Μια προσεκτική ανάγνωση των μέτρων που εξήγγειλε ο κ. Μητσοτάκης στη ΔΕΘ για την οικονομία και τις επιχειρήσεις δίνει μια σαφή αίσθηση ότι έγινε προσπάθεια ισορρόπησης μεταξύ του μεγάλου πλήγματος που έχει δεχθεί η εθνική οικονομία σε δημοσιονομικό επίπεδο λόγω του κορωνοϊού (άνω των 40 δισ.) και της ανάσας αισιοδοξίας που επιχειρείται να δοθεί στους παραγωγικούς φορείς και τους επαγγελματίες της χώρας μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, των ιδιωτικοποιήσεων, της ψηφιοποίησης του κράτους, αλλά και της εμπιστοσύνης που δείχνουν στη χώρα οι χρηματαγορές (βλέπε spreads, αρνητικά επιτόκια, συνεχής έκδοση κρατικών ομολόγων που γίνονται ανάρπαστα κλπ).

Η γενική εικόνα των μέτρων δείχνει ότι αυτή η “ισορροπία” λειτούργησε: η μείωση του εταιρικού φόρου από το 24% στο 22% από τον επόμενο χρόνο, η μείωση του ποσοστού της επιστρεπτέας προκαταβολής για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (έως και 25%), η επέκταση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ για νευραλγικούς τομείς προϊόντων και υπηρεσιών, η επέκταση του επιδοματικού προγράμματος ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ, η επιδότηση επιπλέον 50.000 θέσεων εργασίας, η μείωση κατά 50% του φόρου στη συγκέντρωση κεφαλαίου, ο νέος φόρος 15,5% για τρία χρόνια επί των συγχωνευόμενων εταιρειών, η διατήρηση των μειωμένων ασφαλιστικών εισφορών, ακόμα και τα κίνητρα πρόσληψης νέων κάτω των 29 ετών με επιδότηση εργοδότη-εργαζόμενου, είναι τα κυριότερα μέτρα που ανακοινώθηκαν για τις επιχειρήσεις και την απασχόληση, με πλήρη και ακριβέστατη κοστολόγηση από το αρμόδιο Υπουργείο.

Τα μέτρα δεν ήταν ούτε πολλά, ούτε λίγα. Ούτε “γενναιόδωρα”, ούτε “σφιχτά”. Ήταν όσα η κυβέρνηση μπορούσε να δώσει και όσα η οικονομία μπορούσε να αντέξει. Δεν ικανοποίησαν το σύνολο -ούτε καν το μεγαλύτερο μέρος- των απαιτήσεων των παραγωγικών τάξεων. Ήταν, ωστόσο, ένα μετρημένο και προσεκτικό άνοιγμα, μετά τη φορολογική λαίλαπα προηγούμενων κυβερνήσεων.

Τι δεν ακούσαμε, όμως, στη ΔΕΘ;

• Με πρόσφατες στη μνήμη τις καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού δεν ακούσαμε τίποτε σχετικά με θέσπιση φορολογικών κινήτρων για την ασφάλιση της περιουσίας των πολιτών από φυσικές καταστροφές. Ωστόσο, επιφυλασσόμεθα για περαιτέρω σχόλια, γιατί οι πληροφορίες μας συγκλίνουν ότι η κυβέρνηση προτίθεται να προωθήσει ταχύτατα αυτό το ιδιαίτερης σημασίας θέμα.

• Δεν ακούσαμε, ούτε φέτος, πρωτοβουλίες για την απλοποίηση και συντόμευση στην απονομή δικαιοσύνης – πρωτοβουλία που δεν απαιτεί σοβαρές κρατικές δαπάνες, αλλά μπορεί να δώσει ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα στη χώρα μας. Η διαδικασία και η διάρκεια απονομής δικαιοσύνης σε κάθε χώρα είναι ένα από τα τέσσερα βασικά κριτήρια κατάταξης της στο χάρτη των “επενδυτικά φιλικών χωρών”. Και σ’ αυτό το χάρτη, η Ελλάδα είναι, δυστυχώς, πολύ χαμηλά.

• Αυτό που επίσης δεν άκουσαν οι επιχειρηματίες είναι συγκεκριμένα, προσδιορισμένα και με χρονικό ορίζοντα μέτρα κατά της γραφειοκρατίας. Η οποία (παρά το πραγματικά αξιόλογο έργο του κ. Πιερρακάκη για την ψηφιοποίηση του κράτους) συνεχίζει να αντιστέκεται. Και αντιστέκεται χάρη σε μια διακριτή κατηγορία δημοσίων υπαλλήλων & συνδικαλιστών,

– Που πολεμούν λυσσαλέα την αξιολόγηση στο Δημόσιο (αυτονόητη, ωστόσο, στον ιδιωτικό τομέα)
– Που απαιτούν διαρκώς νέες κρατικές προσλήψεις
– Που επιμένουν να μην επιμορφώνονται
– Που δικαιώνουν την ύπαρξή τους αντλώντας “εξουσία” από την ιδιότητα του δημόσιου λειτουργού.

Άλλωστε, και η ίδια η “υπερδομή” του δημοσίου ανατροφοδοτεί και ανανεώνει τη γραφειοκρατία, ως ύστατο προπύργιο αντίστασης απέναντι σε μια υγιή και φιλελεύθερη ανάπτυξη. Στους τομείς αυτούς, της γραφειοκρατίας και της δικαιοσύνης, η κυβέρνηση προχωρά αργά, διστακτικά, αναλογιζόμενη, ίσως, και το πολιτικό κόστος. Τελικά, όμως, το τετριμμένο αλλά πάντα επίκαιρο κλισέ “για να κάνεις ομελέτα πρέπει να σπάσεις αυγά” ταιριάζει ακριβώς στην περίσταση…

• Ο κ. Γιάννης Βοτσαρίδης είναι πρόεδρος & διευθύνων σύμβουλος της ασφαλιστικής εταιρείας Interlife

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Τι δεν ακούσαμε… από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ!… Του Γιάννη Βοτσαρίδη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Το ότι είναι ανάγκη να αναπτυχθεί στη χώρα από όπου ξεκίνησε ο Λόγος η κριτική σκέψη, θα έλεγε κανείς ότι είναι αυτονόητο. Είναι δε και ιστορική συνέχεια. Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι ήταν αυτοί που έφεραν στο προσκήνιο τον ορθό λόγο παραμερίζοντας τον μύθο. Ήταν λοιπόν απόλυτα ορθή η πρόσφατη παρατήρηση του πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, στην τελευταία ομιλία του στη Βουλή, για την ανάγκη η νεολαία της χώρας να αποκτήσει κριτικό πνεύμα, που είναι η προϋπόθεση για πρόσβαση στον ορθό λόγο. Ιδιαίτερα δε σήμερα, μια εποχή όπου το διαδίκτυο εξελίσσεται, μεταξύ άλλων, σε κορυφαίο εργαλείο διάδοσης της ανοησίας, της παραπλάνησης και της συνειδητής εξαπάτησης.

Από την άλλη πλευρά, είναι επίσης γεγονός, δυστυχώς, ότι στα χρόνια της κρίσης, της χρηματοοικονομικής κυρίως, η πολιτική κουλτούρα της χώρας υπέστη σοβαρές βλάβες. Στο αποκορύφωμα πολυσύνθετων γεγονότων, μέρος των πολιτικών μας, εξέπεμπαν σε χαμηλές συχνότητες για να προσεγγίσουν τους πολίτες και να τους καλλιεργήσουν ψευδαισθήσεις. Η εύκολη σκέψη, η αναφορά σε συναισθηματικά φορτισμένες καταστάσεις, η αποσιώπηση των δεσμεύσεων της χώρας, η υπεραπλούστευση σύνθετων προβλημάτων και ο αβασάνιστος καταλογισμός ευθυνών, δημιούργησαν και δημιουργούν εντάσεις και απομάκρυνση από τη λογική και το διάλογο. Η λογική, αν και πρέπει να θεραπεύει πάθη, έχασε το δρόμο της. Βέβαια, η λογική είναι ένα εργαλείο που μπορεί να υπηρετήσει τόσο το καλό όσο και το κακό. Όμως, ο ορθός λόγος μπορεί να βοηθήσει στην αναζήτηση του αληθινού και του δικαίου.

«Η κριτική και ο διάλογος είναι τα βασικά συστατικά της δημοκρατίας, γιατί μπορούν να θεραπεύσουν εγγενείς περιορισμούς της ανθρώπινης λογικής. Μόνο ο κριτικός διάλογος μας βοηθάει να ξεχωρίζουμε στο πεδίο των ιδεών, την ήρα από το σιτάρι (Κ. Popper, Η ζωή είναι επίλυση προβλημάτων, Εκδόσεις Μελάνι, 2011). Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι κάθε κριτική στάση είναι και αποδεκτή. Αν, κάνοντας χρήση της ελευθερίας έκφρασης που ενισχύει το δημοκρατικό περιβάλλον, υιοθετείται μια στάση γενικευμένου διασυρμού, η κριτική γίνεται ένα ανώφελο και επικίνδυνο παιχνίδι που θέτει σε κίνδυνο την ίδια τη δημοκρατία. Άλλωστε, η υπερβολική κριτική σκοτώνει την κριτική…», γράφει ο κ. Χρήστος Β. Μασσαλάς, πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Σπεύδει δε να υπογραμμίσει ότι σε περιόδους που καλλιεργείται έντονα η εύκολη κριτική, τόσο μεγαλύτερη προβάλει η ανάγκη της καλλιέργειας κριτικού πνεύματος, ανάχωμα στην ασυναρτησία και τον οδυνηρό παραλογισμό. Το δε κριτικό πνεύμα δεν έχει καμμία σχέση με την κακοπιστία, που ψάχνει σε όλους και παντού να βρει ψεγάδια. Τα τελευταία όμως είναι πολύ εύκολα στις δύσκολες στιγμές των κρίσεων. Όπως και οι υπεραπλουστεύσεις που προσφέρονται ως λύσεις σε πολύπλοκα προβλήματα. Ενίοτε δε, οι συνήθως και ανορθόλογες αυτές λύσεις, προσπορίζουν πολιτικά και άλλα οφέλη, ποτέ όμως δεν έχουν αίσιον τέλος. Περί αυτού ιστορικά υπάρχουν μύριες όσες αποδείξεις.

Συνεπώς το γόνιμο κριτικό πνεύμα είναι εκ των ουκ άνευ. Βοηθά στην κατανόηση και ανάλυση της πραγματικότητας. Δίνει περιεχόμενο και νόημα σε πράξεις και εξελίξεις της καθημερινής ζωής, αποκαλύπτει τα κούφια λόγια, έστω και με καθυστέρηση. Για την Ελλάδα των τελευταίων 200 ετών, η κριτική σκέψη θα μπορούσε να είναι όπλο και ανυπέρβλητο κεφάλαιο.

Η σημερινή Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο ιστορικό σταυροδρόμι και ευτυχώς δεν είναι μόνη της. Έχει στο πλευρό της ισχυρούς και καλούς φίλους. Διαθέτει πίσω της και τη μακραίωνη ιστορία της. Προέχει έτσι να εγκαταλείψει παθογένειες και ιδεοληψίες, που μόνο σε αδιέξοδα οδηγούν. Από μόνη της η πρόκληση αυτή, τονίζει τη συλλογική ευθύνη: πολιτικής ηγεσίας, πνευματικού κόσμου, τοπικών δομών και πολιτών. Η χώρα έχει ανάγκη μιας νέας πολιτικής κουλτούρας. Διαφορετικά, οι λαϊκιστές θα μιλάνε μονάχα για τα δικαιώματά μας, επιμηκύνοντας αδιάκοπα τον κατάλογο τους, και θα αποσιωπούν τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας, τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις μας. Το αποτέλεσμα θα είναι η υπονόμευση του δημοκρατικού μας πολιτεύματος και η εξαθλίωση της χώρας… Έχουμε όμως μια δραματική ευκαιρία από τις κρίσεις να αναγεννηθεί η ελπίδα για μια οργανωμένη κοινωνία που θα προστατεύει την ύπαρξή της και θα διαχέει κλίμα αισιοδοξίας στους πολίτες της. Όσοι από τους πολιτικούς μας αισθάνονται το βάρος των ευθυνών τους ας ξεχάσουν το πολιτικό κόστος και ας αναλάβουν πρωτοβουλίες που θα δημιουργήσουν εκείνο το περιβάλλον που ξαναγεννάει και ξαναεκκρίνει την ελπίδα. Το χρωστάνε στις γενιές που έρχονται… Και κάτι ακόμη… Οι εξωτερικοί παρατηρητές είναι εκείνοι που πρώτοι εντοπίζουν τα δικά μας προβλήματα, και για να έχουμε μια πιο αντικειμενική εικόνα της πραγματικότητας πρέπει να δούμε τον εαυτό μας με τα μάτια των άλλων, κάτι που πρέπει να κάνουν και οι άλλοι για τους εαυτούς τους. Τεράστιος είναι έτσι ο ρόλος του κριτικής και νεωτερικής σκέψης,ενώ καλπάζουν οι καινοτομίες. Πόσοι όμως επιθυμούν την ανάπτυξη της, είναι το κρίσιμο ερώτημα?

Το άρθρο Ο Πρωθυπουργός και το κριτικό πνεύμα… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η φράση είναι ιστορική και έρχεται κάθε φορά να δηλώσει πόσο απρόβλεπτο μπορεί να γίνει το παιχνίδι της πολιτικής, όπως και εκείνο της διακυβέρνησης.

Πριν από έναν χρόνο, κανείς δεν μπορούσε να προσεγγίσει την ένταση και το βάθος του πανδημικού κύματος, ούτε βεβαίως να φανταστεί πόσο καταλυτικά θα επιδρούσε στη ζωή των ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο.

Εδώ ειδικά, πέρυσι τέτοια εποχή, οι κυβερνώντες ζούσαν ακόμη τις χαρές της μεγάλης νίκης και σχεδίαζαν πώς θα εκμεταλλευθούν τις εξαιρετικές για αυτούς πολιτικές συνθήκες, προκειμένου να αλλάξουν την οικονομία και τη χώρα κατά τις πεποιθήσεις τους.

Τότε επαγγέλλονταν με ενθουσιασμό τις μεταρρυθμίσεις και τις μεγάλες αλλαγές.

Ωστόσο η Πλάση είχε άλλα σχέδια. Αίφνης από τις αρχές του 2020 ενέσκηψε η απειλή του κορωνοϊού, η οποία άλλαξε άρδην τα πάντα. Ολα έκτοτε χορεύουν στον ρυθμό της πανδημίας. Είναι τέτοια η ένταση του φαινομένου και τόσο δυναμικά τα αποτελέσματά του που δεν επιτρέπουν αποπροσανατολισμούς. Ακόμα και τα σοβαρά εθνικά θέματα που ηγέρθησαν το προηγούμενο διάστημα δεν μπόρεσαν να υπερκεράσουν τις σοβαρότατες και διευρυνόμενες στον χρόνο συνέπειες της υγειονομικής κρίσης.

Στην εκδήλωση του πρώτου κύματος την περασμένη άνοιξη, η κυβέρνηση Μητσοτάκη αντέδρασε σωστά και έγκαιρα. Εκτίμησε ορθά τον κίνδυνο, αναθεώρησε στόχους και επιδιώξεις και έβαλε όλα τα λεφτά στην απόκρουση του αόρατου εχθρού.

Εκείνη η πρώτη επιχείρηση έφερε αποτελέσματα, η νόσος ελέγχθηκε και οι κυβερνώντες «φούσκωσαν» από ενθουσιασμό και υπερηφάνεια. Ωστόσο, σταδιακά η κυβέρνηση έπεσε θύμα εκείνης της πρώτης επιτυχίας της.

Από τα τέλη Μαΐου έντονες ήταν οι πιέσεις για γρήγορο άνοιγμα της οικονομίας και του τουρισμού, με σκοπό την ταχεία αναπλήρωση των ζημιών της πρώτης καραντίνας.

Η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση ενέδωσε στις εντονότατες πιέσεις και μαζί θεώρησε ότι δύναται να ταιριάξει τα αταίριαστα, ώστε και την οικονομική ζημιά να περιορίσει και την πανδημία να ελέγξει. Το άνοιγμα ήταν γρήγορο, το φως του καλοκαιρού βοήθησε σε πρώτη φάση, τα κρούσματα φάνταζαν ελεγχόμενα και οι περισσότεροι επαναπαύθηκαν.

Στα τέλη Αυγούστου, παρότι υπήρχαν σημάδια διασποράς της νόσου, οι Αρχές ολιγώρησαν, παρασυρόμενες από την παρατεταμένη καλοκαιρία και τη νέα απαίτηση κλάδων της οικονομίας για απρόσκοπτη συνέχιση των δραστηριοτήτων τους. Απέφυγαν έτσι να λάβουν με τη δέουσα ταχύτητα τα απαιτούμενα μέτρα, αφήνοντας τον ιό ελεύθερο και δυναμικά αναπτυσσόμενο.

Κάπως έτσι χάθηκε το παιχνίδι στη Βόρεια Ελλάδα, με κίνδυνο να παρασυρθεί όλη η χώρα σε συνθήκες Μπέργκαμο.

Δυστυχώς το επόμενο διάστημα θα δούμε το σκληρό πρόσωπο της πανδημίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται και για την πολιτική.

Κοινώς, δεν είναι καιρός για σχέδια πολιτικά και άλλα. Εχουμε μπροστά μας τουλάχιστον τρεις-τέσσερις μήνες δύσκολης αναμονής μέχρι τη διάθεση και τη διανομή των εμβολίων στους πολίτες.

Μέχρι τότε τα γεγονότα θα είναι σκληρά και απολύτως αποδιοργανωτικά. Γι’ αυτό δεν χωρούν αναστολές ή ταλαντεύσεις. Μία είναι η οδός, αυτή της τιθάσευσης του ιού. Ολα τα άλλα έπονται.

Πηγή: tovima.gr

Το άρθρο Τα γεγονότα, κύριε Πρωθυπουργέ, τα γεγονότα … Του Αντώνη Καρακούση εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Αν και έχει 14 χρόνια την πλάτη του, το βιβλίο του σημερινού πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, με τίτλο «Οι συμπληγάδες της εξωτερικής πολιτικής» (Εκδόσεις Πατάκη), αποτελεί πολύτιμο κλειδί για την αποκρυπτογράφηση της σημερινής ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Παράλληλα όμως, το βιβλίο αυτό είναι ενδεικτικό της σοβαρότητας, του μορφωτικού επιπέδου και της εμπειρίας του σημερινού πρωθυπουργού.

Όπως σημειώνει ο ίδιος ο συγγραφέας στο εισαγωγικό του σημείωμα, το βιβλίο του βασίζεται στο κείμενο της πτυχιακής εργασίας του στο Τμήμα Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Harvard και εκπονήθηκε τα έτη 1989-90.

Κατά τον Κυριάκο Μητσοτάκη, το κύριο αντικείμενο του βιβλίου είναι ο τρόπος με τον οποίο εσωτερικές πολιτικές παράμετροι επηρεάζουν ή δεν επηρεάζουν τη χάραξη της εξωτερικής πολιτικής μίας χώρας. Κυρίως, τον ενδιέφερε η διαδικασία της διαμόρφωσης της εξωτερικής πολιτικής και ο τρόπος με τον οποίο διασυνδέονται παράγοντες τόσο εξωτερικοί (η διεθνής πολιτική κατάσταση, η γεωγραφία, η σχετική ισχύς των κρατών κτλ.), όσο και εσωτερικοί, όπως η διάρθρωση της πολιτικής σκηνής μίας χώρας, η ιδεολογία των κομμάτων εξουσίας, το ύφος της δημόσιας συζήτησης, ο ρόλος της κοινής γνώμης.

Σκοπός του συγγραφέα έτσι, ήταν η έρευνα σχετικά με το τι πράγματι συμβαίνει: Πώς διαμορφώνεται η εξωτερική πολιτική; Ποιες είναι οι εναλλακτικές οδοί για τη λήψη των αποφάσεων και ποιες είναι, στο μέτρο που μπορούν να κατηγοριοποιηθούν, οι συνέπειες από την επιλογή του ενός ή του άλλου δρόμου για την εξυπηρέτηση τόσο των πολιτικών στόχων όσο και αυτού του βασικού όσο και δυσπερίγραπτου μεγέθους, δηλαδή του εθνικού συμφέροντος;

Θεώρησε ότι ένας ικανοποιητικός τρόπος προσέγγισης του θέματος ήταν μέσα από τη συγκριτική μελέτη της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες την περίοδο 1974-1985. Επικέντρωσε έτσι την ανάλυση σε μια συγκεκριμένη πτυχή των ελληνοαμερικανικών σχέσεων μετά το 1974, δηλαδή στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών σχετικά με την υπογραφή μιας νέας συμφωνίας για τις αμερικανικές βάσεις στην Ελλάδα. Συγκρίνοντας τις διαπραγματεύσεις δύο διαφορετικών κυβερνήσεων, της Νέας Δημοκρατίας την περίοδο 1974-1981 και του ΠΑΣΟΚ μετά το 1981, για το ίδιο όμως αντικείμενο, επιχείρησε να προσδιορίσει το πώς και σε ποιο βαθμό η εσωτερική πολιτική επηρέασε τη διαπραγματευτική στρατηγική των ελληνικών κυβερνήσεων.

Τα συμπεράσματα του Κυριάκου Μητσοτάκη από την ιστορική έρευνα που έκανε και η οποία έχει τεράστιο ενδιαφέρον για όποιον θέλει να καταλάβει ποιος είναι ο πραγματικός κόσμος και σε τι διαφέρει από τον υπερουράνιο , τον οδήγησαν στην έκδοση του βιβλίου για δύο λόγους, που παραμένουν επίκαιροι και σήμερα. Πρώτον για τον εμπλουτισμό της σχετικής ελληνικής βιβλιογραφίας. Δεύτερον γιατί τα κεντρικά ερωτήματα, στα οποία ήθελε να απαντήσει, δεν έχουν χάσει την επικαιρότητα τους όπως αυτό συνέβαινε και όταν εκδόθηκε το βιβλίο.

Κατά τον συγγραφέα, τόσο ο κόσμος του 2006, όσο και αυτός του 2020 προσθέτουμε εμείς, είναι δραματικά διαφορετικός από ό,τι ήταν τη δεκαετία του ’80. Όμως, η διαδικασία χάραξης της εξωτερικής πολιτικής και ο βαθμός στον οποίο αυτή υπόκειται στους περιορισμούς του εσωτερικού πολιτικού παιχνιδιού αποτελούν θέματα τα οποία πρέπει να συζητούνται, ειδικά σε μία εποχή κατά την οποία οι προκλήσεις για την εξωτερική μας πολιτική εξακολουθούν να είναι σημαντικές. Έξαλλου η εξωτερική μας πολιτική έχει, και σχετικά πρόσφατα, πληρώσει το τίμημα αποφάσεων οι οποίες πάρθηκαν υπό την ασφυκτική πίεση της κοινής γνώμης και οι οποίες, εκ των υστέρων, ήταν προφανές ότι δεν εξυπηρέτησαν τα εθνικά συμφέροντα, όπως και να τα ορίζει κανείς.

Σήμερα, ίσως περισσότερο από ό,τι στο παρελθόν, η διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής συνδέεται άρρηκτα με το επίπεδο της πολιτικής συζήτησης στο εσωτερικό μίας χώρας και μίας κοινωνίας. Παρά το γεγονός ότι τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής ιεραρχούνται σχετικά χαμηλά από τους πολίτες σε σχέση με άμεσα προβλήματα όπως η ανεργία, η αβεβαιότητα και το εισόδημα, κανείς δεν αμφιβάλλει ότι η κοινή γνώμη έχει άποψη για τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, την οποία, δοθείσης ευκαιρίας, μπορεί να την εκφράσει με τρόπο εμφατικό. Από την άλλη πλευρά, οι σειρήνες του λαϊκισμού ελλοχεύουν πάντα, ειδικά σε δύσκολους καιρούς. «Η ευθύνη για τη χάραξη μιας υπεύθυνης μακροπρόθεσμης εξωτερικής πολιτικής, η οποία θα κινείται υπεράνω των διαδικασιών και σκοπιμοτήτων του εσωτερικού κομματικού πολιτικού παιχνιδιού, βαραίνει όλους εμάς που επιλέξαμε να ασχοληθούμε με τα κοινά.», τονίζει ο σημερινός πρωθυπουργός και πιστεύουμε ότι στην πράξη εφαρμόζει και αυτά που έγραφε.

Το άρθρο Οι συμπληγάδες της εξωτερικής πολιτικής του Κυριάκου Μητσοτάκη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Πριν λίγες μέρες στην ομιλία του στη Θεσσαλονίκη, ο Πρωθυπουργός επανέλαβε, για πολλοστή πια φορά, ότι αν η Τουρκία δεν συμφωνεί για το θέμα που αποτελεί τη μείζονα διαφορά μας, την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τότε το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ΔΔΧ) μπορεί να δώσει λύση σ’ αυτήν τη διαφορά μας. Την 17-9-2020, ο Ibrahim Kalin, διπλωματικός εκπρόσωπος του Erdogan, μιλώντας στο think tank ‘‘European Council on Foreign Relations’’ δήλωσε ότι η Τουρκία δεν αποκλείει, κι αυτή, την προσφυγή στο ΔΔΧ για τις διαφορές της (όχι για τη διαφορά) με την Ελλάδα, ενώ από την άλλη τόνισε ότι δεν μπορεί να θεωρείται ως σοβαρός ο ισχυρισμός της Ελλάδος ότι ένα νησί, το Καστελόριζο (την ελληνικότητα του οποίου, όπως υπογράμμισε, παρεμπιπτόντως, οι Τούρκοι δεν αμφισβητούν), εμβαδού μόλις 10 τ.χλμ και βρισκόμενο 580 χλμ μακριά από τον ελληνικό ηπειρωτικό κορμό, να διεκδικεί θαλάσσιες ζώνες 40.000 τ. χλμ!

Το ΔΔΧ, λοιπόν, βρίσκεται, μονίμως πια, στο στόμα όλων. Υπάρχουν όμως υποθέσεις που παρομοιάζουν με τη διαφορά Ελλάδας-Τουρκίας και οδηγήθηκαν ενώπιον του, οι οποίες θα μπορούσαν να αποκαλύψουν το πιθανολογούμενο σκεπτικό και διατακτικό του Δικαστηρίου και σε μια υποθετική αντιδικία Ελλάδας-Τουρκίας; Η απάντηση σε τούτο το κρίσιμο ερώτημα είναι θετική, καθώς το 2012 το ΔΔΧ εξέδωσε απόφαση στη διαφορά Νικαράγουας – Κολομβίας, που πραγματολογικά και νομικά είναι μια από τις αρκετές διαφορές που ‘‘συγγενεύει’’ με τη διαφορά μας με τους Τούρκους.

Δίπλα από την ανατολική πλευρά του ηπειρωτικού κορμού της Νικαράγουας που ‘‘βλέπει’’ προς την Καραϊβική, υπάρχουν μικρά νησιά που ανήκουν σ’ αυτήν (τη Νικαράγουα δηλ.) ενώ σε κοντινή απόσταση από τον παραπάνω ηπειρωτικό κορμό υπάρχει πλειάδα νήσων που ανήκουν κατά κυριαρχία στην Κολομβία. Κατά συνέπεια, η υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ της Νικαράγουας, θεωρητικά εύρους 200 ν.μ. από τις γραμμές βάσεις των ακτογραμμών της, αλληλεπικαλύπτονταν με τις αντίστοιχες θαλάσσιες ζώνες, θεωρητικά πάλι 200 ν.μ., των νησιών της Κολομβίας στην Καραϊβική. Η περίπτωση μοιάζει με τη διαφορά Ελλάδας – Τουρκίας, καθώς mutatis mutandis, η Νικαράγουα μπορεί να ειπωθεί ότι βρισκόταν στη θέση της Τουρκίας και η Κολομβία στη θέση της Ελλάδας.

Σε ένα προκαταρκτικό στάδιο κρίσης, τo ΔΔΧ έκρινε ότι τα νησιά Alburquerque, Bajo Nuevo, East-Southeast Cays, Quitasueno, Roncador, Serrana και Serranilla ανήκουν στην εθνική κυριαρχία της Κολομβίας. Το δε συγκρότημα νήσων San Andres και Providencia, Santa Catalina, το μεγαλύτερο στην περιοχή, ανήκει στην Κολομβία σύμφωνα με τη Συνθήκη του 1928 που είχε υπογραφεί μεταξύ των δύο χωρών.

Εν συνεχεία, το ΔΔΧ σημείωσε ότι η Κολομβία (παρεμπιπτόντως, όπως και η Τουρκία) παρότι δεν υπέγραψε τη Διεθνή Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS, 1982) δεσμεύεται από τον κανόνα για την υφαλοκρηπίδα (αρ. 76 της UNCLOS) που αποτελεί διεθνές εθιμικό δίκαιο, υποχρεωτικά εφαρμοζόμενο και για μη συμβαλλόμενα στην άνω Σύμβαση κράτη. Συνεπώς, στην υπόθεση το ΔΔΧ εφάρμοσε πρακτικά τα άρθρα 74, 83 και 121 της UNCLOS.

Εισερχόμενο στην ουσία, το Δικαστήριο κλήθηκε να διαμορφώσει τις σχετικές ακτές (relevant coasts) των αντιδίκων κρατών, δηλαδή τις ακτές που οι προβολές των θαλασσίων ζωνών τους αλληλεπικαλύπτονται. Ως ‘‘γραμμές βάσης’’ της Νικαράγουας θεωρήθηκαν αυτές των δικών της νησιών, τα οποία κείνται δίπλα στον ηπειρωτικό κορμό της, ενώ ως ‘‘γραμμές βάσης’’ της Κολομβίας εκλήφθησαν οι ακτές των νησιών της που βρίσκονται στο Αρχιπέλαγος του San Andres (που βρίσκεται απέναντι από τις νικαραγουανές ακτές).

Το Δικαστήριο θεώρησε μάλιστα ως ‘‘ασήμαντα’’ κάποια νησάκια της Κολομβίας (Quitasueno, Serranilla, Bajo Nuevo) και δεν τα έλαβε υπόψη του προς διαμόρφωση των συνολικών ακτών των νησιών της Κολομβίας, άρα και στον προσδιορισμό του τελικού μήκους της ‘‘σχετικής ακτογραμμής’’ της χώρας αυτής. H τελική έκταση των ακτών της Νικαράγουας προσδιορίστηκε έτσι στα 531 χλμ, ενώ της Κολομβίας στα 65 χλμ, γεγονός που ‘‘παρήξε’’ μια αναλογία ‘‘σχετικής ακτογραμμής’’ για τις δύο χώρες περίπου 1 προς 8,2, υπέρ της Νικαράγουας.

Εν συνεχεία, το ΔΔΧ διαμόρφωσε τη ‘‘σχετική θαλάσσια περιοχή’’ (relevant maritime area) που έπρεπε να συμπεριληφθεί στην κρίση του, πρακτικά δηλαδή  τον ‘‘θαλάσσιο καμβά’’ επί του οποίου θα οριοθετούσε τις θαλάσσιες ζώνες των δύο χωρών. Το Δικαστήριο επί τούτου επεσήμανε ότι η αρχικά ‘‘μη οριστική’’ ‘‘σχετική θαλάσσια περιοχή’’ πρέπει να καταλήξει να είναι ανάλογη του γεωγραφικού σχηματισμού των ακτών και του γεωγραφικού πλαισίου (geographical context), έτσι ώστε η οριοθέτηση να είναι τελικά δίκαιη (equitable) και όχι απλά μια ‘‘ισομερής διανομή’’, μια ‘‘μοιρασιά στη μέση’’ ανάμεσα στις θαλάσσιες ζώνες των δύο κρατών. Κατά αυτόν τον τρόπο, το ΔΔΧ σχημάτισε μια ‘‘σχετική θαλάσσια περιοχή’’, περιλαμβάνουσα  βασικά τις αλληλεπικαλυπτόμενες θαλάσσιες ζώνες των δύο χωρών, έκτασης 210.000 τ. χλμ., απεξαρτοποιούμενο από συμφωνίες περί οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών που είχαν ήδη συνάψει τα αντίδικα κράτη με τρίτα κράτη της ίδιας γεωγραφικής ‘‘γειτονιάς’’, τις οποίες, κατά πάγια νομολογία του, εξέλαβε ως ‘‘res inter alios acta’’ (ως συμφωνίες που αφορούν τρίτους και όχι την εξεταζόμενη υπόθεση).

Πάντως, εξ’ αρχής τα αντίδικα μέρη συμφώνησαν ότι τα νησιά San Andres, Providencia και Santa Catalina έχουν και χωρικά ύδατα αλλά και υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, οι οποίες (θαλάσσιες ζώνες) θεωρητικά εκτείνονται σε έκταση 200 ν.μ. Και, επίσης, ότι τα νησιά της Κολομβίας Alburquerque Cays, East-Southeast Cays, Roncador και Serrana έχουν, με βάση το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, χωρικά ύδατα εύρους 12 ν.μ.

Η πιο κρίσιμη παράμετρος, ωστόσο, είναι εν προκειμένω η μέθοδος οριοθέτησης (method of delimitation) που χρησιμοποιεί το ΔΔΧ. Το πρώτο της στάδιο είναι η χάραξη της προσωρινής γραμμής οριοθετήσεως (provisional delimitation line) ανάμεσα στις θαλάσσιες ζώνες των δύο χωρών, η οποία (γραμμή) μορφώνεται με τη χρήση των κατάλληλων ‘‘γραμμών βάσεως’’ των σχετικών ακτογραμμών των δύο πλευρών. Κατά το δεύτερο στάδιο, το Δικαστήριο εκτιμά αν υφίστανται σχετικές ή ειδικές (ιδιαίτερες) για την κρινόμενη υπόθεση περιστάσεις (relevant circumstances), οι οποίες επιβάλλουν, προκειμένου να παραχθεί δίκαιο (equitable) αποτέλεσμα στην κρίση του, προσαρμογή ή τροποποιήσεις στην προσωρινή γραμμή οριοθετήσεως, ήτοι αρχικά στη γραμμή ίσης απόστασης/μέσης γραμμής. Στο δε τελευταίο στάδιο, το Δικαστήριο επιχειρεί τον λεγόμενο έλεγχο δυσαναλογικότητας (disproportionality test), κατά τον οποίο εκτιμά αν το αποτέλεσμα της προσωρινής γραμμής οριοθετήσεως, έτσι όπως προσαρμόστηκε στα δεδομένα της υπόθεσης ή τροποποιήθηκε, δημιουργεί ποσοστά κατοχής των αντίδικων κρατών στη σχετική θαλάσσια, υπό οριοθέτηση, περιοχή εμφανώς δυσανάλογα με την αναλογία της σχετικής ακτογραμμής που το καθένα κράτος διαθέτει.

Έτσι λοιπόν, στον καθορισμό της προσωρινής γραμμής οριοθετήσεως το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη κάποιες μικρές επιθαλάσσιες γαίες της Κολομβίας διότι αλλοιώνουν τη ‘‘σχετική γεωγραφία’’ και δεν προσέδωσε καμία ‘‘επήρεια’’ στα νησάκια Serrana (μήκους 50 χλμ και πλάτους 13 χλμ)  και Low Cay της Κολομβίας. Αντίθετα, τις ‘‘γραμμές βάσης’’ των κολομβιανών ακτών τις σχημάτισε λαμβάνοντας υπόψη τις ακτές των νήσων Santa Catalina, Providencia, των νήσων του Αρχιπελάγους San Andres και των νήσων Alburquerque Cays.

Ως προς σχετικές περιστάσεις, μεταξύ των οποίων ως τέτοιες εκτιμήθηκαν η ασφάλεια στην περιοχή και η εφαρμογή του νόμου, αλλά και δίκαιη πρόσβαση αμφοτέρων των κρατών στις πηγές υποθαλάσσιου πλούτου (natural resources), το Δικαστήριο επικεντρώθηκε κυρίως στην ανομοιότητα (Disparity) των ακτών των δύο κρατών (αναλογία 8,2 προς 1 υπέρ της Νικαράγουας), γεγονός που επηρέασε υπέρ της Νικαράγουας την τελική διαμόρφωση της οριοθετικής γραμμής. Περαιτέρω, ως προς το γενικό γεωγραφικό πλαίσιο, το ΔΔΧ σημείωσε ότι, αν και όπως επανειλημμένα έχει νομολογήσει ότι οι γεωλογικές και γεωμορφολογικές ιδιαιτερότητες δεν είναι σχετικές στην οριοθέτηση αλληλεπικαλυπτόμενων θαλασσίων ζωνών μεταξύ κρατών, προκειμένου να εξαχθεί ένα τελικά δίκαιο αποτέλεσμα, οι ακτές των κρατών πρέπει να αναπτύξουν την επήρειά τους στις θαλάσσιες ζώνες κατά έναν τρόπο αμοιβαία λογικό και εξισορροπημένο. Υπ’ αυτό το πρίσμα, η προσωρινή γραμμή οριοθέτησης, έτσι όπως την είχε αρχικά σχηματίσει το Δικαστήριο, απέκλειε την επήρεια των ακτών της Νικαράγουας κατά τα ¾ στις θαλάσσιες ζώνες της. Το δε αποτέλεσμα αυτό του αποκλεισμού (cut-off effect) της Νικαράγουας από τις νήσους της Κολομβίας αποτελούσε σχετική περίσταση της υποθέσεως.

Έτσι το ΔΔΧ μετέβαλε την τελική οριοθετική γραμμή υπέρ της Νικαράγουας για να επιτευχθεί δίκαιο αποτέλεσμα. H μεγάλη δυσαναλογία ανάμεσα στις ηπειρωτικές ακτές μιας ολόκληρης χώρας, της Νικαράγουας, και στο σύνολο των ακτών των μικρών νησιών της Κολομβίας, ήτοι το γεγονός ότι οι ακτές της Νικαράγουας ήταν 8 περίπου φορές εκτενέστερες από το σύνολο των ακτών των νησιών της Κολομβίας,  ήταν τελικά αυτό που μέτρησε υπέρ της Νικαράγουας. Τα νησιά της Κολομβίας αφέθηκαν πρακτικά μόνο με τα χωρικά ύδατα των 12 ν.μ., ενώ μικρά, απομονωμένα νησιά, μακριά από τις κολομβιανές ακτές (το Quitasueno και η Serrana) κρίθηκε ότι δεν μπορούσαν να επηρεάσουν την οριοθέτηση. Έτσι, από την τελική οριοθέτηση προέκυπτε, καταληκτικά, μια γραμμή που χώριζε τη σχετική θαλάσσια περιοχή (την περιοχή που θα οριοθετούσε το Δικαστήριο) σε αναλογία 1 προς 3,44 υπέρ της Νικαράγουας, αποτέλεσμα μάλιστα που θεωρήθηκε δίκαιο (equitable) και δεν ‘‘σκόνταφτε’’ ούτε υπό και τον έλεγχο δυσαναλογίας (disproportionality test).

Κατόπιν των παραπάνω, τουλάχιστον ‘‘ενδείξεις’’ προκύπτουν και για την πιθανή έκβαση στο ΔΔΧ της ελληνο-τουρκικής διαφοράς. Εκτιμώ και προβλέπω ότι μάλλον θα είναι ‘‘βατό εγχείρημα’’ για την Τουρκία, μια χώρα με έκταση 783.562 τ.χλμ και με μήκος ακτογραμμών 8.140 χλμ, να ‘‘πετύχει’’ στη Χάγη τουλάχιστον τη ‘‘μειωμένη επήρεια’’ των θαλασσίων ζωνών του Καστελόριζου (το οποίο έχει μήκος ακτογραμμών 19,5 χλμ), ειδικά με την ad hoc προβολή του εξ’ αντιδιαστολής επιχειρήματος (argumentum a contrario) που εκπηγάζει γι’ αυτήν (την Τουρκία) και απ’ όσα εμείς υπογράψαμε για ‘‘μειωμένη επήρεια’’ των νησιών μας, αντίστοιχης ή πολύ μεγαλύτερης έκτασης με το Καστελόριζο, στις συμφωνίες μας περί οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο.

Το ουσιαστικότερο συμπέρασμα, ωστόσο, είναι ότι το ΔΔΧ ‘‘σχετικοποιεί’’ τις ενώπιόν του διαφορές και συνήθως εξισορροπεί ανάμεσα στα αιτήματα και τους ισχυρισμούς των κρατών που υπάγουν σε αυτό τις διαφορές τους. Στην Ελλάδα έχει σχεδόν παγιωθεί αν όχι η πεποίθηση, τουλάχιστον η απλή εντύπωση στην κοινή γνώμη, ότι αν καταφέρουμε τελικά και πείσουμε τους Τούρκους να υποβάλουμε τη μια και μοναδική διαφορά μας προς κρίση στη Χάγη, υπογράφοντας το διαβόητο, απαιτούμενο πάντως, ‘‘συνυποσχετικό’’, απ’ εκεί και πέρα, επειδή έχουμε πλήρως και ολοσχερώς το διεθνές δίκαιο με το μέρος μας, τα δίκαια ελληνικά αιτήματα θα γίνουν απολύτως και ανεξαιρέτως δεκτά και θα καταγάγουμε έτσι έναν, κατά το μάλλον ή ήττον, ‘‘περιφανή θρίαμβο’’ σε βάρος των υπερβουλιμικών γειτόνων μας. Η πραγματικότητα όμως είναι τελείως διαφορετική και συνεπώς η άνω εντύπωση, όσο χρονικά παρατείνεται και έτσι ριζώνει βαθιά στο κοινωνικό θυμικό, συνιστά πρακτικά ‘‘λαϊκό παραισθησιογόνο’’ που τρέφει παραμορφωτικά έναν κατά τι σουρεαλιστικό κύκλο εθνικών ψευδαισθήσεων.

Ο οξύνους Ευάγγελος Βενιζέλος ήδη ομιλεί και γράφει περί τούτου ανοιχτά (ίδετε Καθημερινή, 20-9-2020, Οι δεσμεύσεις που απορρέουν από την επίκληση του διεθνούς δικαίου): ‘‘Η επιλογή της προσφυγής στη διεθνή δικαιοσύνη, εφόσον δεν επιτυγχάνεται συμφωνία με εκατέρωθεν υποχωρήσεις και συμβιβασμούς, δεν είναι όμως μια επιλογή που οδηγεί πάντα στο απολύτως επιθυμητό αποτέλεσμα. Πολύ συχνά η διεθνής δικαιοσύνη κινείται συμψηφιστικά, με κριτήρια πολιτικά, αναζητώντας ισορροπίες και διευθετήσεις που υπερβαίνουν την αυστηρά δικανική εφαρμογή των κανόνων του διεθνούς δικαίου που τοποθετούνται στη μείζονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού’’.

Όποιος, λοιπόν, ομιλεί περί προσφυγής στη Χάγη, χωρίς προηγουμένως να εξηγεί τι ακριβώς επιδιώκουμε να πετύχουμε στη Χάγη και τι πιθανώς κινδυνεύουμε να απολέσουμε εκεί, ομιλεί μάλλον ‘‘θολά’’ και σίγουρα με λόγο μη ολοκληρωμένο. Ειδικά αυτός που γνωρίζει, πέραν από το τι μπορεί να ‘‘κερδηθεί’’ για τον Ελληνισμό στη Χάγη, κυρίως και το τι κινδυνεύουμε να υποστούμε με μια απόφαση του ΔΔΧ, και αυτή τη γνώση του δεν την επικοινωνεί στον ελληνικό λαό, διακυβεύει πολλά και για τον εαυτό του αλλά κυρίως και για την Πατρίδα. Το ΔΔΧ, σε τούτη την περίπτωση, δεν μπορεί επ’ ουδενί να αποτελέσει γι’ αυτόν ‘‘Κολυμβήθρα του Σιλωάμ’’ και επισφραγιστής της απαλοιφής των ευθυνών του, αλλά μάλλον ‘‘πολιτικός ολετήρας’’ και δη συνθλιπτικός ολετήρας από τον οποίο σε καμία περίπτωση δεν θα μπορεί να γλιτώσει.

Καθίσταται, επομένως, εθνική επιταγή και άμεση αναγκαιότητα να συμφωνήσει ο πολιτικός κόσμος της χώρας και να ξέρουμε, ως λαός, για το ποιος είναι ο στόχος μας αν συμπροσφύγουμε με τους Τούρκους στο ΔΔΧ, ποιο θα είναι για εμάς το διακύβευμα, ποιος είναι ο πήχης των αξιώσεων μας και αν ο περίφημος ‘‘Χάρτης της Σεβίλλης’’ (ίδετε παρακάτω τον υπ’ αριθμ. 2 Χάρτη, το νομικό κύρος του οποίου ήδη αμφισβήτησε η Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Άγκυρα) αποτελεί την επίσημη, έγχαρτη και καθολική προβολή των ‘‘δικαίων’’ μας, τι ειδικότερα θα πάμε να πετύχουμε στο ΔΔΧ και με τι θα είμαστε τελικά εθνικά ασφαλείς και ικανοποιημένοι, αλλά, από την άλλη, και τι συγκεκριμένα θα θεωρηθεί από την πλευρά μας ως ‘‘εθνική αποτυχία’’ ή, έστω, ως μειωμένη επίτευξη των εθνικών μας στόχων και συμφερόντων.

Το τρέχον, λοιπόν, μέγα δίλημμα στρατηγικής για τον Κ. Μητσοτάκη, το μεγαλύτερο ίσως που έχει να αντιμετωπίσει, ειδικά τώρα που φαίνεται να ξανανοίγει ο δρόμος της ελληνοτουρκικής συνεννόησης, είναι αν πρέπει να συνεχίσει να ομιλεί για τη Χάγη, λέγοντας απλά και μόνο ότι εκεί θα αποδειχθεί η βασιμότητα των ισχυρισμών μας και μην προβαίνοντας σε καμία αναφορά, στην ουσία αποσιωπώντας, για τους εκεί για εμάς κινδύνους (κινδύνους που φωτίζει η άνω απόφαση του ΔΔΧ) ή, αντιθέτως, αν πρέπει να συγκαλέσει το (εθνικό) συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών, ώστε, μετά από μια σοβαρή και εθνικά στιβαρή συμφωνία όλων των πολιτικών δυνάμεων, σύσσωμος ο πολιτικός κόσμος της χώρας, να διαμορφώσει την εθνική ‘‘γραμμή και να αποσαφηνίσει (με διαγγέλματα, με χάρτες υπό κατάθεση στον ΟΗΕ και νομικο-πολιτικά επιχειρήματα) το τι πραγματικά προσδοκούμε από μια πιθανή προσφυγή στο ΔΔΧ.

Έτσι όπως κορυφώνεται το ελληνοτουρκικό δράμα, είναι βαριές οι ευθύνες και κρίσιμες οι στιγμές, και μια απόφαση του ΔΔΧ επί της χρόνιας ελληνοτουρκικής διένεξης θα αποτελέσει αναμφισβήτητα ‘‘σταθμό’’ στη σύγχρονη Ιστορία του Ελληνισμού, την οποία όμως δεν δικαιούται κανείς να ‘‘γκριζάρει’’.

Κατερίνη, 23/9/2020

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΚΟΥΓΚΟΥΡΕΛΑΣ

ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ

LLM IN INTERNATIONAL COMMERCIAL LAW

LLM IN EUROPEAN LAW

Cer. LSE in Business, International

Relations and the political science

Σημείωση: Ο υπ’ αριθμ. 1 Χάρτης δείχνει την τελική οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών Νικαράγουας και Κολομβίας, στην οποία προέβη το ΔΔΧ. Ο υπ’ αριθμ. 2 Χάρτης είναι ο περίφημος ‘‘Χάρτης της Σεβίλλης’’, τον οποίο συνέταξε το Πανεπιστήμιο της Σεβίλλης το 2003 κατόπιν εντολής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο οποίος απεικονίζει την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας Ελλάδας και Κύπρου, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Δίκαιου της Θάλασσας.

1^ος χάρτης.

2^ος Χάρτης.

Το άρθρο Η Χάγη για επήρεια νησιών Νικαράγουας – Κολομβίας εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

«Έχει αποδοθεί στον Πρωθυπουργό ότι “αρνητική παρακαταθήκη” του Ελ. Βενιζέλου υπήρξε ο Εθνικός Διχασμός. Αν πράγματι αυτό έχει λεχθεί: η δήλωση είναι α ν ι σ τ ό ρ η τ η.

● Ο Βενιζέλος ΔΕΝ προκάλεσε Διχασμό. Τον υπέστη (!!!).
Ο πόλεμος άρχισε τον Αύγουστο 1914. Το – τότε – Κοινοβούλιο μας ήταν των 181 βουλευτών. Οι 150 (!) ήσαν βενιζελικοί. Ομοούσιο προς τον πρωθυπουργό ήταν και το Υπουργικό Συμβούλιο. Την εξωτερική πολιτική, λοιπόν, όφειλε ν΄ασκεί ο Βενιζέλος.
Το τότε Σύνταγμα όριζε: …«… Ουδεμία πράξις του Βασιλέως ισχύει (-) εάν δεν είναι προσυπογεγραμμένη παρά του (-) Υπουργού …»… Αλλ΄ο Βασιλέας ασκούσε πολιτική. Καταπατούσε – άρα – τα δικαιώματα του Βενιζέλου. Προκαλούσε “Διχασμό”, εναντίον της Δημοκρατίας.
● Απερίσκεπτες ως προς τον Βενιζέλο αναφορές, δεν συγχωρούνται.»

Ο Πρόεδρος
Γ.Κ.Στεφανάκης

Το άρθρο ΑΝιστόρητη δήλωση του πρωθυπουργού εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Να είναι πρωθυπουργός όλων των Ελλήνων υποσχέθηκε ο Κ. Μητσοτάκης, ενώ πρόσκαιρη χαρακτήρισε τη νίκη της ΝΔ ο Α. Τσίπρας. Το μετά τις εκλογές πολιτικό τοπίο διαμορφώνεται με την ΧΑ εκτός κοινοβουλίου και την παρουσία δύο νέων σχηματισμών αυτό του Κ. Βελόπουλου και του Γ. Βαρουφάκη.

Το άρθρο Μια ακτινογραφία των αποτελεσμάτων εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η συνάντηση των πλουσιότερων βιομηχανικών χωρών της Δύσης φαίνεται ότι εξάπτει την φαντασία των ξενοδόχων, πολλοί από τους οποίους ζητούν έως και 1.000 ευρώ την ημέρα για ένα δωμάτιο. Τα πολλά χρήματα όμως πρέπει να πάνε αλλού, προειδοποιούν οι διεθνείς ΜΚΟ. “Στην Υεμένη, το Νότιο Σουδάν, τη Σομαλία και τη Νιγηρία περισσότεροι από 30 εκατομμύρια άνθρωποι απειλούνται με υποσιτισμό. Οι ηγέτες του G7 δεν πρέπει να φύγουν από την Ταορμίνα πριν αποφασίσουν να εκπληρώσουν επιτέλους τις υποσχέσεις τους για παροχή βοήθειας” προειδοποιεί ο Γιερν Καλίνσκι από την Oxfam. “Το G7 δεν μπορεί να ολοκληρωθεί και πάλι με ευχολόγια” λέει ο Μάρβιν Μάιερ από την οργάνωση World Vision. Επιπλέον, η Oxfam επισημαίνει ότι πολλές από τις σημερινές ανθρωπιστικές κρίσεις προκαλούνται από τις πολεμικές συγκρούσεις ανά τον κόσμο και γι αυτό οι ισχυροί “θα πρέπει να επιστρατεύσουν όλη την πολιτική και διπλωματικη ισχύ τους προκειμένου να τερματιστούν αυτές οι συγκρούσεις”. Για να μην πούμε, συμπληρώνει, ότι έξι από τις επτά χώρες που απαρτίζουν το G7 εξάγουν και οι ίδιες όπλα σε όλους τους ενδιαφερόμενους.

Τέσσερις “καινούριοι” στο τραπέζι

Είναι ασυνήθιστο ότι από τους επτά ηγέτες που συμμετέχουν στη συνάντηση της Ταορμίνα οι τέσσερις είναι καινούριοι στην ομάδα του G7. Πρόκειται για τον νέο Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, τον 62χρονο Πάολο Τζεντιλόνι που ορίστηκε πρωθυπουργός της Ιταλίας εν μέσω κρίσης, αλλά και την πρωθυπουργό της Βρετανίας (και του Brexit) Τερέζα Μέι. Τα περισσότερα “ένσημα” σε G7 διαθέτει βέβαια η καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ. Σε εκείνη υπολογίζουν και οι υπόλοιποι συμμετέχοντες, προκειμένου να αρθρώσουν και να υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ. Αλλά η Μέρκελ δεν έχει κανέναν λόγο να επιδιώξει την ανοιχτή αντιπαράθεση, καθώς μάλιστα σε λίγες εβδομάδες φιλοξενεί και εκείνη στο Αμβούργο μία εξίσου σημαντική διεθνή συνάντηση: τη σύνοδο κορυφής του G20.

Με μεγάλο ενδιαφέρον αναμένεται η παρουσία του νέου αμερικανού προέδρου στην Ταορμίνα. Πολλοί πιστεύουν ότι το κλειστό κλαμπ του G7 προσφέρει την ιδανική αφορμή για να συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις ανάμεσα στον Τραμπ και στους Ευρωπαίους σχετικά με το διεθνές εμπόριο, μετά την πρώτη διερευνητική επαφή της Πέμπτης στις Βρυξέλλες. Προς το παρόν οι διαφορές παραμένουν: ενώ η ΕΕ διαπραγματεύεται ή και επικυρώνει ήδη νέες συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών με σημαντικούς εταίρους, όπως ο Καναδάς και το Μεξικό, οι ΗΠΑ επιστρέφουν στον προστατευτισμό, εξετάζουν την καθιέρωση εμπορικών φραγμών και προκρίνουν τη σύναψη διμερών συμφωνιών με όλους τους ενδιαφερόμενους.

Η ατζέντα των επτά ισχυρών

Επιπλέον ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να αντιμετωπίσει πολλά ερωτήματα για το προσφυγικό ζήτημα, τις εστίες κρίσης ανά τον κόσμο, την προστασία του κλίματος. Σε αυτό το σημείο θα επιμείνει ιδιαίτερα και ο νέος πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, καθώς η σχετική συμφωνία είχε υπογραφεί στο Παρίσι. Από την πλευρά της η πρωθυπουργός της Βρετανίας Τερέζα Μέι αναμένεται να θέσει επιτακτικά το θέμα της συνεργασίας για την καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας, ιδιαίτερα μετά την πολύνεκρη επίθεση στο Μάντσεστερ. Ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σένζο Άμπε, ένας ακόμη βετεράνος της πολιτικής δίπλα στην Άνγκελα Μερκελ, θα ζητήσει μία ξεκάθαρη τοποθέτηση του G7 στην επαπειλούμενη διπλωματική κρίση με τη Βόρεια Κορέα. DPA, AFP, Γιάννης Παπαδημητρίου

Πηγή: Deutsche Welle

Το άρθρο Νέοι πρωταγωνιστές στο G7 εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο επικεφαλής του τουρκικού κράτους είχε δηλώσει ότι, αμέσως μετά την ανακοίνωση των επίσημων αποτελεσμάτων του δημοψηφίσματος για τη συνταγματική αναθεώρηση, τα οποία έγιναν γνωστά την Παρασκευή, θα γινόταν ξανά μέλος του AKP, καθώς πλέον ο πρόεδρος της Τουρκίας δεν απαγορεύεται να διατηρεί κομματικούς δεσμούς.

Από το 2014 μέχρι σήμερα στην ηγεσία του AKP είχαν βρεθεί ο Αχμέτ Νταβούτογλου και ο Μπιναλί Γιλντιρίμ, νυν πρωθυπουργός της Τουρκίας.

Ο κ. Γιλντιρίμ αναμένεται να παραχωρήσει την κομματική ηγεσία στον Ταγίπ Ερντογάν και να παραμείνει πρωθυπουργός μέχρι τον Νοέμβριο του 2019, οπότε, μετά τις προεδρικές εκλογές, ο νέος πρόεδρος της Τουρκίας θα αναλάβει ταυτόχρονα τα καθήκοντα του αρχηγού κράτους και κυβέρνησης. Η θέση του πρωθυπουργού θα πάψει να υφίσταται.

Το άρθρο Την προεδρία του κυβερνώντος ΑΚΡ διεκδικεί ο Ερντογάν εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Μιλώντας στο Σίτι του Λονδίνου ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι οι Βρετανοί ψήφισαν στο δημοψήφισμα «χωρίς να γνωρίζουν τους αληθινούς όρους του Brexit». Κι είπε ότι θέλει ότι θέλει να συγκεντρώσει την αναγκαία υποστήριξη «για να βρεθεί μια διέξοδος απ’ την τρέχουσα κούρσα προς το γκρεμό».

Αλλά ο πρώην υπουργός Ίαν Ντάνκαν Σμιθ έσπευσε να χαρακτηρίσει αλαζονικές και πλήρως αντιδημοκρατικές τις επισημάνσεις του Τόνι Μπλερ, ενώ η Ντάουνινγκ Στριτ δήλωσε «απολύτως προσηλωμένη» στο στόχο της εξόδου από την Ε.Ε. Η πρωθυπουργός Τερέζα Μέι θέλει μέχρι τα τέλη Μαρτίου να δώσει το έναυσμα για την έναρξη των συνομιλιών με την Ε.Ε. για το διαζύγιο -κίνηση την οποία στήριξε η πλειοψηφία στη Βουλή των Κοινοτήτων την περασμένη εβδομάδα.

Ο Τόνι Μπλερ, ο οποίος διετέλεσε πρωθυπουργός της Βρετανίας τη δεκαετία 1997-2007, χρησιμοποίησε την ομιλία του στη φιλοευρωπαϊκή ομάδα Open Britain για να εξαπολύσει σκληρή επίθεση στην πρωθυπουργό Τερέζα Μέι, υπογραμμίζοντας ότι αυτοί που βρίσκονται στην κυβέρνηση «πάντοτε ήθελαν ένα σκληρό Brexit.»

«Στην πραγματικότητα ακόμη κι ο όρος ‘σκληρό Brexit’ πρέπει να τροποποιηθεί. Η τρέχουσα στρατηγική είναι ‘Brexit με κάθε κόστος’. Κι η πρόκληση για μας είναι να δείξουμε ποιο είναι αυτό το κόστος. Να δείξουμε πώς αυτή η απόφαση βασίστηκε σε ατελή γνώση, που θα πρέπει τώρα να γίνει τεκμηριωμένη γνώση, να υπολογίσουμε σε κατανοητούς όρους πώς [η έξοδος απ’ την Ε.Ε.] θα προκαλέσει πραγματική ζημιά στη χώρα και τους πολίτες της και να συγκεντρώσουμε υποστήριξη στην αναζήτηση διεξόδου από την τωρινή κούρσα στον γκρεμό», είπε.

O πρώην πρωθυπουργός, ο οποίος είχε κάνει εκστρατεία υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην Ε.Ε., είπε ότι αποδέχεται μεν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του Ιουνίου, αλλά προτείνει να ξανακοιτάξουν το θέμα του Brexit οι Βρετανοί όταν «θα έχουν μια σαφή αίσθηση του προς του που πηγαίνουν».

Το άρθρο Σε «αποστολή» κατά του Brexit ο Μπλερ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.