Η σύγχρονη πραγματικότητα τόσο στο κοινωνικό όσο και στο πολιτικό πεδίο διαπερνάται από οπτικές σχεδιασμού και διαχείρισης της δυναμικής της εξέλιξης, οι οποίες παράγουν μη λειτουργικές ισορροπίες μεταξύ των κοινωνικών συστημάτων, ενώ παράλληλα υποσκάπτουν την προοπτική βιώσιμης πορείας των κοινωνιών προς το μέλλον σε συνθήκες ευημερίας και χωρίς αρνητικές παρενέργειες στην βιοποικιλότητα.

Στο κοινωνικό πεδίο η μαζοποίηση στα μεγάλα αστικά κέντρα με τα εκατομμύρια κατοίκους δεν διαμορφώνει λειτουργικές συνθήκες για την πρόσδωση νοήματος με ηθικό φορτίο στην ατομική πορεία του ανθρώπου και την οικοδόμηση ανάλογης ταυτότητας.

Εκείνο, που επιτυγχάνεται χωρίς μεγάλη προσπάθεια, είναι η εργαλειοποίηση του ατόμου στο πλαίσιο της διεκπεραίωσης κοινωνικών ρόλων, οι οποίοι οριοθετούνται από το συστημικό συμφέρον (π.χ. οικονομικό σύστημα και εργασιακός ρόλος, που δεν λαμβάνουν υπόψη τις ψυχολογικές ανάγκες του εργαζόμενου ή την σωματική του υγεία).

Το κενό, που δημιουργείται, «καλύπτεται» με την υποκατάσταση των κοινωνικών αξιών με ηθικό φορτίο από τον μονοδιάστατο καταναλωτισμό και την οπτική του θεάματος (π.χ. ο τρόπος αυτοπαρουσίασης με στόχο τον εντυπωσιασμό) ως μέσων για την πρόσδωση νοήματος στην ζωή και την επίτευξη κοινωνικής αποδοχής.

Παράλληλα ο διαθέσιμος χρόνος για την κοινωνική δραστηριοποίηση των πολιτών στα μεγάλα αστικά κέντρα είναι ανεπαρκής έως ανύπαρκτος, αν και η εγγύτητα των κατοικιών τους είναι πολύ μεγάλη (π.χ. στα διαμερίσματα των πολυκατοικιών). Μπορεί να κατοικούν σε διπλανά διαμερίσματα και η επικοινωνία μεταξύ τους να εξαντλείται στην πρωινή καλημέρα ή στις αντιπαραθέσεις στις γενικές συνελεύσεις σχετικά με την διαχείριση των διαφόρων θεμάτων, που σχετίζονται με την λειτουργία των κοινόχρηστων χώρων της πολυκατοικίας.

Η «κοινωνική ενεργοποίηση» είναι πιο εύκολη στο πλαίσιο της εικονικής πραγματικότητας των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης. Η σχέση του πολίτη με την πραγματικότητα αποκτά σταδιακά περιεχόμενο με την μεσολάβηση της τεχνολογίας και ιδιαιτέρως της ψηφιακής. Εκτός από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι και τα εικονικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Σε αυτά η εικόνα παίζει πολύ πιο σημαντικό ρόλο από τον λόγο και την αξιοποίηση του ορθολογισμού στην αποτύπωση της πραγματικότητας. Η εικόνα όμως παρουσιάζει μόνο ένα κομμάτι της και όχι το σύνολο της, ούτε και αναλύει τις παραμέτρους, που την οριοθετούν ως προς τα ποιοτικά και τα ποσοτικά της χαρακτηριστικά. Αυτό μπορεί να γίνει με την χρησιμοποίηση του ορθολογισμού και την προσέγγιση της πραγματικότητας στις πλανητικές της διαστάσεις, διότι η παγκοσμιοποίηση έχει διαμορφώσει σχέσεις αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης των κοινωνιών της παγκόσμιας κοινότητας.

Αν συνυπολογισθεί, ότι η ροή του χρόνου είναι πολύ γρήγορη, με αποτέλεσμα η νοητική διαχείριση της ταχύτατα εξελισσόμενης πραγματικότητας να μην είναι εμπροσθοβαρής, τότε δημιουργούνται συνθήκες μη ελέγχου των παρενεργειών της κοινωνικής δυναμικής.

Δεν είναι τυχαίο, ότι η ανθρώπινη δραστηριοποίηση δεν συμπορεύεται με τις ισορροπίες της φύσης και τις ανάγκες της, με αποτέλεσμα να διαμορφώνονται συνθήκες υψηλής διακινδύνευσης (ρύπανση του περιβάλλοντος με πλαστικά, εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα κ.λ.π.).

Τέλος τα κοινωνικά συστήματα, από το οικονομικό και το εργασιακό μέχρι το υγείας και το εκπαιδευτικό, αναπτύσσουν δραστηριότητα με προσανατολισμό την λειτουργικότητα και την οικονομική τους απόδοση και όχι το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον.

Τα παραδείγματα είναι πολλά. Από την τυποποίηση της διάθεσης των προϊόντων με στόχο την μεγιστοποίηση του κέρδους λόγω της μείωσης των εργαζομένων μέχρι τον μονοδιάστατο σχεδιασμό της εκπαιδευτικής λειτουργίας με κύριο σημείο αναφοράς τις ανάγκες του οικονομικού συστήματος και τους αναγκαίους εργασιακούς ρόλους, χωρίς να ισορροπείται ουσιαστικά και με την αξιακή διάσταση της κοινωνικής λειτουργίας του ανθρώπου, η οποία προσδίδει νόημα στην ζωή του.

Ενισχυτικά προς αυτή την κατεύθυνση οδεύει και η μεγάλη κινητικότητα στις σύγχρονες μαζοποιημένες κοινωνίες, η οποία συμβάλλει στην μείωση του διαθέσιμου ελεύθερου χρόνου για την κοινωνική δραστηριοποίηση του ατόμου.

Στο πολιτικό πεδίο οι συνθήκες είναι ανάλογες. Η σύγχρονη δημοκρατική λειτουργία δεν βασίζεται στην προσέγγιση και ανάλυση της κοινωνικής δυναμικής και γενικότερα της πραγματικότητας στις διάφορες διαστάσεις της, διότι είναι πολύ σύνθετη για να την επεξεργασθεί νοητικά και να την κατανοήσει ο απλός πολίτης. Αυτός ενδιαφέρει κυρίως ως παράμετρος της εκλογικής λειτουργίας του πολιτεύματος.

Επίσης δεν υπάρχουν μηχανισμοί, που θα μπορούσαν να αναλάβουν αυτή την λειτουργία και την απλοποίηση των πολύπλοκων ευρημάτων της ανάλυσης στο επίπεδο της μαζικής ενημέρωσης, ώστε οι πολίτες να κάνουν επιλογές και να παίρνουν αποφάσεις γνωρίζοντας την προοπτική, που δρομολογούν, η οποία θα βιωθεί σε βάθος χρόνου και από πολύ νεότερες γενιές.

Ακόμη η σύγχρονη πολιτική δεν εκφράζει σε λειτουργικό βαθμό το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον στον σχεδιασμό της πορείας προς το μέλλον, αλλά ισορροπεί τις επιλογές και τις αποφάσεις της ανάμεσα στην λειτουργικότητα και στην οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων (π.χ. οικονομικό, εργασιακό, εκπαιδευτικό, υγείας κ.λ.π.), τα οποία παράγουν την δυναμική της εξέλιξης, χωρίς να ελέγχονται οι επιπτώσεις της (π.χ. κινητικότητα και ρύπανση της ατμόσφαιρας στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις).

Για αυτό η διαχείριση της κοινωνικής δυναμικής από το πολιτικό σύστημα δεν καλύπτει με επάρκεια τις ανάγκες της πραγματικότητας στην προβολή τους στο μέλλον. Σε συνδυασμό δε με την ταχύτατη ροή του χρόνου και την αδυναμία (τουλάχιστον μέχρι τώρα) της επιστημονικής σκέψης να λειτουργεί με εμπροσθοβαρή οπτική ως προς τις επιπτώσεις των αλλαγών, που επιφέρει στην πραγματικότητα η αξιοποίηση της, δρομολογείται άνοδος του δείκτη διακινδύνευσης της πορείας των κοινωνιών προς το μέλλον, ενώ συρρικνώνεται η βιωσιμότητα των στόχων των πολιτικών αποφάσεων.

Το πολιτικό σύστημα δεν συμπορεύεται με την ταχύτητα της ροής του χρόνου. Για αυτό δεν έχει συνειδητοποιήσει την ζωτικής σημασίας ανάγκη μακροπρόθεσμης οπτικής στον σχεδιασμό της πορείας στο μέλλον.

Εξάλλου η αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση των κοινωνιών στην σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα δεν είναι διαχειρίσιμα μεγέθη από την πολιτική με το μοντέλο εθνικής διακυβέρνησης, το οποίο ισχύει τώρα. Είναι αναγκαία η μετάβαση στην εποχή της οικοδόμησης μιας μορφής υπερεθνικής διακυβέρνησης χωρίς ανισότητες μεταξύ των χωρών, που συνθέτουν την παγκόσμια κοινότητα. Και αυτό απαιτεί ριζική αλλαγή του τρόπου σκέψης και βαθιές τομές στο μοντέλο οργάνωσης του πλανήτη συνολικά. Μια πολύ δύσκολη αποστολή.

Για να γίνουν οι αναγκαίες ριζικές κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές πραγματοποιήσιμες πρέπει να πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Άμεσα επιβάλλεται η έναρξη διαλόγου με στόχο την αποκατάσταση συνθηκών συνεργασίας όλων των κομμάτων και των κοινωνικών συστημάτων (οικονομικό, εργασιακό κ.λ.π.), ώστε να καταστεί εφικτή η προώθηση των αναγκαίων συναινέσεων και να διαφυλαχθεί η κοινωνική συνοχή.

Παράλληλα πρέπει να εξελιχθεί πιο γρήγορα και να αξιοποιηθεί η επιστημονική σκέψη, ώστε η μετάβαση στην νέα εποχή» να γίνει με χαμηλό δείκτη διακινδύνευσης, διότι η ταχύτατη ροή του χρόνου και η ανάγκη γρήγορων αλλαγών διαμορφώνουν δύσκολα διαχειρίσιμες συνθήκες.

Επίσης πρέπει να δρομολογηθεί άμεσα δημόσιος διάλογος για την ζωτικής σημασίας ανάγκη επίτευξης κοινωνικής συναίνεσης σχετικά με την αλλαγή του μοντέλου κοινωνικής οργάνωσης, η οποία θα έχει επιπτώσεις στον τρόπο ζωής των ανθρώπων. Η κοινωνία πολιτών θα πρέπει να ενεργοποιηθεί προς αυτή την κατεύθυνση και να αναλάβει τις ευθύνες της για την προώθηση της πραγμάτωσης του κοινωνικού και του ανθρώπινου συμφέροντος.

Τέλος στην εποχή της παγκοσμιοποίησης είναι επίσης βασική προϋπόθεση η συνεργασία των κοινωνιών της παγκόσμιας κοινότητας και των πολιτικών ηγεσιών τους. Αυτό είναι απαραίτητο για την αντιμετώπιση των πλανητικών ανισορροπιών, οι οποίες απειλούν την βιωσιμότητα της ανθρώπινης οντότητας και της βιοποικιλότητας, ενώ αποσταθεροποιούν την κοινωνική συνοχή (π.χ. μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, ακραία καιρικά φαινόμενα, πανδημίες, μείωση των αποθεμάτων νερού κ.λ.π.) και την ειρηνική συμβίωση των κοινωνιών.

Εάν η προσέγγιση της πραγματικότητας γίνει με εργαλείο την στατική θεώρηση της εξέλιξης, τότε αυτές οι ριζικές αλλαγές θα φαίνονται και θα είναι πολύ δύσκολα πραγματοποιήσιμες. Όμως πρέπει να αποφευχθεί η άναρχη και χωρίς σχεδιασμό μετάβαση σε πολύ επικίνδυνη και με πολλές κοινωνικές αναταράξεις πορεία προς το μέλλον. Σε αυτή την περίπτωση η δυναμική της εξέλιξης δεν θα διαθέτει κοινωνική συναίνεση, ενώ παράλληλα θα χειροτερεύει η ποιότητα της ζωής των ανθρώπων και σε βάθος χρόνου θα απειληθεί η βιωσιμότητα της ανθρώπινης οντότητας και της βιοποικιλότητας.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Ριζικές κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Τόσο η βίωση όσο και η συστηματική προσέγγιση και ανάλυση της σύγχρονης πραγματικότητας δείχνουν, ότι είναι ζωτικής σημασίας ανάγκη να γίνουν κοινωνικές και πολιτικές υπερβάσεις, ώστε να αποκατασταθούν λειτουργικές και βιώσιμες συνθήκες στους διάφορους τομείς κοινωνικής δραστηριοποίησης. Ειδάλλως θα πληθαίνουν τα προβλήματα και θα αυξάνει η ρευστότητα σε μη διαχειρίσιμο βαθμό.

Στο κοινωνικό πεδίο στα σύγχρονα μαζοποιημένα αστικά κέντρα με τα εκατομμύρια κατοίκων έχουν υποκατασταθεί σε μεγάλο βαθμό οι διαπροσωπικές επαφές και σχέσεις στο πλαίσιο των τοπικών κοινωνιών από την εικονική επικοινωνία (π.χ. Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης με την αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας), η οποία στηρίζεται στην οπτική του θεάματος (δηλαδή στην εντύπωση, που προκαλείται από τον τρόπο αυτοπαρουσίασης).

Με την χρησιμοποίηση όμως τέτοιων εργαλείων δεν οικοδομείται βιώσιμη κοινωνική συνοχή, ούτε καλλιεργείται η ενσυναίσθηση ( ικανότητα προσέγγισης και κατανόησης της θέσης και των αναγκών του συνανθρώπου). Παράλληλα δεν προωθείται η δημιουργία κοινωνίας πολιτών με λογική έκφρασης του κοινωνικού και του ανθρώπινου συμφέροντος.

Αυτές οι συνθήκες δεν είναι λειτουργικές, ενώ αυξάνουν την κοινωνική ρευστότητα σε μη διαχειρίσιμο βαθμό σε βάθος χρόνου.

Επίσης στο επικοινωνιακό πεδίο κυριαρχεί η προσωποποίηση της πολιτικής, ενώ στο επίπεδο της υλοποίησης πολιτικών ευδοκιμεί ο συστημικός πραγματισμός, ο οποίος κινείται με σημείο αναφοράς την κάλυψη των παραμέτρων, που εγγυώνται την λειτουργικότητα και την οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων.

Η προσωποποίηση της πολιτικής αποδίδει εκλογικά, όταν ωφελείται ο πολίτης. Για αυτό, όταν η εφαρμογή πολιτικών αποφάσεων συρρικνώνει την ατομική ή την κοινωνική ευημερία, στο επικοινωνιακό πεδίο προωθείται η εξιδανίκευση του μέλλοντος με την καλλιέργεια φαντασιώσεων για την μακροπρόθεσμη απόδοση της ακολουθούμενης πολιτικής.

Και στις δύο περιπτώσεις απουσιάζει το εργαλείο της ορθολογικής προσέγγισης της πραγματικότητας και της ανάλογης διαμόρφωσης στάσεων στους πολίτες. Βέβαια το αποτέλεσμα είναι η μη οικοδόμηση σταθερού κοινωνικού κλίματος, ενώ δεν δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για κοινωνικές και πολιτικές συγκλίσεις, οι οποίες θα δρομολογήσουν την διαμόρφωση πραγματικών και όχι τεχνητών (λόγω εκλογικού συστήματος) πλειοψηφιών σε σχέση με την κατεύθυνση της ακολουθούμενης πορείας.

Σχετικά με τον δημόσιο διάλογο και την κυβερνητική πρακτική, ανεξάρτητα από κόμματα, κριτήριο για τον σχεδιασμό, την δημοσιοποίηση και την εφαρμογή πολιτικών είναι ο ατομικός βιολογικός χρόνος, ώστε να πριμοδοτείται η εκλογική ανταπόκριση και να μην αναδεικνύεται η λειτουργικότητα ή μη του μοντέλου κοινωνικής οργάνωσης ως προς την πραγμάτωση του κοινωνικού και του ανθρώπινου συμφέροντος.

Προέκταση αυτής της πρακτικής είναι η πολιτική διαχείριση του χρόνου χωρίς μακροπρόθεσμη οπτική σε λειτουργικό εύρος και έλεγχο των παραμέτρων της εξέλιξης τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.

Τα παραδείγματα της κλιματικής αλλαγής και της μαζικής μετακίνησης πληθυσμών είναι πολύ χαρακτηριστικά, χωρίς αυτό να σημαίνει, ότι δεν υπάρχουν άλλα. Είναι πολύ περισσότερα, διότι η εξέλιξη οριοθετείται από την αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση των παραμέτρων της πραγματικότητας (π.χ. οικονομική ανάπτυξη, διεύρυνση κοινωνικών ανισοτήτων και πολλές άλλες).

Η πραγματικότητα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο φορτίο διακινδύνευσης, αν ληφθεί υπόψη, ότι στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης η πολυπλοκότητα και η αλληλεξάρτηση των κοινωνιών χρησιμοποιούνται στο γεωπολιτικό πεδίο από τις ισχυρές χώρες για την μετάθεση ευθυνών από την μία στην άλλη για τις προκαλούμενες ανισορροπίες, ενώ παράλληλα δεν γίνεται προσπάθεια επίλυσης των προβλημάτων, που δημιουργούνται, με την προώθηση ενός πλανητικής εμβέλειας συστήματος διακυβέρνησης και ασφάλειας.

Δυστυχώς ακολουθείται μια οπτική ειρηνικής συνύπαρξης, η οποία στηρίζεται στην ισορροπία των εξοπλισμών και της στρατιωτικής ισχύος και όχι στην διαμόρφωση συνθηκών ειρηνικής συμβίωσης και συνεργασίας με σημείο αναφοράς την ισόρροπη ανάπτυξη των κοινωνιών, την ευημερία χωρίς ανισότητες και την διατήρηση βιώσιμων ισορροπιών στο φυσικό περιβάλλον.

Οι αρνητικές επιπτώσεις της ακολουθούμενης πορείας στο γεωπολιτικό πεδίο συμπληρώνονται με την παραγωγή «επικίνδυνων σκουπιδιών» με τα διάφορα οπλικά συστήματα, τα οποία μακροπρόθεσμα επιβαρύνουν το περιβάλλον, ενώ ορισμένα από αυτά αποτελούν πυρηνικά απόβλητα, που απειλούν τόσο τον άνθρωπο όσο και την βιοποικιλότητα.

Τέλος τίθεται ένα ζωτικής σημασίας ερώτημα, το οποίο πρέπει να απαντηθεί από τις κοινωνίες και το πολιτικό σύστημα, διότι άπτεται του μοντέλου κοινωνικής οργάνωσης και ταυτοχρόνως οριοθετεί σε μεγάλο βαθμό την πορεία των κοινωνιών προς το μέλλον.

Που στηρίζεται η λήψη αποφάσεων από τους πολίτες ως προς την επιλογή της κατεύθυνσης της κοινωνικής δυναμικής; Στην δημοκρατικά οριοθετημένη ελεύθερη βούληση ή στην συστημική;

Με άλλα λόγια η διαμόρφωση άποψης και στάσης από τους πολίτες εδράζεται στον ορθολογισμό και στον κοινωνικό διάλογο ή στην αξιοποίηση της οπτικής και των προτύπων του μονοδιάστατου καταναλωτισμού και της κοινωνίας του θεάματος ως μέσου για την πρόσδωση νοήματος στην ατομική ζωή και αξιακού περιεχομένου στην ελεύθερη βούληση;

Η απάντηση θα οριοθετήσει την κατεύθυνση της πορείας των κοινωνιών και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της πολιτικής λειτουργίας σε συνδυασμό με τον βαθμό ανάληψης των ευθυνών, που αναλογούν στο κοινωνικό και στο πολιτικό επίπεδο, για την δυναμική της εξέλιξης.

Επίσης θα οριοθετηθούν οι κοινωνικές και πολιτικές υπερβάσεις, που πρέπει να γίνουν, ώστε η κατεύθυνση της ακολουθούμενης πορείας να είναι βιώσιμη και να μην λειτουργεί ως καταλύτης για μη ελεγχόμενες παρενέργειες στην βιωνόμενη πραγματικότητα.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Αναγκαίες κοινωνικές και πολιτικές υπερβάσεις… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Οι κατευθύνσεις της οικονομικής πολιτικής στην Ευρώπη, μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, εναλλάσσονται ανάλογα με την πολιτική προέλευση του κόμματος που βρίσκεται στην εξουσία, με τις κυβερνήσεις της κεντροδεξιάς να προκρίνουν την ταχύτερη οικονομική ανάπτυξη μέσω μειωμένης φορολογίας, δημιουργώντας πλούτο και τις κυβερνήσεις της κεντροαριστεράς να προκρίνουν πολιτικές αναδιανομής, με έμφαση στην αύξηση των δημοσίων δαπανών. Ομως ανεξαρτήτως της πολιτικής προέλευσης των κομμάτων υπάρχει ένα ελάχιστο consensus, ένας ελάχιστος κοινός τόπος για την ανάγκη η κάθε χώρα να έχει έναν ισχυρό ιδιωτικό τομέα και ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος που να επιτρέπουν την άσκηση αυτών των δύο εναλλακτικών πολιτικών. Οι χριστιανοδημοκράτες, φιλελεύθεροι και οι σοσιαλδημοκράτες μπορεί να στρέφουν το πλοίο της οικονομικής πολιτικής κάποιες μοίρες δεξιά ή αριστερά αλλά η βασική κατεύθυνση και το πλόιμο του πλοίου δεν αλλάζει. Αυτό είναι το ευρωπαϊκό consensus.

Στην Ελλάδα σήμερα δεν συμβαίνει αυτό. Η σημερινή αξιωματική αντιπολίτευση προέρχεται – για λόγους ιστορικής συγκυρίας – από έναν χώρο που δεν αντιλαμβάνεται (ή ενδεχομένως – και αυτό είναι ακόμα χειρότερο – δεν ενδιαφέρεται να αντιληφθεί) πώς λειτουργεί μια σύγχρονη, διεθνοποιημένη ευρωπαϊκή οικονομία, όπως η ελληνική. Οι έννοιες της ανάπτυξης και των επενδύσεων, οι βασικές οικονομικές παράμετροι όπως οι οικονομίες κλίμακος και η ανταγωνιστικότητα, είναι για τον χώρο αυτόν έννοιες εχθρικές ιδεολογικά. Ο πολιτικός αυτός χώρος θεωρεί – εξ αιτίας της ιδεολογικής καταγωγής και των πολιτικών του στερεοτύπων – ότι το κεφάλαιο σε μια κοινωνία είναι ταξικός εχθρός και η μεσαία τάξη ιδεολογικά ύποπτη για συνεργασία με τον ταξικό εχθρό που πρέπει να πληρώνει μαζί με το κεφάλαιο για να επιτευχθεί το πέρασμα σε μια άλλη κοινωνία (τα πρότυπα εδώ διαφέρουν μεταξύ «ριζοσπαστικής» αριστεράς που οραματίζεται τη λατινοαμερικανική μπολιβιριανή επανάσταση και της «παραδοσιακής» που νοσταλγεί το σοβιετικό παρελθόν).

Το αποτέλεσμα των δοξασιών αυτών είναι πολιτικές υπερφορολόγησης που οδηγούν στην ελαχιστοποίηση των επενδύσεων και την επακόλουθη αποδιάρθρωση του παραγωγικού ιστού, που αποτελούν υποκατάσταστο της παγιωμένης στον χώρο αυτόν πεποίθησης ότι ανάπτυξη έρχεται μόνο όταν αυξάνονται οι μισθοί με διοικητικές παρεμβάσεις και οι δημόσιες δαπάνες με μεγαλύτερα ελλείμματα, που όμως δεν μπορούν να εφαρμοστούν στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Οι πολιτικές αυτές, υπό την όποια εκδοχή τους, σε κλειστή οικονομία δεν δουλεύουν μεσο-μακροπρόθεσμα γιατί έρχονται σε αντίθεση με τα βασικά ανθρώπινα κίνητρα και σε μια ανοικτή και διεθνοποιημένη οικονομία δεν αποδίδουν ούτε καν βραχυπρόθεσμα γιατί καταλήγουν σε άμεση εξαγωγή κεφαλαίων και αθρόες εισαγωγές.

Ολα αυτά τα έζησε ο ελληνικός λαός μετά το 2015 και τα απέρριψε μαζικά και καθαρά πριν δύο μόλις χρόνια. Η αξιωματική αντιπολίτευση όμως, αντί να πάρει το μάθημα και να επιχειρήσει να προσαρμοστεί στην πραγματικότητα, επανήλθε με την ίδια ακριβώς άγονη και ματαιόπονη συνταγή, που αγνοεί τη βασική ισορροπία που πρέπει να υπάρχει στην οικονομική πολιτική μεταξύ ανάπτυξης και αναδιανομής. Το πολιτικό αποτέλεσμα της στάσης αυτής το βλέπουμε απτά στις δημοσκοπήσεις.

Η επιμονή της αξιωματικής αντιπολίτευσης σε μια περιθωριακή οικονομική πολιτική αυξάνει αναπόφευκτα τις πολιτικές ευθύνες της κυβέρνησης. Πρώτον διότι πρέπει να καλύπτει με την οικονομική της πολιτική και τις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος, επιδιώκοντας να βρίσκεται σε μια μόνιμη ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης και δίκαιης μοιρασιάς του νέου πλούτου, αφού πρέπει να καλύψει πολιτικά έναν πολύ ευρύτερο χώρο από αυτόν στον οποίο παραδοσιακά απευθυνόταν το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας. Δεύτερον και σημαντικότερο, γιατί και η πιθανότητα μόνον, έστω και μικρή, της επανόδου της χώρας σε περιθωριακές οικονομικές πολιτικές θα υπονόμευε την άσκηση της δικής της πολιτικής που στηρίζεται στην ανάπτυξη, τις επενδύσεις και τις εξαγωγές και έχει ως κύριο καύσιμο τις μακροπρόθεσμες θετικές προσδοκίες τις οποίες δημιουργούν οι μεταρρυθμίσεις και η επιστροφή στην κανονικότητα.

Για την ώρα ευτυχώς μια τέτοια προοπτική δεν διαφαίνεται. Καθώς η πανδημία επηρεάζει όλο και λιγότερο την οικονομική πραγματικότητα, η συνεπής, σταθερή και διαρκής μεταρρυθμιστική προσπάθεια της κυβέρνησης έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς σε όλα τα μέτωπα, απελευθερώνοντας σε σημαντικό βαθμό το περίφημο ελατήριο πάνω στο οποίο είχε πεισματικά καθίσει ο κ. Τσίπρας την περίοδο 2015-2019. Η προοπτική αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, το μεγάλο διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον, η σταθερή πορεία προς την επενδυτική βαθμίδα και την επανεκκίνηση του τραπεζικού συστήματος, η διαρκής βελτίωση στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του κράτους, η αναγέννηση της αγοράς ακινήτων, η δυναμική των ελληνικών εξαγωγών, όλα δείχνουν ότι μπαίνουμε σε μια νέα περίοδο δυναμικής οικονομικής ανάκαμψης και ανάπτυξης που θα διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι το 2026 και ανάλογα με τις πολιτικές εξελίξεις πολύ περισσότερο.

Ο μόνος που δεν αντιλαμβάνεται ή δεν μπορεί να αντιληφθεί τη δυναμική αυτή που αναπτύσσει η οικονομία και τις αναπόφευκτες πολιτικές επιπτώσεις που επιφέρει είναι η αξιωματική αντιπολίτευση. Για αταβιστικούς ιδεολογικούς λόγους αντί να κινηθεί προς την κεντροαριστερά διεκδικώντας τον ρόλο της παραδοσιακής σοσιαλδημοκρατίας, εκφέρει έναν οικονομικό λόγο που θυμίζει αυτόν του 2015 και ψαρεύει ταυτόχρονα στα θολά νερά του αντιεμβολιασμού (ο ΣΥΡΙΖΑ είναι σήμερα το πρώτο κόμμα στους αρνητές των εμβολίων), αναζητώντας στα εμβόλια τρόπους να προσελκύσει ψήφους από την ακροδεξιά, ενθυμούμενη νοσταλγικά τη συμμαχία με τους ΑΝΕΛ.

Το πολιτικό αποτέλεσμα αυτών των αναζητήσεων σε περιβάλλον μιας δυναμικά βελτιούμενης οικονομίας, είναι μαθηματικά προδιαγεγραμμένο. Αυτό όμως, όπως προαναφέραμε, δεν αναιρεί καθόλου – το αντίθετο μάλιστα – τις αυξημένες ευθύνες που η σημερινή κυβέρνηση έχει αναλάβει να φέρει με επιτυχία σε πέρας την είσοδο της χώρας σε μια νέα οικονομικά εποχή. Με περισσότερες και διαρκείς μεταρρυθμίσεις που ανατροφοδοτούν την αναπτυξιακή διαδικασία και με μέτρα δίκαιης κατανομής του πλούτου που καλύπτουν όσο γίνεται πιο ευρύ μέρος του πολιτικού φάσματος.

*Ο κ. Θόδωρος Σκυλακάκης είναι αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών.

Πηγή: tovima.gr

Το άρθρο Η οικονομική ανάκαμψη αυξάνει τις πολιτικές μας ευθύνες… Του Θεόδωρου Σκυλακάκη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στις βουλευτικές εκλογές της 7ης Ιουλίου 2019 η Νέα Δημοκρατία επικράτησε του δεύτερου ΣΥΡΙΖΑ με μία διαφορά 7 ποσοστιαίων μονάδων περίπου. Έκτοτε η διαφορά αυτή άρχισε να αυξάνει και σήμερα, δύο χρόνια μετά τις εκλογές, έχει παγιωθεί στο διπλάσιο, δηλ. περίπου 14 ποσοστιαίες μονάδες. Το άνοιγμα οφείλεται στην πτώση του ΣΥΡΙΖΑ κατά 7-8 ποσοστιαίες μονάδες έναντι της εκλογικής επίδοσής του ενώ η Νέα Δημοκρατία παραμένει σταθερά κοντά στο 39%.

Το γεγονός αυτό συνιστά μία πολιτική παραδοξότητα καθόσον οι κυβερνήσεις , παγκοσμίως, περί το μέσον της θητείας τους εμφανίζουν πτώση και οι αντιπολιτεύσεις άνοδο. Εξήγηση, όμως, υπάρχει και είναι διττή : αφορά και στα κυβερνητικά πεπραγμένα αλλά και στις δραστηριότητες του ΣΥΡΙΖΑ ως αντιπολίτευση.

Κατ’ αρχάς, ως προς την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό : ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δώσει την εικόνα (όχι αναληθή) ενός μετριοπαθούς κεντροδεξιού πολιτικού, εργατικού, μεθοδικού, με καλή γνώση των θεμάτων, σωστή κρίση και γρήγορα αντανακλαστικά. Στην εξωτερική πολιτική, ο τρόπος αντιμετώπισης της τουρκικής επιθετικότητας, που συνιστά και τον υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνο για την χώρα μας, υπήρξε ιδιαίτερα ικανοποιητικός, με το κτίσιμο νέων σημαντικών συμμαχιών στην ευρύτερη περιοχή, την ενίσχυση των δεσμών με τους παραδοσιακούς συμμάχους μας και την αναβάθμιση της αμυντικής ικανότητας της χώρας.

Στο εσωτερικό, παρά την εμφάνιση της πανδημίας που πλήττει παρατεταμένα ολόκληρο τον πλανήτη (αλλά εν μέρει και λόγω αυτής) σημειώθηκαν θετικές εξελίξεις, κυρίως στον τομέα του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας, την διεύρυνση της τηλε-εργασίας και της τηλε-εκπαίδευσης, την ενίσχυση του ΕΣΥ ώστε να αντέξει στις πρωτοφανώς αυξημένες ανάγκες, την στήριξη των πληγέντων από την πανδημία ατόμων και επιχειρήσεων. Είναι σημαντικό ότι η ήδη τραυματισμένη ελληνική οικονομία άντεξε και μάλιστα, χάρη και στους πόρους του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης, στην ίδρυση του οποίου η Ελλάδα πρωτοστάτησε, διαγράφονται οι προοπτικές ενός μεγάλου αναπτυξιακού άλματος. Ήδη προχωρούν μεγάλα έργα, όπως το Ελληνικό, η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού, ο αυτοκινητόδρομος Ε65, ο βόρειος οδικός άξων της Κρήτης, η γραμμή 4 του μετρό Αθήνας κ.α. Το σχέδιο “Ελλάδα 2.0” προβλέπει σημαντικότατα έργα, όπως : διασύνδεση των ελληνικών νησιών ώστε να μειωθεί το κόστος ενέργειας, ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, επιχειρήσεων και δημόσιων κτιρίων, επενδύσεις για την αναβάθμιση και διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος, όπως επίσης για την βελτίωση της ταχύτητας και αποτελεσματικότητας στην απονομή της δικαιοσύνης (ψηφιοποίηση, κατάρτιση δικαστών και δικαστικών υπαλλήλων σε ψηφιακές δεξιότητες) και άλλα πολλά, μεταξύ των οποίων ιδιαίτερης σημασίας είναι η διάθεση ποσού 375 εκ. ευρώ για τη βελτίωση της λειτουργίας και ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Έναντι αυτού του κυβερνητικού απολογισμού της διετίας και των διαγραφόμενων προοπτικών, ο ΣΥΡΙΖΑ περιορίζεται σε ένα καταγγελτικό λόγο για τα πάντα, χωρίς καμία πειστικότητα. Κατηγορεί ο κ. Τσίπρας την κυβέρνηση για “διχαστική” πολιτική ενώ ο ίδιος δήλωσε από του βήματος της Βουλής ότι ο σημερινός πρωθυπουργός είναι “ο μεγαλύτερος πολιτικός απατεώνας που έχει περάσει ποτέ από αυτή τη χώρα” (!) Κατηγορεί, επίσης, τον κ. Μητσοτάκη για έλλειψη αυτοκριτικής ενώπιον της “παταγώδους”, κατ’ αυτόν, αποτυχίας στη διαχείριση της πανδημίας ενώ, δύο ολόκληρα χρόνια μετά την βαριά, διπλή ήττα του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του 2019, δεν έχει ακουσθεί λέξη αυτοκριτικής για τα πεπραγμένα του ως κυβέρνηση. Η αξιοπιστία της αντιπολιτευτικής στάσης του ΣΥΡΙΖΑ στο θέμα της πανδημίας προκύπτει από την δήλωση του Ευκλείδη Τσακαλώτου ότι “για να είμαστε αξιόπιστοι όταν λέμε αυτά, δεν είναι κακό να πούμε το ότι η πλατφόρμα του εμβολιασμού δουλεύει καλά” …

Πανηγυρίζει ο ΣΥΡΙΖΑ γιατί ένα από τα σημαντικότερα στελέχη του, ο τέως υπουργός Νίκος Παππάς, παραπέμπεται μόνο για το έγκλημα της παράβασης καθήκοντος και όχι για άλλα βαρύτερα εγκλήματα. Ταυτόχρονα, ο λαλίστατος αρχηγός του δεν βρήκε κατάλληλες λέξεις για να σχολιάσει την αμετάκλητη απαλλαγή του δικηγόρου Παπασταύρου, στενού συνεργάτη του τέως πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, τον οποίο είχαν στο στόχαστρο επί μακρόν, όπως άλλωστε, αργότερα, και την Μαρέβα Μητσοτάκη, εναντίον της οποίας μέχρι και σήμερα καταφέρονται.

Μία από τις μεγαλύτερες παραδοξότητες που προσφάτως ξεστόμισε ο κ. Τσίπρας είναι το βαρύγδουπο απόφθεγμα ότι “αν θέλουμε να κερδίσουμε το Κέντρο πρέπει να στρίψουμε αριστερά” (!) Η δήλωση αυτή συγκρούεται ευθέως με την λογική, εκτός εάν ο δηλώσας υπονοεί ότι, αυτός και το κόμμα του εκκινούν από … δεξιές θέσεις.

Ως αποτέλεσμα των προαναφερθέντων, δεν είναι εντέλει παράδοξο το γεγονός ότι δημοσκοπικά η διαφορά μεταξύ κυβέρνησης και αξιωματικής αντιπολίτευσης μετά τις τελευταίες εκλογές αυξάνεται αντί να μειώνεται.

*Νομικός–Οικονομολόγος

Το άρθρο Πολιτικές παραδοξότητες… Του Κώστα Χριστίδη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

ΣΥΝΟΨΗ

Η οικονομική κρίση προκάλεσε στην Ελλάδα φαινόμενα και συνθήκες πραιτωριανής κοινωνίας. Αυτό δημιούργησε στις Κυβερνήσεις βαθειά καχυποψία (δεν υπήρξαν αποδείξεις) διολισθήσεως προς το στρατιωτικό πραιτωριανισμό (επέμβαση των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ) στο πολιτικό γίγνεσθαι). Οι  Κυβερνήσεις ως απάντηση στην κατάσταση αυτή, απέρριψαν την ενίσχυση του δημοκρατικού πολιτικού ελέγχου και απάντησαν με απόλυτο υποκειμενικό πολιτικό έλεγχο, στα όρια του αυταρχισμού, απέρριψαν επίσης τον «άνισο διάλογο» και εφήρμοσαν έναν «αυταρχικό μονόλογο», διαρρηγνύοντας τις Πολιτικο-Στρατιωτικές Σχέσεις. Ως μέσα χρησιμοποιήθηκαν οι αποστρατείες και τι καταστάσεις της ηγεσίας και ο πολιτικός παρεμβατισμός στις κρίσεις των στελεχών των ΕΔ, όπως επίσης και ο περιορισμός των πόρων υποστηρίξεως της στρατιωτικής ισχύος. Σε σχέση με το Δίλημμα της Κηδεμονίας, οι Κυβερνήσεις επέλεξαν την αποδυνάμωση των δυνατοτήτων των ΕΔ, παρά την ισχυρή εξωτερική απειλή, έναντι του φόβου και της υποψίας εμπλοκής αυτών στην πολιτική ζωή της χώρας.

Για να διαβάσετε όλο το άρθρο κάντε κλικ εδώ.

Το άρθρο Πολιτικό-Στρατιωτικές Σχέσεις στην Ελλάδα της Κρίσεως (2008-2015) και το Δίλημμα της Κηδεμονίας… Του Κωνσταντίνου Γκίνη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.