλλακτικής του δανεισμού έναντι της επιχορήγησης, θέτει εν αμφιβόλω την επιτυχία του προγράμματος. Τα χαμηλά επιτόκια μπορεί να είναι μεν ελκυστικά, ωστόσο πολλές επιχειρήσεις μένουν de facto εκτός δανεισμού καθώς συχνά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που θέτουν οι τράπεζες.

Αλλα κράτη-μέλη συνειδητοποίησαν τον κίνδυνο αυτόν και έχουν κατανείμει ήδη διαφορετικά τους πόρους, ώστε να υπάρχει επαρκής χώρος για επιχορηγήσεις. Ενδεικτικά, τα παραδείγματα της Φινλανδίας, με την παροχή επιχορηγήσεων επιχειρηματικής ανάπτυξης και ενίσχυσης των ικανοτήτων διεθνοποίησης των ΜμΕ, της Λετονίας με χορηγούμενες δράσεις για τις ψηφιακές δεξιότητες και στόχο την επανειδίκευση και την αναβάθμιση δεξιοτήτων και την υποστήριξη καινοτόμων ψηφιακών υποδομών των ΜμΕ, και τέλος της Γαλλίας η οποία θα στηρίξει την ενεργειακή ανακαίνιση των ΜμΕ με μέτρο έκπτωσης φόρου και με ειδικό πρόγραμμα επιχορηγήσεων για την υποστήριξη βιοτεχνών, μικρεμπόρων και αυτοαπασχολουμένων.

Η άμεση, δικαιότερη κατανομή των πόρων, ώστε χρήματα του Ταμείου να καταλήγουν μέσω επιχορηγήσεων και στις ελληνικές ΜμΕ, καθώς και ένα σύστημα κρατικής εγγύησης που θα τους επιτρέπει τον δανεισμό μέσω χαμηλών επιτοκίων, στα πρότυπα αντίστοιχων συστημάτων που ενεργοποιήθηκαν τα χρόνια της κρίσης για την υποστήριξη των ελληνικών τραπεζών λόγω της έκθεσής τους σε Μη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα, αποτελούν ρεαλιστικές προτάσεις για την αντιμετώπιση της κατάστασης που φαίνεται να διαμορφώνεται.

Δεύτερο ζητούμενο, η επαρκής ενημέρωση όλων των ενδιαφερόμενων μερών για τις δυνατότητες αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Παρατηρείται στην αγορά κλίμα αμφιβολίας και εν μέρει αμφισβήτησης του Ταμείου, που προέρχεται ακριβώς από την ελλιπή ενημέρωση για τη διαδικασία και τις αρμόδιες να αξιολογούν σχετικές αιτήσεις ελληνικών επιχειρήσεων υπηρεσίες. Οι εξωτερικοί σύμβουλοι που προσφέρουν σχετικές υπηρεσίες δεν επαρκούν, είναι συχνά υποενημερωμένοι και οι ίδιοι, ενώ το κόστος τους επιβαρύνει σημαντικά τις ΜμΕ. Προϋποθέσεις εξάλλου για καλύτερη ενημέρωση μπορούν να δημιουργήσουν τα δωρεάν προγράμματα κατάρτισης από πόρους του Ταμείου, τα οποία ήδη έχουν ξεκινήσει σε κράτη-μέλη, όπως η Δανία και η Κροατία.

Η σωστή και χωρίς τις παραδοσιακές κωλυσιεργίες αξιοποίηση της ιστορικής συγκυρίας, την οποία διανύουμε, μέσω και των εργαλείων που δημιουργήθηκαν για την αντιμετώπισή της σε ενωσιακό επίπεδο, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης, πρέπει να αποτελέσει εθνική στρατηγική προτεραιότητα τόσο για την παρούσα όσο και για τις επόμενες κυβερνήσεις.

*O Ορέστης Ομράν είναι δικηγόρος, με έδρα τις Βρυξέλλες. Ειδικός στο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό δίκαιο.

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Πώς θα αξιοποιηθεί αποτελεσματικά το Ταμείο Ανάκαμψης… Του Ορέστη Ομράν εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία την τελευταία εβδομάδα του Φεβρουαρίου και οι οικονομικές κυρώσεις της Δύσης που ελήφθησαν άμεσα και ενισχύονται έκτοτε με σκοπό να πλήξουν ανεπανόρθωτα τη ρωσική οικονομία ως απάντηση στην κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και τον ρωσικό αναθεωρητισμό άνοιξαν τη συζήτηση για την ανάγκη απεξάρτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο. Με δεδομένο πως η Ένωση εξαρτά από τη Ρωσία τόσο τις εισαγωγές όσο και την κατανάλωση ενέργειας σε ποσοστό άνω του 40%, και ενώ η ουκρανική κρίση οδηγεί τους δείκτες του πληθωρισμού σε υψηλά των τελευταίων ετών, κυρίως λόγω των αυξημένων τιμών ενέργειας, η απεξάρτηση αυτή – τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον -μοιάζει πρακτικά πολύ δύσκολη.

Και ενώ το τελευταίο μέτρο, εύκολα καθίσταται αντικείμενο κριτικής ως αντιβαίνον ευθέως στην περιβαλλοντική πολιτική της Ένωσης για καθαρή ενέργεια, τα υπόλοιπα δεν υπολείπονται προβλημάτων. Οι διασυνοριακοί αγωγοί ως απαραίτητες υποδομές μεταφοράς φυσικού αερίου από τις χώρες όπου βρίσκονται εναλλακτικά κοιτάσματα είναι έργα υψηλού κόστους που απαιτούν τη συνεργασία πολλών κρατών, εντός και εκτός Ένωσης, και χρηματοδότηση από ιδιωτικά πέρα από δημόσια κεφάλαια, η δε αδειοδότησή τους δύναται να κρατήσει χρόνια. Τα παραδείγματα με την απόφαση για μη θέση σε λειτουργία του Nord Stream 2 και την de facto εγκατάλειψη του East Med είναι ενδεικτικά πως τα έργα αυτά είναι ευάλωτα σε γεωπολιτικές μεταβολές, εθνικούς ανταγωνισμούς και διεθνικά συμφέροντα. Εξάλλου, η ενίσχυση της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, ώστε αυτή να υπερβεί τη μέχρι πρότινος αναγκαία χρήση του φυσικού αερίου ως “καυσίμου-γέφυρα” απαιτεί πολλά παραπάνω από τη διευκόλυνση της αδειοδοτικής διαδικασίας. Οι απαιτούμενες ποσότητες για την κάλυψη έστω και ενός σημαντικού τμήματος των ευρωπαϊκών αναγκών θα απαιτούσε την άμεση μετατροπή τεράστιων περιοχών σε αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα, πράγμα τεχνικά, οικονομικά και πρακτικά ανέφικτο.

Η πολύ πρόσφατη, εξάλλου, συμφωνία μεταξύ της Ένωσης και των ΗΠΑ για σημαντική αύξηση των εισαγωγών υγροποιημένου αερίου (“LNG”) από τις τελευταίες ώστε να αντισταθμιστούν οι αντίστοιχες μέσες ετήσιες εισαγωγές από τη Ρωσία είναι σίγουρα ενθαρρυντική. Θα πρέπει ωστόσο να δει κανείς την τελική συγκεκριμένη συμφωνία ώστε να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα. Η έκπτωση που προτίθενται να προσφέρουν οι ΗΠΑ δεν αναιρεί ούτε το αυξημένο κόστος των προμηθειών αυτών –  λόγω και της δύσκολης μεταφοράς του LNG μέσω του Ατλαντικού και τη συνεπακόλουθη αμφίβολη διαθεσιμότητα επαρκών πλωτών μέσων για τη μεταφορά, ούτε τα ρυθμιστικά διλήμματα που θα ανακύψουν για τις οικείες αγορές από μια πιθανή μακροχρόνια δέσμευση προμήθειας από συγκεκριμένους Αμερικάνους παραγωγούς, δέσμευση η οποία ήδη συζητείται.

Περαιτέρω και πραγματική χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων ώστε τα Κράτη Μέλη να στηρίξουν τις πληττόμενες εθνικές οικονομίες, συνδιαμόρφωση της ζήτησης σε ενωσιακό επίπεδο και ενιαία διαπραγμάτευση των προμηθειών, δημιουργία ενωσιακών αποθηκών ενέργειας, ενιαίος ενωσιακός δανεισμός, κοινά μέτρα ελάφρυνσης των ευρωπαίων πολιτών, στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και ενίσχυση του Ταμείου Ανάκαμψης ώστε να καλύψει και τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης είναι μόνο μερικά από τα μέτρα που πρέπει να εξετάσει άμεσα και δεσμευτικά η Ένωση για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος.

Ο ρόλος εξάλλου της χώρας μας στη νέα ενεργειακή πραγματικότητα πρέπει να αναδεικνύεται συνεχώς στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα, όχι μόνο ως κόμβου μεταφοράς από εναλλακτικές πηγές αλλά και ως “Κράτους Μέλους πρότυπου” για την περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ ώστε και περισσότερα κεφάλαια να προσελκυσθούν και τα μέτρα που (οφείλεται να εξακολουθήσουν να) λαμβάνονται για την ενίσχυση νοικοκυριών και επιχειρήσεων να τυγχάνουν ευνοϊκής αντιμετώπισης σε ενωσιακό επίπεδο.

* Ο κ. Ορέστης Ομράν είναι δικηγόρος που ειδικεύεται στους τομείς της ενέργειας, των τραπεζών και των κατασκευαστών, Εταίρος της DLA Piper και Επικεφαλής του Ελληνικού Τμήματος 

Πηγή: capital.gr

Το άρθρο Ουκρανική κρίση και ενέργεια: Μια νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα… Του Ορέστη Ομράν εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.