Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο ανεξάρτητος μη κερδοσκοπικός οργανισμός Shanghai Ranking Consultancy, το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ πρώτευσε στη σχετική κατάταξη, συγκεντρώνοντας το απόλυτο της βαθμολογίας. 

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται ακόμη ένα αμερικανικό πανεπιστήμιο, το Στάνφορντ, ενώ την τριάδα συμπληρώνει ακόμη ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα των ΗΠΑ, το περίφημο MIT. Στην τέταρτη θέση (και πρώτο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο) είναι το Cambridge.

Τα 20 καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο:

1. Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ
2. Πανεπιστήμιο Στάνφορντ
3. Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (MIT)
4. Πανεπιστήμιο Κέιμπριτζ
5. Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Μπέρκλεϋ
6. Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης
7. Πανεπιστήμιο Πρίνστον
8. Πανεπιστήμιο Κολούμπια
9. Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια (Caltech)
10. Πανεπιστήμιο του Σικάγο
11. Πανεπιστήμιο Γέιλ
12. Πανεπιστήμιο Κορνέλ
13. Πανεπιστήμιο Paris-Saclay
14. Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια
15. Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Λος Άντζελες (UCLA)
16. University College του Λονδίνου
17. Πανεπιστήμιο Johns Hopkins
18. Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Σαν Ντιέγκο
19. Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον
20. Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Σαν Φρανσίσκο

Σε ποια θέση βρίσκονται τα ελληνικά πανεπιστήμια

Μια θέση ανάμεσα στα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου καταλαμβάνει το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), με βάση την «κατάταξη της Σαγκάης» για το 2024.

Παράλληλα, το ΕΚΠΑ αναδείχθηκε για ακόμη μία φορά κορυφαίο Πανεπιστήμιο στη νοτιοανατολική Ευρώπη, ενώ επιπροσθέτως βρίσκεται:

• στην 1η θέση στην Ελλάδα μεταξύ των έξι Πανεπιστημίων που βρίσκονται στο top 1000, και μάλιστα συγκεντρώνοντας τον υψηλότερο βαθμό σε όλα τα επιμέρους κριτήρια στα οποία έλαβαν βαθμό τα Ελληνικά Πανεπιστήμια.

• στην 1η θέση μεταξύ των Πανεπιστημίων της Βαλκανικής χερσονήσου και της Κύπρου.

• στο top 25 των Πανεπιστημίων της Μεσογείου ξεπερνώντας σημαντικά Πανεπιστήμια από χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία.

• στο 1,3% των καλύτερων Πανεπιστημίων παγκοσμίως, αν λάβουμε υπόψη ότι λειτουργούν 32.000 Πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο.

Ακολουθούν στις θέσεις 501-600 το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στις θέσεις 801-900 τo Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, και στις θέσεις 901-1000 το Πανεπιστήμιο Πατρών.

Ο Πρύτανης του Ιδρύματος καθηγητής κ. Γεράσιμος Σιάσος με αφορμή τη νέα διάκριση του Ιδρύματος δήλωσε:

«Άλλη μία διάκριση για το πρώτο και μεγαλύτερο Πανεπιστήμιο της Ελλάδας που μας γεμίζει περηφάνεια και ευθύνη για τη συνέχεια. Οφείλεται αποκλειστικά στο ακαδημαϊκό προσωπικό του Ιδρύματος, το οποίο παρά τις δυσκολίες παραμένει προσηλωμένο στην παραγωγή υψηλής ποιότητας και επίδρασης ερευνητικού και επιστημονικού έργου. Το εν λόγω έργο αναγνωρίζεται διεθνώς και κατατάσσει το Ίδρυμα μας στα πλέον εδραιωμένα και καταξιωμένα Πανεπιστήμια παγκοσμίως. Θερμά συγχαρητήρια σε όλα τα μέλη του ακαδημαϊκού προσωπικού του Πανεπιστημίου μας για την εν λόγω διάκριση. Αποτελεί δέσμευση της Ηγεσίας του Ιδρύματος η εντατικοποίηση της προσπάθειας για να συνεχίσουμε να παράγουμε έργο που θα μας οδηγήσει στην κατάκτηση νέων κορυφών».

Πώς βγαίνει η βαθμολογία της Σαγκάης

Η εν λόγω κατάταξη θεωρείται ως μία από τις τρεις σημαντικότερες παγκόσμιες κατατάξεις. Μεθοδολογικά αξιολογείται κάθε Πανεπιστήμιο που διαθέτει

α) αποφοίτους/ες και μέλη ΔΕΠ βραβευμένους/ες με Νόμπελ ή άλλα σημαντικά βραβεία,

β) ερευνητές / ερευνήτριες των οποίων τα άρθρα έχουν υψηλή επιστημονική απήχηση και παραπέμπονται συστηματικά, και

γ) ερευνητές / ερευνήτριες με δημοσιευμένο έργο στα σημαντικά περιοδικά Nature και Science. Επιπλέον, στον πίνακα βρίσκονται Πανεπιστήμια με σημαντικό αριθμό δημοσιεύσεων που έχουν συμπεριληφθεί στη βάση Science-Citation Index- Expanded (SCIE) και στη βάση Social Science Index Citation Index (SSCI).

Από το 2003 που ξεκίνησε η δημοσίευση της κατάταξης περισσότερα από 2000 πανεπιστήμια αξιολογούνται κατατάσσονται και από αυτά δημιουργείται ο πίνακας με τα καλύτερα 500. Από την κατάταξη του 2019 και πέρα, αξιολογούνται συνολικά 2500 Πανεπιστήμια που συγκεντρώνουν την υψηλότερη βαθμολογία και δημοσιεύεται πίνακας με τα 1000 καλύτερα Πανεπιστήμια παγκοσμίως.

Τα Πανεπιστήμια κατατάσσονται με βάση έξι (6) δείκτες ακαδημαϊκής και ερευνητικής επίδοσης. Για κάθε δείκτη το “καλύτερο” ίδρυμα βαθμολογείται με 100, οπότε κάθε άλλο ίδρυμα βαθμολογείται με το ποσοστό που υπολείπεται της βαθμολογίας του πρώτου. Οι δείκτες αυτοί είναι οι εξής:

Δείκτης ALUMNI: Ο αριθμός αποφοίτων που έχουν λάβει βραβεία (Nobel Prize, Fields Medal) με βάρος 10%,

Δείκτης AWARD: Ο αριθμός μελών ΔΕΠ που έχουν λάβει βραβεία (Nobel Prize, Fields Medal) με βάρος 20%,

Δείκτης HiCi: Ο αριθμός μελών ΔΕΠ που συμπεριλαμβάνονται σε λίστες ερευνητών με πολύ μεγάλο αριθμό ετερο-αναφορών με βάρος 20%,

Δείκτης Ν&S:Ο αριθμός δημοσιεύσεων στα περιοδικά Nature και Science από το 2018 έως το 2022 με βάρος 20%,

Δείκτης PUB: Ο αριθμός δημοσιεύσεων που συμπεριλαμβάνονται στις βάσεις δεδομένων Science Citation Index and Social Sciences Citation Index με βάρος 20%,

Δείκτης PCP: Η Κανονικοποιημένη κατά κεφαλή ακαδημαϊκή επίδοση, η οποία προκύπτει από το σταθμισμένο άθροισμα των παραπάνω δεικτών διά του αριθμού των μελών ΔΕΠ, με βάρος 10%.

θα πρέπει να τονιστεί ότι αποτελεί ιδιαίτερα μεγάλη επιτυχία τόσο για το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών όσο και για τα υπόλοιπα πέντε ελληνικά Πανεπιστήμια η συμπερίληψη τους στον πίνακα κατάταξης της Σανγκάης (ARWU). Στη συγκεκριμένη κατάταξη το 30% της συνολικής βαθμολογίας προκύπτει από απόφοιτους και καθηγητές που έχουν κερδίσει βραβείο Νόμπελ ή και Fields Metal στο πεδίο των μαθηματικών, ενώ δεν λαμβάνονται υπόψη άλλα σημαντικά βραβεία, μετάλλια και προσωπικές τιμές. Συνεπώς τα ελληνικά Πανεπιστήμια στα συγκεκριμένα κριτήρια κάθε χρόνο παίρνουν μηδέν.

Πηγή: flash.gr

Το άρθρο Η δεκάδα με τα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο – Σε ποια θέση βρίσκονται τα ελληνικά πανεπιστήμια εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η μεγαλύτερη αντιπροσωπεία πανεπιστημίων από τις Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να φτάσει στην Ελλάδα στις αρχές Νοεμβρίου, προκειμένου να δημιουργηθούν νέες συνεργασίες με τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια και να επισημοποιηθούν οι ήδη υπάρχουσες. Μία επίσκεψη που έχει χαρακτηριστεί και από τις δύο πλευρές ως ορόσημο στην επιβεβαίωση της συνεργασίας των δύο χωρών, με την εμβάθυνση των σχέσεων Ελλάδας-ΗΠΑ αυτή τη φορά στον τομέα της Εκπαίδευσης.

Συγκεκριμένα, αναμένεται να έρθουν στην Ελλάδα περισσότεροι από 70 πρυτάνεις, κοσμήτορες και καθηγητές, εκπροσωπώντας 30 πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών. Αν και οι αριθμοί υποδηλώνουν από μόνοι τους το μέγεθος της αμερικανικής αντιπροσωπείας, η πολυαναμενόμενη επίσκεψη συμβολίζει κάτι περισσότερο από αυτό. «Είναι μία πραγματικά ιστορική επίσκεψη. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία πανεπιστημίων των ΗΠΑ σε άλλη χώρα και αυτό είναι πολύ σημαντικό», τόνισε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η μορφωτική ακόλουθος της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Shanna Dietz Surendra. Υπογράμμισε, μάλιστα, το γεγονός ότι πρόκειται για συνεργασίες με όλα τα δημόσια ελληνικά πανεπιστήμια και άρα ότι διευρύνεται ο κύκλος όσων θα μπορούν να επωφεληθούν από τις σχέσεις των Ιδρυμάτων μεταξύ των δύο χωρών.

Τι σημαίνει στην πράξη αυτή η επίσκεψη; Ότι στο εγγύς μέλλον οι φοιτητές, ερευνητές και καθηγητές από τα ελληνικά πανεπιστήμια θα έχουν τη δυνατότητα να αλληλεπιδρούν με συναδέλφους τους από τα πανεπιστήμια Yale, Columbia, Harvard, Princeton, Johns Hopkins- μεταξύ άλλων-, να κάνουν από κοινού έρευνα, να ανταλλάξουν τεχνογνωσία ή/και να πάρουν κοινά ή διπλά πτυχία.

Τόσο διαφορετικοί, αλλά τόσο όμοιοι

Το εγχείρημα συνδυασμού δύο εκπαιδευτικών συστημάτων δύο διαφορετικών χωρών είναι σίγουρα μία πρόκληση. Η κ. Dietz Surendra το γνωρίζει αυτό, αλλά τονίζει ότι δεν είμαστε και τόσο διαφορετικοί εν τέλει. «Σίγουρα, το εκπαιδευτικό σύστημα και οι δομές είναι διαφορετικές στις δύο χώρες, αλλά νομίζω ότι η βασική μας ομοιότητα υπερτερεί των διαφορών μας, και αφορά στον τρόπο που συνολικά αντιλαμβανόμαστε την Εκπαίδευση», επεσήμανε και εξήγησε: «και για τις δύο πλευρές, ο βασικός στόχος της Εκπαίδευσης είναι η ανάδειξη και η διαφύλαξη των αξιών της ακαδημαϊκής ελευθερίας του λόγου και ακεραιότητας».

Επιπλέον, όπως σημείωσε η μορφωτική ακόλουθος, για αμφότερες τις κυβερνήσεις των δύο χωρών η Εκπαίδευση αποτελεί μία από τις πρώτες προτεραιότητες και παράλληλα, έχουν επίγνωση της σημασίας της στην οικονομική ανάπτυξη. Για αυτόν τον λόγο, στο πλάνο της αμερικανικής πλευράς είναι πολύ σημαντική και η διασύνδεση με τα ελληνικά περιφερειακά πανεπιστήμια.

Εξωστρέφεια, κινητικότητα, οι έννοιες-κλειδιά

Η εξωστρέφεια είναι βασική προτεραιότητα των αμερικανικών πανεπιστημίων και είναι ένας τομέας στον οποίο «παίρνουν άριστα». Σε αυτόν τον τομέα αναμένεται να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα από ελληνικής πλευράς. Το «άνοιγμα» στη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα είναι ζητούμενο και δυσεπίλυτος γρίφος, εξ αιτίας και νομοθετικών περιορισμών, μεταξύ άλλων.

Παράλληλα, άλλη μία βασική προτεραιότητα είναι η κινητικότητα των φοιτητών. Στο modus operandi του αμερικανικού εκπαιδευτικού συστήματος, η κινητικότητα και η ευελιξία έχει περίοπτη θέση. Γι’ αυτό και σε αυτόν τον τομέα τα ελληνικά πανεπιστήμια μπορούν να γίνουν δέκτες τεχνογνωσίας.

Από την άλλη, τα ελληνικά ΑΕΙ έχουν ένα μοναδικό χαρακτηριστικό και αυτό δεν αφορά μόνο στην «τεχνογνωσία» σε ακαδημαϊκά αντικείμενα, όπως είναι η Ιστορία και η Φιλοσοφία, αλλά στην εντοπιότητα της γένεσης των επιστημών, κάτι που είναι πολύ σημαντικό για τους φοιτητές των αμερικανικών πανεπιστημίων. Για παράδειγμα, είναι ανεκτίμητη η δυνατότητα για έναν φοιτητή αρχαιολογίας να περάσει μέρος των σπουδών του στην Ελλάδα, βλέποντας και παρακολουθώντας στην πράξη ανασκαφές.

Η εξωστρέφεια και η κινητικότητα, όμως, συνεπάγονται και κάτι πολύ πιο σημαντικό: συμβάλλουν στην αίσθηση του ανήκειν σε μία παγκόσμια κοινότητα. Όπως εξήγησε η κ. Dietz Surendra στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η διασύνδεση εκπαιδευτικών δομών, όπως είναι τα πανεπιστήμια, φέρνει τους νέους σε επαφή. Έτσι, οι ίδιοι γνωρίζουν όχι μόνο διαφορετικούς ανθρώπους, αλλά και διαφορετικούς τόπους και πολιτισμούς, δημιουργώντας έτσι μία κουλτούρα κατανόησης. Και αυτό, οδηγεί βήμα-βήμα, σε έναν κόσμο με λιγότερους αποκλεισμούς, φυλετικά εμπόδια ή προκαταλήψεις και κατ’ επέκταση διενέξεις και προστριβές.

Από τη θεωρία στην πράξη

Όλα τα παραπάνω δημιουργούν εύλογα το ερώτημα: Πώς όλα αυτά θα γίνουν πράξη;

Το βασικό είναι, όπως σημείωσε χαρακτηριστικά η κ. Dietz Surendra, ότι υπάρχει η καλή θέληση από όλες τις πλευρές να ξεπεραστούν όλα τα προβλήματα που θα ανακύψουν. «Είναι μία πρόκληση το να γεφυρωθούν τα δύο εκπαιδευτικά συστήματα, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι υπάρχει η θέληση και από πολιτικής πλευράς και από πλευράς ακαδημαϊκών», είπε.

Συγκεκριμένα, ειδικοί σύμβουλοι, που θα επισκεφθούν επίσης την Ελλάδα, αναμένεται να επωμιστούν το βάρος της υπερκέρασης των όποιον δομικών εμποδίων ανακύψουν.

Από την ανανέωση συνεργασιών, στη δημιουργία νέων

Στο ΑΠΕ-ΜΠΕ μίλησαν εκπρόσωποι των πανεπιστημίων Johns Hopkins, Michigan, Cincinnati και Kentucky, που αναμένεται να έρθουν τον ερχόμενο μήνα στην Ελλάδα. Κοινός παρονομαστής στα όσα ανέφεραν σχετικά με την επίσκεψή τους, είναι η επίγνωση της σημασίας και του συμβολισμού της επίσκεψης. Παράλληλα, τονίζουν τους στόχους που το κάθε πανεπιστήμιο προσδοκά να επιτύχει μέσα από τη διασύνδεσή του με ελληνικά ΑΕΙ.

Αρχικά, μέσα από τη διασύνδεση αυτή, θα υπάρξει μία ευκαιρία να ανανεωθεί μία συνεργασία δεκαετιών, που άρχισε ήδη από τη δεκαετία του 1960, μεταξύ του πανεπιστημίου του Cincinnati και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Μία συνεργασία που, όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Jack Davis, καθηγητής του τμήματος Κλασικών Σπουδών του πανεπιστημίου του Cincinnati, μετρά ήδη πολλούς φοιτητές που έχουν συμμετάσχει σε ανασκαφές στην Τούμπα, και αντίστροφα φοιτητές που έχουν συμμετάσχει στο προπτυχιακό πρόγραμμα του πανεπιστημίου του Cincinnati, που είναι ένα από τα παλαιότερα προγράμματα στις κλασικές σπουδές στις ΗΠΑ. Επιπλέον, ήδη υπάρχει συμφωνία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) για συμμετοχή των φοιτητών του Cincinnati στο αγγλόφωνο προπτυχιακό της Φιλοσοφικής. Αυτή την περίοδο, είναι «στα σκαριά» συμφωνία μεταξύ του τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ και του αντίστοιχου του πανεπιστημίου του Cincinnati.

Την ανάπτυξη προπτυχιακών ή μεταπτυχιακών προγραμμάτων σε διάφορους τομείς αναζητά, επίσης και το πανεπιστήμιο Johns Hopkins, όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Κώστας Λυκέτσος, καθηγητής, πρόεδρος του τμήματος Ψυχιατρικής και Επιστημών Συμπεριφοράς, του πανεπιστημίου. Το πανεπιστήμιο έχει ήδη κάποιες συνεργασίες, με πιο αξιόλογη ίσως εκείνη που αφορά την έρευνα σχετικά με τη νόσο Αλτσχάιμερ (Richman Family Precision Medicine Center of Excellence in Alzheimer’s disease, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, ΕΚΠΑ, πανεπιστήμια Πατρών, Κρήτης, Θεσσαλίας και ΙΤΕ). Η επίσκεψη στην Ελλάδα, όπως ανέφερε, «κινείται στην κατεύθυνση της ενδυνάμωσης των δεσμών, του ανοίγματος νέων θυρών και την ώθηση δημιουργικών ιδεών για συνεργασίες».

Στην κινητικότητα των φοιτητών και τη διεύρυνση του ερευνητικού πεδίου σε τομείς που δεν θεραπεύονται επί του παρόντος, καθώς και σε ερευνητικές συνεργασίες αποσκοπεί το πανεπιστήμιο του Kentucky, όπως σημείωσε ο Νικηφόρος Σταματιάδης, καθηγητής Πολιτικής Μηχανικής του πανεπιστημίου. Το πανεπιστήμιο, με αφορμή τη συνεργασία Ελλάδας-ΗΠΑ στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση έχει συνάψει ήδη μνημόνια συνεργασίας με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το ΑΠΘ και το πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με τον κ. Σταματιάδη, ο εντοπισμός τομέων όπου θα μπορούσαν να επεκταθούν οι συνεργασίες. «Το να έχουμε την ευκαιρία να συναντήσουμε τους συναδέλφους μας πρόσωπο με πρόσωπο και να αλληλεπιδράσουμε μαζί τους είναι μια ανεκτίμητη εμπειρία και θεωρούμε τους εαυτούς μας τυχερούς που είμαστε μέρος αυτής της προσπάθειας», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Από την πλευρά του Michigan State University, ήδη υπάρχει κοινό διδακτορικό πρόγραμμα μαζί με το ΕΜΠ. Όπως σημείωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο John Papapolmerou, καθηγητής και πρόεδρος του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, «στόχος είναι να δημιουργηθούν οι επόμενοι ηγέτες τεχνολογίας και στις δύο χώρες που θα αντιμετωπίσουν και θα λύσουν τις μεγάλες προκλήσεις της κοινωνίας για τη μηχανική που επηρεάζουν την καθημερινή μας ζωή. Θα θέλαμε επίσης οι μεταπτυχιακοί φοιτητές μας να βιώσουν μια διαφορετική κουλτούρα περνώντας χρόνο στην Ελλάδα για τις μεταπτυχιακές τους σπουδές ως μέσο ανάπτυξης υπηρετών ηγετών με παγκόσμια κατανόηση και προοπτική».

«Νέα εποχή για τα ΑΕΙ»

Η πρωτοβουλία για τη σύνδεση ελληνικών και αμερικανικών πανεπιστημίων ανήκει στο ελληνικό υπουργείο Παιδείας, το οποίο από το 2019 άρχισε να κάνει τις πρώτες διερευνητικές επαφές, ωστόσο η πανδημία καθυστέρησε την επίσκεψη και τη δια ζώσης «ζύμωση» μεταξύ των δύο πλευρών και των εκπροσώπων τους. Παρ’ όλα αυτά, πλησιάζει ο καιρός που θα σηματοδοτηθεί η επίσημη έναρξη των συνεργασιών. «Μία νέα εποχή για τα ΑΕΙ μας ξεκίνησε», ανέφερε χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, Νίκη Κεραμέως.

Η κ. Κεραμέως χαρακτήρισε την έλευση της αμερικανικής αντιπροσωπείας «εξαιρετική ευκαιρία για την πανεπιστημιακή κοινότητα να διευρύνει τους ορίζοντές της».

«Αναμένουμε με ενθουσιασμό τους εκπροσώπους 30 κορυφαίων αμερικανικών πανεπιστημίων, που θα έρθουν στη χώρα μας», σημείωσε.

Τα 30 πανεπιστήμια των ΗΠΑ

Αναλυτικά, η αντιπροσωπεία των αμερικανικών πανεπιστημίων που θα έρθει στην Ελλάδα θα αποτελείται από εκπροσώπους των εξής πανεπιστημίων:

1. California Polytechnic State University
2. Carnegie Mellon University
3. Columbia University
4. George Mason University
5. Harvard University
6. Indiana University
7. Johns Hopkins University
8. Joliet Junior College
9. Lehigh University
10. Michigan State University
11. Ohio Northern University
12. Princeton University
13. Roger Williams University
14. Rutgers University
15. Stockton University
16. Tufts University
17. University of Alabama
18. University of California, Berkeley
19. University of Cincinnati
20. University of Delaware
21. University of Illinois at Urbana-Champaign
22. University of Kentucky
23. University of South Alabama
24. University of Southern California, Viterbi School of Engineering
25. University of Texas – Health Science Center
26. Wayne State University
27. Widener University
28. William & Mary
29. Yale University
30. York College of Pennsylvania

Πηγή: newsbeast.gr

Το άρθρο Ιστορική συμφωνία: 30 αμερικανικά πανεπιστήμια έρχονται για να συνεργαστούν με ελληνικά εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στην ανοιχτή επιστολή τους προς την υπουργό Παιδείας Νίκη Κεραμέως εκφράζουν «ανησυχίες» για «υπονόμευση του του δημόσιου πανεπιστημίου» και για «τα παιδιά εκείνα που δεν έχουν την οικονοµική δυνατότητα να σπουδάσουν» (καταργήθηκε η «δωρεάν» παιδεία;), καταγγέλλουν για «ιδεοληπτική εµµονή στο νόµο και την τάξη» (είναι ιδεοληψία η τήρηση του νόμου και της τάξης!) και στο τέλος αγωνιούν που «δεν θα είναι βιώσιµα όσα µεταπτυχιακά δεν θα έχουν δίδακτρα» και για το «ψητό» ότι «Οι «δέσμες ρυθμίσεων» αφορούν σχεδόν όλες τη δυνατότητά μας για παράλληλες δραστηριότητες, πέραν εκείνων που απαιτεί η ιδιότητα του/της πανεπιστημιακού δασκάλου/ας, δραστηριότητες που θα μας επιτρέψουν να έχουμε πρόσθετα εισοδήματα…»!

Του Δημήτρη Στεργίου

Δεν γνωρίζω αν το νομοσχέδιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση που έδωσε στη δημοσιότητα η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως συνοδεύτηκε και από την αντίστοιχη Εισηγητική Έκθεση με απαρίθμηση των στόχων της νέας «μεταρρύθμισης» στα ελληνική πανεπιστήμια ή ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, όπως λέγονται τώρα, μετά την ένταξη σε αυτά και των Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων. Σημειώνεται ότι τους πανεπιστημιακούς καθηγητές, όπως προκύπτει από την ανοιχτή επιστολή των 1.000 (οι καθηγητές στα πανεπιστήμια ανέρχονταν το 2015 σε 10.800, έναντι 5.000 το 1973 και στα ΤΕΙ το 2014 σε 11.500, έναντι 3.200 το 1973!!!), η υπουργός Παιδείας ενημέρωσε με σημείωμα απαριθμώντας και τα «οφέλη» της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από τη «μεταρρύθμιση». Πάντως, από τη δική μου πλευρά, χωρίς να έχω διαβάσει αυτό το σημείωμα της υπουργού Παιδείας, σημειώνω ότι, όπως καταδεικνύεται από την ανοιχτή επιστολή των 1.000 πανεπιστημιακών καθηγητών , το όφελος θα είναι μεγάλο τουλάχιστον για τους … φορολογούμενους!!!

Η ανοιχτή αυτή επιστολή , η οποία «πλημμυρίζει» από γνωστές «πιασάρικες», «ευαίσθητες» και «ψυχόπονες» φράσεις για τον ελληνικό Τύπο και τον ελληνικό λαό που πληρώνει ετησίως περίπου 6.000 ευρώ για κάθε φοιτητή (κι άλλα τόσο τα αντίστοιχα νοικοκυριά!), χαρακτηρίστηκε από μερίδα μέσων ενημέρωσης ως «κόλαφος» κατά της υπουργού, ενώ συμβαίνει το αντίθετο, τουλάχιστον ως προς τις ρυθμίσεις που αποσκοπούν στον έλεγχο των οικονομικών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, όπως θα αναλύσω στη συνέχεια. Σπεύσω να επισημάνω ότι η Νίκη Κεραμέως δεν είναι και η καλύτερη υπουργός Παιδείας και η ταπεινότητά μου έχει σχολιάσει δυσμενώς μερικές παραλείψεις και αποφάσεις, όπως εκείνες για προσλήψεις στρατιάς χιλιάδων εκπαιδευτικών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση σε μια περίοδο κατά την οποία, λόγω υγειονομικής κρίσης δεν λειτουργούσε σχεδόν τίποτε, παρατηρείται εφιαλτικό κλείσιμο σχολείων και εφιαλτική μείωση των μαθητών και την ίδια περίοδο κατά την οποία από στοιχεία της Eurostat προκύπτει η Ελλάδα έχει την υψηλότερη (πρώτη!) σχέση δασκάλου προς μαθητές στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Λοιπόν, η ανοιχτή αυτή επιστολή των 1.000 πανεπιστημιακών καθηγητών, πλήθουσα στην αρχή από «ανησυχίες για το δημόσιο πανεπιστήμιο», για «αυταρχικές πρακτικές του παρελθόντος», για «ιδεοληπτική εµµονή στο νόµο και την τάξη» (δηλαδή πανεπιστημιακοί καθηγητές «διδάσκουν» ότι είναι ιδεοληψία η εμμονή στην τήρηση του νόμου και της τάξης!!!) , για το ότι «το ελληνικό δηµόσιο πανεπιστήµιο θα κλείσει τις πόρτες του στα παιδιά εκείνα που δεν έχουν την οικονοµική δυνατότητα να σπουδάσουν (καταργήθηκε η «δωρεάν» παιδεία;), ενώ οι νέοι επιστήµονες θα δυσκολευτούν να βρουν θέση στο πανεπιστήµιο…» και για «υπονόμευση της ελληνικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης», από απογόητευση ότι «δεν θα είναι βιώσιµα όσα µεταπτυχιακά δεν θα έχουν δίδακτρα»(!) και ότι «τα µεταπτυχιακά προγράµµατα δεν χρηµατοδοτούνται πλέον από το υπουργείο Παιδείας», από καταγγελίες για «απορρύθµιση και κατακερµατισµό της γνώσης µε πληθώρα παρεχόµενων τίτλων και σπουδών». Στη συνέχεια, μέσα από αυτό το «προπέτασμα καπνού» «μιλάει» και για την «ταμπακιέρα» με το γνωστό «αμύνεσθαι περί πάρτης», η οποία γίνεται έντονο με τη διαπίστωση ότι «η «ευελιξία» (είναι, μαζί με την «αξιολόγηση», «αριστεία», η πιο ξορκσιμένη λέξη, σε αντίθεση με τις θεοποιημένες πια «ακινησία», «ανελαστικότητα», «μονιμότητα», «μακαριότητα»!!!) στα προγράµµατα σπουδών και τα διδακτορικά σηµαίνει ότι θα µειωθεί το µόνιµο προσωπικό των πανεπιστηµίων σε όφελος διαφορετικών κατηγοριών διδασκόντων που θα προσλαµβάνονται για βραχεία παρουσία (επισκέπτες/τριες, εντεταλµένοι/ες διδασκαλίας κ.λπ.) ώστε να µην επενδύουν µακροπρόθεσµα στο πανεπιστήµιο»! Και μετά από όλα αυτά φτάνουν στο «ψητό» για το οποίο αγωνιούν επισημαίνοντας τα ακόλουθα: «Οι «δέσμες ρυθμίσεων» στις οποίες αναφέρεστε αφορούν σχεδόν όλες τη δυνατότητά μας για παράλληλες δραστηριότητες, πέραν εκείνων που απαιτεί η ιδιότητα του/της πανεπιστημιακού δασκάλου/ας, δραστηριότητες που θα μας επιτρέψουν να έχουμε πρόσθετα εισοδήματα…»!

Δεν γνωρίζω πάλι αν το επίμαχο νομοσχέδιο καταρτίστηκε για την «εξαφάνιση» της «ταμπακιέρας» αυτή κι αν ελήφθησαν υπόψη καίριες διαπιστώσεις και προτάσεις μελετών για την οικονομική κατάσταση και τις επιδόσεις της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Η ταπεινότητά μου εντόπισε την «ταμπακιέρα» αυτή για την οποία «αμύνονται» με την ανοιχτή επιστολή οι 1.000 πανεπιστημιακοί καθηγητές διότι έχω διαβάσει τη σημαντική επιστημονική μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών Και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) υπό τον τίτλο «Η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα», η οποία κυκλοφόρησε το 2017 και καλύπτει την περίοδο 2005-2015, δηλαδή μια περίοδο που κατά το ήμισυ στην Ελλάδα «έβοσκαν» τάχα παχιές αγελάδες και κατά το άλλο ήμισυ όχι ισχνές, αλλά … «κοκαλιάρες»! Οι διαπιστώσεις της μελέτης αυτής, μολονότι αποκαλυπτικές και πλήθουσες από προβληματισμό, ίσως να είναι άγνωστες ακόμα και στην Νίκη Κεραμέως και στους συνεργάτες της! Ως απάντηση στους 1.000 πανεπιστημιακούς καθηγητές θα έπρεπε να υποδειχθεί από την κυβέρνηση, τα κόμματα και τους δημοσιογράφους η μελέτη αυτή, η οποία μολονότι περιέχει στοιχεία έως το 2015, όταν η ελληνική οικονομία κατασπαρασσόταν από δύο μνημόνια και πήγαινε για … τρίτο, οι διαπιστώσεις εξακολουθούν να είναι διδακτικές και ίσως σήμερα ακόμα πιο … εκκωφαντικές.

Όταν «γκρεμίστηκε» το Σχέδιο «Αθηνά» το 2011!

Φοβάμαι ότι και η μεταρρύθμιση που προωθείται με το επίμαχο νομοσχέδιο θα έχει την τύχη εκείνης της προσπάθειας εξορθολογισμού της ανώτατης εκπαίδευσης , η οποία εκδηλώθηκε ( με πενιχρά αποτελέσματα) με το σχέδιο «ΑΘΗΝΑ» το 2011 (Ν. 4009), διότι σημαντικές αλλαγές στην οργάνωση και διοίκηση των ΑΕΙ ανατράπηκαν, ενώ οι αλλαγές στη χρηματοδότηση και διακυβέρνηση στο επίπεδο του συνολικού συστήματος έμειναν ανεφάρμοστες, και η η ανώτατη εκπαίδευση στην Ελλάδα θα παραμείνει, όπως διαπιστώνει η μελέτη του ΙΟΒΕ, από τα πλέον συγκεντρωτικά συστήματα στην Ευρώπη, ενώ η διακυβέρνηση του συνολικού συστήματος και των ιδρυμάτων ασκείται με παραδοσιακά εργαλεία ρύθμισης, όπως είναι οι έλεγχοι νομιμότητας και το δημόσιο λογιστικό πρότυπο.

Όπως επισημαίνεται στην παραπάνω μελέτη, παρά τις περικοπές στην κρατική χρηματοδότηση, τη μεταβολή της σύνθεσης της συνολικής χρηματοδότησης, και την ενίσχυση της αβεβαιότητας στη χρηματοδότηση των ΑΕΙ από εθνικές και ευρωπαϊκές πηγές, οι διαδικασίες κατανομής της κρατικής χρηματοδότησης στα ιδρύματα δεν έχουν μεταβληθεί ουσιωδώς. Ειδικότερα, δεν έχουν εισαχθεί συστηματικές διαδικασίες ελέγχου των αποτελεσμάτων της λειτουργίας των ιδρυμάτων, ενώ η κατανομή της κρατικής χρηματοδότησης δεν έχει συνδεθεί με το βαθμό επίτευξης στόχων και αποτελεσμάτων της λειτουργίας τους. Συνεπώς, η ετήσια χρηματοδότηση κάθε ιδρύματος επηρεάζεται, πρωτίστως, από τις ετήσιες διακυμάνσεις (αύξηση- μείωση) της συνολικής χρηματοδότησης από το κράτος, ανεξαρτήτως των αποτελεσμάτων της λειτουργίας τους.

Έτσι, η περιορισμένη αυτονομία της οικονομικής διαχείρισης των ιδρυμάτων που επικρατούσε πριν από την κρίση (και καθορίζεται και από τη συνταγματικά κατοχυρωμένη νομική τους μορφή ως ΝΠΔΔ), ενισχύεται μετά την έναρξη της κρίσης από τις αυξημένες ανάγκες εποπτείας στο πλαίσιο της εφαρμογής των προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας, ενώ η διακυβέρνηση του συνολικού συστήματος και ο δημόσιος έλεγχος ασκείται με παραδοσιακά εργαλεία προληπτικού χαρακτήρα (έλεγχοι νομιμότητας, όπως προαναφέρθηκε).

Πάνω από το μέσο όρο της ΕΕ και της Ευρωζώνης η δαπάνη εργαζομένων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση!

Στη συνέχεια παραθέτω μερικές από τις διαπιστώσεις της μελέτης αυτής. Συγκεκριμένα, από τα στοιχεία της Eurostat, για λόγους συγκρισιμότητας με την υπόλοιπη Ευρώπη προκύπτουν επίσης τα εξής:

– Ως ποσοστό του ΑΕΠ, η δαπάνη αποζημίωσης των εργαζομένων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα κατατάσσεται οριακά πάνω από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης, ενώ η δαπάνη αποζημίωσης των εργαζομένων στο σύνολο της εκπαίδευσης ως ποσοστό του ΑΕΠ κινείται πάνω από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης την περίοδο 2005-2015 (σημείωση δική μου: όταν μάλιστα εφαρμόζονταν και δύο … Μνημόνια!).
– Ως ποσοστό του ΑΕΠ, η δαπάνη αποζημίωσης των εργαζομένων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα το 2014 φθάνει το 0,6% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, γεγονός που την κατατάσσει οριακά πάνω από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης (0,4%). Αντίστοιχα, η δαπάνη αποζημίωσης των εργαζομένων στην εκπαίδευση συνολικά ως ποσοστό του ΑΕΠ το 2014 καλύπτει το 3,5% του εγχώριου προϊόντος, ποσοστό το οποίο σε αυτήν την περίπτωση βρίσκεται επίσης υψηλότερα έναντι του αντίστοιχου ευρωπαϊκού (3% στην ΕΕ-28 και 3,1% στην Ευρωζώνη)
-Συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, προκύπτει ότι η Ελλάδα διατηρεί το πλεόνασμα της δαπάνης και σε όρους αποζημίωσης εργαζομένων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ως ποσοστό του συνόλου της δαπάνης στην εκπαίδευση. Το ποσοστό της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για αποζημίωση εργαζομένων ως προς το σύνολο της εκπαιδευτικής δαπάνης στην Ελλάδα κινείται πάνω από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης την περίοδο 2005-2015. Συγκεκριμένα, το συγκεκριμένο ποσοστό στην Ελλάδα κινείται κατά μέσο όρο στο 17%, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος της περιόδου αυτής για την Ευρωζώνη και την ΕΕ28 βρίσκεται στο 13% και 12%
– Παρά τις περικοπές την περίοδο της κρίσης, η συνολική δαπάνη τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα, ως ποσοστό του ΑΕΠ, κατατάσσεται το 2015 ελαφρώς πάνω από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης (0,9% έναντι 0,7%, και 0,8% αντίστοιχα), λόγω της μεγάλης μείωσης και του ΑΕΠ.

Αποκαλύψεις για τους Ειδικούς Λογαριασμούς Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ)

Αποκαλυπτικές είναι και οι διαπιστώσεις για τους Ειδικούς Λογαριασμούς Κονδυλίων Έρευνα (ΕΛΚΕ), οι οποίοι τηρούνται στα πανεπιστήμια και οι οποίοι περιλαμβάνουν τα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα, τους τόκους, τις επιχορηγήσεις και τα Λοιπά έσοδα. Πιο συγκεκριμένα, οι επιχορηγήσεις περιλαμβάνουν έσοδα από τον Τακτικό Προϋπολογισμό, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και άλλες επιχορηγήσεις. Πέρα από τα βασικά έσοδα, τα ιδρύματα μπορεί να έχουν και έσοδα από εισπράξεις χρηματοοικονομικών συναλλαγών, όπως εισπράξεις από δάνεια και από εκποίηση κινητών αξιών. Δηλαδή, στους λογαριασμούς αυτούς περιλαμβάνονται και τα έσοδα από μεταπτυχιακές σπουδές για τις οποίες ανησυχούν οι 1.000 πανεπιστημιακοί , πέρα από τις δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού των ΑΕΙ. Οι ροές αυτές εσόδων, ακόμα και όταν προέρχονται από κρατικές πηγές, αντανακλούν τις δραστηριότητες, τις πρωτοβουλίες, τη στρατηγική και τις διαχειριστικές επιλογές των ίδιων των ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης, της διοίκησης και των μελών τους.

Σημειώνεται ότι τα στοιχεία για τα έσοδα και έξοδα των ΕΛΚΕ που παρουσιάζονται στη μελέτη του ΙΟΒΕ προέρχονται από το υπουργείο Παιδείας και αφορούν ερευνητικές δραστηριότητες των ιδρυμάτων. Από τη μελέτη αυτή προκύπτουν, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθες διαπιστώσεις για τους ΕΛΚΕ, οι οποίες πρέπει να προβληματίσουν κυβέρνηση και αντιπολίτευση:

-Στο σύνολο , τα έσοδα των ΕΛΚΕ, μαζί με τις εισπράξεις από χρηματοοικονομικές συναλλαγές, φθάνουν το 2015 τα 327,6 εκατ. ευρώ (αύξηση κατά 47% σε σχέση με το 2011). Από αυτά περίπου 60 εκατ. ευρώ είναι από … επιχειρηματική δραστηριότητα (μεταπτυχιακά, μελέτες, έρευνες κλπ)
-Από την άλλη πλευρά, τα έξοδα αυτά, που περιλαμβάνουν τις αμοιβές προσωπικού, τις δαπάνες για επενδύσεις, τις μεταβιβάσεις εισοδημάτων σε τρίτους (επιχορηγήσεις, χορηγίες κ.λπ.), τα έξοδα τόκων και τα λοιπά έξοδα (πληρωμές για χρηματοοικονομικές συναλλαγές, όπως δάνεια, τα οποία περιλαμβάνουν τα χρεολύσια δανείων και τη χορήγηση δανείων σε τρίτους), παρουσιάζουν αύξηση από τα 204,7 εκατ. ευρώ το 2011 στα 342 σχεδόν εκατ. ευρώ το 2015, δηλαδή κατά 67%. Σημειώνεται ότι οι αμοιβές προσωπικού έχουν αυξηθεί κατά 54% από το 2011 έως το 2015, φθάνοντας στα 97 εκατ. ευρώ (από 63 εκατ. ευρώ το 2011). Ως ποσοστό του συνόλου των εξόδων των ΕΛΚΕ, οι αμοιβές προσωπικού συνιστούν ένα σχετικά σταθερό μερίδιό τους, το οποίο κυμαίνεται ελαφρώς από το 31% του συνόλου το 2011, στο 28% του συνόλου το 2015.
-Το ισοζύγιο εσόδων-εξόδων , ενώ είναι θετικό από το 2011 μέχρι το 2013, το 2014 και το 2015 αλλάζει πρόσημο, με τα συνολικά έξοδα των ΕΛΚΕ του να ξεπερνούν τα συνολικά έσοδά τους!
-Οι επιχορηγήσεις βαίνουν αυξανόμενες σχεδόν καθόλη την περίοδο, με εξαίρεση το 2014, όταν και μειώνεται ήπια στα €178,1 εκατ. Το 2015, τα έσοδα από επιχορηγήσεις βρίσκονται στα 205,4 εκατ. ευρώ , έχοντας σωρευτικά σχεδόν διπλασιαστεί (95%) σε σχέση με το 2011. Από τα έσοδα των επιχορηγήσεων, αυτά που προέρχονται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων καταγράφουν τη μεγαλύτερη αύξηση σωρευτικά για την εξεταζόμενη περίοδο, αφού το 2015 φθάνουν στα 72,2 εκατ. ευρώ, δηλαδή παρουσίασαν αύξηση κατά 190% σε σχέση με το 2011 (στα 24,8 εκατ. ευρώ). Έτσι, ενώ το 2011 συνιστούσαν μόνο το 24% των εσόδων από επιχορηγήσεις, το 2015 συνιστούν το 35% αυτών.

Οι προκλήσεις

Η παραπάνω μελέτη παραθέτει και μερικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ανώτατη εκπαίδευση, ύστερα από την πολυετή κρίση και τις επιπτώσεις της στην οικονομία, την αγορά εργασίας, και το κράτος, η ανώτατη εκπαίδευση , και που συνοπτικά είναι οι εξής:

α) Βελτίωση της απόδοσης και της αποτελεσματικότητας της δημόσιας επένδυσης στην ανώτατη εκπαίδευση, με εξορθολογισμό του συνολικού μεγέθους και της περιφερειακής διάρθρωσης του συστήματος,
β) Βελτίωση της σύνδεσης της ανώτατης εκπαίδευσης και έρευνας με την αγορά εργασίας και την επιχειρηματικότητα, με αλλαγή έμφασης και προσανατολισμού των εκπαιδευτικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων των ΑΕΙ, σε συνεργασία με εγχώριες και διεθνείς επιχειρήσεις,
γ) Εξεύρεση εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης με εξωστρέφεια, διεθνοποίηση και

Η επιστολή των πανεπιστημιακών

Η ανοιχτή επιστολή των 1.000 πανεπιστημιακών έχει ως εξής:

«Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Λάβαμε την επιστολή που απευθύνατε στα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας όπου παρουσιάζετε τα «οφέλη» του σχεδίου νόμου για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και νιώθουμε βαθιά απογοητευμένοι/ες και προσβεβλημένοι/ες.

Οι «δέσμες ρυθμίσεων» στις οποίες αναφέρεστε αφορούν σχεδόν όλες τη δυνατότητά μας για παράλληλες δραστηριότητες, πέραν εκείνων που απαιτεί η ιδιότητα του/της πανεπιστημιακού δασκάλου/ας, δραστηριότητες που θα μας επιτρέψουν να έχουμε πρόσθετα εισοδήματα.

Είναι αλήθεια ότι οι μισθοί μας είναι χαμηλοί, ιδιαίτερα μετά την οικονομική κρίση της τελευταίας δεκαετίας. Όπως είναι επίσης αλήθεια ότι έχει μειωθεί δραματικά το διδακτικό προσωπικό των πανεπιστημίων μας και ότι επωμιζόμαστε όλο και περισσότερα διοικητικά και διδακτικά καθήκοντα. Ωστόσο, ασκούμε το λειτούργημά μας με αξιοπρέπεια και αφοσίωση, επειδή νιώθουμε ότι αυτό είναι το χρέος μας απέναντι στους φοιτητές και τις φοιτήτριές μας και την ελληνική κοινωνία στο σύνολό της.

Στα χρόνια της οικονομικής και της υγειονομικής κρίσης, το ελληνικό πανεπιστήμιο όχι μόνο άντεξε αλλά συνέχισε να παράγει υψηλής ποιότητας ερευνητικό έργο και να παρέχει στους φοιτητές και τις φοιτήτριές του επιστημονική γνώση και επαγγελματική κατάρτιση.

Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το να θεωρείτε ότι σε αυτή την ιστορικά κρίσιμη καμπή αυτό που χρειάζεται το πανεπιστήμιό μας είναι να έχουμε τη δυνατότητα να λείπουμε εκατό μέρες τον χρόνο με άδεια (αντί για εξήντα που ίσχυε μέχρι τώρα) και να κάνουμε έξι ώρες μάθημα την εβδομάδα αλλά μόνο σε προπτυχιακό επίπεδο! Δημόσιο πανεπιστήμιο σημαίνει υποχρέωση της πολιτείας για οικονομική ενίσχυση των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και όχι απλώς απελευθέρωση των διαδικασιών απόκτησης πρόσθετου εισοδήματος των μελών ΔΕΠ.

Εφόσον ψηφιστεί ο νέος νόμος, αλλάζει δραματικά το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο κλείνοντας τις πόρτες του στα παιδιά εκείνα που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να σπουδάσουν. Οι φοιτητές και φοιτήτριες δεν θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να φοιτήσουν σε δωρεάν μεταπτυχιακά.

Οι ρυθμίσεις που «απελευθερώνουν» τις μεταπτυχιακές σπουδές προβλέπουν ότι τα μεταπτυχιακά προγράμματα δεν χρηματοδοτούνται πλέον από το Υπουργείο Παιδείας και το διδακτικό έργο των μελών ΔΕΠ δεν τα περιλαμβάνει. Επομένως θα είναι αδύνατο να είναι βιώσιμα όσα μεταπτυχιακά δεν θα έχουν δίδακτρα.

Δημόσιο πανεπιστήμιο σημαίνει οργάνωση των σπουδών με επιστημονικά κριτήρια και όχι απορρύθμιση και κατακερματισμό της γνώσης με πληθώρα παρεχόμενων τίτλων και σπουδών. Η «ευελιξία» στα προγράμματα σπουδών και τα διδακτορικά σημαίνει ότι θα μειωθεί το μόνιμο προσωπικό των πανεπιστημίων σε όφελος διαφορετικών κατηγοριών διδασκόντων που θα προσλαμβάνονται για βραχεία παρουσία (επισκέπτες/τριες, εντεταλμένοι/ες διδασκαλίας κ.λπ.) ώστε να μην επενδύουν μακροπρόθεσμα στο πανεπιστήμιο.

Αυτό σημαίνει και η επαναφορά ομότιμων και συνταξιούχων σε όλες τις ακαδημαϊκές δραστηριότητες. Αντίθετα, οι νέοι/ες επιστήμονες/ισσες θα δυσκολευτούν να βρουν θέση στο πανεπιστήμιο του «μέλλοντος», εφόσον θα εργάζονται με ελαστικές σχέσεις εργασίας και πενιχρές αμοιβές και θα εξαρτώνται από τους διδάσκοντες και τις διδάσκουσες ανώτερων βαθμίδων, όπως συνέβαινε παλιά όταν ο κάτοχος της «έδρας» ήταν παντοδύναμος.

Θεωρούμε επίσης ότι δεν είναι δυνατόν ένας νόμος να προβλέπει με εξονυχιστικές λεπτομέρειες το αν θα διδάξουμε εξ αποστάσεως ή μέσα στο αμφιθέατρο και με ποιους τρόπους έχουμε δικαίωμα να εξετάσουμε τους φοιτητές και τις φοιτήτριές μας. Όλο το νομοσχέδιο διαπνέεται από βαθιά περιφρόνηση, καχυποψία και απαξίωση για τους Έλληνες και Ελληνίδες πανεπιστημιακούς. Υποθέτουμε ότι αυτός είναι ο λόγος που παύουμε πλέον να έχουμε λόγο στην εκλογή πρυτάνεων/ισσών, κοσμητόρων/ισσών και αντιπρυτάνεων/ισσών ως ανάξιοι/ες αυτοδιοίκησης.

Το δημόσιο πανεπιστήμιο μέχρι σήμερα ταυτιζόταν με την ακαδημαϊκή ελευθερία και το αυτοδιοίκητο. Τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα μέχρι σήμερα αποφάσιζαν για τις δικές τους υποθέσεις με τα δικά τους όργανα.

Με όργανα που αναδεικνύονται με καθολική ψηφοφορία αλλά και ευρεία αντιπροσωπευτικότητα και που απαρτίζονται από πρόσωπα επιφορτισμένα με την πραγματοποίηση της εκπαιδευτικής και ερευνητικής αποστολής τους. Δημόσιο πανεπιστήμιο σημαίνει, σε κάθε περίπτωση, αξίωση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων για μη επέμβαση του κράτους στον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας τους.

Οι πανεπιστημιακοί είναι η μόνη κατηγορία δημοσίων λειτουργών που υπόκειται σε συνεχείς κρίσεις και αξιολογήσεις και το πανεπιστήμιο είναι ένας από τους ελάχιστους θεσμούς της χώρας όπου κυριαρχεί η διαφάνεια και η λογοδοσία.

Παρά τη συστηματική προσπάθεια δυσφήμισης, η ελληνική κοινωνία γνωρίζει ότι χάρη στο δημοκρατικό, ανοιχτό σε όλους και όλες πανεπιστήμιο, έχουν τη δυνατότητα τα παιδιά της να διαπρέψουν στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Οι διδάσκουσες και οι διδάσκοντες σήμερα στα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν εξαιρετικά βιογραφικά με διεθνείς σπουδές και δημοσιεύσεις και η Ελλάδα παράγει πολύ περισσότερα ερευνητικά αποτελέσματα από όσα αναλογούν στο μέγεθός της.

Το δημόσιο πανεπιστήμιο έχει υπαρκτά προβλήματα που όμως δεν μπορούν να λυθούν ούτε με τον αυταρχισμό και την επιβολή ενός καθεστώτος αστυνόμευσης, ούτε με τη συνεχή συκοφάντηση του θεσμού αλλά και όσων τον υπηρετούν.

Και προφανώς δεν μπορούν να λυθούν με τον στραγγαλισμό της δημοσιονομικής βάσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα.

Λυπούμαστε που χάνεται άλλη μία ευκαιρία μεταρρύθμισης της ανώτατης εκπαίδευσης. Δυστυχώς σχεδιάστηκε ερήμην και εναντίον της Ακαδημαϊκής Κοινότητας. Δηλώνουμε ότι θα συνεχίσουμε το έργο μας με αξιοπρέπεια και αίσθημα ευθύνης, υπηρετώντας το δημόσιο πανεπιστήμιο και τις αξίες της δημοκρατικής παιδείας και ζητάμε, έστω την ύστατη στιγμή, να αποσυρθούν όλες οι διατάξεις που υπονομεύουν το μέλλον της ελληνικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης».

Το άρθρο Το νομοσχέδιο για την Τριτοβάθμια εκπαίδευση… Του Δημήτρη Στεργίου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Για μίαν ακόμα φορά και η σημερινή κυβέρνηση δεν τολμά να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το κυριότερο πρόβλημα των ελληνικών πανεπιστημίων: Την υποχρέωση παρακολούθησης της διδασκαλίας των μαθημάτων από τους φοιτητές και την κατάργηση της ντροπής των ελληνικών ΑΕΙ: να επιτρέπουν στους φοιτητές να εξετάζονται απεριόριστες φορές στα διάφορα μαθήματα.

Ετσι έχει δημιουργηθεί συν τοις άλλοις και το καθεστώς των αιώνιων φοιτητών, αφού δικαιούνται να εξετάζονται ασταμάτητα και έως ότου βαρεθούν και τα παρατήσουν. Υπερβολή; Δυστυχώς είναι η ωμή πραγματικότητα, την οποία καμία κυβέρνηση και κανένας υπουργός Παιδείας δεν τολμούν να αντιμετωπίσουν ριζικά και αποτελεσματικά. Απλά την αντιπαρέρχονται.Υπ’ αυτό το επονείδιστο καθεστώς, φοιτητές οι οποίοι δεν έχουν καταφέρει να προαχθούν σε μαθήματα ακόμα και του πρώτου έτους, φθάνουν έως τις πτυχιακές εξετάσεις, που φυσικά δεν είναι εφικτές αφού χρωστούν μαθήματα προηγουμένων ετών.

Ετσι έχει καταντήσει να έχουμε χιλιάδες φοιτητές, που δεν παρακολουθούν ποτέ τις παραδόσεις μαθημάτων και ταυτόχρονα προσέρχονται αυθαδέστατα να εξεταστούν αδιάβαστοι.

Αναπόφευκτα μηδενίζονται για να ακολουθήσει ένας ατέρμων αριθμός εξεταστικών περιόδων, όπου προσέρχονται αδιάβαστοι και φυσικά μηδενιζόμενοι, εκτός εάν κάποιοι καθηγητές, μη αντέχοντες αυτό το αίσχος των αδιάβαστων και συχνά αυθάδων φοιτητών, τους βάζουν τελικά ένα 5 (το διαβόητο δημοκρατικό 5) για να απαλλαγούν από αυτούς, παραδίδοντάς τους έτσι στην κοινωνία αμελέτητους και θρασέως φέροντες τον τίτλο του πτυχιούχου Νομικής, Χημείας, Φιλολογίας, Οικονομικών κ.ο.κ. χωρίς τα στοιχειώδη προσόντα και γνώσεις με την προσδοκία να στελεχώσουν τελικά κυρίως θέσεις στο Δημόσιο και την τοπική αυτοδιοίκηση ως μόνιμοι πλέον υπάλληλοι, έστω και αν δεν κάνουν ούτε για κλητήρες.

Αυτό το φαινόμενο ντροπής, το οποίο δεν διανοείται κανένας να θίξει από τον φόβο ότι θα εξεγείρονταν μαζικά οι εθισμένοι πια στην πλειονότητά τους φοιτητές, μόνο ένας καθηγητής Πανεπιστημίου, ο κ. Γιώργος Μαυρογορδάτος, τολμά επί χρόνια με άρθρα και βιβλία να καταγγέλλει (όπως και η ταπεινότητά μου από την εποχή του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» έως και σήμερα στη στήλη μου στο «Βήμα»). Ετσι ο κ. Μαυρογορδάτος σε άρθρο του στην «Καθημερινή» (5/6) αναφερόμενος στο νομοσχέδιο-μαμούθ της υπουργού κυρίας Κεραμέως επισημαίνει την κραυγαλέα ασυνέπεια, αν όχι υποκρισία, ενός νομοσχεδίου που θεωρεί δεδομένη την παρακολούθηση των παραδόσεων χωρίς να τολμά να την επιβάλει ρητά. Αλλά χωρίς παρακολούθηση – διερωτάται ο αρθρογράφος – τι νόημα έχει τάχα η πρόβλεψη ότι κάθε μάθημα περιλαμβάνει 39 διδακτέες ώρες; Αλλά για όσους δεν έρχονται στο μάθημα – εύλογα σχολιάζει – δεν έχει καμία απολύτως σημασία αν οι ώρες είναι 39 ή 109 ή μόνο 2…

Εύλογα επίσης καταγγέλλει ότι «ο φοιτητής μπορεί να εξετάζεται όποτε θέλει και όσες φορές θέλει, όπως ακριβώς ισχύει και σήμερα. Θα μπορεί λόγου χάρη να οφείλει μαθήματα του πρώτου εξαμήνου, ενώ βρίσκεται υποτίθεται στο πτυχίο! Ούτε υπάρχει κάποιο όριο επανεξέτασης!». Πρόκειται για τον ορισμό του αιώνιου φοιτητή, παγκόσμιας νομίζω ελληνικής πρωτοτυπίας, που ουδείς πια τολμά να καταργήσει, καθώς το ρωμαλέο φοιτητικό κίνημα θα γκρέμιζε όχι μόνο τη βιβλιοθήκη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης αλλά όλα τα κτίρια των ΑΕΙ της χώρας. Τι κρίμα!

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Όσα δεν τολμά το νομοσχέδιο Κεραμέως… Του Γιάννη Μαρίνου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

«Όταν ανοίγει ένα σχολείο, κλείνει μια φυλακή» είχε πει εμβληματικά ο Β. Ουγκό. Φαντάζομαι κάτι αντίστοιχο συμβαίνει όταν ανοίγει μια βιβλιοθήκη. Ακόμα περισσότερο αν αυτή η βιβλιοθήκη είναι πανεπιστημιακή. Αυτό που δεν απάντησε ο Ουγκό είναι το τι γίνεται όταν γκρεμίζεται ένα σχολείο ή μια βιβλιοθήκη. Ή -ακόμα χειρότερα- όταν κάποιοι δεν αφήνουν να χτιστεί μια πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη. Αλλά που να τα φανταστεί αυτά κανείς…

Αυτό που ούτε ο Ουγκό αλλά ούτε και κανείς άλλος δεν θα μπορούσε κυρίως να φανταστεί είναι πως σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα με εδραιωμένη κοινοβουλευτική δημοκρατία, η κατάληψη ενός πανεπιστημιακού χώρου και η καταστροφή μιας υπό ανέγερση βιβλιοθήκης, όχι απλά μπορεί να μην θεωρείται από όλους αδίκημα, αλλά ότι κόμματα της αντιπολίτευσης θα κατηγορούσαν την κυβέρνηση για την καταστολή και σύλληψη των δραστών.

Από που όμως προκύπτει αυτή η ανοχή μεγάλου μέρους της κοινωνίας (ή τουλάχιστον μεγάλου μέρους του πολιτικού κόσμου) απέναντι στην ανομία εντός και περί των πανεπιστημίων; Και γιατί, εν τέλει, τα ελληνικά πανεπιστήμια παρουσιάζουν τόσο σημαντικά διαφορετική εικόνα σε θέματα τάξης, εικόνας και καθαριότητας, συγκρινόμενα με τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά;

Μια εύκολη απάντηση θα αναζητούσε τα αίτια στη γενική διαφοροποίηση της Ελλάδας από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, σε θέματα καθημερινότητας και κοινωνικής συμπεριφοράς. Στη διαπιστωμένη έλλειψη παιδείας σε πολλά ζητήματα. Στην έλλειψη πολιτικού και συνδικαλιστικού πολιτισμού. Όμως αυτή ίσως να ήταν μια επιφανειακή θεώρηση.

Ο πανεπιστημιακός χώρος και ειδικά το φοιτητικό κίνημα, «αγιοποιήθηκαν» με αφορμή την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Οι επόμενες γενιές φοιτητών (αλλά και πανεπιστημιακών) έζησαν και ζουν υπό το βάρος αυτής της «παρακαταθήκης». Ένα βάρος όμως, που δεν άντεξαν και δεν αντέχουν.

Η πρώτη μεταπολιτευτική περίοδος σημαδεύτηκε από έντονη πολιτικοποίηση του ελληνικού πανεπιστημίου. Κάτι το γενικότερο κλίμα επιστροφής στην πολιτική μετά από 7 χρόνια, κάτι η παραμονή και ανακύκλωση στο φοιτητικό και νεολαιίστικο χώρο των στελεχών που συμμετείχαν στις φοιτητικές εξεγέρσεις του 1973-74, κάτι η καθυστερημένη επίδραση διεθνών γεγονότων όπως ο Μάης του 68, κάτι κάποιες λανθασμένες προσπάθειες αναμόρφωσης του πανεπιστημίου (πχ Ν815) και το ενδιαφέρον της πλειοψηφίας των φοιτητών και των πολιτικών νεολαίων έφυγε από τα πανεπιστημιακά πράγματα και στράφηκε σε γενικότερες πολιτικές αναζητήσεις και αντιπαραθέσεις.

Ελάχιστη σημασία είχε το επίπεδο των σπουδών φτάνει να μην ήταν υποχρεωτικές οι παρακολουθήσεις, αδιάφορη η ποιότητα των συγγραμμάτων, φτάνει να ήταν δωρεάν για όλους, καμία συζήτηση για την επαγγελματική αποκατάσταση, φτάνει να είχαν όλοι τα ίδια απεριόριστα επαγγελματικά δικαιώματα. Στο τέλος-τέλος, πιο σημαντική ήταν η κατάσταση στη Νικαράγουα και τις άλλες χώρες της λατινικής Αμερικής από την εικόνα των σχολών ή την κατάσταση των εργαστηρίων.

Ένα ακόμα αρνητικό «κληροδότημα» της εξέγερσης του Πολυτεχνείου στο μεταπολιτευτικό πανεπιστήμιο ήταν η αποδοχή εξωπανεπιστημιακών παραγόντων (κυρίως της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς) ως στοιχείων που έπρεπε να απολαύσουν την ασυλία του πανεπιστημιακού περιβάλλοντος. Έτσι εργάτες, άεργοι, άνεργοι, περαστικοί και κάθε είδους περιθωριακοί και άσχετοι με το πανεπιστήμιο άνθρωποι, άρχισαν να βλέπουν το χώρο των ως στέγη αρχικά των πολιτικών προβληματισμών τους και αναζητήσεων και -σιγά σιγά- των ακτιβιστικών και σταδιακά εξελισσόμενων ως παραβατικών και εξτρεμιστικών συμπεριφορών τους.

Όλη αυτή η μεταπολιτευτική πολιτική έξαρση, άρχισε να εκφυλίζεται μετά την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία το 1981 και μετά την ψήφιση του νόμου 1268 το 1982, ο εκφυλισμός εξελίχθηκε σε παρακμή. Οι συνδικαλιστικές παρατάξεις (και κυρίως της αριστεράς) αδυνατούσαν (ή αδιαφορούσαν) στο να αξιοποιήσουν την αυξημένη συμμετοχή των φοιτητών στη διοίκηση του πανεπιστημίου. Η συμμετοχή στη διοίκηση προϋπέθετε θέσεις, γνώση και σοβαρότητα.

Όμως, ακόμα περισσότερο, προϋπέθετε στροφή του ενδιαφέροντος στα εκπαιδευτικά-πανεπιστημιακά πράγματα μια ατζέντα τελείως διαφορετική και άγνωστη για τους μαχητές του «σοσιαλισμού», τους «ανατροπείς της κοινωνικής τάξης» και τους αντιπάλους κάθε κατεστημένου. Αποτέλεσμα η αποχή από τους χώρους «συνδιοίκησης» και η δημιουργία ενός παράλληλου πια χώρου πολιτικής δραστηριοποίησης πέρα από τις τυπικότητες των καταστατικών διαδικασιών των φοιτητικών συλλόγων: μαζώξεις, επιτροπές αγώνα, καταλήψεις, στέκια προβληματισμού και κάθε τι άλλο ψευδεπίγραφα «αντικομφορμιστικό» γέμισαν τους πανεπιστημιακούς χώρους.

Με αφορμή δε, πολιτικές εντάσεις στη γενικότερη πραγματικότητα, οι πανεπιστημιακοί χώροι (ειδικά αυτοί στο κέντρο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης) εξελίχθηκαν αρχικά σε εφαλτήρια αντιεξουσιαστικών επιθέσεων και στη συνέχεια σε χώρο κάλυψης κάθε είδους έκνομης δραστηριότητας, από παράνομο εμπόριο μέχρι διακίνηση ναρκωτικών.

Και αν οι παρατάξεις, τα κόμματα και ο χώρος της αριστεράς έχουν την ευθύνη του φυσικού αυτουργού για όλη αυτήν την κατάσταση ΠΑΣΟΚ και ΝΔ έχουν ευθύνη, αν όχι ηθικού αυτουργού, αλλά σίγουρα κάποιου που συνειδητά ανέχθηκε και «νομιμοποίησε» τον εκφυλισμό των πανεπιστημίων. Το μεν ΠΑΣΟΚ και η νεολαία του από το άγχος μην και τα γκρουπουσκουλα των αριστεριστών και οι νοσταλγοί του Στάλιν τους χαρακτηρίσουν «δεξιούς». Η δε ΝΔ και η Δ.Α.Π, παραδομένες στη ναρκισσιστική ευφορία της «πρώτης θέσης» στο ετήσιο πανηγύρι των φοιτητικών εκλογών, δεν έκαναν το παραμικρό είτε σε κυβερνητικό, είτε σε πανεπιστημιακό επίπεδο για να ανατρέψουν αυτήν την κατάσταση.

Θύματα της όλης κατάστασης, η συνεχώς αυξανόμενη πλειοψηφία φοιτητών και καθηγητών, που προσπαθεί σε ένα λούμπεν και αναχρονιστικό περιβάλλον να διασώσει τον ακαδημαϊκό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα των πανεπιστημίων, αν όχι σε συλλογικό, τουλάχιστον σε προσωπικό επίπεδο. Κι όταν κάποιο μέλος της πανεπιστημιακής κοινότητας αγανακτεί από αυτή την δικτατορία των ολίγων και προσπαθεί να αντιδράσει, θέλοντας το ελληνικό πανεπιστήμιο να γίνει εφάμιλλο των ευρωπαϊκών, όπως δικαιούται, πέφτει θύμα εκφοβισμού και φραστικής αλλά και φυσικής βίας.

Όμως ο κόμπος έχει φτάσει εδώ και καιρό στο χτένι. Ή θα λυθεί (ή κοπεί) ο κόμπος ή θα σπάσει το χτένι.

Η σημερινή κυβέρνηση εκλέχθηκε με σημαία την αποκατάσταση της τάξης και της νομιμότητας στα πανεπιστήμια. Νομοθέτησε γρήγορα την ίδρυση ενός αστυνομικού σώματος που θα συνέβαλλε στο σκοπό αυτό, αλλά σήμερα, τρία χρόνια μετά, δεν έχει συμβεί το παραμικρό, επαναλαμβάνοντας την επίδειξη ανοχής που τόσα χρόνια επιλέγει ως συμπεριφορά ο πολιτικός της χώρος. Το δε ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, στη προσπάθεια προσέλκυσης κάθε λογής χαμένων ψηφοφόρων, ξαναστέκεται με «ίσες αποστάσεις» απέναντι στο πρόβλημα, καταδικάζοντας το βιασμό και όχι το βιαστή. Την ίδια στάση, δυστυχώς, κρατάνε και αρκετοί πανεπιστημιακοί, όπως φάνηκε και από την πρόσφατη ανακοίνωση του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Έχει φτάσει η στιγμή, που όλοι εμείς, είτε με ενεργή, είτε με ιστορική σχέση με το πανεπιστήμιο, αλλά και κάθε ενεργός πολίτης, οφείλουμε να περάσουμε από το στάδιο της απαθούς θεώρησης της πραγματικότητας, στο στάδιο της έκφρασης θέσης, των παραινέσεων, της ενεργούς υποστήριξης κάθε προσπάθειας που θα εκριζώσει την ανομία και την περιθωριοποίηση του πανεπιστημίου.

Τον πανεπιστήμιο είναι ένας χώρος ελεύθερης διακίνησης ιδεών, παραγωγής και αναπαραγωγής της γνώσης. Για να λειτουργήσει ως τέτοιο πρέπει να λειτουργεί με διαφάνεια, με κανόνες, με τάξη, με σεβασμό. Αλλιώς γίνεται ένας χώρος διακίνησης μίσους, ένας χώρος παραγωγής και αναπαραγωγής βίας.

Ένα τέτοιο πανεπιστήμιο δεν μας αξίζει.

Πηγή: lykavitos.gr

Το άρθρο Έχουμε το πανεπιστήμιο που μας αξίζει;… Του Γιώργου Σακελλίων εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το έγκλημα σε βάρος της ανώτατης εκπαίδευσης έχει την αφετηρία του στη Μεταπολίτευση του 1974. Η παράδοση του φοιτητικού πληθυσμού στην κομματικοποίηση έφερε τα δεινά της στον χώρο των πανεπιστημίων. Κομματικές παρατάξεις σε συνεχείς αντιπαραθέσεις, ρύπανση των πανεπιστημιακών χώρων με τοιχοκολλήσεις, αναγραφή συνθημάτων και γενικά μπαχαλοποίηση των πανεπιστημιακών χώρων εν ονόματι της ελεύθερης διακίνησης ιδεών. Οξύτατος ανταγωνισμός των κομματικών παρατάξεων που έφθασαν να εξευτελίσουν και τη δημοκρατική διαδικασία των εκλογών, αφού η κάθε κομματική παράταξη επικαλείται διαφορετικά εκλογικά αποτελέσματα, καθώς απουσιάζουν οι δικαστικοί αντιπρόσωποι που θα παρείχαν εγγύηση της αξιοπιστίας της καταμετρήσεως των ψήφων.

Εννοείται ότι η μακρά λειτουργία του κομματισμού στα ΑΕΙ παρήγαγε πλείστα όσα νοσηρά φαινόμενα, όπως εμπορία απαντήσεων σε εξεταζόμενες ασκήσεις, διασφάλιση καλών βαθμών από καθηγητές που κομματίζονται, διευκόλυνση της αντιγραφής στις εξετάσεις, κ.ο.κ. Εννοείται ότι η κομματικοποίηση της πανεπιστημιακής ζωής καλλιέργησε συμπεριφορές απάδουσες στην πανεπιστημιακή διαδικασία. Η παρεχόμενη από τα κόμματα προστασία στους συνδικαλιζόμενους και κομματιζόμενους φοιτητές τούς έχει αποθρασύνει τόσο ώστε να συμπεριφέρονται με αυθάδεια στους καθηγητές, να προκαλούν συνεχώς επεισόδια, να διακόπτουν το μάθημα, να απαιτούν υποταγή των καθηγητών στις απαιτήσεις τους, να συμπλέκονται μεταξύ τους κατά τον κομματικό ανταγωνισμό, να προβαίνουν σε καταλήψεις χώρων για εξωπανεπιστημιακές ενασχολήσεις, να ρυπαίνουν τους πανεπιστημιακούς χώρους με συνθήματα και χυδαιότητες. Ποτέ δεν θα ξεχάσω το σοκ που αισθάνθηκα όταν καλεσμένος ως ομιλητής σε κάποια εκδήλωση σε αίθουσα της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών πριν από αρκετά χρόνια διάβασα με φρίκη σε όλο το μήκος του απέναντι προς την έδρα τοίχου «ο καθηγητής τάδε είναι πούστης» και το ακόμα χειρότερο ότι κανένας δεν αισθάνθηκε την υποχρέωση ή δεν τολμούσε να το σβήσει, συμπεριλαμβανομένων και των καθηγητών της πρυτανείας και των υπηρεσιών καθαριότητας του χώρου. Αναπόφευκτη συνέπεια των προαναφερθέντων τα κατά καιρούς έκτροπα σε Πολυτεχνείο, Οικονομικό Πανεπιστήμιο και ιδιαίτερα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης όπου και λόγω χώρου ανθούν όλα τα άνθη του κακού, συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου ναρκωτικών. Τα συνεχή αναρχικά φαινόμενα, οι καταστροφές της πανεπιστημιακής περιουσίας και οι καθημερινές σχεδόν συμπλοκές με την αστυνομία, η οποία δεν τολμά να τις καταστείλει με συλλήψεις και παραπομπή στην αυτόφωρη διαδικασία έστω και ελάχιστων από τους βιαιοπραγούντες, περιοριζόμενη να εκτοξεύει χημικά και να κραδαίνει κλομπ. Αλλωστε και να τους παραπέμψει στη Δικαιοσύνη, η τελευταία είτε αναβάλλει επ’ αόριστον την εκδίκαση είτε επιβάλλει ποινές φυλάκισης οι οποίες δεν εκτίονται ποτέ λόγω παρεχόμενης αναστολής των ποινών.

Ενα θετικό βήμα εξόδου από αυτόν τον φαύλο κύκλο είναι η εισήγηση της υπουργού Παιδείας κυρίας Κεραμέως για την εφαρμογή ενιαίου ψηφοδελτίου στις φοιτητικές εκλογές, που όμως δεν τολμά να απαγορεύσει την παρουσία κομμάτων στη φοιτητική ζωή. Και να δούμε τι θα επιτύχει η έναρξη της λειτουργίας της πανεπιστημιακής αστυνομίας, αν και όταν επιτέλους λειτουργήσει. Ας σημειωθεί ότι και η σημερινή κυβέρνηση, όπως και όλες οι προηγούμενες, δεν τολμά να τα βάλει με την κυρίαρχη δύναμη στα πανεπιστήμια που είναι οι ενταγμένοι στο ΚΚΕ. Συνεχώς στηλιτεύει τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά δεν τολμά να καταδικάσει την ασύδοτη συμπεριφορά του ΚΚ στα πανεπιστήμια, όπως άλλωστε στις διάφορες πορείες και διαμαρτυρίες.

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Το μπάχαλο στα πανεπιστήμια… Του Γιάννη Μαρίνου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Από την άλλη, το ΕΜΠ, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας θα ξεκινήσουν τα μαθήματα από τη Δευτέρα, 4 Οκτωβρίου.

Διαφοροποιήσεις ενδέχεται να υπάρχουν στις επιμέρους σχολές και στα τμήματα των Πανεπιστημίων, όπως για παράδειγμα στο ΕΚΠΑ, όπου στο Τμήμα Φιλολογίας ξεκινούν τα μαθήματα στις 4 Οκτωβρίου, ενώ το Τμήμα Ψυχολογίας στις 11 Οκτωβρίου, όπως και στη Νομική Σχολή.

Σύμφωνα με την απόφαση του υπουργείου Παιδείας, τα μαθήματα, θεωρητικά και εργαστηριακά, θα πραγματοποιηθούν υποχρεωτικά δια ζώσης με αυξημένα μέτρα για τη διασφάλιση της υγείας της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Το πολύ υψηλό ποσοστό εμβολιασμού τόσο των φοιτητών, όσο και του διδακτικού και διοικητικού προσωπικού αποτελεί ενθαρρυντικό παράγοντα, όπως και η σύμφωνη γνώμη των Πρυτανικών Αρχών για την επιστροφή στη δια ζώσης διδασκαλία.

Μέτρα και προϋποθέσεις για την προσέλευση στα ιδρύματα

Στην τελευταία υπουργική απόφαση προβλέπεται, ότι το διδακτικό προσωπικό και οι φοιτητές, όταν προσέρχονται στα Πανεπιστήμια, οφείλουν να πληρούν μία από τις εξής προϋποθέσεις:

• να επιδεικνύουν πιστοποιητικό εμβολιασμού για Covid-19, τον οποίο έχουν ολοκληρώσει προ τουλάχιστον 14 ημερών ή
• να επιδεικνύουν πιστοποιητικό νόσησης τελευταίου εξαμήνου, ή
• να επιδεικνύουν βεβαίωση αρνητικού αποτελέσματος σε εργαστηριακό έλεγχο (rapid ή PCR) για κορονοϊό 2 φορές την εβδομάδα, με δική τους δαπάνη, έως 48 ώρες πριν την προσέλευσή τους στα ΑΕΙ κάθε Τρίτη και Παρασκευή.

Επιπλέον, δημιουργήθηκε μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων, το edupass, στην οποία οι φοιτητές θα καταθέτουν τα δικαιολογητικά εμβολιασμού, νόσησης, εργαστηριακών τεστ. Τα πιστοποιητικά θα επιβεβαιώνονται από το σύστημα, το οποίο συνδέεται με τις βάσεις του ΕΟΔΥ, ενώ τα δεδομένα θα διαγράφονται μετά από επτά ήμερες.

Δίνεται επίσης η δυνατότητα σύμβασης παροχής υπηρεσιών από τα πανεπιστήμια να προσλαμβάνουν άτομα για τον αποκλειστικό έλεγχο της διασφάλισης τήρησης των μέτρων. Έχουν εκταμιευθεί 2,6 εκατομμύρια ευρώ προς τα Πανεπιστήμια για τον σκοπό αυτό.

Επίσης, το ΥΠΑΙΘ, σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας, δεσμεύτηκε για τη λειτουργία εμβολιαστικών κέντρων μέσα στα ΑΕΙ.

Κατόπιν σύστασης της επιτροπής των ειδικών, το πρωτόκολλο για τη λειτουργία των Πανεπιστημίων έχει ως εξής:

Κάθε Σχολή ή Τμήμα ΑΕΙ, με απόφαση του αρμοδίου οργάνου, ορίζει τον υπεύθυνο διαχείρισης Covid-19 και τον αναπληρωτή του.

Η εκπαιδευτική διαδικασία στα ΑΕΙ, που αφορά στη διδασκαλία μαθημάτων υποχρεωτικών, υποχρεωτικής επιλογής ή ελεύθερης επιλογής, σεμιναρίων εργαστηρίων και κλινικών ή πρακτικών ασκήσεων στο πλαίσιο προγραμμάτων σπουδών κάθε κύκλου πραγματοποιείται με διά ζώσης εκπαίδευση των φοιτητών (σε ποσοστό 100%) και στη μέγιστη πληρότητα των αιθουσών και σύμφωνα με τα οριζόμενα στον εγκεκριμένο κανονισμό του κάθε προγράμματος σπουδών.

Η εκπαιδευτική διαδικασία στα ΑΕΙ πραγματοποιείται σύμφωνα με τα οριζόμενα στον εγκεκριμένο κανονισμό του κάθε προγράμματος σπουδών.

Η διενέργεια πρακτικής άσκησης φοιτητών κάθε κύκλου σπουδών με φυσική παρουσία σε φορείς του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα πραγματοποιείται σύμφωνα με τα ειδικότερα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας και τους όρους που ισχύουν ανά φορέα για τους λοιπούς εργαζομένους.

Η χρήση μάσκας είναι υποχρεωτική τόσο σε εσωτερικούς, όσο και εξωτερικούς χώρους των ΑΕΙ όπου υπάρχει συνωστισμός. Εξαιρούνται περιπτώσεις όπου η φύση του διδασκόμενου μαθήματος δεν επιτρέπει τη διεξαγωγή τους με χρήση μάσκας (π.χ. αθλήματα σε Σχολές Φυσικής Αγωγής, χρήση πνευστών μουσικών οργάνων σε Τμήματα Μουσικών Σπουδών).

Τηρούνται όλα τα αναγκαία μέτρα Υγιεινής και Καθαριότητας/Απολύμανσης σε όλους τους εκπαιδευτικούς χώρους των ΑΕΙ, η διασφάλιση επαρκούς αερισμού, ο συνεχής καθαρισμός και η εφαρμογή απολυμαντικών σε επιφάνειες και εργαστηριακό εξοπλισμό.

Λειτουργία αιθουσών πολυμέσων –αναγνωστηρίων– βιβλιοθηκών: Είσοδος με επίδειξη βεβαίωσης εμβολιασμού ή νόσησης ή αρνητικού διαγνωστικού αποτελέσματος. – Υποχρεωτική χρήση μάσκας.

Φοιτητικά γυμναστήρια: Λειτουργία σύμφωνα με τα ισχύοντα υγειονομικά πρωτόκολλα λειτουργίας των γυμναστηρίων.

Καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος: Εφαρμόζονται τα μέτρα και οι ειδικότεροι κανόνες λειτουργίας καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος για τα φοιτητικά εστιατόρια και τα κυλικεία (σε εσωτερικούς χώρους μόνο εμβολιασμένοι ή νοσήσαντες) – Δυνατότητα λήψης φαγητού σε πακέτο για τους μη εμβολιασμένους ή μη (διευκρινιστικά) νοσήσαντες φοιτητές, υπό την προϋπόθεση μη παραμονής στους εσωτερικούς χώρους των εστιατορίων.

Φοιτητικές εστίες: Τήρηση όλων των αναγκαίων μέτρων Περιβαλλοντικής Υγιεινής και Καθαριότητας σε όλους τους κοινόχρηστους χώρους της εστίας.

Απομόνωση σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες οδηγίες του ΕΟΔΥ τυχόν διαμένοντος φοιτητή σε φοιτητική εστία που έχει διαγνωσθεί ως θετικός στην Covid-19 σε μονόκλινο δωμάτιο, εφόσον δεν διαμένει ήδη σε τέτοιο τύπο δωματίου.

Τελετές ορκωμοσίας με φυσική παρουσία: Η είσοδος εκπροσώπων του ΑΕΙ, φοιτητών και επισκεπτών θα πραγματοποιείται κατόπιν επίδειξης βεβαίωσης εμβολιασμού ή νόσησης ή αρνητικού εργαστηριακού αποτελέσματος και με υποχρεωτική χρήση μάσκας.

Προγράμματα ανταλλαγής – κινητικότητας φοιτητών, διδακτικού και λοιπού προσωπικού των ΑΕΙ (π.χ. Erasmus) θα διενεργούνται σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν για τα ταξίδια.

Ίδιοι όροι λειτουργίας ισχύουν και για τα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης και τα Κολέγια.

Χρειάζονται περισσότερα μέτρα για επιστροφή στα Πανεπιστήμια, λένε οι καθηγητές

«Υπέρ της επιστροφής στη δια ζώσης εκπαιδευτική διαδικασία» τάσσεται η ΠΟΣΔΕΠ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού) με ανακοίνωσή της, ζητώντας όμως επιπλέον μέτρα ασφαλείας.

Εκτός των μέσων προστασίας (μάσκες, χρήση αντισηπτικών, τήρηση αποστάσεων και εφαρμογή των πρωτοκόλλων που προτείνουν οι ειδικοί), απαιτεί «να διαμορφωθούν κατάλληλα οι χώροι εκπαίδευσης, να αναζητηθούν νέοι και να εξασφαλιστεί ο καθαρισμός και ο εξαερισμός τους με τη συντήρηση ή προμήθεια κατάλληλου εξοπλισμού όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο».

Σχετικά με τους εμβολιασμούς, η ΠΟΣΔΕΠ κάνει έκκληση σε όλα τα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας να εμβολιαστούν το συντομότερο.

Επισημαίνει, όμως, ότι η «εξαγγελία του υπουργείου για την λειτουργία εμβολιαστικών κέντρων σε όλα τα campus των Πανεπιστημίων έχει καθυστερήσει και πρέπει να υλοποιηθεί άμεσα».

Παράλληλα, τονίζεται στην ανακοίνωση, «θα πρέπει να ενισχυθούν ή να εγκατασταθούν σε κατάλληλους χώρους κλιμάκια του ΕΟΔΥ, πιθανώς σε συνεργασία και με τις Ιατρικές Σχολές στα Πανεπιστήμια που διαθέτουν, για τη διενέργεια συχνών δειγματοληπτικών τεστ (screening) σε ασυμπτωματικά άτομα, rapid ή μοριακών τεστ όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο, καθώς και ιχνηλάτησης των κρουσμάτων για τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας».

Η ΠΟΣΔΕΠ εξακολουθεί να θεωρεί «ακατανόητη και ανεδαφική τη θέση του υπουργείου για “διά ζώσης εκπαίδευση των φοιτητών (σε ποσοστό 100%) και στην μέγιστη πληρότητα των αιθουσών”, όταν σε πολλές περιπτώσεις η πληρότητα ξεπερνά το 100% (με ορθίους στις αίθουσες), πολλές αίθουσες δεν έχουν εξαερισμό ή υπάρχει αδυναμία τακτικού καθαρισμού, και όταν σε άλλους χώρους συγκέντρωσης ατόμωνορίζεται πληρότητα 50-80% (όπως στα θεάματα)».

H τελευταία υπουργική απόφαση, υποστηρίζει η ΠΟΣΔΕΠ, «έχει εντείνει την αβεβαιότητα και την ανασφάλεια του διδακτικού προσωπικού, καθώς τα μέτρα επιβάλλονται οριζόντια και δεν λαμβάνονται υπόψη τοπικές συνθήκες και ιδιαιτερότητες Τμημάτων ή Σχολών, ούτε επιτρέπονται εναλλακτικές επιλογές και προσαρμογή των μέτρων εκεί όπου δεν είναι εκ των πράγματων εφικτή η εφαρμογή τους».

Επίσης ζητά να λαμβάνεται πρόνοια για εξαιρέσεις σε περιπτώσεις ατόμων ευάλωτων, με επιβαρυμένη υγεία.

Η ΠΟΣΔΕΠ σημειώνει, ότι οι διδάσκοντες έχουν την αρμοδιότητα να κρίνουν αν το μάθημά τους διεξάγεται σε συνθήκες υγειονομικής ασφάλειας, και, σε περίπτωση που διαπιστώνουν μη συμμόρφωση ή ελλιπή τήρηση των οριζόμενων μέτρων, να το διακόψουν ή να λάβουν κάθε άλλη αναγκαία απόφαση για την οργάνωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Τέλος, πέραν των μέτρων εκείνων που αφορούν άμεσα τη λειτουργία των πανεπιστημίων, ζητά επίσης ευρύτερα μέτρα και πολιτικές περιορισμού της μετάδοσης του ιού και αντιμετώπισης των επιπτώσεών του, τα οποία επηρεάζουν την ασφάλεια της πανεπιστημιακής κοινότητας αλλά και όλων των πολιτών, όπως η βελτίωση των μέσων μαζικής μεταφοράς για ασφαλέστερη μετακίνηση και η ενίσχυση του συστήματος υγείας.

Πηγή: ΑΠΕ, euro2day.gr

Το άρθρο Με ποια μέτρα ανοίγουν για δια ζώσης μαθήματα τα Πανεπιστήμια εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ας ξεκινήσουμε από τη Θεσσαλονίκη. Λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα του 2020 μια εταιρεία από την Θεσσαλονίκη ανακοίνωσε την έναρξη λειτουργίας του νέου επενδυτικού κεφαλαίου TECS Capital Fund, το οποίο είχε βρει χρηματοδότηση από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΑΤΕ) – την μετεξέλιξη του Ταμείου Νέας Οικονομίας (ΤΑΝΕΟ).

Πριν από λίγες ημέρες από μια ανάρτηση στα social media του αντιπρύτανη Έρευνας και Δια Βίου Μάθησης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, αναπληρωτή καθηγητή Στράτου Στυλιανίδη μάθαμε ότι η πρώτη επένδυση του TECS Capital Fund αφορούσε μια spin-off του ΑΠΘ. Το όνομα της Cyclopt, μια εταιρεία που προέρχεται από τα σπλάχνα των εργαστηρίων του ΑΠΘ και πιο συγκεκριμένα, το Εργαστήριο Ευφυών Συστημάτων και Τεχνολογίας Λογισμικού (ISSEL) που αποτελεί κομμάτι του Εργαστηρίου Επεξεργασίας Πληροφορίας (IPL) του τμήματος των Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Ηλεκτρονικών Υπολογιστών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης. Μάλιστα, το ISSEL συνεργάζεται με το Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΙΠΤΗΛ), ένα από τα Ινστιτούτα του ΕΚΕΤΑ (Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης).

Ο αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Ανδρέας Συμεωνίδης είναι ο CRO της spin-offή σε απλά ελληνικά ο επικεφαλής της έρευνας που διεξάγει η εταιρεία τεχνοβλαστός, ενώ χρειάζεται να σημειωθεί ότι σύμβουλος της εταιρείας είναι ο πρώην πρύτανης του ΑΠΘ Περικλής Μήτκας.

Με βάση την ανακοίνωση της επένδυσης ο αντιπρύτανης Στυλιανίδης δήλωσε: «Η Cyclopt είναι μία από τις πρόσφατες spin-off του ΑΠΘ που αποδεικνύει την εξαιρετική ποιότητα της έρευνας που διεξάγεται στο Ίδρυμά μας, το εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό που δημιουργεί καινοτόμες λύσεις στον τομέα του λογισμικού και τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο ως ένα σύγχρονο επιχειρηματικό πανεπιστήμιο στην Ελλάδα. Είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι αυτή η επένδυση είναι μια σημαντική απόφαση που θα επιταχύνει την ανάπτυξη της Cyclopt στη διεθνή αγορά».

——————————

Όταν η Venture Stories Partners ΑΕΔΑΚΕΣ ανακοίνωσε την έναρξη λειτουργίας του TECS Capital Fund έσπευσε να δώσει και δύο – τρία στοιχεία για την πρωτοβουλία της. Το TECS ήταν το πρώτο Αμοιβαίο Κεφάλαιο Επιχειρηματικών Συμμετοχών (Venture Capital Fund) που έχει ως περιοχή αναφοράς τη Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας εστιάζοντας σε νεοφυείς επιχειρήσεις που αξιοποιούν τεχνολογίες της 4ης βιομηχανικής επανάστασης για την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων λογισμικού κλπ.

Από την ανακοίνωση της συγκρατώ το εξής: «Τα τελευταία χρόνια, οι ελληνικές startup επιχειρήσεις αναπτύσσονται ταχύτατα. Τα συνολικά κεφάλαια που επενδύονται έχουν αποκτήσει σημαντικό μέγεθος και αντίκτυπο στην ελληνική οικονομία. Η Θεσσαλονίκη και η Βόρεια Ελλάδα, με ισχυρή ερευνητική κοινότητα και επιχειρήσεις που παραδοσιακά είναι εξωστρεφείς, με τη δρομολόγηση σημαντικών πρωτοβουλιών ενίσχυσης της καινοτομίας και στρατηγικές τοποθετήσεις κορυφαίων πολυεθνικών εταιρειών, έχει όλα εκείνα τα στοιχεία και την κατάλληλη χρονική συγκυρία για να αναδείξει ένα startup οικοσύστημα με τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και διεθνώς αναγνωρίσιμο».

—————————–

Ένα Πανεπιστήμιο, ένα ή περισσότερα τοπικά και περιφερειακά funds, μια κρατική επενδυτική τράπεζα όπως η ΕΑΤΕ, εταιρείες καινοτομίας από τα σπλάχνα πανεπιστημιακών εργαστηρίων και ερευνητικών κέντρων και μια δεξαμενή κοινοτικών χρηματοδοτήσεων ( Ταμείο Ανάκαμψης, ΕΣΠΑ κλπ) μπορούν να διαμορφώσουν τους όρους ενός ποιοτικού άλματος που το έχει ανάγκη η ελληνική οικονομία και κυρίως, η Ελλάδα εκτός των Αθηναϊκών Τειχών.

—————————–

Και από τη Θεσσαλονίκη στου Ζωγράφου, στη Πολυτεχνειούπολη. Διαβάζοντας μια πρόσφατη ανακοίνωση του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) και το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών (ΕΠΙΣΕΥ) για την ίδρυση του πρώτου Ενεργειακού Κέντρου Ικανοτήτων (Energy Competence Center) στην Ελλάδα, ενός συνεργατικού σχηματισμού (cluster) για την υποστήριξη και την προώθηση της καινοτομίας, της επιχειρηματικότητας και της τεχνικής επάρκειας στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της Ενέργειας αλλά και της βιωσιμότητας – βασικούς πυλώνες της Ελληνικής οικονομίας συγκράτησα κάτι που θεωρώ ότι έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον για τη συνέχεια: «(…) βασική μέριμνα του Ενεργειακού Κέντρου είναι η προώθηση της καινοτομίας στην εγχώρια επιχειρηματικότητα, η ανταλλαγή γνώσεων και εμπειρογνωμοσύνης, η δημιουργία δικτύων και η συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και άλλων οργανισμών με έμφαση στα ακόλουθα αντικείμενα όπως η Κεντρική Παραγωγή Ενέργειας στη Μεταλιγνιτική Εποχή : Υβριδοποίηση και τροποποίηση υφιστάμενων λιγνιτικών σταθμών για καύση βιομάζας και φυσικού αερίου, ενσωμάτωση τεχνολογιών αντιρρύπανσης και δέσμευσης, αποθήκευσης και αξιοποίησης CO2, συμπαραγωγή και τριπαραγωγή θερμότητας, ηλεκτρισμού και ψύξης σε κεντρικούς θερμικούς σταθμούς».

————————–

Το Κέντρο Ικανοτήτων με θέμα την Ενέργεια ιδρύθηκε με απόφαση της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας (ΓΓΕΚ) και θα λειτουργήσει ως εταιρεία τεχνοβλαστός με σκοπό την αξιοποίηση σχετικών ερευνητικών αποτελεσμάτων και τεχνογνωσίας που παρήχθησαν από Πανεπιστήμια ή άλλους Δημόσιους Οργανισμούς Παραγωγής Γνώσης στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό. Σε αυτό το πλαίσιο, αποτελεί μια σύμπραξη φορέων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, η οποία θα έχει ως στόχο να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης ειδικευμένων υπηρεσιών καινοτομίας και μεταφοράς τεχνολογίας στην περιοχή της Ενέργειας και του περιβάλλοντος.

Συντονιστικό ρόλο για τη δημιουργία του Κέντρου Ικανοτήτων αναλαμβάνει εκ μέρους των συνεργαζόμενων φορέων το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ)/ΕΛΚΕ. Στο Ενεργειακό Κέντρο συμμετέχουν επιπλέον 12 φορείς, σημαντικά ακαδημαϊκά ιδρύματα της χώρας, ερευνητικοί φορείς καθώς και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τομείς ενέργειας, περιβάλλοντος και οικονομίας, αναλυτικά: Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών (ΕΠΙΣΕΥ), Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ΔΕΠΑ Εμπορίας, Μotor Oil Hellas, Μυτιληναίος, ΕΥΔΑΠ, ΟΑΣΑ, Δαναός Ειδικοί Σύμβουλοι, HYDRUS, Αναπτυξιακή Δήμου Τρικκαίων, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Τεχνική Προστασία Περιβάλλοντος.

—————————-

«Κανένας άλλος τομέας δεν είναι τόσο θεμελιώδης για την ανάπτυξη της χώρας και τόσο στενά συνδεδεμένος με την ευημερία των πολιτών και τα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής όσο η ενέργεια ειδικά σε συνδυασμό και με το περιβάλλον. Τα Πανεπιστήμια και τα Ερευνητικά κέντρα αποτελούν σήμερα τους βασικούς φορείς διεξαγωγής επιστημονικής έρευνας και ανάπτυξης καινοτομίας στον τομέα της ενέργειας στη χώρα. Ωστόσο, πέρα από την προαγωγή της επιστήμης και της αριστείας, στόχος μας στο πεδίο της ενέργειας οφείλει να είναι η εκμετάλλευση των διατιθέμενων ενεργειακών πόρων κατά βέλτιστο τρόπο, η συνεχής εξέλιξη της τεχνολογίας και η έμπρακτη προσφορά της στην εθνική βιώσιμη ανάπτυξη και οικονομία» επισημαίνουν σε κοινή τους δήλωση ο Πρύτανης του ΕΜΠ καθηγητής Ανδρέας Γ. Μπουντουβής, ο Διευθυντής του ΕΠΙΣΕΥ καθηγητής Ιωάννης Βασιλείου και ο Αντιπρύτανης Έρευνας και Δια Βίου Εκπαίδευσης του ΕΜΠ και Υπεύθυνος Συντονισμού του Κέντρου καθηγητής Ιωάννης Κ. Χατζηγεωργίου.

—————————-

Με την έγκριση 12 αιτήσεων χρηματοδότησης συνολικού προϋπολογισμού 22,05 εκατομμυρίων ευρώ ολοκληρώθηκε η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων χρηματοδότησης που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της Δράσης «Κέντρα Ικανοτήτων», η οποία συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος «Αττική» (ΕΣΠΑ 2014 -2020).

—————————-

Αρχίσαμε με Θεσσαλονίκη, κλείνουμε με Θεσσαλονίκη. Συγκρατώ μια δήλωση του Σωτήρη Σιάγα εκ μέρους του TECS Capital Fund: «Μετά από προσπάθεια και ζυμώσεις αρκετών ετών, δημιουργείται στη Θεσσαλονίκη ένας επενδυτικός οργανισμός που εστιάζει αποκλειστικά στις τεχνολογίες του μέλλοντος. Στόχος είναι οι επενδύσεις μας να αναδείξουν ιδέες και ανθρώπους που παράγουν μοναδικά προϊόντα και βελτιώνουν τον κόσμο. Θέλουμε να έχουμε ισχυρό οικονομικό και κοινωνικό αποτέλεσμα. Το TECS Capital Fund είναι συνεχώς σε αναζήτηση νέων επενδυτικών ευκαιριών ώστε να αξιοποιηθούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής μας».

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Η Ενέργεια στη Μεταλιγνιτική Εποχή και οι συμπράξεις πανεπιστημίων με επιχειρήσεις, τα τοπικά funds της 4ης βιομηχανικής επανάστασης και οι επενδυτές των spin-off εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αχιλλέα Γραβάνη*

Πριν 200 χρόνια η ίδρυση του πανεπιστημίου αποτέλεσε σημαντικό βήμα για την εμπέδωση της ελευθερίας του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Οι αγωνιστές της επανάστασης με ελλείμματα στη μόρφωση αντιλήφθηκαν την σημασία του και το συμπεριέλαβαν στις προτεραιότητες της επόμενης μέρας του επαναστατικού αγώνα. Το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών υπήρξε το πρώτο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα στα Βαλκάνια.

Σήμερα το πανεπιστήμιο είναι ακόμη πιο σημαντικό για την ελεύθερη διεθνή πορεία της χώρας, ιδιαίτερα με τις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει, σε έναν ταχύτατα μεταβαλλόμενο κόσμο, σε μια αναθεωρητική γειτονιά σε πλήρη δημογραφική ανάπτυξη, σε αντίθεση με την χώρα μας. Η πατρίδα χρειάζεται ένα παραγωγικό, καινοτόμο και συνειδητοποιημένο για τον ρόλο του πανεπιστήμιο για την κοινωνική και οικονομική της ανάπτυξη. Ένα πανεπιστήμιο που να διαμορφώνει ελεύθερους, υπευθύνους, δημοκρατικούς και συνειδητοποιημένους πολίτες και συγχρόνως άριστα εκπαιδευμένους, εμπνευσμένους και καινοτόμους επιστήμονες.

Η ελευθερία έκφρασης σε αυτό το σύγχρονο πανεπιστήμιο είναι συνυφασμένη με την πολυδιάστατη αποστολή του για την προώθηση των επιστημονικών, κοινωνικών, φιλοσοφικών και πολιτικών ιδεών που θα βοηθήσουν τους πολίτες να αντιλαμβάνονται τον νέο κόσμο που διαμορφώνεται με την έκρηξη της τεχνολογίας, τις κοινωνικές αλλαγές των διαρκών μετακινήσεων πληθυσμών, την συντελούμενη κλιματική αλλαγή που επηρεάζει πλέον όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες και θα καθορίσει το μέλλον του πλανήτη. Γίνεται σήμερα εμφανές ότι η πανδημία που δούμε έχει άμεση σχέση με τα ανωτέρω, τόσο στην γένεση της όσο και στην αντιμετώπιση της.

Είναι όμως σήμερα το ελληνικό πανεπιστήμιο χώρος ελεύθερης έκφρασης; Μπορεί ο κάθε δημοκρατικός πολίτης να εκφέρει ελευθέρα λόγο στο ελληνικό πανεπιστήμιο; Αλήθεια πότε μίλησε τα τελευταία χρόνια σε αμφιθέατρο ελληνικού πανεπιστημίου δημοκρατικά εκλεγμένος υπουργός παιδείας; Έχουν την δυνατότητα οι πρώην και η νυν κυρίες Υπουργοί Παιδείας να δώσουν ομιλία σε αμφιθέατρο ελληνικού πανεπιστημίου; Γιατί άραγε αδυνατούσε για χρόνια ο πρώην Πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας να δώσει διάλεξη στο πανεπιστήμιο για θέματα παιδείας; Γιατί πολλές εκδηλώσεις πολιτικού, κοινωνικού, οικονομικού προβληματισμού με προσκεκλημένους ομιλητές διαφόρων ρευμάτων σκέψης που διοργανώνονται από μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας πραγματοποιούνται εκτός πανεπιστήμιου, σε ξενοδοχεία ή συλλόγους ενώ το πανεπιστήμιο διαθέτει θαυμάσια αμφιθέατρα και αίθουσες διδασκαλίας; Γιατί οι Σύνοδοι των Πρυτάνεων διοργανώνονται σε αίθουσες εκτός πανεπιστημίου;

Είναι πασιφανής αλήθεια στην ακαδημαϊκή κοινότητα αλλά τελευταία και στην πλειοψηφία της κοινωνίας ότι στο ελληνικό πανεπιστήμιο γίνονται δεκτοί να εκφράσουν άποψη μόνο αυτοί με τους οποίους συμφωνεί μια μειοψηφία του. Κάθε προσπάθεια να ακουστούν άλλες ιδέες, άλλες φωνές αποθαρρύνεται. Υπάρχει για δεκαετίες μετά την Μεταπολίτευση μια ιδιότυπη, αυτοδιορισμένη ιδεολογική αστυνομία μέσα στο ελληνικό πανεπιστήμιο που εμποδίζει την ελεύθερη έκφραση, με την επίκληση ή και την χρήση βίας. Ο ναός της ελεύθερης έκφρασης που θα έπρεπε να είναι το ελληνικό πανεπιστήμιο δυστυχώς αυτοαναιρείται αποδεχόμενος αυτήν την μειοψηφική και βίαιη πρακτική.
Αυτή η αυτοδιορισμένη ιδεολογική αστυνομία αλλοιώνει τον χαρακτήρα του πανεπιστημίου και το εμποδίζει να επιτελέσει τον ιερό ρόλο του για την κοινωνική, πολιτική και οικονομική ανάπτυξη του τόπου. Έχει τα τελευταία χρόνια επιβάλει την αποστασιοποίηση της πλειοψηφίας της ακαδημαϊκής κοινότητας, η οποία κουρασμένη, κάποια φοβισμένη παρακολουθεί αυτήν την στέρηση ελευθερίας εκ του μακρόθεν. Μια στέρηση ελευθερίας που έχει γίνει κανονικότητα και με την πιο στενάχωρη μορφή της, αυτήν την αυτολογοκρισίας.

Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία αγαπητοί συνάδελφοι, αγαπητοί φοιτητές του ελληνικού πανεπιστημίου. Όταν συνηθίσουμε να ανεχόμαστε την στέρηση της στον χώρο μας, αυτήν που αποτελεί το εκ των ων ουκ άνευ συστατικό της εκπαιδευτικής, ερευνητικής και ακαδημαϊκής δραστηριότητας μας κινδυνεύουμε να την στερηθούμε παντού στην ζωή μας. Και βέβαια με την συνδρομή μας να την στερηθούν και οι πολίτες. Γιατί το πανεπιστήμιο γεννά τα επιστημονικά, κοινωνικά, επιχειρηματικά, πολιτικά στελέχη της κοινωνίας, είναι μέρος της ψυχής της. Καιρός με την ελεύθερη φωνή μας, πρώτα οι καθηγητές αλλά και οι φοιτητές, με την θαρρετή και σώφρονα παρουσία μας, την συμμετοχή μας να την προστατεύσουμε. Το οφείλουμε στους συμπολίτες μας και στην δημοκρατία μας.

*καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης

Το άρθρο Η ελευθερία έκφρασης ζητούμενο στα ελληνικά Πανεπιστήμια… Του Αχιλλέα Γραβάνη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

O Edward Everett, Αμερικανός πολιτικός και φιλόσοφος, υποστηρικτής της ελληνικής επανάστασης και Πρόεδρος του Πανεπιστημίου Harvard, είχε πει «Education is a better safeguard of liberty than a standing army» (Η εκπαίδευση διασφαλίζει την ελευθερία καλλίτερα από ένα ισχυρό στρατό). Η ισχύς μιας χώρας καθορίζεται πρωτίστως από τους λεγόμενους συντελεστές σκληρής ισχύος: ένοπλες δυνάμεις, οικονομία, πληθυσμιακό μέγεθος, πρώτες ύλες, βιομηχανική υποδομή, επίπεδο τεχνολογικής ανάπτυξης, γεωγραφική θέση. Όμως, σημαντικό ρόλο παίζουν και οι συντελεστές ήπιας ισχύος: συμμαχίες, ποιότητα ανθρώπινου δυναμικού, κοινωνικοί θεσμοί, πολιτιστική και εκπαιδευτική επιρροή, διεθνής εικόνα της χώρας. Η κατάσταση στα ελληνικά πανεπιστήμια τις τελευταίες δεκαετίες δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στους κοινωνικούς θεσμούς, στην ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού και στη διεθνή εικόνα της χώρας, αλλά ταυτόχρονα στερεί την Ελλάδα από την επιρροή της παγκοσμίου φήμης πολιτιστικής της κληρονομιάς. Όμως, το σημαντικότερο είναι ότι υπονομεύει όχι μόνο τη δημοκρατία, την κοινωνική ομαλότητα, την οικονομική ανάπτυξη και την ευημερία της χώρας, αλλά κυρίως τη μελλοντική πορεία του ελληνικού έθνους συνολικά.

Στη σύγχρονη εποχή τα πανεπιστήμια είναι βασικοί μοχλοί έρευνας, γνώσης, και κοινωνικού μετασχηματισμού προσδιορίζοντας σε μεγάλο βαθμό τη θέση των χωρών στο διεθνή ανταγωνισμό. Ο ρόλος του πανεπιστημίου στη σύγχρονη κοινωνία δεν περιορίζεται μόνο στο πεδίο της παραγωγής νέας γνώσης και τεχνολογίας, αλλά επεκτείνεται στην προετοιμασία του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας που θα χρησιμοποιήσει τη νέα γνώση και θα στελεχώσει όλους τους τομείς και μηχανισμούς της κοινωνίας και της οικονομίας. Σήμερα οι ανάγκες σε ειδικευμένο δυναμικό μεσαίας και υψηλής στάθμης αυξάνονται με πρωτόγνωρη ταχύτητα και απαιτούν τόσο αύξηση των φοιτητών, όσο και διεύρυνση αντικειμένων, αλλά και μεθόδων διδασκαλίας και έρευνας. Τις τάσεις αυτές ενισχύουν δύο ακόμη σημαντικές προκλήσεις, η παγκοσμιοποίηση και η ανάγκη για συνεχή επικαιροποίηση της γνώσης. Σε μια περίοδο που η χώρα αντιμετωπίζει μια σειρά από σοβαρές προκλήσεις, υγειονομικές, οικονομικές, αλλά κυρίως εθνικές, ζωτικές για το λαό και το μέλλον της, τα ελληνικά πανεπιστήμια είναι σε δίνη εσωστρέφειας λόγω της ανοχής στη βία, την ανομία και την παραβατικότητα περιθωριακών ομάδων και αδυνατούν να εκπληρώσουν την αποστολή τους.

Τα πανεπιστήμια πρέπει να υπερασπίζονται την ελευθερία, τη δημοκρατία και τη νομιμότητα και να προετοιμάζουν πολίτες, που αντιλαμβάνονται ότι δεν έχουν μόνο δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις, που σέβονται τη δημόσια περιουσία, που αποστρέφονται τη βία και την παραβατικότητα. Η βία, η κατάληψη δημόσιων χώρων, η παρεμπόδιση της έρευνας και της διδασκαλίας με επίκληση δήθεν αιτημάτων και διεκδικήσεων, υπονομεύει την ίδια τη δημοκρατία. Η εφαρμογή των νόμων και η προάσπιση της δημοκρατικής λειτουργίας του Πανεπιστημίου είναι υποχρέωση όλων μας. Οι θέσεις που διατύπωσε πρόσφατα ο Πρύτανης του ΑΠΘ μόνο ως κραυγή αγωνίας για την κατάσταση του ελληνικού πανεπιστημίου μπορεί να εκληφθεί. Εχει επιβληθεί από περιθωριακές ομάδες ένα άτυπο καθεστώς βίας και ομηρίας καθηγητών, εργαζόμενων και φοιτητών που καταστρατηγεί αυτή καθαυτή την αποστολή του πανεπιστημίου και τη μακροπρόθεσμη προοπτική της χώρας. Υπονομεύεται έτσι όχι μόνο η κοινωνική ομαλότητα, η οικονομική ανάπτυξη και η μελλοντική ευημερία, αλλά η μελλοντική προοπτική του ελληνικού έθνους. Γιατί η εκπαίδευση δεν παρέχει μόνο γνώσεις και δεξιότητες, αλλά κυρίως κοινωνική συμπεριφορά, τρόπο σκέψης, κοινωνικές αξίες, προσδοκίες, φιλοδοξίες και οι πανεπιστημιακοί, μέσω του παραδείγματος, γίνονται καταλύτες κοινωνικής αλλαγής.

Η προβληματική λειτουργία των πανεπιστημίων υπονομεύει το μέλλον της χώρας. Η χώρα στην κρίσιμη σημερινή συγκυρία χρειάζεται νηφαλιότητα και εποικοδομητικό, δημιουργικό διάλογο για το τι πρέπει να γίνει, όχι ακτιβιστικές ενέργειες και καταστροφές δημόσιας περιουσίας με το πρόσχημα αιτημάτων. Χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για να επουλωθούν οι πληγές της δεκαετούς οικονομικής κρίσης και να αντιμετωπισθούν οι συνέπειες μιας οξύτατης υγειονομικής και εθνικής κρίσης. Η Ελλάδα και η ελληνική νεολαία χρειάζονται πανεπιστήμια που καλλιεργούν τη γνώση, πανεπιστήμια που θα εδραιώσουν την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας και θα ενισχύσουν την διεθνή επιρροή της.

Πρώτη Δημοσίευση: «Καθημερινή» 7/3/2021

*Ομότιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ, πρώην Γενικός Γραμματέας, Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών

Το άρθρο Η προβληματική λειτουργία των πανεπιστημίων… Του Γιώργου Μέργου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.