Η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο αποτελεί κυρίαρχο γνώρισμα της ανθρώπινης ζωής και οι ρίζες του φαινομένου είναι βαθιές και μάλλον ανεξίτηλες. Από τη στιγμή, λοιπόν, που οι ανθρώπινες κοινωνίες πήραν σάρκα και οστά, μονίμως γίνονται προσπάθειες η εκμετάλλευση αυτή να είναι ήπια και κοινωνικά επωφελής. Προς τούτο, επαναστάσεις αλλά και φρικιαστικά εγκλήματα έχουν γίνει στην ιστορία του ανθρώπου, πάντα …. για το καλό του!! Θρησκείες, ιδεολογίες και πολιτικοί σχηματισμοί, μαζί με βασιλιάδες, αυτοκράτορες και άλλους μάγους, στο διάβασε της ιστορίας, έχουν αναλάβει να «σώσουν» τον άνθρωπο από την αδικία και την εκμετάλλευση. Τις περισσότερες φορές, το μόνο που κατάφεραν όμως είναι να δημιουργήσουν ψευδαισθήσεις. Πλην όμως αυτές οι ψευδαισθήσεις, έχουν μια σημαντική ψυχολογική ιδιότητα: μπορούν αν οδηγήσουν στην υποταγή. Και αυτή η τελευταία υπήρξε μέγα ζητούμενο στην ιστορία του ανθρώπου. Θρησκείες και πολιτικά συστήματα στηρίζονται στην υποταγή, γιατί αυτή είναι ένα από τα βάθρα της απόλυτης εξουσίας.

Συμβαίνει δε, στην ιστορία του ανθρώπου, η απόλυτη εξουσία να αποτελεί τον κανόνα με κάποιες εξαιρέσεις. Μια από αυτές, ήταν και είναι η έννοια και η πρακτική της Δημοκρατίας, τεράστιο πνευματικό επίτευγμα του ελληνισμού. Στην Αρχαία Αθήνα, για πρώτη φορά, ο άνθρωπος επεμβαίνει αποφασιστικά στον κόσμο δια του ορθού λόγου, ο οποίος παρατίθεται στο μύθο. Πολλά πράγματα αλλάζουν έτσι στη ζωή του ανθρώπου, ο οποίος αρχίζει να καταπολεμά τον φόβο δια της κριτικής σκέψης.

Από την Αθήνα έτσι ξεκινά η ανάδυση του δυτικού πνεύματος, αυτού που τελικά έφερε τη Δύση στην πρώτη θέση των ανθρώπινων επιτευγμάτων. όχι χωρίς μεγάλες περιπέτειες, αιματηρές συγκρούσεις, ολοκαυτώματα και εκτοπίσεις.

Σήμερα πάντως, μετά από 2.500 χρόνια ιστορικής περιπέτειας, η Δύση είναι πλούσια, ισχυρή και η μόνη περιοχή στον πλανήτη όπου υπάρχει κράτος δικαίου. Αυτό ακριβώς που είναι καρφί στα μάτια των εχθρών των ανοικτών. κοινωνιών, οι μόνες που έχουν τη δύναμη και την ικανότητα να προσφέρουν στον άνθρωπο μια καλύτερη ζωή. Στις ανοικτές κοινωνίες, η ελευθερία επιτρέπει στο άτομο την υπεύθυνη πραγμάτωση των δυνατοτήτων του και την κατάκτηση μιας προσωπικής ταυτότητας. Με βάση, λοιπόν, την αρχή αυτή, ο δυτικός άνθρωπος, από τα μέσα του 18 αιώνα και μετά, πραγματοποίησε δύο συγκλονιστικές επαναστάσεις: την τεχνολογική και την βιομηχανική.

Ο νομπελίστας οικονομολόγος Έντμουντ Φελπς, στο περίφημο βιβλίο του «Πρόοδος για όλους» (Εκδόσεις Επίκεντρο) στην προσπάθειά του να ερμηνεύσει το ιστορικά πρωτοφανές γεγονός της ραγδαίας δυτικής μεγέθυνσης από τον 19ο αιώνα και εντεύθεν, προσφέρει πολύτιμα κλειδιά ερμηνείας του κόσμου γενικότερα.

Κατά τον Αμερικανό οικονομολόγο, ο δυναμισμός των δυτικών κοινωνιών στις οποίες βέβαια πρωτοστατούν οι ΗΠΑ και η Δυτική Ευρώπη κυρίως, οφείλεται πρωτίστως στο μαζικό πνεύμα καινοτομίας που τις διαπερνά, το οποίο με τη σειρά του προέκυψε μέσα από ριζοσπαστικές αλλαγές στις αξίες και τους θεσμούς. Συγκρινόμενη μάλιστα με τα δύο κύρια ανταγωνιστικά συστήματα, τον σοσιαλισμό και τον καπιταλισμό, η δυτικού τύπου μεικτή οικονομία, αποδεικνύεται ανώτερη όσον αφορά τόσο την ατομική άνθηση όσο και την κοινωνική δικαιοσύνη. Παρά ταύτα, την τελευταία πεντηκονταετία εμφανίζει έντονα σημάδια κόπωσης, τα οποία αποτυπώνονται στους χαμηλούς ρυθμούς της ολικής παραγωγικότητας των συντελεστών παραγωγής και στην ανάδειξη της χρηματοοικονομίας ως συντελεστή παραγωγής πλούτου. Επίσης, η κάμψη του δυναμισμού της Δύσης, δεν είναι άμοιρη των συντεχνιακών δομών που σχηματίστηκαν στο εσωτερικό της και της πελατοκρατίας που αναπόφευκτα δημιουργούν οι δομές αυτές.
Στην ίδια γραμμή με τη Γερμανική Ιστορική Σχολή και ειδικότερα τον Γιόζεφ Σουμπέτερ, ο Φελπς διατείνεται ότι καθοριστικός παράγοντας που δημιούργησε τη σύγχρονη καπιταλιστική οικονομία ήταν η καινοτομία· ή, σύμφωνα με την ωραία διατύπωση του Alfred North Whitehead, η ταχεία ανάπτυξη του πολιτισμού κατέστη δυνατή μόνον όταν «ο άνθρωπος εφηύρε τη μέθοδο της εφεύρεσης». Προαπαιτούμενο της υπήρξε η ριζική μεταβολή στις πεποιθήσεις, τις αξίες και τις προτιμήσεις που αποκρυσταλλώθηκαν στον ατομικισμό, την προσωπική ανάπτυξη και τη ζωτικότητα (vitalism). Η νέα αυτή κουλτούρα επέβαλλε θεσμικές αλλαγές στους κανόνες του οικονομικού παιχνιδιού προκειμένου να διευκολυνθεί η καινοτομία.

Αυτή η τελευταία είναι σήμερα στόχος των αντιδραστικών δυνάμεων που εξέθρεψε η δυτική δημοκρατική κοινωνία και οι οποίες πιστεύουν ότι έχουν μια ιστορική ρεβάνς να πάρουν από την ιστορία. Μετά τη συντριβή τους έτσι, κομμουνισμός και εθνικοσοσιαλισμός εμφανίζονται με αλλά ρούχα αλλά με τους ίδιους στόχους, ήτοι την πνευματική εξαχρείωση των ανοικτών κοινωνιών. Και με τη βοήθεια του Διαδικτύου και ανεύθυνων μέσων μαζικής ενημέρωσης, επωφελούνται της περίφημης λενινιστικής θεωρίας των «χρησίμων ηλιθίων» Κινέζοι, Ρώσοι, Τούρκοι και Ισλαμιστές, είναι οι νέοι μέτρα του είδους και όπου μας βγάλει!!!

Το άρθρο Η πρόκληση του παραλογισμού εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η πτώση των τιμών πετρελαίου ευνόησε τα κυβερνητικά ομολόγα καθώς ενίσχυσε τις προσδοκίες της αγοράς για καθοδικές πιέσεις στο μέτωπο του πληθωρισμού, με τους τίτλους μακροπρόθεσμης διάρκειας να σημειώνουν τα μεγαλύτερα κέρδη. Στο περιβάλλον αυτό, η απόδοση του γερμανικού 30ετούς κυβερνητικού τίτλου υποχώρησε σε χαμηλά 2 μηνών 1,023% την Πέμπτη, πριν ανακάμψει μερικώς κοντά στο 1,045% την επόμενη ημέρα. Στο ίδιο πλαίσιο, η διαφορά (spread) των αποδόσεων μεταξύ του γερμανικού 2ετούς και 30ετούς κυβερνητικού ομολόγου ανήλθε κοντά στις 170 μ.β. – το μεγαλύτερο εύρος από τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους. Αντίστοιχα, ο 30ετής τίτλος των ΗΠΑ υποχώρησε την εβδομάδα που διανύσαμε σε χαμηλά 7μηνών 2,712% και το αντίστοιχο spread σε χαμηλό 10ετίας κάτω από τις 140 μονάδες βάσης.

Στις αγορές συναλλάγματος, το δολάριο κινήθηκε ανοδικά έναντι των άλλων κύριων νομισμάτων, καθώς δηλώσεις αξιωματούχων της ομοσπονδιακής τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) ενίσχυσαν τις προσδοκίες της αγοράς για υψηλότερα επιτόκια τους επόμενους μήνες. Στο πλαίσιο αυτό, ο δείκτης του δολαρίου DXY έφτασε την Τρίτη σε υψηλά ενός μήνα 97,871, με την ισοτιμία ευρώ/δολάριο να αγγίζει χαμηλά 3 εβδομάδων 1,1117, πριν ανακάμψει μερικώς στην περιοχή 1,1170 στο τέλος της εβδομάδας. Η στερλίνα Αγγλίας βρέθηκε υπό πίεση την εβδομάδα που διανύσαμε, λόγω αυξημένης πολιτικής αβεβαιότητας καθώς το Συντηρητικό κόμμα και το Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα της Βορείου Ιρλανδίας (DUP) δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε συμφωνία για τον σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας. Σχόλια του διοικητή της Τράπεζας της Αγγλίας Μαρκ Κάρνεϊ, ο οποίος τόνισε ότι δεν είναι ακόμη η ώρα για άνοδο των επιτοκίων κυρίως λόγω του υποτονικού ρυθμού αύξησης των μισθών, είχαν επίσης αρνητικό αντίκτυπο στη στερλίνα. Στον απόηχο των ανωτέρω, η ισοτιμία στερλίνα/δολάριο υποχώρησε σε χαμηλά δύο μηνών 1,2589 την Τετάρτη πριν ανακάμψει κοντά στα 1,2750 δύο ημέρες αργότερα, παραμένοντας ωστόσο κάτω από επίπεδα κοντά στο 1,3000 στα οποία βρέθηκε στις αρχές Ιουνίου.

* Διεύθυνση οικονομικής ανάλυσης και έρευνας διεθνών κεφαλαιαγορών της Eurobank.

Το άρθρο Σημαντική πτώση στις τιμές πετρελαίου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Την ίδια στιγμή, η φορολογία στην ακίνητη περιουσία αυξήθηκε 6 φορές σε σχέση με το 2010, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 2% του διαθέσιμου εισοδήματος κατά κεφαλή.

Το 2050 η επιστροφή των τιμών στα επίπεδα του 2008

Ζοφερή όμως προδιαγράφεται και η μελλοντική πραγματικότητα για την αγορά κατοικίας.

Με βάση ένα ρεαλιστικό σενάριο για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ να επιστρέφει στα προ κρίσης επίπεδα περίπου το 2030, προβλέπεται ότι οι αξίες των κατοικιών θα επανέλθουν στο επίπεδο που βρίσκονταν την περίοδο 2002-2008 μετά το 2050 και εφόσον καταγραφεί μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησής τους κατά 0,6%.  Αντίστοιχα, η αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στην εγχώρια αγορά κατοικίας προβλέπεται έπειτα από σχεδόν τρεις δεκαετίες από σήμερα, το 2047! Για να επιστρέψει μάλιστα η αγορά κατοικίας στο επίπεδο που είχε βρεθεί τα τελευταία χρόνια πριν από την οικονομική κρίση, θα πρέπει η πραγματική οικονομική ανάπτυξη να διαμορφωθεί σε 3,5% ετησίως για πολύ μεγάλη χρονική περίοδο.  Παράλληλα, προϋπόθεση για την τόνωση της ζήτησης είναι η σταδιακή μείωση της φορολογίας στα ακίνητα, ενώ η στεγαστική πίστη θα πρέπει να ακολουθεί τουλάχιστον τους ρυθμούς ανάπτυξης του ΑΕΠ.  Τα παραπάνω οδηγούν τους αναλυτές της PwC στο συμπέρασμα ότι η ελληνική αγορά κατοικίας θα ανακάμψει με βραδύτερο ρυθμό απ’ ό,τι η ελληνική οικονομία, ιδίως αν δεν ληφθούν μέτρα ενθάρρυνσης της ζήτησης και μείωσης της υπερπροσφοράς.

Το άρθρο Έτσι κατέρρευσε η κτηματαγορά και χάθηκαν 18 δισ. σε 8 χρόνια εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο τρομακτικά γρήγορος ρυθμός με τον οποίο γερνά ο γερμανικός πληθυσμός σύντομα θα οδηγήσει σε υποχώρηση των φορολογικών εσόδων και αυξανόμενο δημόσιο χρέος, σύμφωνα με εσωτερική έκθεση του Υπουργείου Οικονομικών που εξέτασε η Handelsblatt.

Το έγγραφο αναφέρει ότι, ακόμη στο πλαίσιο των σεναρίων που προβλέπουν υψηλά επίπεδα μετανάστευσης και ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, η ραγδαία μείωση του πληθυσμού μπορεί να φέρει βουτιά έως και 20% στα έσοδα από φόρους εισοδήματος και πωλήσεων, μέχρι το 2060. Το ποσοστό αντανακλά πτώση δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, στις δαπάνες της γερμανικής κυβέρνησης κάθε χρόνο. Όπως σχολιάζει το δημοσίευμα, η «δημογραφική ωρολογιακή βόμβα» που αντιμετωπίζει η Γερμανία αποτελεί αγαπημένο θέμα συζήτησης για τη Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ, η οποία επανέλαβε σε πρόσφατη ομιλία της στο Λάιπτσικ ότι η χώρα θα πρέπει να γίνει πιο ελκυστική προς τους ξένους εργαζομένους με δεξιότητες. Ωστόσο, ακόμη κι έτσι, το μέλλον των κυβερνητικών εσόδων δείχνει αβέβαιο καθώς το καλύτερο σενάριο κάνει λόγο μόνο για «ελαχιστοποίηση των απωλειών», βάσει της εσωτερικής έκθεσης. Το κείμενο συνέταξε μια ομάδα ερευνητών του ινστιτούτου προσαρμοσμένων επιστημών Fraunhofer FIT και του ερευνητικού ομίλου Prognos που εστιάζει σε μελλοντικά στοιχεία. Προεκτείνοντας τάσεις του 2013 ως έτους-βάση, οι ερευνητές αυτοί σκιαγράφησαν διάφορα σενάρια για το 2030, το 2045 και το 2060. Σύμφωνα με το πιο πιθανό σενάριο, μέχρι το 2030 τα ομοσπονδιακά έσοδα θα υποχωρήσουν κατά ένα έως 5%. Μέχρι το 2045 ενδέχεται να υποχωρήσουν κατά 10%. Σύμφωνα με τα πιο απαισιόδοξα σενάρια, τα κυβερνητικά έσοδα μπορεί να υποχωρήσουν κατά 2% μέχρι το 2030, 12% μέχρι το 2045 και 21% μέχρι το 2060.

Το άρθρο Γερμανία: Η ραγδαία μείωση του πληθυσμού φέρνει βουτιά στα έσοδα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε η Τράπεζα της Ελλάδος, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις για το οκτάμηνο μειώθηκαν κατά 7,1% σε σχέση με το ίδιο διάστημα πέρυσι και διαμορφώθηκαν στα 9,85 δισ. ευρώ. Το μέγεθος της πτώσης συνιστά αρνητικό ρεκόρ για το διάστημα Ιανουαρίου – Αυγούστου. Σε ό,τι αφορά τον Αύγουστο η πτώση σε ποσοστό 9,2% περιόρισε τις εισπράξεις στα 3,16 δισ. ευρώ. Σε επίπεδο διεθνών αφίξεων τόσο στο οκτάμηνο όσο και τον Αύγουστο καταγράφεται μικρή αύξηση. Σημειώνεται ότι οι καλύτερες χρονιές σε επίπεδο ποσοστιαίων αυξήσεων στα τουριστικά έσοδα για τη χώρα σε σχέση με το οκτάμηνο και τον Αύγουστο ήταν το 2013 και το 2014. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, θεωρεί ότι θα πρέπει να αυξηθεί ο αριθμός των αγορών-στόχων μέσα από κατάλληλες πολιτικές μάρκετινγκ σε κάθε αγορά με εξειδικευμένη διαφημιστική καμπάνια. Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στις χώρες που παρουσιάζουν την υψηλότερη δαπάνη ανά διανυκτέρευση. Σύμφωνα με το δημοσίευμα οι τουριστικοί φορείς της χώρας είχαν προειδοποιήσει για την κάμψη των εσόδων, τονίζοντας ότι ο «φθηνός τουρισμός» που ήρθε στην Ελλάδα το τελευταίο τρίμηνο οφείλεται κυρίως στα προβλήματα που είχε η Τουρκία από τις διαδοχικές τρομοκρατικές επιθέσεις και την απόπειρα πραξικοπήματος. Η προσφυγική κρίση αλλά και οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή μας επηρέασαν φέτος τον ελληνικό τουρισμό. Παράλληλα, η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτέλεσε ένα επιπλέον αρνητικό στοιχείο. Αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο η Ελλάδα φέτος καταγράφει μία από τις χειρότερες επιδόσεις όσον αφορά τα τουριστικά έσοδα, γεγονός το οποίο αποτυπώνεται στην τελευταία ενημερωτική έκθεση που δημοσιοποίησε το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδίων και Τουρισμού (World Travel and Tourism Council). Το Παγκόσμιο Συμβούλιο βάζει την Ελλάδα όπως και την Τουρκία στο «κάδρο» των χωρών με απώλειες στα τουριστικά τους έσοδα τους πρώτους μήνες του έτους.

Σχολιάζοντας τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων Ανδρέας Ανδρεάδης ανέφερε ότι η υπερφορολόγηση, το προσφυγικό ζήτημα και το Brexit επηρέασαν πολύ αρνητικά τα τουριστικά έσοδα παρά την άνοδο των αφίξεων. Από την πλευρά του ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων και αντιπρόεδρος του ΣΕΤΕ Γιάννης Ρέτσος επισήμανε ότι ο προβληματισμός αυξάνεται για την τουριστική αγορά, υπογραμμίζοντας ότι πιο πολλές αφίξεις δεν φέρνουν απαραίτητα και περισσότερα έσοδα. Επίσης, αναμένεται πως η σεζόν του 2017 είναι θα ξεκινήσει με απώλειες, ως αποτέλεσμα της συρρίκνωσης της κρουαζιέρας, που θα κυμανθούν για το σύνολο του έτους από 500.000 έως 1 εκατ. τουρίστες. Από εκεί και πέρα η χρονιά θα επηρεαστεί από μία σειρά παραγόντων όπως είναι η περαιτέρω αύξηση της έμμεσης φορολόγησης για τις τουριστικές επιχειρήσεις, η διαχείριση της τουριστικής εικόνας στις ξένες αγορές σε σχέση με το προσφυγικό ζήτημα και η διαδικασία εξόδου της Βρετανίας από την Ε.Ε.

Το άρθρο Απώλειες – σοκ στα τουριστικά έσοδα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.