Του Θανάση Φροντιστή

Aξιότιμοι κύριοι,

Δεν είμαι ο μόνος πεζός που περπατώ κάθε μέρα στο οδόστρωμα, αφού τα πεζοδρόμια είναι είτε ανύπαρκτα, είτε απροσπέλαστα. Τι άλλο μου έχει απομείνει; Ο εγκλεισμός, ο φόβος, ο πλήρης αποκλεισμός από την κοινωνία που θεωρούσα χώρο μου, ο αποκλεισμός από την αγκαλιά των παιδιών και των εγγονιών μου.
Μη με ρωτάτε τι σχέση έχετε εσείς στην ΠΟΜΙΔΑ με όλα αυτά. Με λίγη υπομονή, διαβάζοντας αυτό το σύντομο σημείωμα, θα έχετε την απάντηση.

Εκπροσωπώ την σύζυγό μου, που ως ιδιοκτήτρια είναι μέλος σας, αλλά μετέχω και στη νεοσύστατη ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΩΝ ΣΤΟΥΣ ΠΕΖΟΥΣ. Υπό αυτές τις δύο ιδιότητες σας απευθύνω αυτή την ανοιχτή επιστολή. Όχι για να αντιδικήσω μαζί σας, αλλά, αντίθετα, για να σας βοηθήσω να προασπίσετε περισσότερο από όσο το κάνετε το δίκαιο των μελών σας, σε μια υπόθεση με την οποία φοβάμαι, ότι δεν έχετε ίσως καταπιαστεί. Η οποία όμως επιβαρύνει τους ιδιοκτήτες ακινήτων πανελλαδικά, με ένα σημαντικό οικονομικό βάρος και μια μεγάλη ευθύνη που όμως δεν τους ανήκει. Ή που τους ανήκει μόνο ένα μικρό μέρος. Να διευκρινίσω όμως, ότι σας γράφω αυτή την επιστολή, όχι για να υπερασπιστώ τα δικαιώματα των ιδιοκτητών, αυτό είναι δική σας δουλειά, αλλά για να προβάλλω και να υπερασπιστώ τα δικαιώματα των πεζών, που είναι και δική μου δουλειά. Πιστέψτε με, τα δύο συμπίπτουν, όπως θα αποδειχτεί παρακάτω. Ανέλαβα αυτήν την πρωτοβουλία ως ένας απλός πολίτης, που όμως δεν δέχεται αδιαμαρτύρητα να του αρνούνται το στοιχειώδες δικαίωμα, το κατοχυρωμένο από το Σύνταγμα της χώρας μας στο άρθρο 5, παρ. 1, το «δικαίωμα στη χρήση των κοινών τοις πάσι, απορρέον από το αυτοτελές δικαίωμα στην προσωπικότητα». Εννοώ, το δικαίωμα της «ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ, ΣΥΝΕΧΟΥΣ, ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΑΝΕΜΠΟΔΙΣΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΩΝ, που αποτελούν δημόσιο χώρο. Για όλους τους πεζούς, ιδίως για τους ανάπηρους και τις μανάδες/γιαγιάδες/παππούδες που κάνουν περίπατο τα μωρά τους στα αμαξίδια!

Τα πεζοδρόμια, αγαπητοί κύριοι της ΠΟΜΙΔΑ, είναι πράγματι μια πολύ παλιά, πονεμένη ιστορία. Γνωστή σε όλους τους πεζούς. Σε όλες τις οργανώσεις που διαμαρτύρονται κατά καιρούς, σε όλα τα ΜΜΕ που συχνά δημοσιεύουν ιστορίες πεζών που δεν μπορούν να περπατήσουν ελεύθερα στα απροσπέλαστα πεζοδρόμια, ή που είχαν σοβαρά ατυχήματα. Γνωστή όμως ιστορία και στους κύριους υπεύθυνους για την επικρατούσα απαράδεκτη και κατά καιρούς τραγική κατάσταση των πεζοδρομίων, τους ΟΤΑ. Το γιατί θα φανεί ξεκάθαρα παρακάτω.

Πέρα από το Σύνταγμα που κατοχυρώνει το δικαίωμα των πεζών στην ελεύθερη χρήση των πεζοδρομίων, πέρα από τον Χάρτη των Δικαιωμάτων των πεζών που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 1988, πέρα από την διακήρυξη της Κοπεγχάγης του 1996 ή το Πράσινο Βιβλίο για το Αστικό Περιβάλλον και άλλα Ευρωπαϊκά νομοθετήματα, υπάρχει μια πλειάδα ελληνικών νόμων που έχουν ψηφιστεί και ισχύουν επί δεκαετίες ΧΩΡΙΣ ΟΜΩΣ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΛΥΣΕΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ της Ελεύθερης, Συνεχούς, Ασφαλούς και Ανεμπόδιστης κυκλοφορίας των πεζών στα πεζοδρόμια, τα οποία, όλα, πρέπει υποχρεωτικά να διαθέτουν μια ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΝΗ ΟΔΕΥΣΗΣ. Ρίξτε μια ματιά σε μερικά από αυτά τα νομοθετήματα. Πιστεύω ότι υπάρχουν και άλλα, τα οποία δεν κατάφερα να εντοπίσω:

1. Π.Δ. 20/3/1926
2. Νόμοι 4014/2011, 4178/2013, 4495/2017 για την αυθαίρετη δόμηση
3. Άρθρο 24 του ΤΕΕ
4. Ν. 1577/1985 Γ.Ο.Κ
5. Ν. 2696/ Περί Κ.Ο.Κ.
6. Εγκύκλιος 85195/55/2000 για ΑΜΕΑ
7. Απόφαση ΥΠΕΧΩΔΕ 52716/2001
8. Απόφαση ΥΠΕΧΩΔΕ Γ4α/Φ. 201/1791/1998
9. Νομικό πλαίσιο και κανονιστικές αποφάσεις για πεζόδρομους και πεζοδρόμια
10. Ποινικός Κώδικας Άρθρο 292, παρ. 1
11. Άρθρα 9 και 47 του Ν. 2696/1999
12. Το άρθρο 367 «πεζοδρόμια», παρ. 2 του Π.Δ. 14/07 ΦΕΚ 580/27.7.1999
13. Ν. 1080/80 ΦΕΚ 246 Α)
14. Πόρισμα του Συνήγορου του Πολίτη του 2006 για την υπόθεση 984/11.4.1999

Με εξαίρεση το εξαίρετο Πόρισμα του Συνήγορου του Πολίτη, που έχει όμως μόνο συμβουλευτικό χαρακτήρα, οι παραπάνω νόμοι και διατάξεις συνιστούν μια πολυνομία, που ως γνωστό μπερδεύει παρά ξεκαθαρίζει το πρόβλημα της μη προσβασιμότητας των πεζοδρομίων. Όλοι βέβαια αυτοί οι νόμοι, κατά τα άλλα, κατοχυρώνουν το δικαίωμα στην Ελεύθερη, Συνεχή, Ασφαλή και Ανεμπόδιστη Όδευση των πεζών και των ΑΜΕΑ στα πεζοδρόμια! Η οποία όμως, για όλους εμάς τους πεζούς, είναι όνειρο θερινής νυκτός. Γιατί; Γιατί απλά οι νόμοι δεν εφαρμόζονται. Και γιατί δεν εφαρμόζονται; Γιατί όλοι αυτοί οι νόμοι, κατά την προσωπική μου άποψη, κατά παράβαση του Συντάγματος, προβλέπουν ότι ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ, ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΩΝ ΤΗΝ ΕΧΟΥΝ ΟΙ ΠΑΡΟΔΙΟΙ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ! Η ρύθμιση αυτή είναι κατά τη γνώμη μου αντισυνταγματική, κύριοι της ΠΟΜΙΔΑ, ας το δουν οι νομικοί σας, γιατί τα πεζοδρόμια δεν είναι ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ, είναι ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΣ χώρος που χρησιμοποιείται από όλους τους διερχόμενους. Δεν είναι τμήμα του οικοπέδου των παρόδιων ιδιοκτητών. Άρα την ευθύνη και το κόστος των πεζοδρομίων αυτών πρέπει να την έχουν, όπως την έχουν για τους δρόμους τους, οι Δήμοι, δηλ. όλοι οι δημότες, ίσως κατά ένα ελάχιστο ποσοστό να επιβαρύνονται περισσότερο οι παρόδιοι ιδιοκτήτες, χωρίς όμως να είναι επιφορτισμένοι με τη βαριά ευθύνη γι’ αυτά, δηλ. την κατασκευή, ανακατασκευή και συντήρησή τους.

Οι παραπάνω νόμοι προβλέπουν, ότι ο δήμος «υποχρεούται» να κάνει αυτό που δεν κάνουν οι παρόδιοι ιδιοκτήτες για τα πεζοδρόμια, ακολουθώντας τους λεπτομερείς κανονισμούς και τις οδηγίες που παρέχουν οι κανονιστικοί νόμοι του ΥΠΕΧΩΔΕ, του ΤΕΕ, κ.λ.π. Τα αρνητικά πρακτικά αποτελέσματα για μας τους πεζούς από την μη εφαρμογή όλων αυτών των νόμων είναι:
α) οι παρόδιοι ιδιοκτήτες να κατασκευάζουν τα πεζοδρόμια όπως βολεύει τον καθένα χωριστά! Συνήθως, τα θεωρούν προέκταση του κήπου τους, φυτεύουν δέντρα, η θάμνους, κατασκευάζουν διάφορες κατασκευές, κλπ., που όλα ακόμα και αποκλείουν την όποια όδευση πεζών, αναπήρων, αμαξιδίων.
β) οι ΟΤΑ κάνουν πως δεν τα βλέπουν, δεν εφαρμόζουν τον νόμο που προβλέπει συγκεκριμένες ευθύνες γι’ αυτούς και αποδίδουν τα όποια προβλήματα στους παρόδιους ιδιοκτήτες νίπτοντας τας χείρας τους! Μάλιστα, μερικοί ΟΤΑ εκμεταλλεύονται τα πεζοδρόμια ενοικιάζοντάς τα σε παρόδια καταστήματα!
γ) το κράτος και στην περίπτωση αυτή, το παίζει ανεύθυνο!
ΚΑΙ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΓΙΑΤΙ ΟΛΟΙ ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΣΕ ΤΟΠΙΚΟ, ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ, Ή ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΥΠΟΛΟΓΙΖΟΥΝ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ! Η Κίνηση Πολιτών για την απόδοση των πεζοδρομίων στους πεζούς, δημοσιοποιεί την παρακάτω πρόταση προς εσάς, αλλά και προς κάθε υπεύθυνο, και επιφυλάσσεται να την αποστείλει και στα ΜΜΜ και όχι μόνο και να προβεί και σε άλλες ενέργειες:

ΠΡΟΤΑΣΗ

Με μια απλή τροποποίηση του νομικού πλαισίου που είναι άριστο κατά τα άλλα, η ευθύνη για την κατασκευή, ανακατασκευή και συντήρηση των πεζοδρομίων σύμφωνα με τις υπάρχουσες άριστες προδιαγραφές, να περάσει από τους παρόδιους ιδιοκτήτες στους δήμους και να χρηματοδοτείται όπως και οι δρόμοι. Αφού και τα πεζοδρόμια είναι κοινόχρηστοι χώροι. Έτσι, και εμείς οι πεζοί, έχοντας έννομο συμφέρον, θα γνωρίζουμε ποιους θα παραπέμπουμε στον εισαγγελέα για μη εφαρμογή του νόμου, δηλ. για μη Ελεύθερη, Συνεχή, Ασφαλή και Ανεμπόδιστη όδευση στα πεζοδρόμια και για διακινδύνευση της ζωής ή της αρτιμέλειας των πεζών. Λοιπόν, ενστερνιστείτε και σεις το σύνθημά μας:

ΑΠΟΔΩΣΤΕ ΤΑ ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΕΖΟΥΣ.

Παραπομπές:
Αναρτήσεις μου στο fb 23 και 28/11/ 2020

Το άρθρο Με βάση ποιο Σύνταγμα μας έχουν στερήσει τα πεζοδρόμια; … Του Θανάση Φροντιστή εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

«Δεν υπάρχει πιο εχθρική πόλη στην Ευρώπη για τους πεζούς από την Αθήνα». Αν ο αφορισμός αυτός αναφερόταν στη χώρα μας και όχι μόνο στην πρωτεύουσά της θα ήταν πιο ακριβής.

Αμέσως μετά τις τελευταίες εκλογές της Τ.Α., με συνάντησε ένας μόλις εκλεγμένος δήμαρχος μιας πόλης της Β. Αττικής και ζήτησε την άποψή μου για το ποια θεωρώ έργα προτεραιότητας για τον δήμο αυτό, στον οποίο, σημειωτέον, είχα ζήσει κάμποσα χρόνια. Τον ρώτησα: θέλεις να γράψεις ιστορία; Τότε, βάλε πρώτη σου προτεραιότητα να αποκτήσει η πόλη σου πεζοδρόμια και μάλιστα προσβάσιμα και ελεύθερα, πλατείες και πεζόδρομους και φρόντισε να εξαφανιστούν όλες οι λακκούβες από τους δρόμους. Γιατί, η ανυπαρξία των πρώτων και η πληθώρα των δεύτερων ταλαιπωρούν όσο τίποτα άλλο τους πεζούς, ιδίως τους ηλικιωμένους, τους ανάπηρους και τις μητέρες ή τις γιαγιάδες και τους παππούδες που κάνουν περίπατο τα μωρά σε αμαξίδια, ενώ οι λακκούβες είναι μόνιμο και ενοχλητικό πρόβλημα και για τους πεζούς και για τα αυτοκίνητα. Αυτοί είναι οι δημότες σου, του είπα, και γι’ αυτούς έχεις υποχρέωση να ενδιαφερθείς. Βάλε λοιπόν ένα πρόγραμμα που μπορείς να το ολοκληρώσεις μέσα στη θητεία σου και θα γίνεις ένας αγαπητός δήμαρχος.

Πιστεύω, ότι δεν θα διαφωνήσει κανένας, ότι αυτά είναι από τα μεγαλύτερα προβλήματα των Ελληνικών πόλεων, ιδίως της Αθήνας, που ταλαιπωρούν κάθε μέρα τις ομάδες πληθυσμού που προανέφερα. Δυστυχώς, για τους δημάρχους πέρα βρέχει. Είναι ντροπή για μια πολιτεία που θέλει να λέγεται πολιτισμένη και δημοκρατική να μην εφαρμόζει νόμους που έχουν θεσπιστεί πριν δεκαετίες τόσο σε Ευρωπαικό επίπεδο, όπως π.χ. η Χάρτα των Δικαιωμάτων των Πεζών, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαικό Κοινοβούλιο το 1988, ή η Διακήρυξη της Κοπεγχάγης του 1996, ή το Πράσινο Βιβλίο για το Αστικό Περιβάλλον, κ.α. όσο και σε εθνικό επίπεδο και να μην εφαρμόζει ακόμα και το Σύνταγμα, του οποίου το άρθρο 5, παρ. 1 κατοχυρώνει «το δικαίωμα της χρήσης των κοινών τοις πάσι», αλλά και τους πολυπληθείς νόμους και τις Υπουργικές αποφάσεις. Που όλες κατοχυρώνουν το αυτονόητο, δηλ, «διασφαλίζουν την συνεχή και ανεμπόδιστη κυκλοφορία των πολιτών, ιδιαίτερα των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα σε όλη την επιφάνεια των πεζοδρομίων», δηλ. στην ελεύθερη ζώνη όδευσης των πεζών, η οποία προσδιορίζεται από τους νόμους απόλυτα.

Το εντελώς περίεργο και απαράδεκτο κατά τη γνώμη μου αυτών των νομοθετημάτων είναι ότι, ενώ τα πεζοδρόμια είναι δημόσιοι χώροι, «κοινοί τοις πάσι» την ευθύνη για την διευθέτηση και τη συντήρησή τους την εναποθέτουν στους παρόδιους ιδιοκτήτες και μόνο αν αυτοί δεν κάνουν αυτό που πρέπει, τότε και μόνο τότε παρεμβαίνουν οι δήμοι και με κόστος των παρόδιων ιδιοκτητών κάνουν τα αντίστοιχα έργα. Το πρακτικό αποτέλεσμα αυτής της απαράδεκτης θέσπισης είναι, ότι , όπου επεμβαίνουν οι ιδιώτες ιδιοκτήτες θεωρούν τα πεζοδρόμια προέκταση του οικοπέδου τους με αποτέλεσμα να τα διαμορφώνουν κατά το δοκούν, συνήθως ως προέκταση του κήπου τους, ενώ οι δήμοι κάνουν πως δεν βλέπουν. Και όταν οι ιδιώτες δεν κάνουν εμφανώς αυτό που πρέπει, δεν το κάνουν ούτε οι δήμοι! Το αλαλούμ αυτό το ζούμε όλοι στο λεκανοπέδιο της Αττικής και στους άλλους δήμους της χώρας. Με πρακτικό αποτέλεσμα οι πεζοί να …πεζοπορούν στο οδόστρωμα των δρόμων, το ίδιο οι ηλικιωμένοι και οι ανάπηροι και οι μητέρες με τα μωρά τους στα αμαξίδια.

Και, βέβαια, στα οδοστρώματα να σκοντάφτουν στις λακκούβες!

Ένα άλλο συναφές και πολύ σοβαρό πρόβλημα είναι η ανύπαρκτη ως πολύ περιορισμένη ορατότητα στις διασταυρώσεις των δρόμων, επικίνδυνη για τους οδηγούς των αυτοκινήτων αλλά και για τους πεζούς, αφ’ ενός από τους θάμνους και τα δέντρα που φυτεύουν σε όλη συνήθως την έκταση των πεζοδρομίων, παράνομα βέβαια, οι παρόδιοι ιδιοκτήτες, ή τα αυτοκίνητα που σταθμεύουν παράνομα επίσης ασυνείδητοι ιδιοκτήτες-οδηγοί πολλές φορές και πάνω στις στροφές των δρόμων, ή μερικώς και πάνω στα πεζοδρόμια. Κι αυτό παρά την ύπαρξη νόμων που απαγορεύουν τη στάθμευση ορισμένα μέτρα, νομίζω πέντε, από τις γωνίες των πεζοδρομίων στα σταυροδρόμια. Επειδή όμως στην Ελλάδα οι νόμοι θεσπίζονται για να μην εφαρμόζονται, δεν χρειάζεται, πιστεύω, να απαριθμήσω τα εμπόδια και την απαράδεκτη κατάσταση στα πεζοδρόμια, η οποία αφήνει αδιάφορα, ή ασυγκίνητα τα όργανα εφαρμογής των νόμων, τόσο τα κρατικά όσο και τα δημοτικά. Κατά τα άλλα, οι πολιτικοί μας, όταν κυβερνούν, θεωρούν την Ελλάδα μια ευνομούμενη χώρα, ενώ όταν βρίσκονται στην αντιπολίτευση την θεωρούν ξέφραγο αμπέλι. Όπως όλα τα ζητήματα, έτσι και αυτό το πολύ σοβαρό κατά την άποψή μου που θίγω με το σημείωμα αυτό είναι τελικά θέματα πολιτικής βούλησης. Πολλοί διατείνονται, ότι η χώρα μας είναι στην Ευρώπη, όταν οι στατιστικές δείχνουν ότι….. δεν υπάρχει πιο εχθρική πόλη για τους πεζούς από την πρωτεύουσά της, την Αθήνα. Το ακούτε κύριε Μπακογιάννη, που οραματισθήκατε τον Μεγάλο Περίπατο για πολύ λίγους και αποστερείτε και εσείς την δυνατότητα ελεύθερης, συνεχούς και ανεμπόδιστης κυκλοφορίας στους πολλούς; Αν μου πείτε, ότι αυτή την πόλη σας άφησαν όλοι οι προηγούμενοι δήμαρχοι, μεταξύ των οποίων και η μητέρα σας, σάς δίνω την συμβουλή που έδωσα στον φίλο μου δήμαρχο της πόλης της Β. Αττικής στην αρχή του σημειώματος αυτού. Είναι απλή, αρκεί να έχετε την πολιτική βούληση να την εφαρμόσετε.

Επειδή όμως αυτό δεν προβλέπω να γίνει ούτε στην Αθήνα, ούτε στις άλλες πόλεις, είναι καιρός να αρχίσει μια ακόμα αναγκαία εκστρατεία από τους πολίτες με σύνθημα:

ΑΠΟΔΩΣΤΕ ΤΑ ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΕΖΟΥΣ!

*Δρα Οικονομολόγου-Συγγραφέα

Το άρθρο Οι πεζοί, οι ανάπηροι και τα μωρά σε αμαξίδια υπό διωγμό! … Του Θανάση Φροντιστή εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.